II SA/Po 947/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 listopada 2011 r. w sprawie ze skargi I. I. na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie uaktualnienia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu postanawia odrzucić skargę. /-/ T. Świstak Pismem z dnia 24 sierpnia 2009 r. Prezydent Miasta P., na podstawie art. 77 ust. 1 i 3 oraz art. 78 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2007 r., nr 173, poz. 1218) wypowiedział I. I. dotychczasową wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Miasta P. położonego w P. przy ul. M. [...], oznaczonego geodezyjnie: obręb [...], ark. mapy [...], działka nr [...] o pow. 4 m2 zapisanego w KW nr [...] oraz działki nr [...] o pow. 517 m2 zapisanego w KW nr [...]. Jednocześnie Prezydent Miasta zaproponował od 1 stycznia 2010 r. nową wysokość opłaty w kwocie [...] zł. Pismem z dnia 26 września 2009 r. pełnomocnik I. I. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości wraz z ewentualnym wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W dniu [...] 2011 r. Samorządowego Kolegium Odwoławcze w P. wydało orzeczenie o umorzeniu postępowania przed Kolegium. Organ wyjaśnił, iż wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona, złożył w imieniu I. I. radca prawny A. Z., który nie został umocowany stosownym pełnomocnictwem do dokonania tej czynności. W ocenie organu, w tej sytuacji powyższy wniosek należało uznać za bezprzedmiotowy z przyczyn podmiotowych, a postępowanie przed Kolegium jako bezprzedmiotowe podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Skargę od powyższego orzeczenia I. I. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. przez jego błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie a także art. 64 § 2 k.p.a. przez jego niezastosowanie w postaci niewezwania do uzupełnienia braku formalnego w postaci niedołączenia do wniosku pełnomocnictwa. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, iż zachodzą wątpliwości co do dopuszczalności zaskarżenia do sądu administracyjnego orzeczenia Kolegium wydanego w sprawie dotyczącej wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. Jednak strona wskazuje, że istnieje praktyka orzecznicza zgodnie z którą w przypadku gdy orzeczenie Kolegium nie rozstrzyga sprawy co do istoty, to podlega ono zaskarżeniu do sądu administracyjnego bowiem art. 79 ust. 7 o gospodarce nieruchomościami nakazuje stosować do postępowania przed samorządowymi kolegiami odwoławczymi odpowiednio przepisy k.p.a., a zatem rozstrzygniecie kwestii procesowych następuje w trybie tych przepisów. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej odrzucenie jako nienależącej do właściwości sądów administracyjnych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę tylko w sprawach z zakresu administracji publicznej. W orzecznictwie przyjmuje się, że zakres właściwości sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej: p.p.s.a.) działania organów administracji publicznej lub ich bezczynności. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę tego sądu w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 (por. T. Woś i inni, Komentarz do prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis. Warszawa 2005 rok, str. 43-45). Przedmiot sprawy niniejszej związany jest z aktualizacją opłaty za użytkowanie wieczyste gruntu, położonego w P. przy ul. M. [...]. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzeczeniu z 21 stycznia 2007 r. (sygn. akt I OSK 306/06 – dostępne na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ) tryb zmiany opłat z tytułu użytkowania wieczystego gruntu związany jest z uznaniem, że użytkowanie wieczyste ma charakter uprawnienia typowo cywilnoprawnego uregulowanego umową. Na potrzeby takiej umowy o oddaniu w użytkowanie wieczyste ustawodawca wprowadził instytucję wypowiedzenia zmieniającego, co podkreśla umowny charakter kształtowania wzajemnych praw i obowiązków stron umowy. Wypowiedzenie dotychczasowej opłaty w istocie jest wypowiedzeniem zmieniającym umowę o oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste (w części dotyczącej opłaty rocznej związanej z korzystaniem z tego prawa). Odmowa przyjęcia zaproponowanej w wypowiedzeniu nowej wysokości opłaty rocznej połączona ze złożeniem wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty nie jest uzasadniona bądź jest uzasadniona w innej wysokości, uruchamia postępowanie przed samorządowym kolegium odwoławczym. Wprawdzie zgodnie z art. 79 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami do postępowania przed samorządowym kolegium odwoławczym stosuje się odpowiednio niektóre przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, ale nie jest to postępowanie administracyjne w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, a rozstrzygana w nim sprawa nie jest sprawą administracyjną. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko, iż sprawa sporu, co do podwyższenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego ma charakter cywilnoprawny. Jakkolwiek to organ administracyjny (samorządowe kolegium odwoławcze), ma rozstrzygnąć spór między użytkownikiem wieczystym a właściwym organem administracji publicznej, reprezentującym właściciela gruntu w sprawie aktualizacji przedmiotowej opłaty, jednak zauważyć należy, iż użytkownik wieczysty niezadowolony z orzeczenia kolegium może wnieść w stosownym terminie sprzeciw od tego orzeczenia tylko do sądu powszechnego (art. 80 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Zatem ustawa o gospodarce nieruchomościami nie poddała kontroli sądów administracyjnych orzeczeń wydawanych przez samorządowe kolegia odwoławcze w postępowaniu dotyczącym aktualizacji wzmiankowanej opłaty. W wyniku wniesionego sprzeciwu sprawę aktualizacji opłat przejmuje do rozpoznania sąd powszechny (por. orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2007 r., sygn. I OSK 306/06, z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. I OSK 1570/10, z dnia 27 września 2005 r., sygn. I OSK 819/05 - dostępne na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić bowiem należy, iż z treści art. 80 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika w sposób jednoznaczny, iż reguluje on sposób zaskarżenia wszelkich orzeczeń samorządowego kolegium odwoławczego zapadłych w tego rodzaju sprawach i brak jest jakichkolwiek przesłanek dla przyjęcia, by określony w tym przepisie przez ustawodawcę tryb zaskarżenia orzeczeń kolegium odnosił się jedynie do orzeczeń rozstrzygających sprawę co do istoty. W szczególności w art. 80 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami brak jest wskazania, by przewidziany w nim sprzeciw służył jednie od orzeczenia kolegium wskazanego w art. 79 ust. 3 tej samej ustawy, co przy założeniu racjonalności prawodawcy jednoznacznie wskazuje, iż nie miał on zamiaru wprowadzać tego rodzaju ograniczenia. Z tych też przyczyn Sąd nie podziela poglądu prawnego wyrażonego w uzasadnieniu wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2010 r., sygn. I OSK 1008/09 i z dnia 11 lipca 2077 r., sygn. I OSK 1142/06 (dostępne na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na postanowienie Sądu Najwyższego z 12 stycznia 2005 r. o sygn. ICK 579/04, który stwierdził, iż analiza art. 79 ust 3 i art. 80 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie uzasadnia wniosku, iż sprzeciw przysługuje tylko od orzeczenia kolegium oddalającego wniosek lub ustalającego nową wysokość opłaty. Nie można wykluczyć możliwości wniesienia sprzeciwu od orzeczenia umarzającego postępowanie, np. w razie zawarcia ugody lub cofnięcia wniosku (art. 105 § 1 k.p.a.). W tej sytuacji skargę I. I. należy uznać za niedopuszczalną i jako taką odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. /-/T. Świstak