II SA/Po 967/14
WyrokWSA w Poznaniu2015-04-09
Skład orzekający: Edyta Podrazik, Danuta Rzyminiak - Owczarczak, Jakub Zieliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy udostępnienie osobom trzecim środków zastępczych, w tym konsumentom, stanowi "wprowadzanie do obrotu" w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, uzasadniające nałożenie kary pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że "wprowadzanie do obrotu" środków zastępczych, zgodnie z definicją ustawową, obejmuje udostępnianie ich osobom trzecim, zarówno konsumentom, jak i niebędącym konsumentami, odpłatnie lub nieodpłatnie. W związku z tym, stwierdzenie udostępnienia środków zastępczych osobie trzeciej, niezależnie od jej statusu jako konsumenta, stanowi podstawę do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę D. K. na decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję nakładającą na D. K. karę pieniężną w wysokości 180 000 zł z tytułu wprowadzania do obrotu środków zastępczych. Organy ustaliły, że u skarżącego zabezpieczono liczne produkty zawierające substancje psychoaktywne, które zostały zidentyfikowane jako środki zastępcze. Skarżący kwestionował ustalenia organów, twierdząc, że samo posiadanie środków nie jest równoznaczne z ich wprowadzaniem do obrotu, a także podważał prawidłowość ustaleń faktycznych i wysokość nałożonej kary.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak (spr.) Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2014r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.) i art.12 ust. 2 pkt 1, art. 27c ust. 4 i art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2011 r. nr 212, poz. 1263, z późn. zm.) oraz art. 52a w zw. z art. 4 pkt 27 i 34 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. z 2012 r., poz. 124, z późn. zm.) Wielkopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: WPWIS) – po rozpoznaniu odwołania D.K. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. (dalej: PPIS w K.) z dnia [...] września 2013 r. znak [...], nakładającą na D. K. karę pieniężną w wysokości 180 000 zł z tytułu wprowadzania do obrotu środków zastępczych, której na podstawie art. 52a ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii nadano rygor natychmiastowej wykonalności – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał na następujący stan sprawy.
W dniu 2013 r. PPIS w K., zgodnie z postanowieniem o wyłączeniu materiałów dochodzenia do odrębnego prowadzenia z dnia [...] lutego 2013 r., otrzymał od Komendy Miejskiej w K. dowody rzeczowe w sprawie wprowadzania do obrotu przez D. K. środków zastępczych. Wśród przedmiotowych dowodów rzeczowych były próbki następujących produktów zatrzymanych u D. K.: 1) dowód nr 1.1 w opakowaniu "Pogromca wampirów" woreczek zawierający proszek; 2) dowód nr 1.2 w opakowaniu "Black afgan" - woreczek zawierający susz roślinny; 3) dowód nr 1.3 w opakowaniu "Ecstazy 4" kapsułki zawierające proszek; 4) dowód nr 1.4 w opakowaniu "IVORY" - woreczek zawierający proszek; 5) dowód nr 1.5 w opakowaniu "Aztek" - woreczek zawierający susz roślinny; 6) dowód nr 1.6 w opakowaniu "Puszek" - woreczek zawierający proszek; 7) dowód nr 1.7 w opakowaniu "Coco powder" woreczek zawierający proszek; 8) dowód nr 1,8 w opakowaniu "Bobi strong" - woreczek zawierający susz roślinny; 9) dowód nr 2.1 w opakowaniu "IVORY" - woreczek zawierający proszek; 10) dowód nr 2,2 w opakowaniu "Ecstazy 4" - kapsułki zawierające proszek; 11) dowód nr 4.1 i 4.2 w opakowaniu "Talizman szczęścia" - susz roślinny.
PPIS w K. przekazał w dniu [...] marca .2013 r. do Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej Uniwersytetu M. im. K. M. w P. następujące produkty: 1) dowód nr 1.1 w opakowaniu "Pogromca wampirów" - woreczek zawierający proszek; 2) dowód nr 1.2 w opakowaniu "Black afgan" - woreczek zawierający susz roślinny; 3) dowód nr 1.3 w opakowaniu "Ecstazy 4" - kapsułki zawierające proszek; 4) dowód nr 1.4 w opakowaniu "IVORY" - woreczek zawierający proszek; 5) dowód nr 1.5 w opakowaniu "Aztek" - woreczek zawierający susz roślinny; 6) dowód nr 1.6 w opakowaniu "Puszek" - woreczek zawierający proszek; 7) dowód nr 1.7 w opakowaniu "Coco powder" - woreczek zawierający proszek; 8) dowód nr 1,8 w opakowaniu "Bobi strong" - woreczek zawierający susz roślinny; 9) dowód nr 4.1 i 4.2 w opakowaniu "Talizman szczęścia" - susz roślinny.
Z przekazanego materiału do badań fizykochemicznych Katedra i Zakład Medycyny Sądowej UAM w Poznaniu wyodrębniła reprezentatywne próbki. Badania przeprowadzono metodą chromatografii gazowej (GC-MS) i wysokosprawnej chromatografii cieczowej (LC/MS-MS).
Próbki wszystkich przebadanych produktów zawierały substancje wykazujące działanie zgodnie psychoaktywne i spełniające założenia obowiązującej definicji środka zastępczego określonej w art. 4 pkt. 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. W badanych ekstraktach (protokół badań: L.dz. [...] z dnia [...].04.2013 r.) stwierdzono obecność następujących estatncji: 1. dowód nr 1.1 w opakowaniu "Pogromca wampirów" - zidentyfikowano PVP, dezoksypipradrol (2-DPMP); 2) dowód nr 1.2 w opakowaniu "Black afgan" - zidentyfikowano AM-2201; 3) dowód nr 1.3 w opakowaniu "Ecstazy 4" - zidentyfikowano brefedron; 4) dowód nr 1.4 w opakowaniu "IVORY" - zidentyfikowano PVP; 5) dowód nr 1.5 w opakowaniu "Aztek" - zidentyfikowano AM-2201; 6) dowód nr 1.6 w opakowaniu "Puszek" - zidentyfikowano n-etylobufedron (NEB); 7) dowód nr 1.7 w opakowaniu "Coco powder" - zidentyfikowano PVP, NEB, brefedron; 8) dowód nr 1.8 w opakowaniu "Bobi strong" - zidentyfikowano AM-2201; 9) dowód nr 4.1 i 4,2 w opakowaniu "Talizman szczęścia" - zidentyfikowano AM-2201.
Syntetyczne katynony (np. n-etylobufeclron, PVP) wykazują działanie psychostymulujące podobne do działania amfetaminy, bądź MDMA (3,4-metylenodioksymetamfetamina). Wśród niekorzystnych działań zdrowotnych powodowanych przez syntetyczne katynony wymienia się najczęściej tachykardię, kołatanie serca, podniesienie ciśnienia krwi, zawroty głowy, drżenie rąk, drgawki, konwulsje, problemy z oddychaniem, zaburzenia psychiczne, halucynacje, omamy, stany paranoidalne. Syntetyczne katynony spełniają definicję środka zastępczego. 4-bromo-N-metylokatynon (brefedron) wykazuje działanie psychostymulujące oraz empatogenne (euforyzujące), działa jak
inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny. Brefedron spełnia kryteria środka zastępczego. Dezoksypipradrol (2-DPMP) jest inhibitorem wychwytu zwrotnego noradrenaliny i dopaminy, wykazującym działanie psychostymulujące zbliżone do działania amfetaminy. Spełnia kryteria środka zastępczego. Natomiast AM-2201 to syntetyczny kanabinoid dodawany do mieszanek roślinnych w celu wywołania, zmodyfikowania lub wzmocnienia efektu ich działania. W zatruciach syntetycznymi kanabinolami obserwowano m. in.: tachykardię, niepokój, zmianę percepcji (halucynacje), nadciśnienie, nudności i wymioty, spadek poziomu potasu we krwi, podniesienie poziomu glukozy. Omawiany związek AM 2201 spełnia kryteria definicji środka zastępczego.
W związku z faktem, że wyniki badań potwierdziły bezspornie, iż produkty zatrzymane u D. K. w trakcie przeszukania osoby, samochodu oraz mieszkania zawierają substancje o działaniu psychoaktywnym PPIS w K. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych.
Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa do zapoznania się z materiałami zgromadzonymi w postępowaniu, w związku z tym PPIS w K. w dniu [...] września 2013 r. wydał zaskarżoną decyzję, w którą wymierzył karę pieniężną w wysokości 180 000 zł.
W dniu [...] marca 2014 r. do WPWIS wraz z odwołaniem wpłynął za pośrednictwem PPIS w K. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji. Organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. stronie przywrócił termin do wniesienia odwołania i rozpatrzył sprawę w II instancji.
We wniesionym odwołaniu strona zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:
- prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 34 i art. 52a ust. 3 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii odpowiednio poprzez błędne zastosowanie pierwszego i niezastosowanie drugiego, co doprowadziło do przyjęcia, że D. K. wprowadzał do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środek zastępczy, a ponadto, wymierzając karę pieniężną w wysokości 180 000 zł wbrew dyspozycji ostatniego z powołanych przepisów organ kierował się wyłącznie obecnością substancji zastępczych we wszystkich zbadanych próbkach;
- prawa procesowego, tj. art. 7 w związku z art. 77 K.p.a. poprzez nieuprawnione przyjęcie na podstawie materiału dowodowego niedającego podstaw do dokonania takich ustaleń, że odwołujący wprowadził do obrotu środki zastępcze.
Strona domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego lub orzeczenia co do istoty sprawy. Ponadto w oparciu o art. 135 K.p.a. strona wniosła o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności przedmiotowej decyzji. Na etapie postępowania odwoławczego strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa do zapoznania się z materiałami zgromadzonymi w postępowaniu.
WPWIS w uzasadnieniu prawnym stwierdził, że nie jest prawdą, iż organ I instancji prowadził postępowanie wyłącznie na podstawie informacji uzyskanych od Komendy Miejskiej Policji w K. (dalej: KMP w K.) oraz na podstawie postanowienia z dnia [...] lutego 2013 r. w przedmiocie wyłączenia działania materiałów dochodzenia do odrębnego prowadzenia. Argumentował, że w świetle zeznań świadka D. K. złożonych w dniu [...] grudnia 2012 r. w KMP w K. w sposób oczywisty wynika, iż odwołujący wprowadzał środki zastępcze do obrotu, co stanowi znamię art. 52 a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Wskazują na to zeznania zawarte w protokole przesłuchania tego świadka, które w tym miejscu organ przytoczył (za k. 13-14 akt Prokuratury Rejonowej w K. sygn. [...] - wyłączonych do odrębnego prowadzenia). Dalej WPWIS wywodził, że drugim środkiem dowodowym jest notatka urzędowa z dnia [...] grudnia 2012 r. asp. Z. J. WK KMP K., z której wynika, że świadek D. K. zajmuje się rozprowadzaniem środków odurzających w postaci amfetaminy i ekstazy. W wyniku podjętych czynności zatrzymano D. K., u którego stwierdzono 10 woreczków strunowych ze środkiem o nazwie ECSTAZY, 4 woreczki strunowe o ze środkiem o nazwie IVORY oraz 1 woreczek ze środkiem o nazwie AMULET POGROMCA WAMPIRÓW. WPWIS wskazał, że w toku dalszych czynności ustalono, że środki te zakupił od mężczyzny o nazwisku D. K. zam. K., ul. P. [...].
Organ odwoławczy przyznał, że słusznie odwołujący zauważył, iż do wprowadzenia do obrotu dochodzi dopiero w przypadku rozporządzenia na rzecz osoby trzeciej danym środkiem w celu jego użycia lub dysponowania, jednak stwierdził, że sytuacja taka dotycząca D. K. została wykazana powyżej i zaszły przesłanki zawarte w definicji wprowadzania do obrotu. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uznania przywołanych zeznań za niewiarygodne, gdyż zostały złożone pod odpowiedzialnością karną, są wewnętrznie spójne, odnoszą się do konkretnych sytuacji i relacjonują precyzyjnie przebieg zdarzeń.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, stwierdził, że zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego, tj. art. 52a ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii nie jest zasadny, bowiem z przekazanego materiału dowodowego Katedra i Zakład Medycyny Sądowej U.A.M. w P. (ze względu na dużą ilość materiału) wyodrębniła reprezentatywne próbki, co jest zgodne z praktyką, i przebadała reprezentatywną grupę produktów (nie różniły się gramaturą, opakowaniem, nazwą). W związku zdaniem organu z tym nie było podstaw, aby poddać badaniu wszystkie zatrzymane środki. W tym zakresie organ wyjaśnił, że zgodnie z opinią biegłego (B. G. z laboratorium wykonującego badania) zidentyfikowane związki spełniają kryteria definicji środka zastępczego w rozumieniu art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, zaś organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie znalazły podstaw do podważenia wydanej opinii. Organ wyjaśnił również, że nie znalazł błędów w postępowaniu przygotowawczym, jak i w zasadniczym przeprowadzeniu badań, których wynik był pozytywny i stwierdzono obecność substancji zastępczych spełniających kryteria definicji środka zastępczego zgodnie z art. 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (działanie tych substancji również zostało opisane). Dalej WPWIS podniósł, że Ilość środków należących do D. K. była znaczna; w różnych miejscach (po przeszukaniu stwierdzono 30 saszetek ze środkiem o nazwie IVORY oraz 10 ze środkiem o nazwie ECSTAZY); podczas przeszukania samochodu należącego do strony ujawniono 100 saszetek ze środkiem o nazwie TALIZMAN SZCZĘŚCIA; ponadto w trakcie przeszukania pomieszczeń mieszkalnych strony stwierdzono w tym lokalu 16 szelek ze środkami o różnych nazwach (notatka urzędowa KMP w K. z dnia [...] grudnia 2012 r.). W ocenie organu ilość, miejsce przechowywania i różne rodzaje środków wprost wskazują, że nie były one zgromadzone dla użytku osobistego, lecz w celu wprowadzenia ich do obrotu.
Dalej WPWIS stwierdził, że zarzut dotyczący naruszenia prawa procesowego w postaci art. 7 w zw. z art. 77 K.p.a. nie mógł znaleźć uznania, gdyż organ I instancji rozpatrzył cały materiał dowodowy i wystarczył on do podjęcia rozstrzygnięcia. Odwołujący nie wskazał też, jakie to środki dowodowe pominął organ I instancji, ani jakie fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy nie zostały wyjaśnione; w odwołaniu nie wskazano żadnych nowych okoliczności faktycznych ani nie zgłoszono wniosku o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, zaś organ II instancji, nie znalazł potrzeby przeprowadzania dodatkowego postępowania dowodowego ani wyjaśniania innych okoliczności. Dodał, że D. K. podczas przesłuchania na KMP w K. miał możliwość wypowiedzenia się i złożenia wyjaśnień, z czego nie skorzystał, gdyż na wszystkie zadane pytania odmówił udzielenia odpowiedzi; również na etapie postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ I instancji D. K. nie wniósł żadnych nowych wniosków ani uwag.
W ocenie WPWIS argumenty dotyczące niezbadania przez organ innych kryteriów, którymi powinien się kierować określając wysokość kary, również nie zasługiwały na uwzględnienie. W tym zakresie organ wyjaśnił, że wskazane przez odwołującego kryterium dotyczące np. okresu wprowadzania środków do obrotu wskazuje na to, iż w krótkim okresie strona dysponowała dużą ilość substancji w różnych miejscach, co potwierdził przywołany wcześniej świadek, zatem nie była to sytuacja jednorazowa, lecz zamierzone, regularne działanie mające na celu wprowadzanie środków zastępczych.
Wyjaśniając dalej kwestię wysokości wymierzonej kary pieniężnej, WPWIS stwierdził, że ustawodawca przewidział szeroki zakres kary zgodnie z art. 52a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, a wynosi ona od 20 000 zł do 1 000 000 zł; wysokość wymierzonej kary jest dyskrecjonalna. Podniósł przy tym, że skarżący nie wykazał w jakim zakresie nie zgadza się z nałożoną karą. Ponadto WPWIS stwierdził, że PPIS w K., wymierzając karę w wysokości 180 000 zł, zastosował zasadę miarkowania kary, a kierował się przede wszystkim ilością zatrzymanych produktów; kara pieniężna w takiej wysokości uwzględnia w prawidłowy sposób przesłanki określone w art. 52a ust. 3 powołanej ustawy, tj. powinna realizować skutek prewencyjny, zapobiegając popełnianiu podobnych uchybień w przyszłości. W tym zakresie WPWIS podniósł, że wprowadzanie do obrotu środków zastępczych zakazanych ustawą o przeciwdziałaniu narkomanii mogło stanowić zagrożenie zdrowia, a nawet życia konsumentów kupujących przedmiotowe środki, a ponadto w niniejszej sprawie nie zachodzą żadne wyjątkowe okoliczności, które mogłyby skłaniać do odstąpienia od wymierzenia kary.
WPWIS odniósł się również do wniosku strony o uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności skarżonej decyzji i przywołał brzmienie art. 52a ust 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, wyjaśniając, że przy spełnieniu wskazanych w art. 52a przesłanek, czyli wprowadzania do obrotu środków zastępczych, organ zobowiązany jest do jego nadania i to bez względu na ilość zatrzymanych produktów, przy czym ustawa nie daje w tym zakresie organowi żadnych wskazówek interpretacyjnych. WPWIS wyjaśnił, że z urzędu nie znalazł podstaw do wstrzymania rygoru natychmiastowej wykonalności skarżonej decyzji, zaś strona również nie wskazała takich przyczyn w swoim wniosku; w szczególności nie wykazała istnienia okoliczności mogących spowodować trudne do odwrócenia dla strony skutki czy wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. Ponadto organ podniósł, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą żadne wyjątkowe okoliczności, które mogłyby skłonić do odstąpienia od wymierzenia kary czy wstrzymania rygoru natychmiastowej wykonalności; uiszczenie kary pieniężnej nie wywołuje co do zasady trudno odwracalnych skutków lub szkody, która nie będzie mogła być naprawiona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia. Wskazał także na to, że we wniosku nie zawarto również żadnych danych pozwalających ocenić sytuację finansową skarżącego, wobec czego nie można ocenić, czy uiszczenie kary będzie faktycznie groziło wyrządzeniem skarżącemu znacznej szkody.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję WPWIS z dnia [...] czerwca 2014 r. D. K., reprezentowany przez pełnomocnika procesowego, wniósł o uchylenie w całości decyzji obydwu instancji. Przedmiotowej decyzji zarzucił naruszenie:
1. prawa materialnego:
- art. 52a ust. 3 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez jego błędne zastosowanie przy wymierzeniu kary pieniężnej, albowiem organ wymierzając karę pieniężną w wysokości 180 000 zł, wbrew dyspozycji powyższego przepisu, kierował się wyłącznie obecnością substancji zastępczych we wszystkich zbadanych próbkach,
- art. 4 ust. 34 ww. ustawy poprzez jego błędną wykładnię, prowadzącą do przyjęcia, że odwołujący wprowadzał do obrotu środek zastępczy,
- art. 52a ust. 1 ustawy poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji wymierzenie kary administracyjnej za zachowanie skarżącego nie wyczerpujące znamion czynu określonego w jego dyspozycji,
2. prawa procesowego, tj. art. 7 w związku z art. 77 k.p.a. poprzez niezbadanie meritum sprawy i przyjęcie na podstawie materiału dowodowego niedającego podstaw do poczynienia takich ustaleń, że odwołujący wprowadził do obrotu środki zastępcze.
W uzasadnieniu skarżący w pierwszej kolejności zaprzeczył ustaleniom organów dotyczących wprowadzenia przez niego środków zastępczych do obrotu. W ocenie strony informacje uzyskane od KMP w K. oraz na podstawie postanowienia z dnia [...] lutego 2013 r. w przedmiocie wyłączenia materiałów dochodzenia do odrębnego prowadzenia nie stanowią wystarczającego dowodu na wykazanie, że środki te zostały wprowadzone do obrotu, a jedynie może to świadczyć o posiadaniu przez skarżącego takich środków, co jednak nie skutkuje sankcją w postaci nałożenia kary pieniężnej.
Przedstawiając wykładnię pojęcia "wprowadzanie do obrotu" zawartą w art. 4 pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii – i odwołując się w tym zakresie do wyroku tutejszego Sądu z dnia 28 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Po 326/13 – skarżący stwierdził, że do wprowadzenia do obrotu dochodzi bowiem dopiero w przypadku rozporządzenia na rzecz osoby trzeciej danym środkiem w celu jego użycia lub dysponowania. W konsekwencji uznał, że samo zabezpieczenie środków zastępczych posiadanych przez stronę nie przesądza o tym, iż do obrotu tymi środkami doszło. Zarzucił organowi "mechaniczne" nałożenie na skarżącego kary pieniężnej, bez poczynienia ustaleń pozwalających na przyjęcie, iż doszło do deliktu administracyjnego. Zakwestionował oparcie ustaleń w tym zakresie na zeznaniach świadka, argumentując, że w materiale dowodowym zebranym w sprawie brak jest bowiem dowodu wskazującego aby ten świadek miał wprowadzać do dalszego obrotu zakupione środki; w szczególności brak jest ustaleń organów ścigania wskazujących, że środki zastępcze zakupione od D. K. były przedmiotem dalszego rozprowadzania, a przywołanego świadka należy traktować w tej transakcji jako konsumenta środków zastępczych. Stąd też uznał, że ten dowód nie jest wystarczający do przyjęcia zakwestionowanych ustaleń za prawdziwe.
Ponadto stwierdził, że nie wszystkie zabezpieczone próbki zawierały substancje, które mogą być zakwalifikowane jako środki zastępcze, a środki zbadane w przedmiotowym postępowaniu przez Zakład Medycyny Sądowej U. M. w P. stanowiły jedynie reprezentatywną próbkę materiałów, zaś reszta zabezpieczonych środków nie została zbadana na obecność tych substancji. Nadto podniósł, że środki zbadane w przedmiotowym postępowaniu stanowią niewielką ilość w stosunku do środków zabezpieczonych przez Policję, organ jednak przyjął – na podstawie tak niewielkiej ilości zbadanych środków – iż skarżący dokonywał obrotu tymi środkami, co jest błędne, tylko bowiem te produkty, które były przebadane, mogą stanowić ocenę zachowania skarżącego.
Uznając, że zachowania skarżącego nie można kwalifikować jako wprowadzania do obrotu środków zastępczych, podniósł, że niezasadne było nałożenie kary administracyjnej w wysokości 180 000 zł. Z ostrożności procesowej kwestionował także prawidłowość zastosowania kryteriów określonych w art. 52a ust. 3 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Podnosił, że ustawodawca w przytoczonym przepisie nakazał organom wymierzającym karę pieniężną wziąć pod uwagę w szczególności ilość wprowadzonego do obrotu środka zastępczego, co oznacza, iż kryterium to jest kluczowe dla wymiaru kary, ale nie jedyne. Ponadto twierdził, że z uzasadnienia nie wynika jaka ilość środków zastępczych została wprowadzona do obrotu, organ bowiem posługuje się wyłącznie ilością zbadanych próbek. W ocenie skarżącego na wymiar kary miała wpływ ilość środków zabezpieczonych w ramach przedmiotowego postępowania, a nie ilość środków, w których wykryto substancje zakazane, która to ilość środków była niewielka w porównaniu do wszystkich zabezpieczonych substancji - co jest błędne i nie ma podstawy w obowiązujących przepisach. Nadto podniósł, że organ nie zbadał innych kryteriów, którymi organ winien się kierować określając wysokość kary w tym przede wszystkim: okres wprowadzania do obrotu, sytuacja majątkowa odwołującego, a nałożona kara pieniężna w wysokości 180 000 zł jest znacznie zawyżona.
Przy tak sformułowanych zarzutach skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.
W odpowiedzi na skargę WPWIS podtrzymał dotychczasowe stanowisko i, odnosząc się wyczerpująco do zarzutów strony, wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2015 r. pełnomocnik organu podtrzymał dotychczasowe stanowisko skarżonego organu i dodatkowo podniósł, że o tym, iż skarżący wprowadza do obrotu środki zastępcze, świadczy fakt, że PPIS w P. decyzjami wydanymi w dniu [...] października 2014 r. i [...] listopada 2014 r. wstrzymał wprowadzanie do obrotu produktów takich jak objęte niniejszym postępowaniem, których sprzedaż stwierdzono w sklepie skarżącego usytuowanym przy u. S. [...] w P.; na potwierdzenie tych twierdzeń pełnomocnik organu okazał dwie wspomniane decyzje o numerach: [...] i [...], których kopie złożył do akt.
Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2015 r. Sąd uwzględnił zażalenie pełnomocnika skarżącego i uchylił postanowienie z dnia 14 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Po 967/14 odmawiające sporządzenia uzasadnienia wyroku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Na wstępie Sąd wyjaśnia, że zgodnie art. 3 § 1 i 2 pkt 2 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. - dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem tej kontroli jest zbadanie, czy organy administracji publicznej, w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni się to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Sądowa kontrola legalności orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, ale rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Po przeprowadzeniu, w tak określonych granicach kognicji, kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i przeprowadzone postępowanie administracyjne nie wskazują tego rodzaju uchybień, które uzasadniałyby wyeliminowania przedmiotowego rozstrzygnięcie z obrotu prawnego.
Materialnoprawną podstawę obydwu decyzji podjętych w przedmiotowej sprawie były przepisy art. 52a (ust. 1, 2 i 3) oraz art. 4 pkt 34 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. Zgodnie z art. 52 ust. 1 tej ustawy - kto wytwarza lub wprowadza do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środek zastępczy, podlega karze pieniężnej w wysokości od 20 000 zł do 1 000 000 zł. Z kolei w myśl definicji określonej w art. 4 pkt 34 powołanej ustawy pojęcie "wprowadzania do obrotu" oznacza udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych. W tym miejscu zauważyć należy, że ustawodawca nie zdefiniował w przepisach niniejszej ustawy pojęcia "osoby trzeciej", zatem pojęcie to należy wykładać, tak aby nie było wątpliwości na czym - w rozumieniu art. 52a ust. 1 powołanej ustawy - polega wprowadzanie do obrotu środków zastępczych.
Na gruncie powołanych przepisów w orzecznictwie sądów administracyjnych pojawiły się różne stanowiska. Sąd w niniejszym składzie nie podziela tego stanowiska, które uznaje, że pojęcie "wprowadzania do obrotu" m.in. środków zastępczych, o którym mowa w art. 4 pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, oznacza udostępnianie ich odpłatnie lub nieodpłatnie osobom trzecim, którzy nie są konsumentami tychże środków, gdyż udostępnianie środków zastępczym osobom trzecim będącym konsumentami oznacza bowiem ich udzielanie (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Po 938/13 oraz wyrok WSA w Opolu z dnia 10 października 2013 r. sygn. akt II SA/Op 269/13 [nieprawomocne] - dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Dodać należy, że stanowisko to w dużej mierze bazuje na wyroku WSA w Poznaniu z dnia 28 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Po 326/13, które to orzeczenie zostało uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2015 r. sygn. akt II OSK 2684/13 (dostępny jw.). Do przedmiotowego wyroku tutejszego Sadu odwołał się również skarżący.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w tezie wcześniej przywołanego wyroku z dnia 2 czerwca 2015 r., że pojęcie "wprowadzenia do obrotu" środków zastępczych, o którym mowa w art. 4 pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oznacza udostępnianie ich odpłatnie lub nieodpłatnie osobom trzecim zarówno niebędącymi ich konsumentami, jak i będącymi ich konsumentami, tj. nabywającymi je w celu własnego spożycia. Ustawodawca w hipotezie i dyspozycji normy art. 52a ust. 1-3 powołanej ustawy wyraźnie wskazuje, że odpowiedzialności administracyjnej podlega obiektywnie każdy, kto wprowadza do obrotu środek zastępczy (tzw. dopalacz). Prowadząc postępowanie w celu wymierzenia kary pieniężnej, organ inspekcji sanitarnej ustala i ocenia, czy doszło do "wprowadzenia do obrotu", czyli do udostępnienia w jakiejkolwiek formie i jakimkolwiek celu, osobie trzeciej odpłatnie lub nieodpłatnie, środka zastępczego.
Takie stanowisko znajduje swoje uzasadnienie w analizie przepisów powołanej ustawy. W dalszej części uzasadnienia prawnego Sąd szeroko czerpie z przywołanego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, które kompleksowo i przekonująco naświetla zagadnienia dotyczące wykładni przepisu art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
Wobec tego należy podkreślić, że wykładnia postanowień art. 52a ust. 1-3 tej ustawy powinna uwzględniać cel i aksjologię wprowadzenia przedmiotowej regulacji oraz jej miejsce w systematyce ustawy, a także związek normatywny z postanowieniami art. 44b i 44c powołanej ustawy. Za całkowicie chybione NSA uznał odwoływanie się w procesie ustalanie treści normy art. 52a ust. 1-3 powołanej ustawy do poglądów doktryny prawa karnego, orzecznictwa Sądu Najwyższego i sądów powszechnych, bowiem odnoszą się one wprost do regulacji prawnokarnych - art. 56, art. 58 i art. 59 tej ustawy, uznających, że "wprowadzanie do obrotu" oznacza udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych, przy czym przez osoby trzecie rozumieć należy osoby inne niż konsumenci środków odurzających, substancji psychotropowych, lub środków zastępczych, albowiem w przypadku, gdy nabywcą jest konsument zachodzi udzielenie określonego środka, a nie wprowadzenie do obrotu. Wobec tego w procesie dekodowania treści normatywnej art. 52a powołanej ustawy nie powinno się odwoływać do poglądów doktryny i judykatury ukształtowanych na gruncie przepisów karnych zawartych w rozdziale 7 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, a zwłaszcza tych ukształtowanych przed wejściem w życie noweli ustawy z dnia 8 października 2010 r., albowiem ugruntowały się one na tle innego reżimu normatywnego, zasadniczo penalizującego wprowadzanie do obrotu środków odurzających, substancji psychotropowych lub słomy makowej, czyli narkotyków.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy przeciwdziałanie narkomanii realizuje się m.in. przez działalność zapobiegawczą, ograniczanie szkód zdrowotnych i społecznych, zwalczanie niedozwolonego obrotu, wytwarzania, przetwarzania, przerobu i posiadania substancji, których używanie może prowadzić do narkomanii. Powołana ustawa w art. 44b generalnie zakazuje wytwarzania i wprowadzania do obrotu środków zastępczych. "Środek zastępczy" to, zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 4 pkt 27 tej ustawy, substancja pochodzenia naturalnego lub syntetycznego używana zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych. Z kolei "wprowadzanie do obrotu" to udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych (art. 4 pkt 34 ). Natomiast, jak już wspomniano, w myśl art. 52a ust. 1 tej ustawy, karze pieniężnej w wysokości od 20 000 zł do 1 000 000 zł podlega ten, kto wytwarza lub wprowadza do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środek zastępczy. Przedmiotową karę pieniężną wymierza, w drodze decyzji, właściwy państwowy inspektor sanitarny. Decyzji tej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności (art. 52a ust. 2). Ustalając wysokość kary pieniężnej właściwy inspektor sanitarny uwzględnia w szczególności ilość wytworzonego lub wprowadzonego do obrotu środka zastępczego (art. 52a ust. 3).
Zaznaczyć również należy, że regulacja art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomani funkcjonuje obok postanowień art. 53 ust. 1 tej ustawy, przewidujących odpowiedzialność karną za wprowadzanie do obrotu środków odurzających, substancji psychotropowych lub słomy makowej lub uczestniczenie w takim obrocie, podlega grzywnie i karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat. Jednocześnie ustawodawca odrębnie sankcjonuje udzielanie innej osobie środka odurzającego lub środków psychotropowych, określając w art. 58 ust. 1 tej ustawy, że kto, wbrew przepisom ustawy, udziela innej osobie środka odurzającego lub substancji psychotropowej, ułatwia albo umożliwia ich użycie albo nakłania do użycia takiego środka lub substancji, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Podobnie w art. 59 powołanej ustawy przewiduje środki karne m.in. za udzielanie innej osobie środka odurzającego lub substancji psychotropowej w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej.
Podkreślić również trzeba, że przepisy art. 44b i 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii zostały dodane do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii ustawą z dnia 8 października 2010 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. nr 213, poz. 1396), zmieniającą nin. ustawę z dniem 27 listopada 2010 r. Ustawodawca w art. 1 pkt 9 ustawy zmieniającą ustawę o przeciwdziałaniu narkomanii z dniem 27 listopada 2010 r. wprowadził do niej cały nowy rozdział 6a poświęcony wyłącznie odpowiedzialności administracyjnej.
Ustanawiając w art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii dolegliwość administracyjną za wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środka zastępczego, ustawodawca uznał, że prócz obowiązujących regulacji penalizujących wprowadzanie do obrotu środków odurzających, substancji psychotropowych lub słomy makowej, w celu realizacji podstawowych założeń ustawy, należy wyodrębnić instytucję odpowiedzialności administracyjnej za wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu na terytorium Polski środków zastępczych, czyli substancji pochodzenia naturalnego lub syntetycznego używanych zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa. Odpowiedzialność ta, oparta na zasadzie winy obiektywnej, może posługiwać się sankcjami bezwzględnie oznaczonymi i wówczas przybiera charakter odpowiedzialności ustawowej. Ma zastosowanie ona do osób fizycznych, prawnych oraz jednostek nieposiadających osobowości prawnej. Tego rodzaju odpowiedzialność realizowana jest w trybie kodeksu postępowania administracyjnego, a niekiedy w trybie ordynacji podatkowej, bowiem przepisy ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w art. 52a ust. 4 wskazują, że do kary, o której mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej, a organowi inspekcji sanitarnej przysługują uprawnienia organu podatkowego. Wyegzekwowana kara pieniężna stanowi dochód budżetu państwa (ust. 5).
W tym miejscu trzeba podkreślić, że treść normy art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wyraźnie wskazuje, że nie chodzi tu o odpowiedzialność za przestępstwo, czyli o czyn zabroniony pod groźbą kary, ponieważ odpowiedzialność karną przewidują odrębne przepisy zamieszone w rozdziale 7 ustawy (art. 53-74). Odnotować przy tym należy, że w zakresie uregulowanym w rozdziale 7 nie stosuje się art. 96-98 Kodeksu karnego (art. 74). Wprowadzenie do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w art. 52a sankcji administracyjnej z tytułu wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego miało na celu szybkie - prewencyjne reagowanie na pojawiające się zagrożenia życia i zdrowia jednostki. Przewidziana tą regulacją kara pieniężna za naruszenie norm ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii nie jest zatem wyłącznie represją za naruszenie prawa, ale w istocie formą zabezpieczenia przed możliwością wystąpienia negatywnych skutków dla zdrowia i życia, bowiem ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii poddaje ochronie prawnej takie wartości jak dobro publiczne, bezpieczeństwo, zdrowie i życie.
Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów, a proces wymierzania kar pieniężnych należy postrzegać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego. Kara ta nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. W razie stwierdzenia, że wytworzono lub wprowadzono do obrotu na terytorium RP środek zastępczy określony w art. 4 pkt 27 powołanej ustawy organ inspekcji sanitarnej jest obowiązany nałożyć administracyjną karę pieniężną w wysokości uwzględniającej w szczególności ilość wytworzonego lub wprowadzonego do obrotu środka zastępczego (art. 52a ust. 3). W konsekwencji to obiektywny fakt naruszenia prawa jest podstawą zastosowania sankcji, zaś podstawową przesłanką odpowiedzialności jest w takim układzie odniesienia bezprawność czynu rozumiana, jako zachowanie sprawcy niezgodne z przepisami prawa. Dodać należy, że oparcie odpowiedzialności na takiej koncepcji dopuszczalne jest jedynie w sytuacji, gdy możliwe jest wykazanie sprzeczności z obowiązującym prawem.
W zakresie wysokości wymierzonej administracyjnej kary pieniężnej należy z kolei wyjaśnić (również nawiązując do poglądów wyrażonych w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 2 czerwca 2015 r. sygn. akt II OSK 2684/13), że organ przy ustalaniu jej wysokości bierze pod uwagę ilość wytworzonego lub wprowadzonego do obrotu środka na terytorium RP, natomiast nie ocenia w tym postępowaniu rodzaju sprawstwa, stopnia winy sprawcy, skutków przewinienia, jak również rozmiaru wyrządzonej szkody, czy postawy sprawcy. W ramach odpowiedzialności administracyjnej podmiotu, który wprowadza do obrotu środki zastępcze, ocena jego zachowania w oparciu o reguły i zasady prawa karnego jest nie do pogodzenia z ratio legis nowelizacji ustawy z 2010 r, bowiem w ustawie nowelizującej ustawodawca w istocie przyjął, że każdy przypadek ujawnienia wytworzenia lub wprowadzenia w jakikolwiek sposób do obrotu na terytorium RP środka zastępczego oznacza, że doszło do złamania wyrażonego w art. 44b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii zakazu wytwarzania i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych i musi to skutkować wymierzeniem sankcji administracyjnej przewidzianej w art. 52a tej ustawy. Zakaz określony w powołanym przepisie art. 44b oznacza likwidację na terenie Rzeczypospolitej Polskiej legalnego obrotu środkami zastępczymi, albowiem obrót ten nie może być legalnie zasilany środkami wytwarzanymi w kraju lub do niego sprowadzanymi. Zgodnie z art. 44c ust. 1 powołanej ustawy - w przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym, właściwy państwowy inspektor sanitarny stosuje odpowiednio przepisy art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (ust. 1), a Główny Inspektor Sanitarny informuje opinię publiczną o wydaniu decyzji, o której mowa w art. 27c ust. 1 ustawy Państwowej Inspekcji Sanitarnej wymienionej w ust. 1 (ust. 2).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy zauważyć, należy, że ze zgromadzonego w sprawie materiału procesowego wynika w sposób niebudzący wątpliwości, aby skarżący wprowadzał do obrotu środki zastępcze. Ustalony przez organy inspekcji sanitarnej stan faktyczny uprawniał do przyjęcia, że D. K. w dniu [...] grudnia 2014 r. w K. wprowadzał do obrotu środki zastępcze w rozumieniu art. 4 ust. 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Z oceny całokształtu okoliczności, w tym zeznań świadka D. K., wynika zaistnienie faktu sprzedaży zakupu środków zastępczych, a co więcej, w mieszkaniu oraz samochodzie skarżącego Policja zatrzymała i zabezpieczyła dowody rzeczowe w postaci licznych produktów (według wykazu umieszczonego w protokole przeszukania samochodu i pomieszczeń mieszkalnych). W konsekwencji uznać, iż ustalenia w tym zakresie poczynione przez funkcjonariuszy KMP w K., zeznania świadka, ilość zatrzymanych i zabezpieczonych w mieszkaniu skarżącego dowodów wskazują, że D. K. udostępniał osobom trzecim środki zastępcze i zarazem tym samym wprowadzał je do obrotu w rozumieniu art. 4 pkt 34 i art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
Wykorzystanie przez organy różnych środków dowodowych było trafne i zgodnie z art. 75 § 1 K.p.a. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Nie ma przeszkód, żeby dowody zebrane na potrzeby postępowania karnego jako dokumenty urzędowe - służyły za dowody w postępowaniu administracyjnym. Organ prowadzący postępowanie administracyjne nie jest związany zasadą bezpośredniości rozumianą jako obowiązek oparcia ustaleń faktycznych na bezpośrednio przeprowadzonych dowodach i może oprzeć swoje rozstrzygnięcie na dowodzie z zeznań świadka, czy wyjaśnień oskarżonego utrwalonych przez inny organ procesowy w innym postępowaniu (por. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2012 r. sygn. akt I OSK 1206/11, Lex nr 1113237).
Materiały przekazane przez organy Policji i badania reprezentatywnych próbek produktów przeprowadzone przez Katedrę i Zakład Medycyny Sądowej U. M. im. K. M. w P. (tj. "Pogromca wampirów", "Black afgan", "Ekstazy 4", "Ivory", "Aztek", "Puszek", "Coco powder", "Bobi strong" i "Talizman szczęścia") wykazały jednoznacznie obecność substancji (tj. PVP, dezoksypipradrol, AM-2201, befedron, n-etylobufedron), które są środkami zastępczymi w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Poddanie badaniu próby reprezentatywnej, jako zgodne z metodologią, w pełni pozwalało na ocenę zawartości środków zastępczych we wszystkich zabezpieczonych substancjach.
Transakcja sprzedaży z dnia [...] grudnia 2013 r. spełniała kryteria wprowadzania do obrotu i to niezależnie od tego, czy ich nabywca byłby konsumentem, który dokonał zakupu na własny użytek, jak i w celu dalszej odsprzedaży. Ponadto warto wspomnieć, że skarżony organ w decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji wykazał, iż wspomniany świadek zajmował się odsprzedawaniem zakupywanych środków innym osobom. Działanie organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej było w przedmiotowej sprawie adekwatne do stanu faktycznego i zadań tej inspekcji.
Przypomnieć również należy, że na gruncie prawa administracyjnego przyjęta została koncepcja odpowiedzialności obiektywnej, co oznacza, że mamy do czynienia z pewnym automatyzmem przy nakładaniu kary administracyjnej - skoro występuje określony stan faktyczny, to występuje przesłanka do wymierzenia takiej kary. Do wymierzenia kary administracyjnej dochodzi zatem w oderwaniu od ustalenia winy po stronie podmiotu odpowiadającego za powstanie takiego stanu (por. m.in. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 stycznia 2007 r. sygn. P 19/06, Lex nr 232287), co oznacza, że kwestia ustalenia odpowiedzialności sprawcy w postępowaniu karnym nie ma znaczenia na etapie, gdy organy administracji publicznej dysponują ustaleniami co do stanu faktycznego i uznają, że ustalenia te są wystarczające dla wymierzenia kary.
Reasumując wszystko powyższe, stwierdzić należy, że organy inspekcji sanitarnej prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i dokonały prawidłowej wykładni przepisu art. 52a ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, uznając, że skarżący wprowadzał do obrotu środki zastępcze - tzw. dopalacze. Organy nie dopuściły się w tym zakresie naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organy w tym zakresie wyczerpująco wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności sprawy, dążąc do ustalenia prawdy materialnej.
W pełni spełnione zostały przesłanki zastosowania przepisu art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i to na tej podstawie organy wymierzyły karę pieniężną w wysokości 180.000 zł, której wysokość została należycie uzasadniona i nie przekracza granic miarkowania kary; przede wszystkim w odniesieniu do ilości wprowadzanych do obrotu środków zastępczych, co zostało wyczerpująco wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wysokość kary ustalona na zasadzie miarkowania, z uwzględnieniem restrykcyjnego charakteru przepisów ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz celu, jakiemu przepisy te służą, a nadto charakter wykazanego w postępowaniu naruszenia tych przepisów, w tym ilości środków wprowadzonych do obrotu. Trafnie skarżony organ zwrócił również uwagę na skutek prewencyjny kary pieniężnej, tj. zapobieganie popełnianiu podobnych naruszeń w przyszłości. Warto też mieć na uwadze, że wprowadzanie do obrotu środków zastępczych zakazanych ustawą o przeciwdziałaniu narkomanii mogło stanowić poważne zagrożenie zdrowia, a nawet życia konsumentów kupujących przedmiotowe produkty. To stanowiło również podstawę do obligatoryjnego nadania decyzji organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności (art. 52a ust. 2 powołanej ustawy).
W tym stanie rzeczy, skoro podniesione we wniesionej skardze zarzuty nie uzasadniały uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem nie doszło przy jej wydaniu do naruszenia przepisów prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło