II SAB/Po 64/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 lipca 2015 r. w sprawie ze skargi Komendanta Straży Gminnej w C. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. w przedmiocie udostępnienia danych osobowych postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis w wysokości 100,- (słownie: sto) złotych /-/ T. Świstak Pismem opatrzonym datą 29 kwietnia 2015 r. Komendant Straży Gminnej w C. zaskarżył bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. w przedmiocie rozpoznania wniosku Komendanta Straży Gminnej w C. z dnia 6 marca 2015 r. o udostępnienie danych osobowych. Zarzucając naruszenie przepisów art. 23 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych ( Dz. U. z 2014 r. poz. 1182 ze zm.) wyjaśniono, że Straż Gminna wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. o udostępnienie danych osobowych oznaczonego z imienia i nazwiska oraz adresu zamieszkania płatnika składek w celu sporządzenia wniosku do sądu powszechnego o ukaranie za popełnione wykroczenie. Bezczynność w udostępnieniu danych osobowych uniemożliwia zrealizowanie uprawnienia oraz obowiązku wynikającego z przepisów prawa do wykonania zadania dla dobra publicznego. Wskazano, iż Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. pismem z dnia 31 marca 2015 r. odmówił udostępnienia wnioskowanych danych. Odpowiadając na skargę pełnomocnik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż strona skarżąca nie wskazała podstawy prawnej, z której wynikałby obowiązek udzielenia żądanych informacji. Ponadto udostępnienie lub odmowa udostępnienia danych osobowych następuje w drodze czynności faktycznej. Do czynności dokonywanych w tym zakresie przez administratora danych, którym w tym wypadku jest ZUS nie stosuje się przepisów K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Oznacza to, że zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest wniesienie skargi na akty administracyjne, określone w pkt 1-4a art. 3 § 2 p.p.s.a. Skargę można wnieść na następujące akty: decyzje administracyjne, postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydawane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, jak również na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Powyższe oznacza więc, że zarzut bezczynności jest uzasadniony wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce. Celem skargi na bezczynność jest bowiem spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu. W rozpoznawanej sprawie w pierwszej kolejności ustalenia wymaga w jakim trybie następuje udzielenie informacji o danych osobowych. Kwestie związane z ochroną danych osobowych oraz ich przetwarzaniem uregulowane zostały w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1182 ze zm.). Ustawa ta nie zawiera szczegółowej regulacji sposobu (formy) udzielania i odmowy udzielania informacji o danych osobowych przez administratora tych danych. W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w części doktryny dominuje pogląd, iż udzielenie jak też odmowa udzielania informacji dotyczącej danych osobowych przez administratora tych danych, czyli podmiot zdefiniowany w art. 7 pkt 5 ustawy o ochronie danych osobowych stanowi czynność faktyczną, która może zostać zaskarżona do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (dalej: "Generalny Inspektor"), który zgodnie z art. 8 ust. 1 tej ustawy jest organem powołanym do spraw ochrony danych osobowych. Stosownie do art. 12 pkt 1 i 2 tej ustawy do zadań Generalnego Inspektora w szczególności należy: kontrola zgodności przetwarzania danych z przepisami o ochronie danych osobowych oraz wydawanie decyzji administracyjnych i rozpatrywanie skarg w sprawach wykonania przepisów o ochronie danych osobowych. Organ ten, z urzędu lub na wniosek osoby zainteresowanej, w przypadku naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych nakazuje, w drodze decyzji administracyjnej, przywrócenie stanu zgodnego z prawem, w szczególności nakazuje udostępnienie lub nieudostępnienie danych osobowych (art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych). Oznacza to, że jeżeli ubiegający się o udostępnienie danych kwestionuje udzieloną mu przez administratora danych odpowiedź negatywną – może zwrócić się do Generalnego Inspektora o skontrolowanie działania administratora. Dopiero decyzja wydana przez Generalnego Inspektora podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego (patrz wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2010 r. o sygn. akt I OSK 1097/09, gdzie wskazano, iż czynności administratora danych nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego, postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 10 grudnia 2013 r. o sygn. akt II SA/Bk 698/13 oraz postanowienie WSA w Warszawie z dnia 26 maja 2015 r. o sygn. akt SA/Wa 336/15 z dnia 26 maja 2015 r. o sygn. akt II SAB/Wa 336/15 – wszystkie dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, J. Barta i inni, "Ochrona danych osobowych. Komentarz", teza 39 do art. 23 ustawy. publ w Systemie Informacji Prawnej "Lex" 2011). Wobec powyższego stwierdzić należy, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział Terenowy w K. w przedmiocie udostępnienia danych osobowych jest niedopuszczalna, bowiem Zakład jako administrator danych nie ma możliwości wydawania decyzji, postanowień czy innych aktów podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego, stąd też nie można zarzucić mu bezczynności w tym zakresie. Jak wskazano wyżej o zasadności przetwarzania (w tym udostępniania) danych osobowych w sposób prawem przewidziany orzeka decyzją Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, i ewentualnie temu organowi można postawić zarzut bezczynności, pod warunkiem, że wszczęte zostało odpowiednie postępowanie. W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego Sąd orzekł w pkt II sentencji postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. /-/ T. Świstak