II SA/Po 985/15
WyrokWSA w Poznaniu2016-01-27
Skład orzekający: Edyta Podrazik, Danuta Rzyminiak – Owczarczak, Jakub Zieliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zbycie nieruchomości, na której znajduje się samowola budowlana, przez zobowiązanego do jej rozbiórki, stanowi przesłankę do umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec zbywcy?Ratio decidendi
Zbycie nieruchomości, na której znajduje się samowola budowlana, przez zobowiązanego do jej rozbiórki, nie stanowi przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec zbywcy. Obowiązek rozbiórki, wynikający z decyzji administracyjnej, nie wygasa automatycznie z chwilą zbycia nieruchomości, a późniejsze działania zobowiązanego zmierzające do uniknięcia wykonania obowiązku nie mogą stanowić podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku rozbiórki części obiektu budowlanego, wskazując, że zbyła nieruchomość, na której znajduje się samowola budowlana. Organy egzekucyjne odmówiły umorzenia, uznając, że zbycie nieruchomości nastąpiło po wydaniu tytułu wykonawczego i nałożeniu grzywny, a błąd co do osoby zobowiązanego nie zaistniał. Skarżąca podtrzymała swoje stanowisko w skardze do WSA, zarzucając naruszenie przepisów o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Protokolant ref. stażysta Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi J.[...]C. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2015r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę
J. [...]C. (dalej również: "zainteresowana", "wnioskodawczyni" lub "skarżąca") w piśmie z dnia 18 czerwca 2015 r. (data wpływu do organu: 22 czerwca 2015 r.) wniosła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. (dalej: Inspektor Powiatowy) o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] października 2014 r. znak [...], dotyczącego obowiązku dokonania rozbiórki części obiektu budowlanego – rozbudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę "zakładu [...] (wymiary rozbudowanej części: 42,85 m x 26,80 m)", położonego na działce o numerze ewidencyjnym [...] w [...] nr [...].
Jako podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego wnioskodawczyni wskazała art. 59 § 1 pkt 4 oraz art. 124 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podniosła, że w dniu [...] czerwca 2015 r. zbyła na rzecz D. G. działkę nr [...] o powierzchni [...] ha, wyodrębnioną z nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w R. prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Stwierdziła, że to na tej nieruchomości znajduje się część zakładu objęta obowiązkiem rozbiórki wynikającym z tytułu wykonawczego z dnia [...] października 2014 r. Zdaniem wnioskodawczyni nie może ona aktualnie zadośćuczynić przedmiotowemu obowiązkowi rozbiórki, bowiem utraciła własność nieruchomości, na której znajduje się obiekt budowlany objęty tytułem wykonawczym z dnia [...] października 2014 r. Dalej podniosła, że w konsekwencji utraciła również formalny i realny wpływ na wykonanie jakichkolwiek czynności związanych z samowolnie wybudowaną częścią zakładu, wobec czego dalsze obciążanie jej obowiązkiem rozbiórki tego obiektu, a także na nią grzywny w celu przymuszenia do wykonania tego obowiązku – byłoby sprzeczne z powołanymi przepisami.
Do wniosku zainteresowana dołączyła kopię aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 2015 r. rep.[...] – umowy sprzedaży działki nr [...] o powierzchni [...] ha.
Postanowieniem z dnia [...] 2015 r. znak [...] Inspektor Powiatowy na podstawie art. 17 § 1 i art. 28a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r., poz. 1619, z późn. zm. – dalej: u.p.e.a.), odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] października 2014 r. znak [...], z którego wynika nałożony ostateczną decyzją Inspektora Powiatowego z dnia [...] 2005 r. znak [...] obowiązek wykonania rozbiórki części obiektu budowlanego – rozbudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę części "zakładu [...] (wymiary rozbudowanej części: 42,85 m x 26,80 m)", położonego na działce o numerze ewidencyjnym [...] w [...].
Organ wyjaśnił, że w sprawie nie zaistniał błąd co do osoby zobowiązanego, bowiem w momencie wystawiania tytułu wykonawczego z dnia [...] października 2014 r. oraz w momencie wydawania postanowienia z dnia [...] 2014 r. znak [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zobowiązaną do wykonania obowiązku określonego w decyzji z dnia [...] 2005 r. znak [...] była J. G. (obecnie J. [...]C.). Stąd też organ uznał, że zbycie działki nr [...] na rzecz D. G. nastąpiło po wniesieniu przez zainteresowaną skargi na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2015 r. znak [...] – i tym samym nie zachodzi przesłanka do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Dalej organ przywołał brzmienie art. 28a u.p.e.a. i stwierdził, że w tej sytuacji dalsze czynności egzekucyjne będą wykonywane w stosunku do D. G., jako że stała się ona właścicielem nieruchomości objętej nakazem rozbiórki, wobec tego postępowanie egzekucyjne nie może zostać umorzone. Inspektor Powiatowy dodał, że już wystawił tytuł wykonawczy w stosunku do następcy prawnego wnioskodawczyni. Kwestie dotyczące obowiązku uiszczenia grzywny w celu przymuszenia – stwierdzając, że niezapłacone grzywny mają charakter osobisty – uznał za pozbawione znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem zgodnie z art. 124 § 1 u.p.e.a. obowiązek uiszczenia nałożonych grzywien nie przechodzi na spadkobierców lub prawonabywców zobowiązanego, ale nie oznacza to, że obowiązek, z powodu niewykonania którego nałożono grzywnę celem przymuszenia, również nie przechodzi na spadkobierców czy następców prawnych.
W zażaleniu na postanowienie Inspektora Powiatowego zainteresowana, domagając się jego uchylenia i umorzenia w stosunku do niej postępowania egzekucyjnego lub ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, zarzuciła naruszenie:
1) art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a. poprzez odmowę umorzenia prowadzonego w stosunku do niej postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanej, gdyż w tytule wykonawczym z dnia [...] października 2014 r. to ona występuje jako zobowiązana do wykonania obowiązku wynikającego z wyżej wskazanego tytułu, gdy tymczasem obecnie przedmiotowy obowiązek obciąża nabywcę zakładu;
2) art. 28a w zw. z art. 124 § 2 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie, że w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanej postępowanie egzekucyjne winno być kontynuowane bez wydawania jakichkolwiek rozstrzygnięć względem samej zobowiązanej, podczas gdy sprzedaż części zakładu objętego tytułem wykonawczym spowodowała konieczność umorzenia postępowania egzekucyjnego względem zainteresowanej – co najmniej w zakresie obowiązku uiszczenia nałożonych grzywien w celu przymuszenia.
W uzasadnieniu zainteresowana podkreśliła, że w dniu [...] czerwca 2015 r. zbyła działkę nr [...], na której znajduje się część zakładu objętego obowiązkiem rozbiórki wynikającym z tytułu wykonawczego. Dalej stwierdziła, że możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec nabywcy części obiektu budowlanego – zakładu położonego na działce nr [...], wynikający z ostatecznej decyzji z dnia [...] 2005 r., nie zmienia faktu, iż postępowanie egzekucyjne względem samej wnioskodawczyni powinno być umorzone. Dalej opisała czynności egzekucyjne, jakie zostały podjęte w stosunku do zainteresowanej, akcentując nałożenie na nią grzywny w celu przymuszenia w wysokości [...] zł. Stwierdziła także, że odmowa umorzenia w stosunku do niej postępowania egzekucyjnego – co najmniej w zakresie obowiązku uiszczenia nałożonych grzywien w celu przymuszenia jest sprzeczna z art. 124 § 2 u.p.e.a.
Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: Inspektor Wojewódzki), po rozpatrzeniu zażalenia zainteresowanej, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego. Zdaniem Inspektora Wojewódzkiego, w przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny nie popełnił błędu co do osoby zobowiązanej, gdyż w momencie wystawienia tytułu wykonawczego z dnia [...] października 2014 r. znak [...] oraz w momencie wydania postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia z dnia [...] 2014 r. osobą zobowiązaną do wykonania obowiązku określonego w decyzji z dnia [...] 2005 r. ([...]) była zainteresowana. Dalej organ odwoławczy wywodził, że w chwili wystawienia tytułu wykonawczego oraz nałożenia grzywny w celu przymuszenia Inspektor Powiatowy prawidłowo wskazał skarżącą jako osobę zobowiązaną do wykonania obowiązku, a zmiana w tym przedmiocie (tj. zbycie działki nr [...] na rzecz D. G.) nastąpiła dopiero po wniesieniu przez zainteresowaną skargi na postanowienie Inspektora Wojewódzkiego z dnia [...] marca 2015 r. ([...]) w sprawie zarzutów do tytułu wykonawczego. Zdaniem organu, z powyższego wynika, że niezgodność osoby aktualnie zobowiązanej do wykonania egzekwowanego obowiązku oraz osoby, w stosunku do której prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, nie wynika z błędnego wskazania osoby zobowiązanej, ale z późniejszych działań zainteresowanej, tym samym w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Inspektora Powiatowego.
Uzupełniająco, organ odwoławczy wyjaśnił także kwestie zwiane ze stosowaniem w sprawie przepisu art. 28a u.p.e.a.
W skardze na powyższe postanowienie Inspektora Wojewódzkiego zainteresowana, podnosząc tożsame zarzuty jak w zażaleniu, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia Inspektora Powiatowego oraz umorzenie postępowania lub przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu skarżąca poza przedstawieniem argumentacji wcześniej zaprezentowanej w zażaleniu, podniosła, że nabywca spornej części obiektu budowlanego znajdującego się na działce nr [...], objętej obowiązkiem rozbiórki – obecnie prowadzi w spornej części obiektu [...], wobec czego postepowanie egzekucyjne względem samej zainteresowanej powinno zostać umorzone.
W odpowiedzi na skargę Inspektor Wojewódzki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Na rozprawie w dniu 27 stycznia 2016 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał wnioski argumentację skargi. Ponadto oświadczył, że uzupełnia zarzuty skargi o zarzut naruszenia art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., bowiem obowiązek skarżącej wygasł na skutek zbycia nieruchomości i w związku z tym postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone co najmniej w stosunku do skarżącej i w zakresie obowiązku uiszczenia grzywny wymierzonej w celu przymuszenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że wbrew twierdzeniom skarżącej – w sprawie nie zaistniały przesłanki dla umorzenia postępowania egzekucyjnego, zmierzającego do wykonania ostatecznej decyzji Inspektora Powiatowego z dnia [...] 2005 r. znak [...]. Stronom postępowania, a tutejszemu Sądowi z urzędu (tzw. notoria urzędowa), znany jest ten podstawowy fakt, że egzekwowanie przedmiotowego obowiązku rozbiórki ma swoje źródło w istnieniu w obrocie prawnym ostatecznej i prawomocnej decyzji Inspektora Wojewódzkiego z dnia [...] 2005 r. znak [...], który utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] 2005 r. Tutejszy Sąd w wyroku z dnia 28 sierpnia 2008 r. sygn. akt II SA/Po 610/08 oddalił skargę wniesioną przez zainteresowaną w tej sprawie, a skarga kasacyjna tej strony została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 stycznia 2010 r. sygn. akt II OSK 189/09. Również próba wzruszenia przez zainteresowaną decyzji Inspektora Wojewódzkiego z dnia [...] 2005 r. w trybie nadzwyczajnym (w przedmiocie stwierdzania nieważności) okazała się nieskuteczna, co wynika z wyroku WSA Warszawie z dnia 3 listopada 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 1131/11 i wyroku NSA z dnia 11 czerwca 2013 r. sygn. akt II OSK 416/12).
Decyzja Inspektora Powiatowego z dnia [...] 2005 r., której adresatem była skarżąca, nie została do chwili obecnej wykonana, zaś skarżąca począwszy od wydania tej decyzji w istocie podejmowała działania zmierzające do uniemożliwienia wykonania przedmiotowego nakazu rozbiórki.
Przepis art. 59 ust. 1 u.p.e.a. przewiduje m.in. obligatoryjne umorzenie postępowania egzekucyjnego, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał (pkt 2) oraz gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego (pkt 4). Żadna z powyższych przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego nie zaistniała w kontrolowanej sprawie.
W szczególności nie zaistniało zdarzenie wskazane w hipotezie powoływanego przez skarżącą art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a., albowiem w sprawie nie zaistniał błąd co do osoby zobowiązanego. Podobnie też nie miało miejsca wygaśnięcie egzekwowanego obowiązku (art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.), jak również egzekwowany obowiązek o charakterze niepieniężnym nie okazał się niewykonalny (art. 59 § 1 pkt 5 u.p.e.a.).
Objaśniając zajęte przez tutejszy Sąd stanowisko, w pierwszym rzędzie trzeba zaznaczyć, że to skarżąca była adresatem decyzji Inspektora Powiatowego z dnia [...] 2005 r. znak [...] i decyzji Inspektora Wojewódzkiego z dnia [...] 2005 r. znak [...]. W sposób oczywisty zatem nakaz rozbiórki przedmiotowej części obiektu budowlanego, tj. rozbudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę części obiektu zakładu [...] (wymiary rozbudowanej części: 42,85 m x 26,80 m), położonego na działce o numerze ewidencyjnym [...] w [...], której w części obejmującej lokalizacje przedmiotowej części obiektu budowlanego aktualnie odpowiada działka nr [...] – wynikał z ostatecznej decyzji, wskazanej w tytule wykonawczym wystawionym przez organ egzekucyjny w dniu [...] października 2014 r. znak [...].
Co za tym idzie, z samego faktu zbycia własności przedmiotowej nieruchomości, co nastąpiło już po wydaniu w prowadzonym postępowaniu postanowienia w przedmiocie nałożenia na skarżącą grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki (postanowienie z dnia [...] 2014 r.), nie wynika, by zachodził błąd co do osoby zobowiązanego, jak też niemożność wykonania przez skarżącą obowiązku rozbiórki. Pamiętać bowiem trzeba, że błąd co do osoby zobowiązanego dotyczy jedynie sytuacji, w której organ egzekucyjny lub egzekutor podjęli czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznali za zobowiązanego i której doręczyli tytuł wykonawczy wraz z pouczeniem o prawie wniesienia zarzutów, jak i sytuacji, gdzie w tytule wykonawczym wskazano osobę, na której nie ciąży obowiązek. Żadna z powyższych sytuacji nie zaistniała w niniejszej sprawie, gdyż – jak już wcześniej wspomniano – obowiązek rozbiórki wskazany w tytule wykonawczym niewątpliwie ciążył na skarżącej, wobec której prawidłowo podjęte zostały czynności egzekucyjne.
Późniejsze, już po podjęciu tychże czynności zbycie przez skarżącą części nieruchomości, na której znajduje się przedmiotowa samowola budowalna, nie powoduje zaś powstania błędu co do osoby zobowiązanego po stronie organów egzekucyjnych.
Podkreślenia również wymaga, że podnoszenie zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a.) nie może zmierzać w kierunku ustalenia, kto z adresatów decyzji rozbiórkowej jest obowiązany do dokonania rozbiórki przedmiotowej samowoli budowlanej, albowiem byłoby to badanie zasadności i wymagalności egzekwowanych obowiązków. Tego rodzaju merytoryczna kontrola przez organ egzekucyjny jest niedopuszczalna z mocy art. 29 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Stanowisko to należy odpowiednio odnieść do badania zasadności wniosku o umorzenie postępowania na podstawie art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a.
Reasumując tę część rozważań, stwierdzić należy, że zarzut błędu co do osoby zobowiązanego dotyczy jedynie kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję i jak trafnie wskazały organy – w tym zakresie jakikolwiek błąd w sprawie w tym zakresie nie zaistniał. Inaczej rzecz ujmując, gdy decyzja nakazująca rozbiórkę, jak i wystawiony tytuł wykonawczy skierowane zostały do tego samego podmiotu, to nie można mówić o jakimkolwiek błędzie dotyczącym osoby zobowiązanego. Błąd taki zachodziłby tylko wówczas, gdyby w tytule wykonawczym jako zobowiązanego określono osobę, na której nie ciążył obowiązek, co skutkowałoby faktycznym skierowaniem egzekucji przeciwko niewłaściwemu podmiotowi.
Z samego faktu zbycia własności przedmiotowej nieruchomości nie wynika również jeszcze niemożność wykonania przez nią, jako inwestora samowoli budowlanej, obowiązku rozbiórki. Gdyby bowiem prawodawca przyjął założenie, że obowiązek rozbiórki obiektu zrealizowanego jako samowola budowlana może być wykonany tylko przez jego właściciela, nie ustanowiłby w art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 – dalej: Prawo budowlane) zasady, że podmiotem obowiązanym do wykonania rozbiórki może być nie tylko właściciel obiektu budowlanego, lecz także inwestor samowoli budowlanej i zarządca obiektu budowlanego.
W niniejszej sprawie podkreślić należy, że skarżąca co najmniej od dnia 27 stycznia 2010 r., tj. od wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku w sprawie o sygn. akt II OSK 189/09, a więc od kilku lat, ma świadomość ciążącego na niej bezwzględnego obowiązku rozbiórki, którego to obowiązku jednakże nie zrealizowała. W ocenie Sądu, w tej sytuacji faktycznej dokonanie przez skarżącą w dniu [...] czerwca 2015 r. na rzecz najbliższego członka rodziny – najprawdopodobniej [...], jak można wywnioskować z treści aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 2015 r. rep. [...], która na tej nieruchomości miała ustanowione ograniczone prawo rzeczowe, tj. prawo służebności osobistej mieszkania w związku z darowizną – sprzedaży części nieruchomości, zabudowanej obiektem powstałym w warunkach samowoli budowlanej, stanowiło oczywistą próbę kolejnego odwleczenia w czasie wykonania obowiązku rozbiórki i wywołania obstrukcji postępowania egzekucyjnego prowadzonego w tej sprawie.
W tak kształtującym się stanie faktycznym zbycia nieruchomości nie można uznać za przeszkodę w prowadzeniu przeciwko skarżącej, jako inwestorowi (sprawcy) przedmiotowej samowoli budowlanej egzekucji niepieniężnego obowiązku rozbiórki i co za tym idzie – za okoliczność uzasadniającą umorzenie prowadzonego w stosunku do niej postępowania egzekucyjnego.
Sytuacja, w której skarżąca już po nałożeniu na nią ostatecznym postanowieniem grzywny w celu przymuszenia do dokonania rozbiórki części obiektu budowlanego zbywa część nieruchomości, na której posadowiona jest zabudowa podlegająca obowiązkowi rozbiórki, nie może bowiem stanowić przesłanki dla umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanego. Tego rodzaju działanie zainteresowanej stanowiło bowiem odzwierciedlenie dążenia do uniemożliwienia wykonania nakazu rozbiórki, a więc tego rodzaju aktywność, której przełamaniu służyć miało nałożenie na nią grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki. Skoro zaś skarżąca zbyła przedmiotową nieruchomość bez dokonania rozbiórki przedmiotowej samowoli budowlanej i pomimo nałożenia na nią grzywny w celu przymuszenia do wykonania tejże rozbiórki, to tym samym świadomie podjęła ryzyko narażenia się na wyegzekwowanie od niej grzywny, jak i ewentualne kontynuowanie w stosunku do niej postępowania egzekucyjnego.
Inaczej rzecz ujmując, działania strony zmierzające do uniknięcia wykonania obowiązku rozbiórki nie mogą stanowić przesłanki dla umorzenia względem niej postępowania egzekucyjnego w przedmiocie wykonania obowiązku rozbiórki, albowiem stałoby to w oczywistej i rażącej sprzeczności z celem postępowania egzekucyjnego, jakim jest doprowadzenie do wykonania obowiązku przez osobę będącą adresatem nakazu rozbiórki (jako sprawca samowoli budowlanej), która się od tego uchyla.
Odnosząc się do stanowiska skarżącej, że w związku ze zbyciem nieruchomości (działki nr [...]), na której zlokalizowany jest przedmiotowy obiekt budowlany (część zakładu objęta obowiązkiem rozbiórki) aktualnie obowiązek rozbiórki obciąża nabywcę części nieruchomości, na której znajduje się część obiektu budowlanego podlegającego rozbiórce, wskazać należy, że okoliczność, iż do wykonania przedmiotowej rozbiórki zobowiązany może być także inny podmiot niż skarżąca, będący obecnym właścicielem tego obiektu, w przekonaniu Sądu w żadnym razie nie zwalnia z obowiązku wykonania tegoż nakazu również samej skarżącej, będącej adresatem decyzji rozbiórkowej.
W tym zakresie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 28a u.p.e.a. w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy, jednak zastosowanie dalszych czynności egzekucyjnych może nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego. W ocenie Sądu przepis ten nie znajdzie zastosowania do sytuacji skarżącej, bowiem ustanawia on wyłącznie zasadę i warunki obciążenia nowego podmiotu (nabywającego wskutek czynności cywilnoprawnych prawo zobowiązanego) obowiązkiem administracyjnym związanym z rzeczą, która zmieniła właściciela. Nie zawiera jednakże jakichkolwiek regulacji dotyczących losów postępowania egzekucyjnego prowadzonego względem zbywcy rzeczy.
W konsekwencji, dla dalszych losów postępowania egzekucyjnego prowadzonego względem zbywcy rzeczy (prawa) kluczowe znaczenie będzie miało ustalenie, jakie skutki w świetle art. 59 § 1 u.p.e.a. będzie miało zbycie danego prawa; w tym w szczególności, czy będzie ono skutkowało zaistnieniem przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego względem zbywcy.
W świetle przywołanego już wcześniej art. 52 Prawa budowlanego, posiadanie przymiotu właściciela nieruchomości nie jest warunkiem obciążenia obowiązkiem rozbiórki, co prowadzi do wniosku, że w przypadku obowiązku rozbiórki zbycie nieruchomości nie powoduje automatycznie wygaśnięcia obowiązku ani niewykonalności tego obowiązku przez zbywcę, będącego – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie i co jest tejże sprawy specyfiką – sprawcą tej samowoli budowlanej (inwestorem budowy), a więc zaistnienia przesłanek umorzenia postępowania, o których mowa w art. 59 § 1 pkt 2 i 5 u.p.e.a.
Jest to sytuacja zasadniczo inna niż dla przykładu ta, która dotyczy obowiązków związanych z nieruchomością, o jakich mowa w art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2014 r., poz. 1446, z późn. zm.), które to obowiązki obciążać mogą wyłącznie właściciela lub posiadacza rzeczy. W takim szczególnym przypadku przeniesienie własności rzeczy skutkować będzie nie tylko przejściem na nowego właściciela (posiadacza) zabytku obowiązku objętego tytułem wykonawczym skierowanym do dotychczasowego właściciela, lecz także koniecznością umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec dotychczasowego właściciela zabytku na podstawie art. 59 § 1 pkt 5 u.p.e.a.
Taka sytuacja jednak nie zachodzi w niniejszej sprawie, a to z uwagi na specyfikę przepisów dotyczących usuwania skutków samowoli budowlanej. W niniejszej sprawie brak było bowiem podstaw do zastosowania przez organ egzekucyjny przepisów art. 59 § 1 pkt 2, 4 i 5 u.p.e.a.
Reasumując wszystko powyższe Sąd stwierdza, że skoro zaskarżone rozstrzygnięcia organów egzekucyjnych odpowiadały prawu, skargę należało oddalić.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło