II SAB/Po 3/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2010 r. sprawy ze skargi Z. C. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w bezczynność. w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego; postanawia : 1. umorzyć postępowanie, 2. zasądzić od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego kwotę (...),- zł. (...) tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ D. Rzyminiak – Owczarczak /-/ J. Szaniecka /-/ W. Batorowicz Pismem z dnia (...) lipca 2009 r. Z. C., reprezentowany przez pełnomocnika J. K., zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z żądaniem ponownego ustalenia stanu faktycznego sprawy dotyczącej rozbiórki obiektu zadaszenia przejazdu dobudowanego do budynku mieszkalnego od strony podwórza, usytuowanego na środku przyziemia budynku na nieruchomości w S. przy ul. (...), działka nr (...). Uzasadniając powyższy wniosek wskazano, że żądanie oparte jest na wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 847/08 oraz podano, że wbrew dotychczasowym ustaleniom, wykonane przez Z. C. zadaszenie przejazdu jest jedynie istotnym odstępstwem od wydanego pozwolenia na budowę, a samo zadaszenie nie stanowi całości techniczno – użytkowej i tym samym nie jest obiektem budowlanym, lecz częścią budynku, jego nowym elementem. W odpowiedzi Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. pismem z dnia (...) sierpnia 2009 r. wskazał, że w przedmiotowej sprawie decyzją z dnia (...) sierpnia 2007 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia (...) marca 2001 r. nakazującej Z. C. dokonanie rozbiórki obiektu zadaszenia przejazdu dobudowanego do budynku mieszkalnego od strony podwórza, usytuowanego na środku przyziemia budynku na dł. ok. 10,5 m. i szer. ok. 5 m. bez wymaganego pozwolenia na budowę, na nieruchomości w S. przy ul. (...). Decyzja powyższa została utrzymana w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) listopada 2007 r. Skarga na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) listopada 2007 r. została natomiast oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 marca 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 15/08, który został utrzymany w mocy wyrokiem NSA z 28 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 847/08. Z uwagi na zasadę trwałości rozstrzygnięcia organów administracji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wskazał, że nie ma podstaw do ponownego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Pismami z dnia (...) sierpnia 2009 r. Z. C. wezwał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do usunięcia naruszenia prawa – załatwienia podania z dnia (...) lipca 2009 r. zgodnie z przepisami poprzez wydanie stosownego orzeczenia oraz wniósł do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zażalenie na działanie (sposób załatwienia sprawy) organu I instancji (w istocie bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.) poprzez niezałatwienie sprawy – podania z dnia (...) lipca 2009 r. Uzasadniając obydwa wnioski wskazano, że podaniem z dnia (...) lipca 2009 r. Z. C. złożył żądania dotyczące sprawy indywidualnej załatwianej w drodze decyzji administracyjnej. Tym samym pismo z dnia (...) sierpnia 2009 r. nie podające podstawy prawnej wydania oraz nie rozstrzygające sprawy, nie mogło zostać uznane za pismo czyniące zadość wnioskowi skarżącego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia (...) października 2010 r., nr (...), uznał zażalenie Z. C. za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin do załatwienia sprawy do dnia (...) listopada 2009 r. W opinii organu nadrzędnego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, w przypadku powstania wątpliwości, winien był w pierwszej kolejności wezwać stronę do sprecyzowania żądania wniosku z dnia (...) lipca 2009 r., a następnie zgodnie ze swoimi kompetencjami oraz przepisami prawa wniosek rozpatrzyć zgodnie z intencją strony. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia (...) października 2009 r. powiadomił pełnomocnika Z. C. o kontroli przestrzegania i stosowania przepisów Prawa budowlanego na nieruchomości będącej własnością Z. C., która miała odbyć się w dniu (...) listopada 2009 r. Pismem z dnia (...) listopada 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wezwał J. K. do pisemnego doprecyzowania wniosku z dnia (...) lipca 2009 r. o postawę wznowienia postępowania w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. J. K. pismem z dnia (...) listopada 2009 r. skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w odpowiedzi na pismo z dnia (...) listopada 2009 r. wyjaśnił, że doprecyzowuje "podstawę do wznowienia postępowania" – art. 145 § 1 pkt. 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa). Wskazano, że stronie chodziło o ponowne, prawidłowe ustalenia stanu faktycznego oraz o ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych pozwalających na prawidłową kwalifikację prawną czynu Z. C. W dalszej kolejności podtrzymano argumenty zaprezentowane we wniosku z dnia (...) lipca 2009 r. wskazujące, że zadaszenie przejazdu jest jedynie istotnym odstępstwem od wydanego pozwolenia na budowę, a samo zadaszenie nie stanowi całości techniczno – użytkowej i tym samym nie jest obiektem budowlanym, lecz częścią budynku, jego nowym elementem. Pismem z dnia (...) grudnia 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. powiadomił strony o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych materiałów i dowodów przed wydaniem postanowienia w sprawie. W dniu (...) grudnia 2009 r. Z. C., reprezentowany przez radcę prawnego G. W., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Zwrócił się o zobowiązanie organu I instancji, w przypadku nie wydania rozstrzygnięcia w trybie autokontroli, do załatwienia sprawy w określonym przez Sąd terminie. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia (...) stycznia 2010 r. wszczął postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczące ponownego ustalenia stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją ostateczną z dnia (...) marca 2001 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nakazującą Z. C. rozbiórkę obiektu zadaszenia przejazdu dobudowanego do budynku mieszkalnego od strony podwórza, usytuowanego na środku przyziemia budynku na dł. ok. 10,5 m. i szer. ok. 5 m. bez wymaganego pozwolenia na budowę, na nieruchomości w S. przy ul. (...). W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., pismem datowanym na dzień (...) stycznia 2010 r., przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał, że wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania było możliwe dopiero po doprecyzowaniu przez wnioskodawcę żądania wniosku z dnia (...) lipca 2009 r., co miało miejsce w dniu (...) listopada 2009 r. W dalszej kolejności odniesiono się merytorycznie do żądania wnioskodawcy. Pismem, które do akt sądowych sprawy wpłynęło w dniu (...) marca 2010 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. poinformował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, że decyzją z dnia (...) marca 2010 r. organ umorzył postępowanie zainicjowane wnioskiem z dnia (...) lipca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie podlega umorzeniu. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia oceny prawidłowości, toczącego się przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w K., postępowania w przedmiocie rozpatrzenia wniosku Z. C. z dnia (...) lipca 2009 r. W przedmiotowej sprawie bezsprzeczne jest, że pismem z dnia (...) lipca 2009 r. Z. C., reprezentowany przez pełnomocnika – J. K., zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z podaniem zawierającym żądanie ponownego ustalenia stanu faktycznego sprawy dotyczącego rozbiórki obiektu zadaszenia przejazdu dobudowanego do budynku mieszkalnego od strony podwórza, usytuowanego na środku przyziemia budynku na nieruchomości w S. przy ul. (...), działka nr (...). Jak trafnie wskazał Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, w postanowieniu z dnia (...) października 2009 r., podanie powyższe uznać należało za wadliwe, bowiem nie precyzowało w sposób wystarczający żądania strony – w szczególności nie podawało podstawy prawnej roszczenia strony, a więc nie wskazywało w jaki sposób wniesione pismo winno zostać zakwalifikowane przez organ. Jak słusznie podkreślono, organ administracji rozstrzygający sprawę nie jest uprawniony do precyzowania treści żądania, bowiem mogłoby to prowadzić do niedopuszczalnej zmiany jej kwalifikacji, wbrew intencjom strony. Wobec powyższego zasadnie organ wyższego stopnia zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do wezwania wnioskodawcy do sprecyzowania treści żądania z dnia (...) lipca 2009 r. wyznaczając jednocześnie nowy termin załatwienia sprawy – do dnia (...) listopada 2009 r. W czasie trwania dodatkowego terminu wyznaczonego przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, organ I instancji dokonał wizji lokalnej spornej nieruchomości oraz pismem z dnia (...) listopada 2009 r. wezwał J. K. do pisemnego doprecyzowania wniosku z dnia (...) lipca 2009 r. o postawę wznowienia postępowania w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jednakże dopiero postanowieniem z dnia (...) stycznia 2010 r., wydanym po upływie terminu wyznaczonego przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz po wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu przez Z. C., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał postanowienie o wznowieniu postępowania, a więc rozstrzygnął sprawę z wniosku z dnia (...) lipca 2009 r. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że poprzez termin "załatwienie sprawy" użyty w jednostce redakcyjnej art. 35 § 1 kpa, rozumieć należy wszelkie przewidziane przepisami ustawy Kodeks postępowania administracyjnego rozstrzygnięcia organu administracji czyniące zadość roszczeniu wnioskodawcy. W wyroku z dnia 5 stycznia 1993 r. SAB/Wr 47/92 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania jest także załatwieniem sprawy w rozumieniu art. 35 kpa, gdyż jest załatwieniem sprawy w wznowienie postępowania, polegającym na wstępnym rozpatrzeniu wniosku strony (publ. Wspólnota 1993 Nr 41 s. 18). W niniejszej sprawie, jak wskazano w piśmie z dnia (...) listopada 2009 r., żądaniem strony było wszczęcie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną z dnia (...) marca 2001 r. umożliwiające zbadanie, czy w sprawie zaszły przesłanki umożliwiające uchylenie kwestionowanej decyzji. Tym samym organ I instancji zobowiązany był do wydania postanowienia o wszczęciu postępowania lub ewentualnie, w przypadku stwierdzenia istnienia przesłanek uniemożliwiających wszczęcie postępowania, decyzji o odmowie wszczęcia postępowania. Jedno z powyższych rozstrzygnięć stanowiłoby bowiem zadość żądaniu strony zwartemu we wniosku z dnia (...) lipca 2009 r. Równocześnie Sąd podkreśla, że w dodatkowym terminie, zakreślonym w postanowieniu Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia (...) października 2009 r., organ I instancji nie wydał żadnego rozstrzygnięcia. Nie można bowiem uznać aby przeprowadzenie wizji lokalnej mogło zostać zakwalifikowane jako sposób rozstrzygnięcia sprawy. Co więcej, dopiero w dniu (...) listopada 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zrealizował nałożony obowiązek wyjaśnienia żądania strony, pomimo iż został on do tego zobowiązany postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. Stąd uznać należy w momencie wniesienia przedmiotowej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. pozostawał w bezczynności. Jednocześnie w warunkach przedmiotowej sprawy poza sporem pozostaje okoliczność, iż po wniesieniu skargi, a przed jej rozpoznaniem przez Sąd, organ, którego działanie objęte było skargą na bezczynność, rozstrzygnął sprawę wydając w dniu (...) stycznia 2010 r. postanowienie o wszczęciu postępowania, a następnie, o czym Sąd został powiadomiony pismem z dnia (...) marca 2010 r., decyzję z dnia (...) marca 2010 r. umarzającą postępowanie administracyjne zainicjowane wnioskiem Z. C. z dnia (...) lipca 2009 r. Tym samym w chwili orzekania przez Sąd zaistniała bezprzedmiotowość postępowania sądowego. Jednocześnie podkreślić należy, iż orzekając w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność organu sąd nie przeprowadza kontroli określonego aktu lub czynności danego organu, lecz biorąc za podstawę stan faktyczny i prawny danej sprawy rozstrzyga, czy istotnie organ pozostaje w bezczynności. Równocześnie konieczne jest wskazanie, że gdy postępowanie przed Sądem pierwszej instancji po wniesieniu skargi na bezczynność organu stało się bezprzedmiotowe i to z uwagi na czynności przez organ podjęte, to Sąd winien był orzec o umorzeniu postępowania (wyrok NSA z 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 812/08). Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) umorzył postępowanie. O kosztach orzeczono na podstawie art. 201 § 1 powyższej ustawy w związku z art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mając na względzie fakt, iż wydanie rozstrzygnięcia miało miejsce po wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. /-/ D. Rzyminiak – Owczarczak /-/ J. Szaniecka /-/ W. Batorowicz