II SAB/Po 60/22

WyrokWSA w Poznaniu2022-05-04

Skład orzekający: Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz, Jan Szuma, Paweł Daniel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda dopuścił się przewlekłości w rozpoznaniu wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, i czy przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wojewoda dopuścił się przewlekłości w rozpoznaniu wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy, ponieważ organ nie podjął żadnych czynności w sprawie po złożeniu wniosku, mimo że zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego powinien był działać niezwłocznie. Sąd nie stwierdził jednak, aby przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, uznając, że nie było podstaw do przyznania skarżącemu zadośćuczynienia pieniężnego.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Po złożeniu wniosku organ (Wojewoda) nie podjął żadnych działań w sprawie, pomimo wielokrotnych wezwań ze strony skarżącego. Skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania, domagając się stwierdzenia przewlekłości, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, zobowiązania organu do wydania decyzji w terminie 7 dni, przyznania zadośćuczynienia pieniężnego oraz zwrotu kosztów postępowania. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wskazał na niepełność wniosku i zmiany w przepisach ustawy o cudzoziemcach, które miały wpływ na bieg terminów.
Rozstrzygnięcie
Sąd zobowiązał Wojewodę do rozpoznania wniosku D. H. w terminie 60 dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku, stwierdził, że Wojewoda dopuścił się przewlekłości, stwierdził, że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oddalił skargę w pozostałym zakresie i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz Sędziowie Sędzia WSA Jan Szuma Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 maja 2022 r. sprawy ze skargi D. H. na przewlekłość Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy I. zobowiązuje Wojewodę do rozpoznania wniosku D. H. z dnia [...] czerwca 2021 r. o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w terminie 60 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, II. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się przewlekłości, III. stwierdza, że przewlekłość organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. oddala skargę w pozostałym zakresie, V. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego D. H. kwotę [...]- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Datowanym na dzień [...] grudnia 2021 r. (data nadania: [...] stycznia 2022 r., data wpływu do organu: [...] stycznia 2022 r.) pismem D. H. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania z wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy z dnia [...] czerwca 2021 r. wnosząc o: 1. stwierdzenie przewlekłości prowadzonego postępowania skutkującej brakiem załatwienia w terminie sprawy z wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy; 2. stwierdzenie, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie w terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się wyroku; 4. przyznanie od Wojewody kwoty [...]- zł; 5. zasądzenia od Wojewody na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia: 1. art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako: "K.p.a.") poprzez niedopełnienie obowiązku stania na straży praworządności i poprzez systematyczne nie podejmowania czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli; 2. art. 8 K.p.a. poprzez łamanie zasady pogłębiania zaufania do organów państwa; 3. art. 12 K.p.a. poprzez rażące łamanie fundamentalnej zasady szybkości postępowania, bezczynny, przewlekły i niewnikliwy sposób prowadzenia postępowania ze szkodą materialną i moralną dla skarżącego, gdyż z bezpośredniej winy organu postępowanie w niniejsze sprawie trwa 6 miesiąc; 4. art. 35 K.p.a. poprzez niedopełnianie obowiązku załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki (w ciągu 1-2 miesięcy), oraz poprzez systematycznie ignorowanie moich wezwań do wszczęcia postępowania; 5. art. 36 K.p.a. poprzez niedopełnianie obowiązku zawiadomienia strony o niedotrzymaniu terminu załatwienia sprawy. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że skarżący wniósł w dniu [...] czerwca 2021 r. wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w celu pracy. Następnie w dniu [...] października 2021 r. skarżący wysłał pierwsze wezwanie do wszczęcia postępowania, które Wojewoda zignorował, podobnie, jak i wezwanie z dnia [...] listopada 2021 r. W dniu [...] listopada 2021 r. skarżący wysłał kolejne wezwanie do wszczęcia postępowania, a następnie w dniu [...] grudnia 2021 r. wniósł ponaglenie. Zdaniem skarżącego powyższe sposób prowadzenia postępowania wskazuje na rażące naruszenie zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, gdyż oczywisty jest brak podejmowania przez organ jakichkolwiek skutecznych czynności, demonstracyjne lekceważenie wniosków skarżącego i jawne natężenia braku woli organu do realnego i skutecznego załatwienia sprawy. Skarżący podniósł, że przyznanie sumy pieniężnej w wysokości [...] zł, będzie adekwatne w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności, a przewlekłość Wojewody bardzo mocno wpływa na jego stan emocjonalny. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, wskazując, że złożony przez skarżącego był niepełny – nie został złożony osobiście i nie zostały pobrane odciski linii papilarnych (art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o cudzoziemcach, tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2354 ze zm.). Następnie organ wskazał, że w dniu [...] stycznia 2022 r. weszła w życie ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 91). Ustawa wprowadza istotne zmiany w zakresie długości oraz rozpoczęcia biegu terminów załatwiania spraw udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, udzielenia zezwolenia na pobyt stały oraz udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej. Organ podniósł następnie, że zgodnie z art. 112a ust. 1 ustawy decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. Termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych, lub zostały one uzupełnione, lub 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie. Dopiero wystąpienie ostatniego ze zdarzeń powoduje, że rozpoczyna bieg terminu załatwienia sprawy. Równocześnie na mocy art. 13 ust. 1 cyt. ustawy cytowane regulacje mają zastosowanie do postępowań pozostających w toku w dniu wejścia w życie ustawy. Z kolei zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r., jeżeli w postępowaniu wojewoda wezwał cudzoziemca do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do przedłożenia dokumentów niezbędnych do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, nie stosuje się przepisów art. 106 ust. 2a i 2b. W tym przypadku termin załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 112a ustawy, biegnie od dnia upływu terminu wyznaczonego przez wojewodę, a jeżeli termin ten upłynął przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy - od dnia jej wejścia w życie. Jeżeli termin załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 112a ustawy, rozpoczął swój bieg przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, biegnie on od nowa od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Przenosząc cytowane regulacje na grunt przedmiotowej sprawy Wojewoda wskazał, że do dnia złożenia skargi nie wystąpiło zdarzenie, które powodowałoby rozpoczęcie biegu terminu do załatwienia sprawy. Wniosek został bowiem złożony za pośrednictwem Poczty Polskiej, a zatem po jego złożeniu wymagane jest osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim. Do dnia złożenia skargi cudzoziemiec nie stawił się w urzędzie, a zatem termin do załatwienia sprawy nie biegnie. Odnosząc się do zarzutu bezczynności organu polegającej na braku wezwania do uzupełnienia braków formalnych oraz braku odpowiedzi na wnioski o przyśpieszanie postępowania Wojewoda wskazał, że liczba składanych wniosków jest znacznie wyższa niż dostępne zasoby kadrowe do ich rozpatrywania. To z tych powodów wcześniejsze wezwanie Skarżącego do uzupełnienia braków formalnych nie było możliwe. Pomimo kierowanych próśb o przyśpieszenie postępowania, nie wskazano w nich żadnych przesłanek, które usprawiedliwiałyby traktowanie wniosku cudzoziemca w sposób uprzywilejowany i uzasadniały wcześniejszą weryfikację poza kolejnością. Jego sytuacja nie wyróżniała go spośród tysięcy cudzoziemców ubiegających się o udzielenie zezwolenia, a którzy złożyli wnioski wcześniej niż on. Wojewoda zwrócił również uwagę na trwające ograniczenia obsługi bezpośredniej, wynikające z trwającej epidemii. Wojewoda podkreślił, że przebieg postępowania nie był skutkiem lekceważenia obowiązujących przepisów, czy braku świadomości ciążących na Wojewodzie obowiązków ale wynikiem lawinowego wzrostu ilości składanych wniosków a także sytuacją epidemiologicznej, która wystąpiła na terytorium Polski w okresie prowadzenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej również jako: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Równocześnie, w myśl art. 3 § 2 pkt 8 powyższej ustawy kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również orzekania w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przedmiotem niniejszego postępowania jest kwestia przewlekłości Wojewody w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego o zezwolenie na pobyt czasowy z dnia [...] czerwca 2021 r. Zauważyć przy tym należy, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego poprzedziło wniesienie ponaglenia, co oznacza, że skarżąca wyczerpała wymogi formalne określone w art. 53 § 2b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym miejscu wskazać należy, że organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym zasady szybkości postępowania, nakazującej organom wnikliwe i szybkie działanie w sprawie przy wykorzystaniu możliwie najprostszych środków prowadzących do jej załatwienia (art. 12 § 1 K.p.a.). Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 K.p.a., wedle którego organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 K.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 K.p.a.). Kodeks postępowania administracyjnego precyzuje przy tym, w art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a., że przewlekłość ma miejsce, w sytuacji, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Konsekwentnie w orzecznictwie przyjmuje się, że przewlekłość postępowania należy traktować jako stan sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ wydał finalną decyzję, gdyż jest ona zjawiskiem niezmiennym, co najwyżej stopniowalnym. Stąd z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwiając sprawy w terminie nie podejmuje działań charakteryzujących się koncentracją, względnie mają one charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie postawić zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do końcowego załatwienia sprawy. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być przy tym jednak na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 września 2021 r., sygn. akt III SAB/Po 20/21, Baza NSA). W tym miejscu Sąd wskazuje, że po wniesieniu wniosku skarżącego uległa zmianie ustawa o cudzoziemcach. I tak, na mocy art. 1 pkt 13 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022., poz. 91), zmieniającej ustawę o cudzoziemcach od dnia [...] stycznia 2022 r., do ustawy został wprowadzony art. 112a przewidujący obowiązek organu wydania decyzji w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy w terminie 60 dni liczonym od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z zdarzeń opisanych w tym przepisie. Co ważne zgodnie z art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw jeżeli terminy załatwiania spraw, o których mowa w art. 112a lub w art. 210 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, rozpoczęły swój bieg przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, biegną one od nowa od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Sąd podkreśla, że niewątpliwie w dacie złożenia wniosku przez skarżącego przepisy ustawy o cudzoziemcach nie zawierały unormowania art. 112a, a więc od dnia złożenia wniosku do dnia wejścia w życie omawianej nowelizacji obowiązywały ogólne normy K.p.a. Niewątpliwie wniosek o udzielnie zezwolenia na pobyt czasowy wpłynął do Wojewody w pod rządami ustawy o cudzoziemcach sprzed nowelizacji wprowadzającej szczegółowe terminy załatwiania o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, inicjując z tym dniem postępowanie administracyjne. Zgodnie bowiem z art. 98 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach postępowanie w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy wszczynane jest na wniosek strony składany na urzędowym formularzu. Za datę wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w dacie złożenia wniosku, wobec braku w ustawie uregulowań szczególnych w tym zakresie, uznać należało dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (por. art. 61 § 3 K.p.a.). Uwzględnić także należy, że w przypadku, gdy wniosek nie został złożony przez cudzoziemca osobiście stosownie do art. 105 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, wojewoda zobowiązany był wezwać go do osobistego stawiennictwa w terminie nie krótszym niż 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Podobnie też, w przypadku innych braków formalnych wniosku organ, na podstawie do art. 64 § 2 K.p.a., zobowiązany był wezwać stronę do ich uzupełnienia w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Zaznaczyć należy, że specyfika postępowania, zgodnie z art. 109 ust. 1 ustawy, wymaga także aby przed wydaniem decyzji o udzieleniu cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy organ zwrócił się do komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w razie potrzeby także do konsula właściwego ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania cudzoziemca za granicą lub do innych organów z wnioskiem o przekazanie informacji, czy wjazd cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jego pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Podmioty o których mowa w ust. 1 przekazują informację w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku (art. 109 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach). W szczególnie uzasadnionych przypadkach termin 30-dniowy może być przedłużony do 60 dni, o czym organ obowiązany do przekazania informacji zawiadamia wojewodę (art. 109 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach). Jeżeli organ obowiązany do przekazania informacji, o której mowa w ust. 1, nie przekaże informacji w terminach, o których mowa w ust. 2 lub 3, uznaje się, że wymóg uzyskania informacji został spełniony (art. 109 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach). Z przedstawionych regulacji wynika, że złożenie wniosku przez stronę skarżącą nakładało na organ obowiązek podjęcia - z uwzględnieniem terminów określonych w art. 35 K.p.a. oraz zasady szybkości postępowania (art. 12 K.p.a.) - czynności koniecznych do jego załatwienia. Lektura akt sprawy wskazuje jednak, że przed złożeniem skargi organ pozostawał bierny nie podejmując w sprawie żadnych czynności. Brak jakiejkolwiek aktywności organu, przy uwzględnieniu faktu złożenia przedmiotowej skargi na przewlekłość w stanie prawnym obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej uzasadnia uznanie przedmiotowej skargi na przewlekłość za zasadną (tak: cytowane powyżej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, z dnia 09 lutego 2022 r., sygn. akt IV SAB/Po 225/21 – nieprawomocne, wyroku WSA w Poznaniu z dnia 15 lutego 2022 r., sygn. akt IV SAB/Po 18/22 - nieprawomocne, wyroku WSA w Poznaniu z dnia 15 lutego 2022 r., sygn. akt IV SAB/Po 17/22 - nieprawomocne, dostępne w CBOSA). Równocześnie, w ocenie Sądu stanowisko organu co do niemożliwości wszczęcia postępowania w sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Po pierwsze, zaakceptowanie stanowiska organu oznaczałoby w istocie pozostawienie jemu możliwości decydowania o początku biegu terminu załatwienia sprawy. Oto bowiem zwlekając – tak jak w kontrolowanej sprawie – z wezwaniem strony skarżącej do uzupełnienia braków formalnych wniosku, organ w istocie swobodnie "odraczałby" moment rozpoczęcia biegu terminu załatwienia sprawy. Nie sposób zaś przyjąć, że K.p.a. (czy przepisy szczególne ustawy o cudzoziemcach) zakreślając organowi konkretne terminy załatwienia sprawy zarazem pozostawia mu swobodę decydowania o początku ich biegu. Skoro ustawodawca nakazuje organowi załatwić sprawę w ciągu miesiąca, a najdalej dwóch, to jest jasne, że tym bardziej w takim terminie organ powinien wdrożyć procedurę usuwania ewentualnych braków formalnych podania. Po drugie, zaprezentowana przez organ w odpowiedzi na skargę interpretacja przepisów art. 63 § 2 K.p.a. w zw. z art. 105 i art. 106 ustawy o cudzoziemcach pozostaje w jawnej sprzeczności z art. 61 § 3 K.p.a., w myśl którego datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko, w myśl którego wniesienie podania dotkniętego brakami formalnymi powoduje zawieszenie mocy prawnej takiego podania do czasu jego konwalidacji (uzupełnienia braków). Poprzez konwalidację czynność prawna (tu: podanie) uzyskuje moc prawną od chwili dokonania czynności (ex tunc) a nie dopiero od momentu konwalidacji (ex nunc). W przeciwnym razie bowiem konwalidacja byłaby zbędna w tych przypadkach, w których czynności można łatwo powtórzyć. Gdyby konwalidacja miała wywoływać skutki prawne ex nunc, nie znajdowałoby też uzasadnienia wyznaczenie przez ustawodawcę terminu do jej dokonania poprzez uzupełnienie podania. Oznacza to, że datą wszczęcia postępowania w przypadku, gdy żądanie załatwienia sprawy zawiera braki co do treści, będzie dzień wniesienia podania, a nie dzień uzupełnienia jego braków" (zob. Z.R. Kmiecik, Wszczęcie ogólnego postępowania administracyjnego, Warszawa 2014, ss. 117-118 i 278). Po trzecie, już z tych względów należy podzielić pogląd wyrażony w orzecznictwie sądowym, zgodnie z którym: "Istotna dla określenia początku stanu bezczynności (względnie przewlekłości) nie jest data skutecznego wszczęcia postępowania w rozumieniu K.p.a., lecz punkt czasowy, od którego rozpoczyna się okres obligujący organ do podjęcia stosownych czynności procesowych, wywołany działaniem podmiotu trzeciego (np. złożenie wniosku z brakami formalnymi)" (zob. wyrok NSA z 23.06.2020 r., I OSK 208/20, CBOSA). Mając na względzie powyższe ustalenia Sąd orzekł jak w pkt I sentencji zobowiązując organ do rozpoznania wniosku skarżącego oraz uznał, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt II sentencji). Równocześnie w ocenie Sądu, brak jest podstaw do uznania, że przewlekłość prowadzenia postępowania przez Wojewodę miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt III sentencji). Sąd nie stwierdził okoliczności uzasadniających stanowisko, że brak załatwienia kontrolowanej sprawy jest wynikiem rażących zaniedbań odnośnie obowiązku terminowego załatwiania spraw administracyjnych, celowym działaniem, czy lekceważeniem strony postępowania. Co prawda skarżąca trzykrotnie zwracała się do organu z wnioskami o wszczęcie postępowania, jednak były one składane w krótkich odstępach czasu, co mogło spowodować brak reakcji na nie ze strony organu. W dalszej kolejności należy przejść do oceny wniosku skarżącego o przyznanie od organu sumy pieniężnej, mając na względzie, że zasądzenie na podstawie art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sumy pieniężnej od organu jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu. W przypadku sumy pieniężnej na plan pierwszy wysuwa się funkcja kompensacyjna. Chodzi mianowicie o zrekompensowanie, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbku (straty, krzywdy, itp.), jakiego doznała skarżąca na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji. W związku z tym wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżąca powinna nawiązać do uszczerbku wywołanego bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Aktywność sądu jest w takiej sytuacji uwarunkowana, w istotnej mierze, wskazaną w skardze argumentacją. W ocenie Sądu brak jest dostatecznych podstaw w treści skargi do uwzględnienia wniosku skarżącej o przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości [...] zł. W. żądanej kwoty nie została przez autora skargi w zasadzie w ogóle uzasadniona, gdyż za uzasadnienie nie może być uznana podnoszona okoliczność krzywdy moralnej. Z powyższych względów, w zakresie przyznania skarżącej sumy pieniężnej od organu Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił (pkt IV sentencji). O kosztach postępowania (pkt V sentencji) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasadzając od organu na rzecz skarżącego kwotę [...]([...]) zł tytułem zwrotu wpisu od skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło