II SA/Po 947/14

WyrokWSA w Poznaniu2014-12-18

Skład orzekający: Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Elwira Brychcy, Andrzej Skoczylas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy plac postojowo-manewrowy wraz z drogami dojazdowymi, oświetleniem i ogrodzeniem, wybudowany na działkach rolnych przeznaczonych pod zieleń otwartą, stanowi budowlę wymagającą pozwolenia na budowę, a w przypadku jej braku, czy podlega nakazowi rozbiórki?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że plac postojowo-manewrowy wraz z drogami dojazdowymi, oświetleniem i ogrodzeniem, wybudowany na działkach rolnych przeznaczonych pod zieleń otwartą, stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, która wymagała pozwolenia na budowę. Ponieważ budowa ta została wykonana samowolnie, bez wymaganego pozwolenia, a jej legalizacja jest niemożliwa ze względu na sprzeczność z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nakaz rozbiórki był zasadny.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę placu postojowo-manewrowego i dróg wewnętrznych wybudowanych na działkach bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ ustalił, że inwestycja ta, obejmująca plac, drogi, oświetlenie i ogrodzenie, stanowi budowlę, a jej legalizacja jest niemożliwa ze względu na sprzeczność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przewidującym zieleń otwartą. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Właściciele nieruchomości zaskarżyli obie decyzje, zarzucając naruszenie przepisów materialnych i procesowych, w tym błędną kwalifikację prac jako budowy oraz oddalenie wniosku o przesłuchanie świadków.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Andrzej Skoczylas Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi R. K. S. K., Ł. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego; oddala skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].04.2014r. na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994r. – Prawo budowane nakazał S. K. i Ł. K. - współwłaścicielom działek położonych w P. w rejonie ulic P. i M. (działki nr [...], arkusz [...], obręb M.) - rozbiórkę placu postojowo-manewrowego oraz dróg wewnętrznych wybudowanych na wymienionych działkach bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ sprecyzował, że nakaz dotyczy terenu działek nr [...]z wyłączeniem pasa terenu o szerokości 7 m położonego przy wschodniej granicy tych działek. Organ I instancji stwierdził, że na terenie powyższych działek inwestor R. K. wykonał bez pozwolenia na budowę roboty budowlane prowadzące do powstania obiektu stanowiącego całość techniczno-użytkową służącą do parkowania pojazdów samochodowych wraz z drogami dojazdowymi, oświetleniem i ogrodzeniem oraz do składowania pojemników na surowce wtórne. Z uwagi na obowiązujący na przedmiotowym terenie plan miejscowy przewidujący funkcje zieleni otwartej, zakaz budowy ogrodzeń oraz zakaz lokalizacji zabudowy niemożliwa okazała się legalizacja spornej zabudowy, co skutkować musiało orzeczeniem nakazu jej rozbiórki. Na skutek odwołania wniesionego przez pełnomocnika właścicieli nieruchomości, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego decyzją z [...].06.2014r. na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa oraz art. 104 kpa utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny sprawy. Działając na skutek podania Stowarzyszenia, pracownicy PINB przeprowadzili w dniu 07.01.2014r. kontrolę na działce [...]obręb M., przy ul. P. w P. Podczas kontroli potwierdzono istnienie placu postojowo-manewrowego i dwóch dróg dojazdowych do placu, wydzielonych krawężnikami drogowymi, posiadającymi nawierzchnię z żużla paleniskowego na podsypce z kruszonego gruzu. Opisywane działki wraz z graniczącą z nimi działką o nr [...] ogrodzone są ogrodzeniem z betonowych elementów prefabrykowanych o wysokości 2 m. Ponadto stwierdzono oświetlenie dróg i placu, dwie lampy oświetleniowe L1 i L2 zamocowane są na slupach linii energetycznej przechodzącej przez działki (od strony ulicy P.). Pozostałe dwie lampy L3 i L4 na osobnych słupach oświetleniowych od strony działki [...]. Teren pomiędzy drogami dojazdowymi do wyżej opisanego placu wykorzystywany jest (urządzony) jako teren zielony-trawnik. Inwestor oświadczył, że ogrodzenie wraz z dwiema bramami zostało wybudowane przed 10 laty i było poprzedzone zgłoszeniem do Wydziału Urbanistyki i Architektury. Opisane wyżej drogi wewnętrzne i plac postojowo-manewrowy były budowane sukcesywnie, w latach 2007-2012. Plac powstał w miejscu wcześniej istniejącego placu do składowania opału na terenie ówczesnego PGR-u. Roboty te były wykonywane bez pozwolenia na budowę i bez zgłoszenia do Wydziału Architektury i Urbanistyki. W trakcie tych robót (w roku 2012) została wykonana trzecia brama - brama ta znajduje się najbliżej narożnika ulicy P. i M. Ustalono, że plac postojowo-manewrowy wykorzystywany jest do parkowania samochodów osobowych oraz do składowania pojemników na surowce wtórne (plastik, szkło, makulatura). Na placu parkowane są samochody pracowników firmy A. Pojemniki składowane są czasowo, sukcesywnie rozwożone są na terenie miasta. Zostaną rozwiezione w terminie do 2 miesięcy. Organ wyjaśnił z Miejską Pracownią Urbanistyczną wątpliwości co do zakresu obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Morasko-Radojewo-Umultowo" Morasko Centrum (uchwała Rady Miasta Poznania z dnia 21.05.2013r. nr L/762M/2013). Organy ustaliły, że ogrodzenie działki [...] od strony ul. M. powstało w oparciu o skuteczne zgłoszenie z dnia 14.08.2003r. Plac wraz z dwiema drogami wewnętrznymi łączącymi ten plac z ulicą P., oświetleniem (4 lampy) i ogrodzeniem z uwagi na parametry techniczne i funkcję zakwalifikowany został przez organ I instancji jako budowla (art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego). W ocenie organu odwoławczego taka kwalifikacja jest prawidłowa, plac wraz z drogami dojazdowymi, oświetleniem i ogrodzeniem stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, która z kolei jest jednym z rodzajów obiektów budowlanych (art. 3 pkt 1 lit. c Prawa Budowlanego). Należy bowiem wskazać, iż ustawowa definicja budowli nie ma formy katalogu zamkniętego, lecz stanowi katalog otwarty, wskazując, iż przez "budowlę" należy rozumieć "każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury" oraz wymieniając jedynie przykładowe budowle. WINB zauważa co prawda, zgodnie z art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, place postojowe są urządzeniami budowlanymi, jednakże należy mieć na uwadze również art. 29 ust. 1 pkt 10 Prawa budowlanego, zgodnie z którym "pozwolenia na budowę nie wymaga budowa miejsc postojowych dla samochodów osobowych do 10 stanowisk włącznie" i art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym "zgłoszenia właściwemu organowi wymaga (...) budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3, 5-19 (...)". Z przepisu tego wynika, że budowa miejsc postojowych do 10 stanowisk włącznie jest zwolniona z wymogu uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, na rzecz obowiązku dokonania, zgłoszenia. Budowa miejsc postojowych powyżej 10 stanowisk, wymaga zatem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. W tym miejscu podkreślono, że w cytowanych przepisach art. 29 ust. 1 pkt 10 i art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego ustawodawca posłużył się wprost terminem "budowa", który odnosi się wyłącznie do obiektów budowlanych (art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego). Wynika z tego wprost, iż ,,budowa miejsc postojowych" stanowi budowę obiektu budowlanego. Jednocześnie, ustawa nie definiuje i nie wyznacza kryteriów rozróżnienia "placów postojowych" od "miejsc postojowych". W tym miejscu podkreślono, że mając na uwadze zarzuty odwołania, aby uznać utwardzenie terenu jako urządzenie budowlane, związane z budynkiem, musi służyć zapewnieniu możliwości użytkowania budynku zgodnie z jego przeznaczeniem. Nadto, wskazywane przez pełnomocnika utwardzenie terenu wymienione w przepisie art. 29 ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo budowlane dotyczy utwardzenia powierzchni gruntu na działkach budowlanych. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Wskazane przepisy art. 29-31 ustawy Prawo budowlane zawierają wyłączenia od powyższej zasady. Tylko przypadki enumeratywnie wyliczone w tych przepisach zwolnione są z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (na inwestorze ciąży wówczas co najwyżej obowiązek dokonania zgłoszenia właściwemu organowi). Wykonanie robót budowlanych bez dopełnienia powyższego obowiązku jest samowolą budowlaną. Zakres przedmiotowych robót budowlanych - budowa obiektu budowlanego (placu postojowo-manewrowego z drogami dojazdowymi, oświetleniem i ogrodzeniem), nie znajduje się w katalogu art. 29-31, wobec czego bezspornym jest, iż wymagały one uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Niewątpliwe jest, że inwestor takiej decyzji nie uzyskał. Z akt sprawy wynika, że plac postojowo-manewrowy wraz z drogami dojazdowymi, ogrodzeniem i oświetleniem posadowiony jest na działkach nr [...] objętych w części zachodniej planem "Morasko-Radojewo-Umultowo" - rezerwat Meteoryt Morasko w Poznaniu (uchwała Rady Miasta Poznania z dnia 05.11.2013r. nr L VIII/897/VI/2013), w części wschodniej planem "Morasko-Radojewo-Umultowo" Morasko Centrum w Poznaniu (uchwała Rady Miasta Poznania z dnia 21.05.2013r. nr L/762/VI/2013), dodatkowo w końcowym wschodnim fragmencie działek (pas szerokości 7 m wzdłuż ulicy P. na którym zlokalizowane jest ogrodzenie wraz z dwiema bramami oraz dwa odcinki dróg wewnętrznych) nie obowiązuje aktualnie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W świetle postanowień obu planów, organy bezspornie przyjęły, że legalizacja obiektu placu postojowo-manewrowego z drogami dojazdowymi, ogrodzeniem i oświetleniem nie jest możliwa, bowiem jego budowa narusza ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (teren zieleni otwartej, zakaz zabudowy). Nakazano, zatem właścicielom działek rozbiórkę placu postojowo-manewrowego oraz dróg wewnętrznych wybudowanych na wymienionych działkach bez wymaganego pozwolenia na budowę, wskazując, że nakaz dotyczy terenu działek nr [...] z wyłączeniem pasa terenu o szerokości 7 m położonego przy wschodniej granicy tych działek. Przy czym podkreślono, że nakaz rozbiórki nie dotyczy ogrodzenia od strony ulicy M.j (zrealizowanego na podstawie skutecznego zgłoszenia). Dodatkowo, jak wynika z wyjaśnień organu powiatowego zawartych w piśmie z dnia 28.03.2014r., skierowanym do stowarzyszenia A -postępowaniem nie są objęte obiekty znajdujące się w pasie terenu nieobjętym obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wzdłuż ulicy P. (ogrodzenie i odcinki dróg wewnętrznych). Odnosząc się do wniosku pełnomocnika zobowiązanych "o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków na okoliczność istniejącego utwardzenia nieruchomości przed nabyciem własności tej nieruchomości", organ odwoławczy uznał, że niecelowe jest uzupełnianie materiału dowodowego, bowiem okoliczność "że w miejscu istniejącego placu istniało przed nabyciem nieruchomości utwardzenie terenu do celów gospodarczych, takich jak przechowywanie zwierząt gospodarskich", jest udowodniona i nie była w toku postępowania kwestionowana. Skargę na powyższą decyzję organu nadzoru budowanego II instancji oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji wnieśli właściciele nieruchomości domagając się ich uchylenia. Skarżący zarzucili naruszenie prawa materialnego - art. 48 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 1,3, 6, 7a, 9 oraz art. 29 ust. 2 pkt 5 i 10 Prawa budowlanego poprzez wydanie nakazu rozbiórki placu postojowo-manewrowego oraz dróg wewnętrznych pomimo braku spełnienia warunków do wydania takiego nakazu, tj. w sytuacji, gdy wykonywane roboty budowlane nie polegały na budowie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Nadto zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 75 § 1 i art. 78 § 1 kpa poprzez oddalenie wniosku o przesłuchanie świadków, podczas, gdy świadkowie ci zostali powołani na okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy, 2) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych polegających na uznaniu, iż na nieruchomości położonej w P. (działki nr [...]) został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę plac postojowo-manewrowy oraz drogi wewnętrzne. Skarżący argumentowali, że na działkach nr [...] już w momencie nabycia własności tychże działek istniało utwardzenie terenu. W latach 2007-2012 r. wykonano prace modernizacyjne w zakresie istniejącego utwardzenia terenu - systematycznie dosypując tłuczeń. Na terenie nieruchomości nie istnieje plac postojowo-manewrowy i drogi wewnętrzne, lecz jedynie utwardzenie terenu nieposiadające charakteru parkingu i dróg wewnętrznych. Na nieruchomości nie są usytuowane wydzielone miejsca parkingowe, nie jest uregulowana organizacja ruchu. Nieruchomość wykorzystywana jest do przechowywania plastikowych pojemników, nie zaś - jako parking. Ogrodzenie wraz z bramami zostało wykonane na podstawie zgłoszenia. Natomiast oświetlenie terenu istniało już w pierwotnym zagospodarowaniu terenu. W takiej sytuacji brak jest podstaw do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego - wobec nie spełnienia przesłanek do wydania takiego nakazu. Nadto skarżący wskazali, że przedmiot postępowania administracyjnego nie stanowi budowli w rozumieniu art. 3 ust. 3 Prawa budowlanego, lecz urządzenie budowlane art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego - utwardzenie terenu. Podkreślono, że w świetle ostatniego z tychże przepisów także plac postojowy stanowi urządzenie budowlane. Wykonanie utwardzenia terenu, stosownie do art. 29 ust. 2 pkt 5 Prawa budowlanego, nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, zastosowania nie ma więc art. 48 Prawa budowlanego. Skarżący podnosili, że wykonane prace nie spowodowały powstania nowego urządzenia terenu, lecz naprawę istniejącego, zatem nie miały charakteru budowy, lecz co najwyżej przebudowy w rozumieniu art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego. Niewystarczający był także protokół z czynności kontrolnych. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powołując się na uzasadnienie decyzji odwoławczej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Decyzja organu II instancji opowiada prawu. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił ustalenia faktyczne sprawy dokonane przez organy nadzoru budowlanego przyjmując je za własne i czyniąc podstawą swych rozważań. Z zabranych akt sprawy, zwłaszcza protokołu z kontroli obiektu oraz obszernej dokumentacji fotograficznej wynika jednoznacznie, że na przedmiotowych działkach inwestor do 2012r. wybudował plac postojowo-manewrowy wraz z dwiema drogami dojazdowymi do placu. Plac ma wymiary 39,30 m x 54,80 m, dwie drogi wewnętrzne łączą ten plac z ulicą P., mają długość 25,50 m i 40,22 m. Plac oraz drogi wydzielono wyraźnie od terenów zielonych krawężnikami drogowymi, plac i drogi posiadają nawierzchnię z żużla paleniskowego. Sam inwestor oświadczył, że nawierzchnia żużlowa wykonana jest na podsypce z kruszonego gruzu - warstwa żużlowa ma grubość ok. 15 cm, a warstwa podsypki ma grubość również ok. 15 cm. Ponadto stwierdzono oświetlenie dróg i placu, dwie lampy oświetleniowe L1 i L2 zamocowane są na slupach linii energetycznej przechodzącej przez działki (od strony ulicy P.). Pozostałe dwie lampy L3 i L4 na osobnych słupach oświetleniowych od strony działki [...]. Teren pomiędzy drogami dojazdowymi do wyżej opisanego placu urządzony jest jako teren zielony-trawnik. Opisywane działki wraz z graniczącą z nimi działką o nr [...] ogrodzone są ogrodzeniem z betonowych elementów prefabrykowanych o wysokości 2 m. W ogrodzeniu od strony ulicy P. wykonane są dwie bramy rozsuwane prowadzące na drogi wewnętrzne. Istotą niniejszej sprawy jest spór o charakter i rodzaj wykonanych prac, następnie czy wymagały one pozwolenia na budowę, czy zgłoszenia. W konsekwencji także, czy możliwe jest doprowadzenie dokonanych prac do stanu zgodne z prawem. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zawiera ustawa z 7 lipca 1994r. – Prawo budowane (Dz.U. z 2013r. poz. 1409 ze zm.). W pierwszej kolejności odnieść należy się do kwestii zdefiniowania prac dokonanych na przedmiotowych działkach. W ocenie Sądu prawidłowo organy nadzoru budowlanego zakwalifikowały plac manewrowo-postojowy wraz z dwiema drogami wewnętrznymi łączącymi ten plac z ulicą P., oświetleniem (4 lampy) i ogrodzeniem z uwagi na parametry techniczne i funkcję jako budowlę (art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego). Zgodnie z treścią tego przepisu przez pojęcie "budowli" należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: (...). Oznacza to, że zgodnie z wykładnią art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury jest budowlą, a użyty tam zaimek "jak:" świadczy o tym, że jest to przykładowe wyliczenie różnych budowli i nie jest to katalog zamknięty. W ustawie – Prawo budowlane obiekty budowlane nie są klasyfikowane w zależności od tego, w jakiej technice, czy też technologii zostały wzniesione, nie ma więc znaczenia, że obiekt jest o konstrukcji drewnianej czy innej, i nie ma to wpływu na to, czy obiekt wymaga pozwolenia na budowę, czy zgłoszenia (wyr. z dnia 28 kwietnia 2006 r., II OSK 777/05, LEX nr 211843). W innym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że w przypadkach nastręczających trudności przy zakwalifikowaniu wytworu ludzkiej działalności oceny należy dokonać także w oparciu o ustalenia, czy dany obiekt posiada cechy wspólne z wymienionymi w przepisie przykładami, czy jest do nich podobny (por. wyr. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 stycznia 2010 r., II OSK 186/09, LEX nr 597412). Skarżący podnosił, że zgodnie z art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, place postojowe są urządzeniami budowlanymi, zatem nie są budowlami, ale to co do zasady nie przesądza jeszcze o braku konieczności uzyskania pozwolenia na budowę, czy dokonania zgłoszenia. Ostatecznie skarżący podnosili, że na terenie przedmiotowych działek nie ma placu postojowo-manewrowego i drogi wewnętrznej, lecz jedynie utwardzenie terenu nie posiadające charakteru parkingu i dróg wewnętrznych, o jakim mowa w art. 29 ust. 2 pkt 5 Prawa budowanego. Z twierdzeniem tym nie można się zgodzić w świetle zgromadzonych akt sprawy, z których wynika wprost, że na przedmiotowej nieruchomości powstały dwie bite drogi prowadzące od bram wjazdowych na nieruchomość do placu, na którym przechowywane są zbiorniki na surowce wtórne i parkują samochody, co przyznali sami skarżący (k. 48 v akt adm. I instancji) oraz manewrują pojazdy, które pojemniki przywożą i rozwożą do dalszych miejsc przeznaczenia (k. 38-44 akt adm. I instancji). Plac postojowo-manewrowy oraz drogi dojazdowe zostały wyraźnie oddzielone krawężnikami od pozostałej części terenu zielonego, obsianego trawą. Nadto teren został oświetlony czterema lampami. Całość jest ogrodzona. Wzniesiono zatem budowlę, która pod względem technicznym stanowi całość użytkową służącą przechowywaniu pojemników na surowce wtórne i parkowaniu samochodów osobowych pracowników oraz manewrowaniu pojazdów dostawczych. Skarżący sami też potwierdzili, że w okresie od 2007 do 2012r. dokonano powyższych prac celem przechowywania pojemników na surowce wtórne (k. 48v akt adm. I instancji). Nawet gdyby przyjąć, że na działkach dokonano utwardzenia powierzchni gruntu z art. 29 ust. 2 pkt 5 Prawa budowanego, to trudno go zaliczyć do urządzeń budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowanego, gdyż musiałoby być to urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania tego obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak m.in. przejazdy i place postojowe. Tymczasem w okolicznościach niniejszej sprawy, jak to wskazują organy administracji plac postojowo-manewrowy i drogi dojazdowe nie są związane z żadnym obiektem budowanym, nie służą zapewnieniu możliwości użytkowania konkretnego obiektu budowlanego, same w sobie stanowią taki obiekt budowlany. Co więcej utwardzenie powierzchni gruntu o jakim mowa w art. 29 ust. 2 pkt 5 Prawa budowlanego dotyczy działek budowlanych, a takimi nie są przedmiotowe działki na których dokonano spornych robót budowlanych. Działki 209/6 i 209/7 są działkami rolnymi przeznaczonymi w planie miejscowym pod zieleń otwartą z zakazem zabudowy (k. 63 akt adm. I instancji). Jakkolwiek zauważyć, należy, że roboty budowana opisane w art. 29 ust. 2 pkt 5 Prawa budowlanego również wymagają zgłoszenia zamiaru ich wykonania, czego ani inwestor ani właściciele nie dokonali. Odrębną, bowiem kwestią jest ocena, czy przeprowadzone roboty budowlane dla swojej legalności z punktu wiedzenia prawa budowanego wymagały uprzedniej decyzji właściwych organów w formie pozwolenia na budowę, czy zgłoszenia, czy też mogły być wykonane bez jakiejkolwiek ingerencji organów publicznych. Strony nie kwestionowały, że powyższe roboty budowlane, bez względu na ich kwalifikację, czy jako prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego (art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego), czy przebudowie poprzedniego zagospodarowania (art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego) zostały wykonane bez pozwolenia na budowę, ani bez zgłoszenia zamiaru ich wykonania właściwym organom. Odrębną kwestię stanowi ogrodzenie, które wykonano w oparciu o zgłoszenie, zatem zostało ono wzniesione zgodnie z przepisami prawa budowlanego, zatem nie stanowi przedmiotu niniejszego postępowania, co zostało wyjaśnione przez organy nadzoru budowlanego i nie budziło sporu. Skarżący podnosili również, że na przedmiotowym terenie dokonano odnowienia utwardzenia i oświetlenia, które pozostało po poprzednim właścicielu, nie wznieśli zatem żadnej nowe budowli. Z faktu, że inwestor dokonał przebudowy istniejących wcześniej pozostałości budowanych po poprzednim właścicielu – naprawy, modernizacji, czy przebudowy o jakiem mowa w art. 3 pkt. 7 i 7a Prawa budowlanego nie zwalnia inwestora z obowiązku zgodnego z prawem przeprowadzenia tych robót, skoro wymagały one jeżeli nie pozwolenia na budowę, to przynajmniej zgłoszenia, czego inwestor również w tym zakresie nie dokonał. Powtórzyć jednak należy, że całokształt robót budowlanych dokonanych przez inwestora prawidłowo scharakteryzowano jako budowę placu postojowo-manewrowego wraz z drogami dojazdowymi i oświetleniem stanowiących całość techniczną służącą składowaniu zbiorników na surowce wtórne i ich następnie przemieszczeniu do innych miejsc przeznaczenia, czego należało dokonać na podstawie pozwolenia na budowę. Słusznie w tym miejscu zauważa organ odwoławczy, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 10 Prawa budowlanego "pozwolenia na budowę nie wymaga budowa miejsc postojowych dla samochodów osobowych do 10 stanowisk włącznie" i art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym "zgłoszenia właściwemu organowi wymaga (...) budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3, 5-19 (...)". Z przepisu tego wynika, że budowa miejsc postojowych do 10 stanowisk włącznie jest zwolniona z wymogu uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, na rzecz obowiązku dokonania, zgłoszenia, czego skarżący także nie dokonali. Budowa miejsc postojowych powyżej 10 stanowisk, wymaga zatem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, której skarżący także nie uzyskali. Przy czym nie może ulegać wątpliwości, że przepisach art. 29 ust. 1 pkt 10 i art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego ustawodawca posłużył się wprost terminem "budowa", który odnosi się wyłącznie do obiektów budowlanych (art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego). Wynika z tego wprost, iż ,,budowa miejsc postojowych" stanowi budowę obiektu budowlanego, co dla swojej legalności jeżeli nie wymaga pozwolenia na budowę, to przynajmniej zgłoszenia. Ustawodawca nie przewiduje możliwości budowy jakiegokolwiek obiektu budowlanego w tym budowli w rozumieniu prawa budowlanego bez swojej ingerencji w postaci jednej z tych powyższych form działania administracji publicznej. Podstawą powyższej regulacji jest bowiem co do zasady zapewnienie bezpieczeństwa osób i mienia oraz zapewnienie ładu budowlanego i przestrzennego zagospodarowywanych terenów. Wobec powyższego żaden z zarzutów skarżących naruszenia przepisów materialnych nie znalazł uzasadnienia. Bezzasadny okazał się także zarzut dotyczący odmowy przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków na okoliczność istniejącego utwardzenia nieruchomości przed nabyciem przez skarżących własności tej nieruchomości. Słusznie przyjął organ odwoławczy że niecelowe jest uzupełnianie materiału dowodowego w tym zakresie, bowiem okoliczność "że w miejscu istniejącego placu istniało przed nabyciem nieruchomości utwardzenie terenu do celów gospodarczych, takich jak przechowywanie zwierząt gospodarskich", jest udowodniona i nie była w toku postępowania kwestionowana. Skoro zatem przeprowadzone roboty budowlane, zakwalifikowane jako wymagające pozwolenia na budowę, wykonano samowolnie, prawo budowlane dopuszcza możliwość ich doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem w trybie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Pierwszym warunkiem jaki musi spełnić inwestor jest zgodność budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy zagospodarowania przestrzennego, w przypadku braku planu miejscowego. W niniejszej sprawie dla przedmiotowych działek obowiązują dwa plany miejscowe: jeden uchwalony uchwałą Rady Miasta Poznania Nr LVIII/897/VI/2013 z 5 listopada 2013r. (Dz. U. Woj. Wlkp. 2013, poz. 7331) oraz drugi – uchwalony uchwałą Rady Miasta Poznania Nr L/762/VI/2013 z 21 maja 2013r. (Dz.U. Woj. Wlkp. z 2013r., poz. 4425). Plan "Morasko-Radojewo-Umultowo" Morasko Centrum w P. zgodnie z § 3 pkt 8) przypisuje wschodniemu terenowi działek funkcje zieleni otwartej (ZO), dla którego obowiązuje zakaz budowy ogrodzeń (§ 4 pkt 1d) oraz zakaz lokalizacji zabudowy (§ 8 pkt 2). Plan "Morasko-Radojewo-Umultowo" - rezerwat Meteoryt Morasko w P. przypisuje zachodniemu terenowi działek funkcję 1ZO tj. tereny zieleni nieurządzonej, pół, łąk, zadrzewień (§3 pkt 3), dla którego obowiązuje zakaz budowy ogrodzeń pełnych (§ 4 pkt 1). Zgodnie z § 7 pkt 3 ppkt 2 dla terenów oznaczonych symbolem 1ZO dopuszcza się lokalizację dróg wewnętrznych, ścieżek pieszych, rowerowych, duktów leśnych, w tym przeznaczonych do rekreacji konnej. Należy jednak zauważyć, że przeznaczenie tych obiektów musi być zgodne z przeznaczeniem terenu określonym w § 3 pkt 3 planu. W tym stanie sprawy nie może budzić wątpliwości, że przedmiotowa budowa obiektu placu postojowo-manewrowego z drogami dojazdowymi i oświetleniem jest sprzeczna z ustaleniami obowiązujących na przedmiotowym terenie planów miejscowych. Wobec powyższego nie jest możliwe doprowadzenie przedmiotowych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem budowlanym, co skutkować musiało nakazem rozbiórki przedmiotowej budowli zgodnie z art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle tego przepisu Sąd nie dopatrzył się również naruszeń przepisów postępowania, w tym art. 10 kpa, które skutkowałoby uchyleniem zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, jako nieuzasadnioną, jak orzeczono w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło