II SA/Po 969/11
WyrokWSA w Poznaniu2011-12-09
Skład orzekający: Barbara Drzazga, Jolanta Szaniecka, Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów wynajmu mieszkania, mimo spełnienia kryterium dochodowego, jest zgodna z prawem, gdy organ powołuje się na uznanie administracyjne i brak pozytywnej prognozy poprawy sytuacji finansowej wnioskodawcy?Ratio decidendi
Decyzja o przyznaniu zasiłku celowego na pokrycie kosztów wynajmu mieszkania ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ nie jest zobowiązany do jego przyznania nawet po spełnieniu kryterium dochodowego. Sądowa kontrola takiej decyzji jest ograniczona do oceny, czy organ uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych i nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów, a sam wybór rozstrzygnięcia pozostaje poza granicami kontroli sądowej.Stan faktyczny
Skarżący T. F. ubiegał się o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie kosztów wynajmu pokoju, energii elektrycznej, gazu oraz zakupu środków czystości. Organ I instancji odmówił przyznania pomocy, wskazując na brak podstaw do dalszego wspierania bieżących kosztów wynajmu, mimo spełnienia kryterium dochodowego, oraz sugerując poszukiwanie tańszego lokum. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podkreślając uznaniowy charakter świadczenia i fakt, że skarżący sam podjął decyzję o wynajmie lokalu przekraczającego jego możliwości finansowe. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc m.in. że otrzymywał już podobną pomoc w poprzednich miesiącach i że zawarł nową, korzystniejszą umowę najmu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi T. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] lipca 2011r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego; oddala skargę
Decyzją z dnia [...] 2011 r., po rozpatrzeniu wniosku T. F. z dnia [...] marca 2011 r., Prezydent Miasta P. na podstawie art. 2 , art. 3, art. 7 pkt 5 i 6, art. 8 ust. 1 pkt 3, art. 11 ust. 2, art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 106 ust. 4, art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 z późn. zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowania kryteriów dochodowych oraz świadczeń z pomocy społecznej (Dz.U Nr 127, poz 1055), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako: kpa), odmówił wnioskodawcy przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na opłatę wynajmu pokoju, energii elektrycznej, gazu oraz zakup środków czystości w łącznej kwocie 477 zł.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż trakcie przeprowadzonego w dniu [...] marca 2011 wywiadu środowiskowego ustalono, że T. F. uzyskuje dochód, na który składa się renta inwalidzka w wysokości netto [...] zł oraz zasiłek stały w kwocie [...] zł, łącznie dochód wynosi 477 zł, tym samym dochód uzyskiwany przez wnioskodawcę nie przekracza kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, co może kwalifikować wnioskodawcę do przyznania pomocy w formie zasiłków celowych.
W ocenie organu brak jest podstaw do wsparcia T. F. w dalszym opłacaniu bieżących kosztów wynajmu lokalu mieszkalnego w formie zasiłku celowego (art. 39 ustawy o pomocy społecznej). Podkreślono, iż w świetle ww. ustawy celowe jest podejmowanie przez organy udzielającej pomocy społecznej jedynie takich działań, które rozwiążą konkretną trudną sytuację klienta, które mieszczą się w możliwościach (np. finansowych) danego ośrodka.
Organ podkreślił, iż dysponuje skromnymi środkami pieniężnymi i może jedynie dopomagać w opłacie okresowo, gdy istnieje pozytywna prognoza na szybką poprawę sytuacji osoby wspieranej. Zdaniem organu sytuacja dochodowa wnioskodawcy w najbliższym okresie nie ulegnie gwałtownej poprawie, zatem należałoby poczynić działania w kierunku znalezienia tańszego mieszkania, zwłaszcza, że istnieje możliwość wynajęcia tańszego pokoju za kwotę od 300 zł do 400 zł lub zamieszkania w hotelu, gdzie koszty noclegu są tańsze, np. w pokoju dwu lub trzyosobowym.
Zdaniem organu T. F. świadomie podjął decyzję o przeprowadzeniu się [z [...]] do [...] i wynajęcia pokoju za kwotę 500 zł, obecnie 569,25 zł, która przerasta jego skromne zasoby finansowe; zawarł z wynajmującym od 1 lutego 2011 r. nową niekorzystną dla siebie umowę, co przyczyniło się do pogorszenia jego sytuacji finansowej. Organ stwierdził, iż mimo niskiego dochodu wnioskodawca kontynuuje wynajem mieszkania, bowiem podpisał w lutym umowę na wyższą kwotę łączną opłat, a za wywiązywanie się z obowiązków wynikających z podpisanej umowy najmu, będące własnym zobowiązaniem cywilnym strony, ośrodek pomocy społecznej odpowiedzialności ponosić nie może; pomoc społeczna ma wspierać osoby lub rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Przyznanie pomocy w formie zasiłków celowych ma charakter fakultatywny i uzależnione jest od indywidualnych okoliczności sprawy oraz możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej. Organy pomocy społecznej nie są zobowiązane do przyznawania zasiłków celowych na żądane cele każdorazowo. Przyjęcie takiego sposobu postępowania spowodowałoby w krótkim czasie brak możliwości wsparcia innych świadczeniobiorców , w szczególności tych, którzy nie uzyskują dochodów.
Ponadto organ wskazał, iż wobec posiadania przez wnioskodawcę dochodu w wysokości 477 zł przyznano mu pomoc [w formie zasiłku celowego] na zakup żywności w kwocie 400 zł, stąd też wnioskodawca jest w stanie z własnego dochodu dokonać zakupu środków czystości i dlatego nie ma podstaw do udzielenia mu pomocy w tym zakresie.
W odwołaniu T. F. podniósł, iż dotychczas, w miesiącach grudzień 2010 oraz styczeń i luty 2011 r. otrzymywał pomoc finansową na opłatę za wynajem mieszkania. Odwołujący podniósł, iż Miejski Ośrodek Pomocy [...] w P. błędnie określił aktualną kwotę opłat z tytułu najmu, bowiem w sumie stanowi ona około 430 zł, a nie 569 zł; ponadto wystąpił o dofinansowanie przez Prezydenta Miasta P. opłat z tytułu czynszu, a nie o przyznanie mu pomocy na opłatę za czynsz. Z uwagi na odmowę przyznania pomocy finansowej zalega w opłatach za wynajem pokoju, a jest osoba niepełnosprawną z całkowitą niezdolnością do pracy i nie jest w stanie utrzymać się z renty inwalidzkiej, którą przeznacza na zakup leków i drobne wydatki bieżące. Pomoc z MOP[...] w P. jest dla niego niezbędna, bowiem zapewnia minimum warunków do funkcjonowania i życia w społeczeństwie, a potrzeby jego nie są wygórowane.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Organ II instancji przywołał treść art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej i podniósł, że organ I instancji miał prawo w ramach przysługującego mu "uznania administracyjnego" do przyjęcia, że choć sytuacja wnioskodawcy jest trudna, to pomoc społeczna nie może zaspokajać wszystkich jego potrzeb. Kolegium wskazało, iż klient samodzielnie i na własne ryzyko zawarł umowę na wynajem części lokalu mieszkalnego w [...] i zarówno w pierwszej umowie, jak i w drugiej zobowiązał się do płacenia kosztów najmu przekraczających jego możliwości finansowe, bowiem wysokość opłat był większa od deklarowanych dochodów strony; co do łącznej wysokości opłat z tytułu najmu pokoju organ II instancji poczynił ustalenia analogiczne jak w zaskarżonej decyzji. Zdaniem Kolegium wnioskodawca zawarł umowę najmu wyłącznie na swoje własne ryzyko i ośrodek pomocy społecznej nie ma obowiązku przyjęcia tych zobowiązań na siebie, ponadto organ I instancji zaoferował pomoc w znalezieniu tańszego lokum, jednak strona nie wyraziła na to zgody.
Organ odwoławczy podniósł także, iż pomoc społeczna w postaci zasiłku celowego nie ma charakteru obligatoryjnego, lecz jest to świadczenie, którego przyznanie należy każdorazowo do uznania administracyjnego, w tym wypadku w przedmiocie zasiłków celowych odbywa się każdorazowo w ramach uznania administracyjnego.
T. F. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję podnosząc, że za grudzień 2010 r. oraz styczeń i luty 2010 r. otrzymywał zasiłek celowy na pokrycie kosztów wynajmu pokoju i MOP[...] w P. w ogóle nie oponował co do zasadności ponoszenia przez skarżącego kosztów najmu. Skarżący podniósł, iż MOP[...] w P. nie oferował mu pomocy w znalezieniu pokoju za kwotę 300 zł, a jedynie w rozmowie poinformował skarżącego, iż można w [...] wynająć pokój za kwotę 300 zł miesięcznie. Skarżący podniósł, iż z właścicielką mieszkania, po omówieniu swoich trudności, zawarł umowę w dniu 11 maja 2011 r. na wynajem pokoju za kwotę 300 zł miesięcznie i w ten sposób sprostał oczekiwaniom MOP[...] w P. Zdaniem strony MOP[...] w P. złośliwie odmawia mu przyznania pomocy w formie zasiłku celowego za to, że upomniał MOP[...] w siedzibie ośrodka pomocy społecznej, że otrzymuje pomoc nieterminowo.
Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu II instancji w sprawie nie wystąpił żaden "szczególnie uzasadniony przypadek", który przemawiałby za przyznaniem skarżącemu pomocy na cel wskazany we wniosku, na uzasadnienie którego to stanowiska przywołał pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 28 sierpnia 2008 r. sygn. akt I OSK 1416/07. W ocenie Kolegium organ I instancji miał prawo do uznania, ze taki nadzwyczajny zbieg okoliczności, o którym mowa w przywołanym wyroku, w niniejszej sprawie nie występuje. Ponadto organ podniósł, iż skarżący nie wskazał, co zadecydowało o konieczności opuszczenia dotychczasowego miejsca zamieszkania; opuszczenie dotychczasowego miejsca zamieszkania było indywidualną decyzją strony i musiał się on liczyć z tym, że nie przysługuje mu roszczenie wobec Prezydenta Miasta P. o pokrywanie kosztów wynajmu pokoju. Odnosząc się do podniesionej w skardze okoliczności, iż strona od maja 2011 r. zawarła nową umowę z właścicielką mieszkania z opłatą 300 zł miesięcznie (bez wskazania co do dodatkowych kosztów, jak udział w kosztach zużycia prądu i gazu), nie ma bezpośredniego wpływu na ocenę zaskarżonych decyzji, jednakże wskazuje, że przyjęta wcześniej stawka czynszu była wysoka i możliwa do obniżenia. Uznając stanowisko organu I instancji za prawidłowe Kolegium dodało, ze środki jakimi dysponują gminy są niewystarczające i nie ma możliwości spełnienia oczekiwań wszystkich klientów korzystających ze świadczeń z pomocy społecznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznania, zważył co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 z późn. zm.). Zgodnie z art. 39 powołanej ustawy zasiłek celowy może być przyznany osobie spełniającej kryterium dochodowe (określone w art. 8 ust. 1 ustawy) w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej (ust. 1). W szczególności może być przyznany na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2). Niewątpliwie posiadanie i utrzymywanie mieszkania (własnego pokoju) można zaliczyć do kategorii "niezbędnej potrzeby bytowej" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2008 r. sygn. akt I OSK 131/08 dostępny w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zasiłek celowy może być zatem przyznany w celu uregulowania należności związanych z mieszkaniowymi potrzebami wnioskodawcy, takimi jak opłata czynszowa, opłata za energię elektryczną, gaz, ogrzewanie i pokrycie podobnych kosztów. W tym miejscu podkreślenia jednak wymaga, że decyzja wydana na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej ma charakter uznaniowy, zatem samo spełnianie kryteriów ustawowych nie oznacza, iżby po stronie organu powstawał obowiązek przyznania osobie zainteresowanej zasiłku celowego. W konsekwencji organ może przyznać tego rodzaju świadczenie, ale nie jest do takiego rozstrzygnięcia bezwzględnie zobowiązany.
W ocenie Sądu kontrolowane decyzje, które zostały podjęte w ramach uznania administracyjnego, nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Niewątpliwie merytoryczne rozstrzygniecie znajduje swoje podstawy w obowiązujących przepisach prawa. Organy przy ich wydaniu nie przekroczyły granic uznania administracyjnego i należycie uzasadniły swoje rozstrzygnięcia w tym przedmiocie.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy istotne jest, że zaskarżona decyzja, jako oparta na uznaniu administracyjnym, podlega ograniczonej kontroli sądowej. Kontrola ta sprowadza się do oceny, czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających znaczenie w sprawie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Kontrola sądu dotyczy zatem prawidłowości postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy, do czego zobowiązane są organy obu instancji na podstawie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 136 kpa (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 maja 2002 r. sygn. akt SA/Sz 2548/00, LEX nr 78302; dostępny w Internecie pod adresem jw.). Ustalony stan faktyczny i przesłanki prawne podjętego rozstrzygnięcia winny znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, jak tego wymaga art. 107 § 3 kpa. Należy jednakże mieć na względzie, że sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organy w ramach uznania administracyjnego na podstawie kryteriów słuszności i celowości pozostaje znajduje się już jednak poza granicami kontroli sądowej.
Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, iż przepisy art. 3 ust. 3 i ust. 4 ustawy o pomocy społecznej nie nakazują organom udzielenia pomocy przy spełnieniu pozostałych przesłanek ustawowych, bowiem zasiłek celowy może zostać przyznany po spełnieniu dodatkowych warunków określonych w art. 39 ust. 1 tej ustawy. Oznacza to, że tego rodzaju środek pomocowy mógł zostać przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej przy wcześniejszym wyczerpaniu założeń ustawodawcy wyrażonych w art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 powołanej ustawy (tak NSA w wyroku z dnia 16 stycznia 2009 r. sygn. akt I OSK 343/08, LEX nr 528050; orzeczenie dostępne w bazie orzeczeń pod adresem jw.). Pomoc społeczna przysługuje zaś osobom, które wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości nie są w stanie przezwyciężyć trudnych sytuacji życiowych (art. 2 ust. 1 powołanej ustawy). Zadaniem pomocy społecznej jest wspieranie potrzebujących w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 powołanej ustawy). Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 tej ustawy). Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej), zaś osoby te są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej (art. 4 powołanej ustawy). Oznacza to udział pomocy społecznej w pokonywaniu przez osoby i rodziny trudności materialnych i życiowych, ale nie obowiązek zaspokojenia wszystkich potrzeb. W wyroku z dnia 20 listopada 2001 r. sygn. akt SK 15/01 Trybunał Konstytucyjny wskazał, że pomoc społeczna ma jedynie subsydiarny charakter w stosunku do aktywności samego zainteresowanego w staraniach o swoje sprawy (OTK z 2001 r. Nr 8, poz. 252).
Na przyznanie zasiłku celowego w konkretnej sprawie nie może mieć też wpływu okoliczność, że we wcześniejszych okresach organ I instancji "w ogóle nie oponował" (jak na to wskazano w skardze) i uwzględniał wnioski strony o przyznanie tego rodzaju zasiłku. Stanowisko organu wyrażone w innych sprawach nie może stanowić podstawy rozstrzygnięcia czy też je determinować w odrębnej, indywidualnej sprawie administracyjnej, rozpoznając którą organ winien ustalić istotne okoliczności faktyczne niezależnie od tego, czy zostały one ujawnione w innych postępowaniach i dokonać wykładni prawa, stosownie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu
z dnia 28 października 2010 r. sygn. akt II SA/Op 311/10, LEX nr 754150; orzeczenie dostępne w Internecie pod adresem jw.).
W ocenie Sądu, organy prowadzące postępowanie w niniejszej sprawie prawidłowo wypełniły dyspozycje wskazanych wyżej przepisów, podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, bez przekroczenia granic uznania administracyjnego.
Kwestionowane przez skarżącego rozstrzygnięcie i poprzedzające je rozstrzygnięcie organu I instancji odpowiadają powyższym kryteriom. Organy obu instancji w prawidłowy sposób ustaliły, że skarżący spełnia kryterium dochodowe, o którym stanowi w art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej oraz w § 1 (pkt 1 lit. a) rozporządzenia wykonawczego z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych. Wydanie decyzji w omawianej sprawie zostało poprzedzone czynnościami wyjaśniającymi, zmierzającymi do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, w tym dokonaniem aktualizacji przeprowadzonego ze skarżącym wywiadu środowiskowego, a rozstrzygnięcie zostało uzasadnione. Organy I instancji nie zawarł w swoich ustaleniach informacji na temat ilości środków finansowych, którymi dysponował ośrodek pomocy społecznej w 2011 r. na zadania z zakresu pomocy społecznej, jednakże w ocenie tutejszego Sądu nie można uznać, aby w tego rodzaju sprawach konieczne było precyzyjne wskazanie, w każdym przypadku, w uzasadnieniu decyzji w przedmiocie zasiłku celowego, możliwości finansowych organu pomocy społecznej. Taki obowiązek nie wynika z norm art. 39 ust. 1 i 2, art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, czy też art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa (tak NSA w wyrokach z dnia: 6 czerwca 2011 r. sygn. akt I OSK 107/11, LEX nr 950873).
W rozpatrywanej sprawie organy obu instancji odmówiły T. F. przyznania pomocy finansowej w wysokości 477 zł na pokrycie opłat związanych z najmem pokoju (pomieszczeń mieszkalnych), podnosząc, iż brak jest podstaw do wsparcia T. F. w dalszym opłacaniu bieżących kosztów wynajmu lokalu mieszkalnego w formie zasiłku celowego, o którym mowa w art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Ośrodek pomocy społecznej okresowo wsparł skarżącego w pokryciu kosztów najmu pokoju (zasiłki celowe na grudzień 2010 r. oraz styczeń i luty 2011 r.), jednakże w decyzji wydanej w I instancji podniósł, iż nie istnieje pozytywna prognoza na szybką poprawę sytuacji dochodowej osoby wspieranej, zatem w ocenie organu winien on poczynić działania w kierunku znalezienia tańszego mieszkania.
Zdaniem Sądu organy trafnie podniosły, iż skarżący w lutym 2011 r. w istocie zawarł mniej korzystną umowę najmu niż poprzednio. Pierwotnie czynsz z tytułu najmu pomieszczenia mieszkalnego wynosił 500 zł miesięcznie, obejmując już wszelkie opłaty eksploatacyjne (k. 15 akt adm. I inst.). Następnie od 1 lutego 2011 r. czynsz z tytułu najmu został określony na kwotę 400 zł miesięcznie (k. 27-26 akt adm. I instancji), jednakże skarżący został dodatkowo zobowiązany do ponoszenia połowy opłaty za media (prąd i gaz) oraz do ponoszenia połowy stałych opłat eksploatacyjnych związanych z mieszkaniem [opłata ta potocznie nazywana "czynszem", uiszczana jest przez najemców i właścicieli lokali spółdzielczych oraz własnościowych do spółdzielni/zarządcy budynku mieszkalnego (osiedla) na pokrycie kosztów utrzymania nieruchomości i urządzeń budynku/osiedla oraz kosztów z tytułu obsługi przez administratora]. Wobec tego uprawniony jest wniosek o zwiększeniu obciążeń skarżącego z tytułu najmu pokoju. Szczegółowe wyliczenie kosztów z tego tytułu znajduje się w wywiadzie środowiskowym z dnia [...] marca 2011 r. (k. 35 akt adm. I inst.), do których to wartości nawiązują ustalenia organów obydwu instancji wskazujące na miesięczną wysokość czynszu i innych opłat na łączną kwotę niespełna 570 zł miesięcznie.
Sąd podziela stanowisko organów orzekających w niniejszej sprawie co do tego, że skarżący nie może na organy pomocy społecznej przerzucać pełnej odpowiedzialności ekonomicznej za własne świadomie podejmowane działania, jak przeprowadzenie się z [...] do [...] (skarżący w wywiadzie środowiskowym z dnia [...] listopada 2010 r. - k. 4 akt adm. I inst., podał, iż uczynił to w celu uzyskania większych możliwości w zakresie kontynuowania leczenia), czy też za konkretny kształt umów cywilnoprawnych, które zawiera w celu zapewnienia sobie pomieszczenia mieszkalnego. Należy odróżnić prawo skarżącego do tych świadczeń, które się stronie obligatoryjnie należą w razie spełnienia kryterium dochodowego, jak np. zasiłek stały, od tych świadczeń z pomocy społecznej, które mogą być uznaniowo przyznane skarżącemu, stosownie do oceny jego sytuacji i możliwości danego ośrodka pomocy społecznej. Nie bez znaczenia jest też fakt, że w dacie wydania decyzji odmownej wydanej w przedmiocie udzielenia wsparcia na pokrycie kosztów mieszkaniowych, skarżącemu przyznano zasiłek celowy na pokrycie kosztów zakupu żywności w wysokości 400 zł (decyzja z dnia [...] 2011 r. znak [...]). Zatem trudno uznać za uzasadnione zarzuty dotyczące złego nastawienia czy też "złośliwości" ośrodka pomocy społecznej wobec skarżącego.
Bez znaczenia pozostaje też to, czy ośrodek pomocy społecznej zaoferował skarżącemu konkretną pomoc w znalezieniu tańszego lokum, czy też poprzestał tylko na poinformowaniu o tańszych rozwiązaniach w tym zakresie. Istotne jest bowiem to, że skarżący takich tańszych rozwiązań nie poszukiwał. Niewątpliwe zmiana warunków najmu z lutego 2011 r. umniejszeniu kosztów mieszkaniowych skarżącego nie służyła. Inne rozwiązanie kwestii mieszkaniowych skarżącego niewątpliwie istniało, na co wskazuje również podany w skardze fakt, że od 11 maja 2011 r. czynsz z tytułu najmu tego samego pokoju został obniżony do kwoty 300 zł.
W tym miejscu należy również wskazać, że wprawdzie organ I instancji przed wydaniem decyzji w sprawie nie pouczył strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi dowodami i materiałami, co stanowi naruszenie art. 10 § 1 kpa, ale nie sposób zauważyć, iż organ orzekał w sprawie na podstawie dokumentów uzyskanych od skarżącego lub zawierających okoliczności ustalone przy jego udziale (wywiad środowiskowy i jego aktualizacja), jak również że organ I instancji załatwił sprawę poprzez wydanie decyzji niezwłocznie po wykonaniu aktualizacji wywiadu środowiskowego. W tym zakresie zaś niewątpliwie respektował inna równorzędną zasadę, jaką jest zasada szybkości i prostoty postępowania, o której mowa w art. 12 kpa. W sprawie brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że wyznaczenie skarżącemu dodatkowego terminu na zapoznanie się z aktami sprawy i wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto przed wydaniem deczyji w II instancji Kolegium zawiadomiło skarżącego o nowym terminie załatwienia sprawy (art. 35 § 1 kpa), jak i poinformowało o możliwości przeglądania akt sprawy oraz składnia na piśmie wniosków i uwag w sprawie. Innymi słowy, gwarancje procesowe skarżącego w kontrolowanym postępowaniu nie zostały naruszone.
Na marginesie należy także zauważyć, iż sytuacja skarżącego, jakkolwiek trudna to stabilna na przestrzeni co najmniej kilku miesięcy na przełomie 2010 i 2011 r., a będąca podstawą przyznania mu zasiłku stałego oraz zasiłków celowych, nie stanowiła tego rodzaju okoliczności, które wymagałyby w postępowaniu o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie kosztów mieszkaniowych rozważenia na płaszczyźnie przesłanek zasiłku celowego, o którym mowa w art. 40 ustawy o pomocy społecznej. Tego rodzaju zasiłek celowy dotyczy bowiem szczególnie uzasadnionych sytuacji, a mianowicie zdarzeń losowych (ust. 1), czy też ich określonego rodzaju jakimi są klęski żywiołowe lub ekologiczne (ust. 2). Niewątpliwie po stronie skarżącego tego rodzaju nadzwyczajne zdarzenia czy okoliczności nie wystąpiły, bowiem ani dowody i materiały zgromadzone w postępowaniu administracyjnym, ani też treść skargi na taki stan rzeczy nie wskazują.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca nie zawierają tego rodzaju (i takiego stopnia) naruszeń prawa, które uzasadniałyby uchylenie tych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło