II SA/Po 946/15

WyrokWSA w Poznaniu2016-05-04

Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Tomasz Świstak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo ustaliło warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego, uwzględniając przepisy dotyczące ochrony środowiska i zasady wiążącej wykładni prawa sądowego?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania, w tym art. 153 P.p.s.a., nie stosując się do wskazań zawartych w poprzednich wyrokach sądów administracyjnych. Organ błędnie ustalił, że inwestycja nie stanowi przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, opierając się bezkrytycznie na oświadczeniu inwestora i nie uwzględniając potencjalnego przekroczenia progów określonych w rozporządzeniu o ocenach oddziaływania na środowisko. Ponadto, analiza dotycząca P. Parku Krajobrazowego była zbyt pobieżna, a naruszenie przepisów o czynnym udziale stron, choć nie miało zasadniczego wpływu na rozstrzygnięcie, również stanowiło uchybienie proceduralne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia warunków zabudowy dla budowy budynku inwentarskiego – obory. Po wielokrotnych postępowaniach sądowych i administracyjnych, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało decyzję ustalającą warunki zabudowy. Skarżący A. J. zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. i u.p.z.p., w szczególności dotyczące braku przeprowadzenia pełnych ustaleń faktycznych, niewłaściwego zastosowania przepisów o ochronie środowiska oraz naruszenia zasady czynnego udziału stron. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za zasadną i uchylił zaskarżoną decyzję.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] sierpnia 2015 r. i zasądza od Kolegium na rzecz skarżącego kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 maja 2016 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. na rzecz skarżącego kwotę 500,- (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...], Wójt Gminy P. (dalej: "Wójt" lub "organ pierwszej instancji"), na wniosek M. M. (dalej również: "inwestor"), ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego – obory do maksymalnej obsady w gospodarstwie 39 DJP, wraz z pomieszczeniem na udojnię oraz budowie zbiornika zamkniętego na gnojówkę, na działce oznaczonej nr ew. [...], położonej w m. B., gm. P. A. J. (dalej również: "skarżący"), właściciel sąsiedniej działki nr [...], wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Jego zdaniem budowa obory wraz z ubojnią, w bezpośrednim sąsiedztwie jego domu mieszkalnego jest niedopuszczalna. Wskazał, iż odór wydobywający się z obory będzie uniemożliwiał mu i jego rodzinie normalne korzystanie z nieruchomości. Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. (dalej: "Kolegium" lub "organ odwoławczy") utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Po rozpoznaniu skargi A. J. na powyższą decyzję, WSA w Poznaniu wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Po 212/09 uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium. W uzasadnieniu Sąd wskazał, Kolegium nie ustaliło, czy inwestycję zaplanowano na działce, na której znajduje się zabudowa zagrodowa i czy należące do inwestora M. M. gospodarstwo rolne przekracza powierzchnię średniego gospodarstwa rolnego w gminie P. Sąd stwierdził, iż organ odwoławczy winien był zbadać, czy zabudowa na należącej do inwestora M. M. działce nr [...] ma charakter zabudowy zagrodowej. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. Kolegium uchyliło decyzję Wójta z dnia [...] lipca 2008 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Organ wyjaśnił, iż z uwagi na stwierdzone uchybienia zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie i zasadnym było wydanie decyzji kasacyjnej, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "K.p.a."). Skargę na powyższą decyzję wywiódł do WSA w Poznaniu A. J. zarzucając naruszenie art. 138 § 2 oraz art. 136 K.p.a. poprzez niezasadne uchylenie się przez Kolegium od wydania decyzji merytorycznej co narusza prawo skarżącego do rozpoznania sprawy bez uzasadnionej zwłoki. Zdaniem strony organ odwoławczy winien był uzupełnić postępowanie dowodowe w toku postępowania odwoławczego i merytoryczne rozpatrzyć sprawę. WSA w Poznaniu wyrokiem z dnia 28 czerwca 2011 o sygn. akt II SA/Po 701/10 oddalił skargę. Zdaniem Sądu, wbrew sugestiom skarżącego z treści uzasadnienia wyroku WSA w Poznaniu z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Po 212/09 nie sposób wyprowadzić wiążących organy administracji wytycznych co do tego, której instancji organ winien zrealizować zalecenia Sądu. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA w Poznaniu wniósł A. J. zarzucając naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść orzeczenia, przez błędną ich wykładnię, tj. art. 138 § 2 oraz art. 136 K.p.a. oraz naruszenia art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "P.p.s.a."). NSA wyrokiem z dnia 7 maja 2013 r. o sygn. akt II OSK 2682/11 uchylił zaskarżony wyrok z dnia 28 czerwca 2011 o sygn. akt II SA/Po 701/10 oraz decyzję Kolegium z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...]. W ocenie NSA zgodzić należy się z zarzutem zawartym w skardze kasacyjnej, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 153 P.p.s.a. Wbrew bowiem stanowisku wyrażonemu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 28 kwietnia 2010 r., wydanym w sprawie II SA/Po 212/09 sformułował jednoznaczną ocenę prawną, jaki wskazania, co do dalszego postępowania niepozostawiające, żadnych wątpliwości, iż odnoszą się one do Kolegium. Po ponownym rozpoznaniu odwołania A. J. organ odwoławczy, decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję Wójta z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] w całości i orzekło o ustaleniu dla M. M. warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego – obory dla maksymalnej obsady w gospodarstwie rolnym 39 DJP, wraz z pomieszczeniem na udojnię oraz budowie zbiornika bezodpływowego zamkniętego na gnojówkę, na terenie działki nr [...], położonej w miejscowości B., gmina P. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, iż średnia wielkość gospodarstwa rolnego w gminie P. wynosi [...] ha, a powierzchnia gospodarstwa rolnego inwestora wynosi [...] ha, a zatem przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie Siedlec. Kolegium doszło zatem do wniosku, iż zgodnie z art. 61 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej: "u.p.z.p.") nie mają zastosowania w niniejszej sprawie przepisy art. 61 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy. Uprawniony urbanista sporządził zatem jedynie uproszczoną analizę zawierającą opis zagospodarowania terenu i spełnienie wymogów z art. 61 ust. 1 pkt 2-5 u.p.z.p. Dalej organ wyjaśnił, iż projektowana inwestycja nie jest wymieniona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (dalej: "rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r."). Wobec tego przed wydaniem niniejszej decyzji nie zachodzi obowiązek uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. Ponadto projekt decyzji został pozytywnie uzgodniony z: 1) Marszałkiem Województwa Wielkopolskiego w zakresie melioracji i urządzeń wodnych; 2) Starostą W. w zakresie ochrony gruntów rolnych; 3) Powiatowym Zarządem Dróg w W. Ustalono, iż w sprawie spełnione są wszelkie pozostałe wymogi określone w art. 61 ust. 1 pkt 2-5 u.p.z.p. Skargę na powyższą decyzję wniósł A. J. zarzucając jej naruszenie art. 7 oraz 77 § 1 K.p.a. poprzez brak podjęcia wszystkich niezbędnych czynności mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Zdaniem skarżącego również uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów stawianych przez art. 107 § 3 k.p.a. WSA w Poznaniu wyrokiem z dnia 7 listopada 2014 o sygn. akt II SA/Po 486/16 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że organ odwoławczy przyjął, iż budynek inwentarski ma być zrealizowany w ramach zabudowy zagrodowej zlokalizowanej na działce nr [...]. Niemniej w decyzji tej nie wyjaśniono na jakiej podstawie organ ustalił, iż na tym terenie znajduje się zabudowa zagrodowa. Powyższe braki w uzasadnieniu decyzji oraz w materiale dowodowym uniemożliwiły Sądowi ustalenie czy organ prawidłowo zastosował w sprawie art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Niezależnie od powyższego Sąd zauważył, że organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji wskazał, że przedmiotowa inwestycja nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Ponadto projekt decyzji w warunkach zabudowy nie został uzgodniony z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Tymczasem jak podnosi skarżący przedmiotowa inwestycja ma być zlokalizowana na terenie P. Parku Krajobrazowego. Ponadto Sąd zauważył, że organ powinien ustalić czy na obszarze, na którym planowana jest budowa przedmiotowego budynku inwentarskiego, jest już planowane, realizowane lub zrealizowane inne przedsięwzięcie polegające na chowie lub hodowli zwierząt, którego to parametry charakteryzujące, po zsumowaniu z parametrami planowanego w przedmiotowej sprawie przedsięwzięcia, osiągną progi określone w § 3 ust. 1 pkt 102 lub § 3 ust. 1 pkt 103 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Kolegium wydało decyzję z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], w której działając m. in. na podstawie art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1 i 4, art. 61 ust. 1 pkt 2-5, ust. 4 oraz art. 64 ust. 1 u.p.z.p. oraz art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i orzekło o ustaleniu na wniosek M. M. warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę budynku inwentarskiego wraz z pomieszczeniem na udojnię oraz budowę zbiornika bezodpływowego zamkniętego na gnojówkę na terenie działki nr [...] położonej w miejscowości B., gm. P. Organ odwoławczy podniósł w pierwszej kolejności, że M. M. zamierza wybudować budynek inwentarski – oborę. Jest to z całą pewnością obiekt związany z tradycyjną zabudową zagrodową służącą prowadzonemu przez wnioskodawczynię na terenie działki nr ewid. [...] gospodarstwu rolnemu. W toku postępowania odwoławczego Kolegium ustaliło, że na nieruchomości objętej wnioskiem istnieje zabudowa zagrodowa z budynkiem inwentarskim – oborą, w której prowadzona jest hodowla zwierząt. Inwestor oświadczył w dniu [...] kwietnia 2015 r. przed Kolegium, iż planowane zamierzenie ma na celu polepszenie dobrostanu zwierząt hodowanych w gospodarstwie. Ponadto, Kolegium ponownie ustaliło, że średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego na terenie gminy wynosi [...] ha, natomiast powierzchnia gospodarstwa rolnego wnioskodawczyni wynosi [...] ha. Powierzchnia gospodarstwa rolnego M. M. przekracza zatem średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie. W konsekwencji, Kolegium doszło do wniosku, że zgodnie z art. 61 ust. 4 u.p.z.p., nie mają zastosowania w niniejszej sprawie przepisy art. 61 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy. Analiza przygotowana w przedmiotowej sprawie została więc ograniczona jedynie do ustaleń w zakresie opisu zagospodarowania terenu i spełnienia wymogów określonych w art. 61 ust. 1 pkt 2-5 u.p.z.p. Kolegium podniosło następnie, że projektowana inwestycja nie jest wymieniona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. Wobec tego przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy nie zachodzi obowiązek uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. W tym miejscu organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z zaleceniami Sądu, ustalono, że M. M. na terenie działki objętej wnioskiem prowadzi hodowlę bydła w ilości 39 DJP. Planowane przedsięwzięcie nie zwiększy ilości dużych jednostek przeliczeniowych w gospodarstwie, gdyż inwestycja ma jedynie polepszyć dobrostan zwierząt hodowanych w gospodarstwie (część z nich zostanie przeniesiona do nowo wybudowanego budynku inwentarskiego). Dalej, Kolegium ustaliło, że planowane zamierzenie spełnia wymogi określone w art. 61 ust. 1 pkt 2-5 u.p.z.p. Działka nr [...] posiada dostęp do drogi publicznej. Uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Projekt decyzji przygotowany został przez uprawnionego architekta i uzgodniony z wymaganymi organami, tj. z: Marszałkiem Województwa Wielkopolskiego, Powiatowym Zarządem Dróg w W, Starostą O. i Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w P. Teren objęty wnioskiem znajduje się w obrębie obszarów chronionych, tj. w granicach P. Parku Krajobrazowego. Decyzja przewiduje możliwość lokalizacji inwestycji w granicy działki nr [...]. Za taką lokalizacją przemawia szerokość działki oraz istniejący już sposób jej zagospodarowania. Ponadto na działkach sąsiednich istnieją również budynki gospodarcze zlokalizowane w granicy. Kolegium podniosło końcowo, że w niniejszej sprawie M. M. wnioskowała również o wydanie warunków zabudowy dla rozbiórki istniejącej ciepłowni. Tymczasem rozbiórka istniejącego obiektu nie wymaga wydania decyzji o warunkach zabudowy. Przepisy u.p.z.p. nie dają bowiem podstaw do ustalenia warunków zabudowy dla rozbiórki obiektu. Wobec tego Kolegium umorzyło postępowanie administracyjne w tym zakresie. A. J. nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem i wniósł skargę do WSA w Poznaniu, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 7 oraz 77 § 1 K.p.a. poprzez brak podjęcia wszystkich niezbędnych czynności mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w tym zebrania całego wymaganego materiału dowodowego co zaowocowało błędnymi ustaleniami faktycznymi co do zaistnienia przesłanek do wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Nadto, wbrew ocenie Kolegium, w niniejszej sprawie koniecznym było uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia i z tego względu decyzja jest sprzeczna z art. 61 u.p.z.p. Kolegium naruszyło również art. 10 § 1 K.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu zapoznania się ze zgromadzonym materiałem oraz wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji. W ocenie skarżącego przedmiotowa nie nadaje się również do wykonania co winno skutkować stwierdzeniem jej nieważności. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w sytuacji, gdy na przedmiotowej działce bezspornie istnieje infrastruktura umożliwiająca hodowlę w wymiarze ponad 39 DJP to usytuowanie tam kolejnej obory o powierzchni [...]m2 doprowadzi do tego, iż maksymalna obsada bydła na terenie gospodarstwa wnioskodawczyni przekroczy próg 40 DJP a jest w najwyższym stopniu prawdopodobne, iż przekroczy również 60 DJP. Kolegium zdaje się nie uwzględniać tego faktu opierając się na oświadczeniu wnioskodawczyni, że inwestycja ma na celu poprawę dobrostanu zwierząt i nie zwiększy ona obsady obór. Organ nie dostrzega tym samym, iż rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r w § 2 ust. 1 pkt 51 wprost wskazuje, iż przez liczbę DJP należy rozumieć maksymalną możliwą obsadę inwentarza. W realiach niniejszej sprawy należy zwrócić uwagę, że wnioskodawczyni planuje wybudować oborę o powierzchni [...]m2, tj. pozwalającą hodować nawet [...]sztuk krów (co jest równoznaczne z [...]DJP). Nadto, już tylko ze względu na to, iż nie może być wątpliwości, że jakakolwiek dodatkowa obora sprawi, że maksymalna obsada DJP w gospodarstwie wnioskodawczyni przekroczy 40 DJP, inwestycja objęta wnioskiem z całą pewnością należy do kategorii przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Nadto, zdaniem skarżącego, Kolegium nie poczyniło żadnych ustaleń co do uregulowań obowiązujących na terenie P. Parku Krajobrazowego ograniczając się do lakonicznego stwierdzenia, że nie obowiązują zakazy i ograniczenia na terenie parku. W odpowiedzi na powyższą skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie. Podczas rozprawy sądowoadministracyjnej w dniu 4 maja 2016 r. stawił się pełnomocnik skarżącego, wnosząc i wywodząc jak w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 P.p.s.a. (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (czynności). Przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji, Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdził, że Kolegium naruszyło przepisy postępowania, w stopniu obligującym jej uchylenie. Zasadnicze znaczenie dla rozpoznania sprawy poddanej sądowej kontroli ma okoliczność, że zaskarżona decyzja zapadła po trzech prawomocnych wyrokach sądów administracyjnych. Skutkuje to koniecznością zastosowania art. 153 oraz art. 170 P.p.s.a. Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W ocenie sądu należy uznać, że "sprawa", o której mowa w powyższym przepisie, to sprawa w znaczeniu materialnym, a nie formalnym (por. wyroki NSA z dnia 10 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 1513/11, z dnia 8 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 848/11, z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 755/10 oraz z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1865/10 – orzeczenia publ. w Internecie, w Centralnej Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/; dalej: "CBOSA"). Wskazać należy, że pomimo użycia w art. 153 P.p.s.a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie o sentencję, lecz o uzasadnienie. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku (wyrok NSA z dnia 15 stycznia 1998 r., sygn. akt II SA 1560/97 niepubl.). Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Natomiast naruszenie przez organy administracyjne postanowień art. 153 P.p.s.a. uzasadnia możliwość powtórnego zaskarżenia aktu lub czynności na tej podstawie i spowoduje uchylenie ich przez sąd administracyjny. Stanowi to gwarancję przestrzegania przez te organy związania orzeczeniem tego sądu (por. J. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 3, Warszawa 2008, str. 376 i nast.). W orzecznictwie podkreśla się, że działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, publ. CBOSA). Zatem ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Podsumowując stwierdzić należy, zgodnie z poglądem NSA, przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie (wyrok z dnia 21 marca 2014r., sygn. akt I GSK 534/12 publ. CBOSA). Uregulowanie zawarte w art. 153 P.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 P.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania. Rolą obecnie kontrolującego zaskarżone decyzje Sądu jest weryfikacja, czy organ odwoławczy w pełni zastosował się do zaleceń i wskazań poprzednio wydanych w tej sprawie rozstrzygnięć sądowych, zwłaszcza z uwagi na podniesione w tej kwestii zarzuty skargi. W ocenie składu sędziowskiego orzekającego w mniejszej sprawie Kolegium ponownie rozpoznając sprawę, po wyżej opisanym wyroku z dnia 7 listopada 2014 r. (sygn. akt II SA/Po 486/14), nie zastosowało się do wszystkich wskazań zawartych w wyroku WSA w Poznaniu. W prawomocnym wyroku z dnia 7 listopada 2014 r. WSA w Poznaniu podkreślił, iż organ odwoławczy powinien ustalić, czy na obszarze, na którym planowana jest budowa spornego budynku inwentarskiego, jest już planowane, realizowane lub zrealizowane inne przedsięwzięcie polegające na chowie lub hodowli zwierząt, którego to parametry charakteryzujące, po zsumowaniu z parametrami planowanego w przedmiotowej sprawie przedsięwzięcia, osiągną progi określone w § 3 ust. 1 pkt 102 lub § 3 ust. 1 pkt 103 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. (Dz. U. z 2010 r., Nr 213, poz. 1397; aktualnie tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 71). Zgodnie bowiem z § 3 ust. 2 pkt 3 tego rozporządzenia do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1; przy czym przez planowane przedsięwzięcie rozumie się w tym przypadku przedsięwzięcie, w stosunku do którego zostało wszczęte postępowanie w sprawie wydania jednej z decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, lub dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1a tej ustawy. W zaskarżonej decyzji Kolegium ustaliło, że M. M. na terenie działki objętej wnioskiem prowadzi hodowlę bydła w ilości 39 DJP (oświadczenie wnioskodawczyni z dnia [...] kwietnia 2015 r. złożone przed Kolegium, pismo inwestora z dnia [...] maja 2015 r.). M. M. podniosła, że planowane przedsięwzięcie nie zwiększy ilości dużych jednostek przeliczeniowych w gospodarstwie, gdyż inwestycja ma jedynie polepszyć dobrostan zwierząt hodowanych w gospodarstwie (część z nich zostanie przeniesiona do nowo wybudowanego budynku inwentarskiego). Kolegium, przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, bezkrytycznie oparło się na oświadczeniu inwestora i uczyniło je istotnym elementem rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu, Kolegium dokonało błędnego ustalenia odnośnie tego, że inwestycja nie stanowi przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko. Organ odwoławczy, realizując wcześniejsze zalecenia Sądu, wystąpił do inwestora z zapytaniem, czy na obszarze, na którym planowana jest budowa budynku inwentarskiego, jest już planowane, realizowane lub zrealizowane inne przedsięwzięcie polegające na chowie lub hodowli zwierząt. W tym zakresie uzyskano odpowiedź, z której wynika, że inwestor na terenie działki objętej wnioskiem prowadzi hodowlę bydła w ilości 39 DJP. Skoro zatem inwestor prowadzi aktualnie hodowlę bydła w ilości 39 DJP, to wydanie warunków zabudowy dla budynku inwentarskiego o maksymalnej obsadzie 39 DJP może spowodować stan, w którym łącznie inwestor będzie prowadził hodowlę dla obsady niemalże 80 DJP, a więc znacząco przekracza normy zawarte w § 3 ust. 1 pkt 102 i 103 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. (odpowiednio maksymalnie 40 i 60 DJP). Nie jest przy tym wystarczające oparcie się przez organ odwoławczy na zapewnieniu inwestora, że planowane przedsięwzięcie nie zwiększy ilości dużych jednostek przeliczeniowych w gospodarstwie, gdyż inwestycja ma jedynie polepszyć dobrostan zwierząt hodowanych w gospodarstwie, ponieważ takie oświadczenie jest gołosłowne tzn. nie zostało poparte żadnymi dowodami. Co więcej, z protokołu przesłuchania inwestora wynika, że na dzień sporządzenia oświadczenia, na terenie inwestycji już funkcjonowała hodowla bydła w ilości 40,8 DJP, a więc stanowiąca w realiach niniejszej sprawy przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko – i jako taka – wymagająca uprzedniego wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Podsumowując, Sąd uznał za słuszne obawy i zarzuty skarżącego, które sprowadzały się do wskazania, że wydanie warunków zabudowy dla inwestycji spowodowało możliwość zwiększenia przez inwestora hodowli bydła w obsadzie ponad 40 DJP, bez przedstawienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (tzw. decyzja środowiskowa). Sąd przyznał rację stronie skarżącej, że Kolegium nie poczyniło stosownych ustaleń co do uregulowań obowiązujących na terenie P. Parku Krajobrazowego ograniczając się do lakonicznego stwierdzenia, że nie obowiązują zakazy i ograniczenia na terenie parku. Analiza przeprowadzona przez organ odwoławczy w tym zakresie jest nazbyt pobieżna i powinna zostać uzupełniona. Zgodzić się należy ze stroną skarżącą, że Kolegium naruszyło również w przepisy K.p.a. (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; aktualnie: tekst jedn. Dz. U. z 2016, poz. 23), dotyczące czynnego udziału stron postępowania w sprawie. Pismem z dnia [...] lipca 2015 r. poinformowano skarżącego o pozytywnych uzgodnieniach decyzji oraz o możliwości zapoznania się z dokumentacją oraz wypowiedzenia się przed zakończeniem sprawy do dnia [...] sierpnia 2015 r. Jak podnosi skarżący, przedmiotowe pismo zostało mu doręczone dopiero [...] sierpnia 2015 r. czyniąc uprawnienie iluzorycznym. Co istotne, w aktach administracyjnych sprawy brakuje zwrotnego potwierdzenia odbioru przedmiotowego zawiadomienia przez skarżącego. Powyższe naruszenie procedury administracyjnej nie miało jednak zasadniczego wpływu na ograniczenie praw skarżącego w postępowaniu przed Kolegium, dlatego też nie miało ono wpływu na rozstrzygnięcie Sądu. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c). Ponadto Sąd, działając na podstawie art. 200 P.p.s.a. zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło