II SAB/Po 105/21
WyrokWSA w Poznaniu2022-02-24
Skład orzekający: Tomasz Świstak, Wiesława Batorowicz, Paweł Daniel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Wojewodę w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy stanowi rażące naruszenie prawa i czy Wojewoda może być zobowiązany do załatwienia sprawy w określonym terminie?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte z dniem złożenia wniosku, mimo jego braków formalnych, które nie powodują braku zawisłości sprawy. Przewlekłość postępowania polegająca na nieuzasadnionych odstępach czasu między czynnościami oraz braku podjęcia kluczowych działań przez Wojewodę stanowi rażące naruszenie prawa. W związku z tym Wojewoda został zobowiązany do załatwienia sprawy w terminie miesiąca od dnia prawomocnego wyroku oraz zasądzono zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.Stan faktyczny
Skarżąca A. F., obywatelka [...], złożyła w listopadzie 2020 r. wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy, który zawierał braki formalne uzupełnione dopiero w lutym 2021 r. Wojewoda zawiadomił o wszczęciu postępowania dopiero po uzupełnieniu braków i wyznaczył termin załatwienia sprawy na sierpień 2021 r. Pomimo licznych próśb o przyspieszenie oraz ponaglenia, Wojewoda nie podjął żadnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy, co skłoniło skarżącą do wniesienia skargi na przewlekłość postępowania.Rozstrzygnięcie
I. Zobowiązał Wojewodę do załatwienia wniosku skarżącej w terminie miesiąca od dnia wpłynięcia prawomocnego wyroku; II. Stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę; III. Stwierdził, że przewlekłość miała charakter rażącego naruszenia prawa; IV. Zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 lutego 2022 r. sprawy ze skargi A. F. na przewlekłość Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy I. zobowiązuje Wojewodę do załatwienia wniosku strony skarżącej z dnia [...] listopada 2020r. w terminie miesiąca od dnia wpłynięcia prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; III. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę [...](słownie: [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Dnia [...] listopada 2020 r. do W. Urzędu Wojewódzkiego w P. wpłynął wniosek A. F. (obywatelki [...]) [zwanej dalej "Skarżącą"] o udzielenie jej, jako cudzoziemcowi, zezwolenia na pobyt czasowy. Do wniosku dołączono kopię paszportu, opłatę, cztery fotografie wizerunku Skarżącej, odpis umowy zlecenia oraz oświadczenie o posiadanym miejscu zamieszkania. Sprawę zarejestrowano pod sygn. [...]
Dnia [...] lutego 2021 r. Skarżąca uzupełniła braki formalne swojego wniosku poprzez złożenie podpisu, oświadczenie podmiotu działającego jako agencja pracy tymczasowej oraz wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego dotyczącego agencji pracy tymczasowej.
Pismem z dnia [...] lutego 2021 r. Wojewoda (zwany dalej "Wojewodą" lub "organem") zawiadomił Skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego z jej wniosku. Jednocześnie Wojewoda wskazał, że decyzja zostanie wydana do dnia [...] sierpnia 2021 r.
Dnia [...] kwietnia 2021 r. do Urzędu Wojewódzkiego wpłynęły dokumenty Skarżącej: umowa zlecenie z dnia [...] kwietnia 2021 r. oraz załącznik nr [...] do wniosku.
Dnia [...] kwietnia 2021 r. Skarżąca wystosowała pismo, w którym poprosiła o przyspieszenie procedowania jej sprawy. Kolejna prośba wpłynęła w dniu [...] czerwca 2021 r.
Z aktami sprawy zapoznano się w dniu [...] czerwca 2021 r. Stwierdzono, że organ nie podjął żadnych działań.
Pismem z dnia [...] czerwca 2021 r. pełnomocnik Skarżącej – r. pr. M. G. wystosował ponaglenie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców za pośrednictwem Wojewody. W ponagleniu stwierdzono, że Wojewoda prowadzi postępowanie w sposób przewlekły z rażącym naruszeniem prawa.
Pełnomocnik Skarżącej złożył w piśmie z dnia [...] czerwca 2021 r. skargę na przewlekłość organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do niezwłocznego załatwienia sprawy, uznanie, iż postępowanie organu miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 7, art. 8 § 1, art. 12, art. 35 § 1 w związku z art. 37 § 1 oraz art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zmianami, zwanej dalej "k.p.a."). Naruszenie tych przepisów polegało na niezasadnie długim rozpatrywaniu sprawy Skarżącej, która trwa ponad sześć miesięcy, a powinna trwać miesiąc oraz podejmowaniu czynności w długich odstępach czasu – organ zawiadomił Skarżącą o wszczęciu postępowania po upływie trzech miesięcy od wpływu jej wniosku.
Zdaniem Skarżącej postępowanie jest prowadzone w sposób przewlekły, bowiem czynności są podejmowane w znacznych odstępach czasu. Nie ma uzasadnienia dla takiego postępowania, aby działać z tak dużymi przerwami.
W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że postępowanie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wymaga szeregu działań, takich jak przekazanie wniosku do Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w razie potrzeby właściwego konsula. Organy opiniujące mają czas 30 dni na przedstawienie Wojewodzie stosownej informacji. Dnia [...] lutego 2021 r. Skarżąca uzupełniła braki formalne swojego wniosku i tego też dnia zawiadomiono ją o wszczęciu postępowania administracyjnego, a termin załatwienia sprawy wyznaczono na dzień [...] sierpnia 2021 r. Dnia [...] czerwca 2021 r. przekazano wniosek Skarżącej do zaopiniowania przez powołane wyżej organy.
Wojewoda podniósł, że jego działanie nie wynika ze złej woli, tylko z ponadnormatywnego wpływu spraw do W. Urzędu Wojewódzkiego w P. i wszystkich jego delegatur. Ponadto odpływ pracowników merytorycznych utrudnia terminowość realizacji spraw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że sprawa została rozpoznana w trybie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 329, zwanej dalej "p.p.s.a."). Powołany przepis stanowi: "Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania." Niewątpliwie wniesiona skarga dotyczy przewlekłości Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Z tych względów, zarządzeniem z dnia [...] stycznia 2022 r. Przewodniczący Wydziału II. tut. Sądu wyznaczył termin posiedzenia niejawnego na dzień [...] lutego 2022 r. zaznaczając, że sprawa ma być skierowana do rozpoznana w trybie uproszczonym. Na podstawie art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia [...] lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany granicami skargi, w związku z czym zarzuty podniesione w jej treści nie wyznaczają kierunku analizy podejmowanej przez Sąd.
Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę (w tym także skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wskazaną w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.).
Złożenie ponaglenia wywiera skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.), a tym samym umożliwia skuteczne wniesienie skargi na bezczynność/przewlekłe prowadzenie postępowania organu pozostającego w zwłoce i niepodejmującego w ustawowym terminie aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. W sprawach tego rodzaju skarg nie ma znaczenia, jaki okres upłynął pomiędzy ponagleniem wniesionym w trybie art. 37 § 1 k.p.a., a skargą do sądu administracyjnego. Warunkiem formalnym skargi jest wyłącznie złożenie takiego ponaglenia w toku postępowania, którego prowadzenie w sposób przewlekły kwestionuje się w skardze (por. postanowienie NSA z dnia: 10 października 2013 r., sygn. I OZ 893/13 oraz 2 września 2020 r. sygn. II OSK 3732/18, dostępne na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwana dalej "CBOSA").
Nie budzi wątpliwości Sądu, że w okolicznościach badanej sprawy stosowny tryb został wyczerpany – ponaglenie złożono pismem z [...] czerwca 2021 r., zatem przed zakończeniem postępowania.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania przedmiotowej skargi należy zauważyć, że w niniejszym postępowaniu kluczowym obowiązkiem Sądu było zbadanie, czy zarzucana w skardze przewlekłość Wojewody rzeczywiście istniała – tak w dacie wniesienia skargi, jak i w dacie wyrokowania – a jeśli tak, to czy miała ona charakter rażący.
Zauważyć należy, iż stan "przewlekłego prowadzenie postępowania" wyodrębniono z dotychczasowego pojęcia "bezczynności" w celu rozszerzenia ochrony prawnej stron przed naruszaniem przez organy terminowego załatwiania spraw. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. bezczynność to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (a więc w terminie dodatkowym wyznaczonym przez organ). Przewlekłość z kolei odnosi się do oceny sprawności działania organu – w myśl art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. przewlekłe prowadzenie postępowania będzie miało miejsce, jeżeli jest ono prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Przewlekłość w prowadzeniu postępowania występuje wówczas, gdy organ nie załatwiając sprawy w terminie, podejmuje czynności opieszale, naruszając zasadę szybkości postępowania z art. 12 k.p.a., a podejmowane przez niego czynności mają charakter pozorny lub nieistotny dla merytorycznego załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z dnia: 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12, 3 września 2013 r., sygn. akt II OSK 891/13, 7 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 2595/13, dostępne w CBOSA). Zatem, przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych i zbędnych. Warto dodać, że stwierdzenie, iż organ działa przewlekle, nie musi być warunkowane formalnym uchybieniem terminom załatwienia sprawy. Innymi słowy, organ nie może się uchylić od zarzutu przewlekłości, chociażby nawet skutecznie zawiadamiał o nowych terminach załatwienia sprawy (a więc formalnie nie był bezczynny). Sąd badając przewlekłość postępowania kontroluje sprawność podejmowania przez organy czynności, przy czym oczywiście musi mieć na względzie wymogi z art. 35-36 k.p.a. Regulacje zawarte w tych przepisach wyznaczają – jak wyżej wyjaśniono – granice, od której stwierdzona może zostać bezczynność organu, jednak również stanowią pewną perspektywę dla oceny przewlekłości.
Skarżąca zarzuca Wojewodzie przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie rozpoznania jej wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z kolei Wojewoda zawiadomił ją o wszczęciu postępowania administracyjnego w dniu, w którym uzupełniono braki formalne wniosku. Reakcja organu po złożeniu dokumentów uzupełniających prowadzi do wniosku, że jego zdaniem dzień uzupełnienia wniosku jest dniem wszczęcia postępowania administracyjnego. Wojewoda dodatkowo podkreślił, że opiniowanie wniosku przez inne organy jest długotrwałe, co wpływa na długotrwałość postępowania. Taka argumentacja Wojewody musi się spotkać ze sprzeciwem Sądu.
Wniosek Skarżącej został złożony dnia [...] listopada 2020 r. Ponieważ, jej wniosek zawierał braki formalne, uzupełniono je dopiero [...] lutego 2021 r. Wojewoda uznał, że tego dnia zostało wszczęte postępowanie, a sprawie nadano bieg, jednocześnie informując, że zostanie ona załatwiona do dnia [...] sierpnia 2021 r. Skarżąca po tej dacie, wysyłała jeszcze dokumenty, a w dniu [...] czerwca 2021 r. jej pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy i stwierdził, że żadna czynność zmierzająca faktycznie do załatwienia sprawy nie została podjęta. Ta okoliczność wywołała reakcję z jej strony poprzez wniesienie, najpierw ponaglenia, a następnie skargi na przewlekłość. Sąd w składzie orzekającym przyznał rację Skarżącej, iż Wojewoda dopuścił się przewlekłości.
Postępowanie administracyjne, w którym miała miejsce inkryminowana przewlekłość jest postępowaniem wszczynanym na wniosek (art. 61 § 1 k.p.a. w związku z art. 105 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach [t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2354, zwana dalej "ustawą o cudzoziemcach"]). W myśl art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej.
Pomimo obowiązków ciążących na stronie postępowania dotyczących spełnienia wszystkich wymogów formalnych, również dotyczących podania (wniosku), określonych w art. 63 § 2 k.p.a. oraz art. 105 ust. 1 i 2, art. 106 ust. 1, 2 i 4 ustawy o cudzoziemcach, wszczęcie postępowania administracyjnego następuje z dniem doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Braki formalne podania mają istotny wpływ na dalsze prowadzenie postępowania, jednakże "niepełny" wniosek nie może nie powodować zawisłości sprawy przed organem administracji publicznej. Zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a.: "Jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania".
Powyższe oznacza, że nawet jeśli podanie nie spełnia warunków formalnych określonych prawem, to i tak należy uznać, że postępowanie zostało wszczęte (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SAB/Go 5/15, dostępny w CBOSA, zob. także B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2017, s. 209). Jeżeli w wyniku wszczęcia postępowania, strona uchybi terminowi do uzupełnienia braków formalnych, dopiero wówczas zachodzi podstawa do zakończenia postępowania w formie czynności materialno-technicznej polegającej na pozostawieniu podania bez rozpoznania. Podanie nie spełniające wymogów formalnych wszczyna postępowanie, ponieważ dzięki temu strona ma świadomość, że jej sprawie nadano bieg, a sama zakończy się rozstrzygnięciem (niezależnie od tego czy korzystnym czy niekorzystnym). Ponadto, wykładnia systemowa skłania do wniosku, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych uregulowane w k.p.a., w rozdziale dotyczącym wszczęcia postępowania (dział II. rozdział 1 k.p.a.) może mieć zastosowanie, gdy postępowanie już się toczy. Odwrotne rozumienie doprowadziłoby do niedopuszczalnego stanu rzeczy, w którym w toku postępowania administracyjnego nie można byłoby wezwać strony do uzupełnienia braków formalnych, a to skazywałoby stronę postępowania na niekorzystne dla niej zakończenie sprawy administracyjnej.
Na szczególną uwagę zasługuje ugruntowane po 2013 r. stanowisko orzecznictwa. "Skutek wszczęcia postępowania administracyjnego zatem wywołuje również wniesienie podania nieczyniącego zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa (art. 63 § 2-3a K.p.a.), o ile nie zajdą okoliczności wskazane w art. 61a § 1 K.p.a. Oznacza to, że czynności wymienione w art. 64 § 2 K.p.a. (wezwanie wnoszącego podanie do usunięcia jego braków w terminie siedmiu dni, pouczenie go, że nieusunięcie tych braków w wyznaczonym terminie spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania lub pozostawienie podania bez rozpoznania organ podejmuje w toku wszczętego już postępowania." (uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt I OPS 2/13, dostępna w CBOSA).
Odmienna wykładnia przepisu art. 61 § 3 k.p.a. oznaczałaby niemożność kontrolowania organów administracji publicznej, co do terminowego załatwiania spraw. Oczekując na rozpoznanie wniosku, który miesiącami pozostaje nierozpoznany, strona nie mogłaby dochodzić swoich praw. Dlatego też nie można stwierdzić, że data uzupełnienia braków formalnych wniosku jest datą wszczęcia postępowania i od tej daty liczyć terminu do załatwienia sprawy przez organ (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 181/07, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 lipca 2021 r., sygn. akt II SAB/Po 25/21, dostępne w CBOSA).
Wojewoda w dniu, w którym jego zdaniem doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego zawiadomił Skarżącą, że sprawa zostanie rozpoznana do dnia [...] sierpnia 2021 r. Skarżąca podniosła, że nie wykonano żadnej czynności prowadzącej do załatwienia jej sprawy. Sąd zgadza się z twierdzeniem Skarżącej. Prawidłowość jej zarzutów odzwierciedlają akta sprawy administracyjnej. Po pismach Skarżącej dotyczących przyspieszenia działania Wojewody (z dnia 13 kwietnia 2021 r. [k. 57 akt administracyjnych] oraz 9 czerwca 2021 r. [k. 59 akt administracyjnych]) nie odnotowano żadnych czynności potwierdzonych dokumentem, które prowadziłyby do załatwienia sprawy. Następnymi dokumentami są odpowiednio ponaglenie oraz skarga na przewlekłość. Oznacza to, wbrew twierdzeniom Wojewody, że nie podjęto czynności polegających na przekazaniu wniosku Skarżącej do zaopiniowania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w P., Straży Granicznej oraz Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Mając na względzie to, że opinia powołanych organów jest kluczowa, Wojewoda powinien, przy kompletności akt sprawy, przekazać niezwłocznie wniosek do zaopiniowania. Tego nie uczynił, a odstęp czasu pomiędzy czynnościami podejmowanymi przez organ jest niczym nieuzasadniony.
Nie można mówić o bezczynności, ponieważ decyzja miała być wydana do dnia [...] sierpnia 2021 r., a skargę wniesiono przed tą datą. Sąd wziął pod uwagę to, że odstęp czasu pomiędzy złożeniem wniosku, jego uzupełnieniem i zawiadomieniem o wszczęciu postępowania był zbyt długi, aby mówić o szybkim postępowaniu, co jest obowiązkiem organu administracji publicznej na podstawie art. 12 k.p.a. Postępowanie administracyjne wywołane wnioskiem Skarżącej zostało wszczęte w dniu [...] listopada 2020 r., gdyż wtedy złożono wniosek. Braki formalne wniosku nie czyniły postępowania "niewszczętym". Sprawie nie można było nadać należytego biegu, aż do dnia uzupełnienia wniosku w dniu [...] lutego 2021 r., jednakże to nie zwalniało Wojewody z obowiązku podjęcia właściwych działań.
Wszystkie czynności podjęte w sprawie powinny znajdować swoje odzwierciedlenie w aktach sprawy z uwagi na zasadę pisemności z art. 14 k.p.a. i być podjęte niezwłocznie. Akta sprawy przekazane przez Wojewodę dostatecznie jasno wskazują na nieuzasadnione odstępy czasu dzielące poszczególne czynności podejmowane w postępowaniu administracyjnym. Te okoliczności znamionują przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, co zresztą Sąd przesądza w oparciu o art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt II. sentencji wyroku).
Mając na względzie fakt, że do dnia orzekania przez Sąd, decyzja nie została wydana, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązano Wojewodę do załatwienia wniosku Skarżącej z dnia [...] listopada 2020 r. w terminie miesiąca od dnia wpłynięcia prawomocnego odpisu wyroku (pkt I. sentencji wyroku). Organ nadal jest zobowiązany do załatwienia sprawy Skarżącej. Czas jaki upłynął od przekazania akt sprawy (ich uwierzytelnionych kopii), a także czas, jaki wyznaczył Sąd (miesięczny) jest dostatecznie długi, aby sprawa mogła zostać zakończona merytorycznie.
Sąd w składzie orzekającym doszedł do przekonania, że przewlekłość Wojewody miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym przesądzono na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. (pkt III. sentencji wyroku). Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. to naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie musi być zatem bardzo znaczne i wskazywać na złą wolę organu lub powodować jakieś wyjątkowo dolegliwe dla strony skutki. "Rażącym naruszeniem prawa jest taka wadliwość, którą cechuje szczególnie duży ciężar gatunkowy. Ma ona miejsce, gdy brak jest oczywistego podejmowania czynności lub gdy dochodzi do oczywistego lekceważenia wniosków strony. Taka sytuacja występuje też, gdy organ jawnie wykazuje brak chęci załatwienia sprawy lub gdy ewidentnie nie stosuje się do przepisów." (wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1589/20, dostępny w CBOSA).
Należy stwierdzić, że postawa Wojewody prowadzi do uznania jego przewlekłości jako rażącej. Znamienne jest bowiem to, że uzupełniony wniosek, od dnia [...] lutego 2021 r., oczekiwał na rozpoznanie. W tym czasie Skarżąca jeszcze dwukrotnie wzywała Wojewodę o przyspieszenie procedowania jej wniosku (pismo z dnia [...] kwietnia 2021 r. oraz [...] czerwca 2021 r.). Pomimo wniesienia tych pism, Wojewoda nie zreflektował się i nie przystąpił do załatwienia sprawy. Co więcej, pismem z dnia [...] czerwca 2021 r. złożono ponaglenie, lecz i ono nie wywołało zamierzonego skutku. Wojewoda pozostał bierny, co zasługuje na napiętnowanie, gdyż taka postawa jest niedopuszczalna w demokratycznym państwie prawa. Jednocześnie akta sprawy nie wskazują, aby po dacie wniesienia ponaglenia, zostały podjęte jakiekolwiek działania zmierzające do załatwienia sprawy.
Od blisko siedmiu lat, do tut. Sądu wpływają skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowań administracyjnych przez Wojewodę w rozmaitych sprawach. W odpowiedziach na skargę, organ systematycznie podnosi, że ponadnormatywny wpływ spraw do W. Urzędu Wojewódzkiego w P. i wszystkich jego delegatur sprawia, że sprawy są rozpoznawane ze znacznym opóźnieniem. Wojewoda podkreśla także, że odpływ pracowników merytorycznych oraz brak dostatecznych środków niezbędnych do prowadzenia spraw administracyjnych przyczynia się do powstawania zaległości, a w konsekwencji opóźnień. Sąd wielokrotnie uwzględniał te okoliczności, co nie wpływało na stwierdzenie rażącego naruszenia prawa, jednakże ten stan rzeczy utrzymuje się już zbyt długo. Okres siedmiu lat powinien skłonić Wojewodę do podjęcia konkretnych działań organizacyjnych, które będą przynosiły pożądany skutek w postaci terminowego załatwiania spraw. Od dłuższego czasu nie obserwuje się, aby tak było. Sąd rozumie, że napływ wniosków utrudnia, czasami wręcz paraliżuje działalność każdego urzędu. Zdolności organów są ograniczone, jednakże ten stan rzeczy nie może trwać latami i nie prowadzić do jakiejkolwiek poprawy. Z tego względu, Sąd doszedł do przekonania o tym, że przewlekłość Wojewody miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 535) oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Sąd zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie [...]zł, na co złożyło się: [...] zł – wpis od skargi, [...] zł – opłata za czynności radcy prawnego reprezentującego Skarżącą w postępowaniu przed sądem I instancji oraz [...] zł – opłata od pełnomocnictwa (pkt IV. sentencji wyroku).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło