II SAB/Po 48/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 września 2012 r. sprawy ze skargi E. B. i A. B. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia I. umorzyć postępowanie; II. zasądzić od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. na rzecz skarżących kwotę 357,- (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ T. Świstak W dniu 1 czerwca 2012 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. wpłynął wniosek E. i A. B. o udostępnienie informacji publicznej poprzez wyjaśnienia czy "A" wykonał w zakreślonym terminie oceny, ekspertyzy i protokóły kontroli okresowych (wymienione w pkt 2-5 postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] 2010 r. nr [...] ) i dostarczył je do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G.. Wnioskodawcy zwrócili się o udzieleni informacji w formie pisemnej za pośrednictwem "poczty tradycyjnej". W dniu 28 czerwca 2012 r. E. i A. B. reprezentowani przez radcę prawnego wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. w przedmiocie rozpatrzenia ich wniosku o udzielenie informacji publicznej. Podnieśli, iż mimo upływu ustawowego termin, do dnia wniesienia skargi organ nie udzielił odpowiedzi na wniosek skarżących oraz nie wydał w tym samym czasie decyzji o odmowie udzielania informacji publicznej, co stanowi naruszenie przepisów art. 13 i art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Pismem dnia 2 lipca 2012 r. nadanym na Poczcie w dniu 3 lipca 2012 r. (data stempla pocztowego na zwrotnym potwierdzeniu doręczenia pisma) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego poinformował wnioskodawców, iż "A" dokumenty żądane postanowieniem z dnia [...] 2010 r., nr [...] , przedłożył w dniu 15 grudnia 2010 r. W związku z dostrzeżonymi brakami w dokumentacji "A" został wezwany do ich uzupełnienia, co nastąpiło w dniu 18 marca 2011 r. Organ poinformował też, iż w dniu 18 października 2011 r. dokonał rekontroli podczas której zweryfikowano wykonanie zaleceń wynikających z oceny technicznej toru kartingowego "G.". Powyższa informacja została doręczona wnioskodawcom w dniu 4 lipca 2012 r. Odpowiadając na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. poinformował, iż wyżej opisana skarga z dnia 28 czerwca 2012 r. wypłynęła do organu w dniu 3 lipca 2012 r. a organ zwlekał z udzieleniem informacji publicznej oczekując stosownego pisma (wniosku) od ustanowionego wcześniej pełnomocnika – adw. A.G.. W odpowiedzi na wezwanie Sądu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. wyjaśnił, iż skarga ta wpłynęła do siedziby organu w dniu 3 lipca 2012 r. co wynika z księgi korespondencji organu. Pełnomocnik skarżących, odpowiadając na wezwanie Sądu do wyjaśnienia sposobu i daty złożenia skargi, w piśmie z dnia 27 sierpnia 2012 r. podniósł, iż nieprawdziwe są twierdzenia organu, że przedmiotowa skarga wpłynęła do siedziby organu w dniu 3 lipca 2012 r. Pełnomocnik skarżących załączył do pisma potwierdzony za zgodność z oryginałem dowód nadania skargi oraz zwrotne potwierdzenie jej odbioru przez organ, z którego wynika, iż skarga wpłynęła do siedziby organu w dniu 2 lipca 2012 r. Zdaniem strony skarżącej organ przerwał stan bezczynności dopiero po otrzymaniu skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Na wstępie dalszych rozważań wyjaśnić należy, iż Sąd w świetle wyjaśnień udzielonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. i pełnomocnika skarżących dotyczących okoliczności złożenia skargi nie dał wiary wyjaśnieniom organu dotyczącym daty wpływu przedmiotowej skargi do siedziby organu. Jakkolwiek na skardze widniej prezentata, z której wynika, że skarga wpłynęła w dniu 3 lipca 2012 r. to zauważyć należy, iż na przesłanym przez stronę zwrotnym potwierdzeniu odbioru skargi widnieje prezentata i podpis osoby, która odebrała skargę w siedzibie organu – Starostwo Powiatowe- Biuro Obsługi Klienta w dniu 2 lipca 2012 r. Ponadto na przesłanej przez organ kserokopii księgi korespondencji widać ślady ingerencji polegającej na zmianie (bez jakiejkolwiek adnotacji) daty wpływu przedmiotowej skargi z dnia 2 lipca 2012 r. na dzień 3 lipca 2012 r. (k. 20 akt sądowych). Powyższe, a w szczególności okoliczność wyraźnej ingerencja w treść księgi korespondencji, która nie został wyjaśniona, powoduje, iż Sąd uznał za wiarygodne wyjaśnienia pełnomocnika skarżących i przyjął dzień 2 lipca 2012 r. jako dzień wpływu skargi do siedziby organu. Przechodząc do dalszych rozważań stwierdzić należy, iż postępowanie podlega umorzeniu. Instytucja skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie. Jednakże w sytuacji, gdy organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na bezczynność, do daty orzekania przez sąd administracyjny wyda akt lub podejmie czynność, której domagała się strona, to organ ten przestaje tkwić w bezczynności. Zauważyć nadto należy, iż rozpatrzenie i uwzględnienie skargi na bezczynność organu może doprowadzić jedynie do zobowiązania organu do załatwienia sprawy w określonym terminie, gdyż rozpoznanie skargi na bezczynność w żadnym razie nie może wkraczać w kwestie merytoryczne dotyczące przyszłego rozstrzygnięcia. Uznać zatem należy, iż w sytuacji, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność, organ wyda akt lub dokona czynności, której domagała się strona, a co do których pozostawał w bezczynności, to postępowanie przed sądem administracyjnym staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie o sygn. I OPS 6/08, dostępna na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Jednak aby mogło dojść do umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., konieczne jest stwierdzenie, że zanim organ wydał akt lub dokonał czynności, były podstawy do zastosowania art. 149 p.p.s.a., a więc uwzględnienia skargi na bezczynność (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2012 r. w sprawie o sygn. I FSK 1803/11, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd pragnie zaznaczyć, że podziela stanowisko, iż skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. W odniesieniu do aktów z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. środka zaskarżenia należy poszukiwać w art. 52 § 3 p.p.s.a., przy czym ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r., nr 112, poz. 1198 ze zm.) tego typu środków zaskarżenia nie przewiduje, a w odniesieniu do aktów i czynności z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. nie przewiduje ich również k.p.a. Zauważyć należy, że przepis art. 52 p.p.s.a. uzależnia uruchomienie drogi postępowania sądowoadministracyjnego od wyczerpania środków zaskarżenia. Ma to jednak miejsce wówczas, gdy takie środki przysługują, czy to na podstawie k.p.a. czy to przepisów szczególnych. Jak wyżej wskazano środków takich nie przewiduje zarówno ustawa o dostępie do informacji publicznej, jak i w zakresie aktów i czynności k.p.a. Wykładnia językowa art. 52 § 3 p.p.s.a. upoważnia do stwierdzenia, że przepis ten odnosi się do skarg na akty i czynności, a nie bezczynności w zakresie wydawania aktów. Uwagi te dotyczą także art. 52 § 4 p.p.s.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2011 r., w sprawie o sygn. I OSK 667/11 i z dnia 3 sierpnia 2010 r. w sprawie o sygn. I OSK 757/10, dostępne na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) W rozpatrywanej sprawie, w dniu 1 czerwca 2012 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. wpłynął wniosek E. i A. B. o udostępnienie informacji publicznej poprzez wyjaśnienie czy Automobilklub Leszczyński wykonał w zakreślonym terminie: oceny, ekspertyzy i protokołów kontroli okresowych (wymienione w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] 2010 r. nr [...]) i dostarczył je temu organowi. Informacje, których udzielenia domagała się od organu strona skarżąca stanowią informacją publiczną, bowiem dotyczą danych publicznych - dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o dostępie do informacji publicznej) związanych z działaniem organów architektoniczno-budowlanych. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej od tegoż dnia, to jest od 1 czerwca 2012 r. zaczął biec czternastodniowy termin do udzielenia stronie wnioskowanej informacji, względnie do dokonania czynności, o których mowa w art. 13 ust. 2 , art. 14 ust 2 lub art. 15 ust 2 ustawy lub wydania decyzji o której mowa w art. 16 ust 1 ustawy. Pismem opatrzonym datą 2 lipca 2012 r. organ udzielił stronie żądnej informacji. Pismo to zostało wysłane stronie w dniu 3 lipca 2012 r. (stempel pocztowy na zwrotnym potwierdzeniu odbioru tego pisma przez skarżących) i dopiero dzień nadania tego pisma należy uznać jako dzień załatwienia wniosku. W ocenie Sądu przez dochowanie czternastodniowego terminu do rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej rozumieć należy nie doręczenie stronie wnioskowanej informacji, względnie pisma o powodach niemożności udzielenia tej informacji bądź decyzji o odmowie jej udzielenia, lecz nadanie (wyekspediowanie) informacji (pisma, bądź decyzji) w sposób zawnioskowany przez podmiot domagający się udzielenia mu informacji publicznej. Tym samym załatwienie wniosku E. i A. B. nastąpiło z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który upłynął z dniem 15 czerwca 2012 r. Jednocześnie wskazać trzeba, iż skarga E. i A. B. na bezczynność organu wpłynęła do organu w dniu 2 lipca 2012, a zatem po upływie terminu, o którym mowa w art. art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej i przed nadaniem (wysłaniem) pisma załatwiającego wniosek strony. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż w chwili złożenia skargi organ pozostawał w bezczynności, jednakże nadanie w dniu 3 lipca 2012 r. pisma załatwiającego wniosek strony czyni przedmiotowe postępowanie sądowoadministracyjne bezprzedmiotowym, gdyż na dzień orzekania organ nie pozostaje już w bezczynności. W tej sytuacji Sąd umorzył postępowanie na podstawie art. 161 § 3 p.p.s.a. Rozstrzygając o kosztach, Sąd wziął pod uwagę treść art. 201 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu, także w przypadku umorzenia postępowania, z uwagi na dokonanie przez organ autokontroli zaskarżonego działania, bezczynności czy przewlekłego prowadzenia postępowania. Wskazany wyżej przepis znajduje zastosowanie w przypadku, gdy w wyniku wniesienia skargi na bezczynność organu, organ wyda akt z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do którego pozostawał w bezczynności. O powyższym przesądziła uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. I OPS 6/08, (dostępna na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Tym samym należy również podzielić pogląd, iż działanie organu dokonane po wniesieniu skargi na jego bezczynność, które ową bezczynność usuwa należy oceniać i kwalifikować jako działanie autokontrolne skutkujące zaistnieniem przesłanki bezprzedmiotowości postępowania, ale jednocześnie gwarantującej stronie skarżącej zwrot poniesionych kosztów postępowania. Przegraną stroną procesu jest bowiem organ, który – w wyniku wniesienia skargi przez stronę – usunął stan niezgodności z prawem (por. glosa P. Brzozowskiego do wyroku Wojewódzkiego Sądu Admnistracyjnego w Opolu z dnia 7 listopada 2005 r., sygn. II SAB/Op 13/05, LEX nr 190290). W ocenie Sądu, z uwagi na datę wpływu skargi oraz datę nadania pisma stanowiącego udzielenie wnioskowanej informacji publicznej uznać należy, iż działanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego – udzielenie pismem opatrzonym datą 2 lipca 2012 r. informacji publicznej stanowiło działanie autokontrole. O wysokości przyznanego wynagrodzenia Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c powołanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163 poz. 1349). /-/ T. Świstak