II SAB/Po 82/14

Dnia 3 grudnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 grudnia 2014 roku sprawy ze skargi K. J. na bezczynność Wójta Gminy O. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie, II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, III. oddala wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny, IV. zasądza od Wójta Gminy O. na rzecz skarżącego kwotę (...),- (...) tytułem zwrotu kosztów sądowych. Podaniem z (...) marca 2014 r. K. J. (dalej wnioskodawca) powołując się na art. 2 ust. 1, art. 10 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. 2014 r., poz. 782 ze zm., dalej udip) zwrócił się do Wójta Gminy O. (dalej zwanego Wójtem) o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wynajmu przez Gminę O. pomieszczeń od Gminnej Spółdzielni "A" w O. na które podpisano umowę najmu w marcu 2014 r. Jednocześnie wnioskodawca powołując się na art. 14 ust. 1 udip wniósł o przesłanie informacji w formie kopii umowy najmu oraz kopii porozumienia zawartego w grudniu 2014 r. z właścicielem pomieszczeń (k. 27 akt sądowych). W odpowiedzi z (...) kwietnia 2014 r., nr (...), Wójt poinformował, że w 2013 r. na remont pomieszczeń w budynku Gminnej Spółdzielni "A" w O. w ramach adaptacji i przystosowania jej na potrzeby Urzędu Gminy wydatkowano kwotę (...) zł. W roku bieżącym, w ramach drugiego etapu prac wykonano prace malarskie i ułożono panele podłogowe. Na prace te odrębnie wyłoniono wykonawcę. Po rozliczeniu prac kosztorysem powykonawczym uregulowano należność w wysokości (...) zł. Do przedstawionego pisma załączona została kserokopia rachunku nr (...), opiewająca na kwotę (...) zł oraz rachunku nr (...) na kwotę (...) zł (k. 28 akt sądowych). Podaniem z (...) kwietnia 2014 r. wnioskodawca powołując się na art. 2 ust. 1, art. 10 ust. 1, art. 12 ust. 1 udip zwrócił się do Wójta z prośbą o udostępnienie informacji dotyczącej remontu pomieszczeń w Gminnej Spółdzielni "A" w O., wykonanego na przełomie roku 2013/14. Wnioskodawca zwrócił się o udzielenie w formie kserokopii następujących dokumentów: a) dokumentacji wyłonienia wykonawcy do drugiego etapu prac, tj. prac wykonanych w bieżącym roku, b) umów zawartych z firmą wykonującą remont, c) kosztorysu na prace wykonane w pierwszym etapie, d) kosztorysu na prace wykonane w drugim etapie (k. 31 akt sądowych). Pismem z (...) maja 2014 r., nr (...), Wójt poinformował wnioskodawcę, że udzielił już odpowiedzi na sformułowane pytania w piśmie z (...) kwietnia 2014 r. (k. 32 akt sądowych). Podaniem z (...) maja 2014 r. wnioskodawca ponowił żądanie o udzielenie informacji publicznej zwracając uwagę, że w piśmie z (...) kwietnia 2014 r. sformułował dalsze pytania na które nie uzyskał odpowiedzi w piśmie z (...) kwietnia 2014 r. (k. 33 akt sądowych). W odpowiedzi z (...) maja 2014 r., nr (...), Wójt poinformował, że Gmina O. powierzyła wykonanie adaptacji pomieszczeń Gminnej Spółdzielni w oparciu §7 i 8 regulaminu udzielania zamówień publicznych o wartości netto poniżej 14 tysięcy euro. Do niniejszego pisma Wójt przedłożył kopie zawartych umów wyjaśniając, że dokumentacja zadania znajduje się w siedzibie Urzędu i jest do wglądu (k. 34 akt sądowych). Pismem z (...) czerwca 2014 r., nr (...), Wójt poinformował wnioskodawcę, że dnia (...) czerwca 2014 r. otrzymał do wglądu w Urzędzie Gminy dokumenty dotyczące remontu pomieszczenia biurowego przy ul. (...). Z uwagi na to, że wnioskodawca zażądał kserokopii kosztorysu inwestorskiego, Wójt poinformowała wnioskodawcę, że istnieje taka możliwość następnego dnia, po konsultacji z radcą prawnym. Ponieważ wnioskodawca nie zgłosił się następnego dnia, żądane dokumenty przesłane zostają Jemu pocztą (k. 35 akt sądowych). Kolejnym pismem z 12 czerwca 2014 r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dalej WSA) wnioskodawca (dalej zwany skarżącym) zwrócił się o wymierzenie Wójtowi grzywny w kwocie (...) zł oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że Wójt uchyla się od udzielenia Jemu informacji publicznej (k. 2-3 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę z (...) czerwca 2014 r., nr (...), Wójt wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, że skarżącemu nigdy nie odmówiono udzielenia informacji publicznej. Wójt wyjaśnił, że skarżący otrzymał od skarbnika wszystkie dokumenty o które wnioskował. Po zapoznaniu się z nimi zażądał ustnie wydania kopii dokumentów. Skarżący zobowiązał się odebrać osobiście kopie dokumentów w dniu następnym. Z uwagi na to, że skarżący nie odebrał dokumentów, zostały one Jemu przesłane pocztą w dniu (...) czerwca 2014 r. (k. 10 akt sądowych). Pismem z (...) lipca 2014 r. wnioskodawca wyjaśnił, że zwrócił się do WSA o wymierzenie grzywny podkreślając, że po dzień dzisiejszy nie otrzymał żądanych dokumentów (k. 18 akt sądowych). Ustosunkowując się do twierdzeń skarżącego, Wójt w piśmie z (...) lipca 2014 r., nr (...) wyjaśnił, że wnioskodawca zwrócił się dnia (...) czerwca 2014 r. do Skarbnika Gminy o wydanie kserokopii kosztorysów, które zostały Jemu przesłane pocztą w dniu (...) czerwca 2014 r. (k. 23-24 akt sądowych). Pismem z (...) sierpnia 2014 r. skarżący podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie poinformował, że w dalszym ciągu nie otrzymał żądanych dokumentów, tj. kosztorysu powykonawczego o który zwrócił się pismami z (...) kwietnia 2014 r. oraz z (...) maja 2014 r. (k. 44 akt sądowych). W odpowiedzi z (...) sierpnia 2014 r., (...), Wójt poinformował, że w piśmie z (...) kwietnia 2014 r. Gmina O. określiła sposób rozliczenia inwestycji przez użycie słowa "kosztorys powykonawczy" zamiast "obmiar powykonawczy", co jest zgodne z protokołem odbioru. Na podstawie tych obliczeń dokonano zapłaty. Protokół odbioru i obmiar robót powykonawczych I i II-go etapu robót zostały skarżącemu udostępnione dnia (...) czerwca 2014 r. w siedzibie Urzędu Gminy (k. 51-52 akt sądowych). Zarządzeniem z 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Po 82/14, skarżący został poinformowany, że Jego skarga została zarejestrowana jako skarga na bezczynność w związku z nieudostępnieniem żądanej informacji publicznej (k. 64-66 akt sądowych). W odpowiedzi na przedstawione powyżej zarządzenie w którym Wójt został wezwany do precyzyjnego wyjaśnienia jakie dokumenty zostały zebrane i są w posiadaniu Gminy w związku z realizacją inwestycji obejmującej remont pomieszczeń w Gminnej Spółdzielni "A" w O., wykonanego na przełomie 2013/14 roku oraz wskazania, które z nich wchodzą w zakres wniosku skarżącego z (...) kwietnia 2014 r. i które zostały Jemu udostępnione, Wójt w piśmie z (...) kwietnia 2014 r. przedstawił zestawienie posiadanych w tej sprawie dokumentów, załączając ich kserokopie (k. 70-99 akt sądowych). Pismem z (...) września 2014 r. skarżący wyjaśnił, że do tej pory Wójt nie przekazał Jemu kosztorysu powykonawczego, który zgodnie z pismem z (...) kwietnia 2014 r. został wykonany. Poza tym, skarżący podkreślił, że zwracał się do Wójta każdorazowo o wydanie kopii dokumentów, a nie jedynie o umożliwienie wglądu do nich (k. 101 akt sądowych). Wójt w piśmie z (...) października 2014 r., nr (...) wyjaśnił, że w związku z realizacją inwestycji obejmującej remont pomieszczeń w Gminnej Spółdzielni "A" w O., wykonanej na przełomie 2013 i 2014 r. nie został wytworzony dokument określany przez skarżącego jako kosztorys powykonawczy ze względu na brak rozbieżności pomiędzy obmiarami zawartymi w kosztorysie inwentarskim a obmiarami powykonawczymi. Określając wcześniej, że rozliczenia dokonano kosztorysem powykonawczym Wójt miał na myśli, że Gmina O. określiła sposób rozliczenia inwestycji przez użycie słowa "kosztorys powykonawczy" zamiast "obmiar powykonawczy", co jest zgodne z protokołem odbioru (k. 107 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie należało umorzyć. Jak wynika z art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: (1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę, (2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba, że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania bądź też (3) gdy postępowanie z innych przyczyn stanie się bezprzedmiotowe. Zgodnie zaś z art. 54 § 3 zdanie pierwsze p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. W przypadku zaś, gdy organ po wniesieniu skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, uwzględni ją, tj. udzieli żądanej informacji, zastosowanie w sprawie znajdzie przepis art. 161 § 1 ust. 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe (por. aktualną, ze względu na zmianę stanu prawnego, jedynie w części uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, publ. ONSAiWSA 2009, nr 4, poz. 63). Jeżeli bowiem w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał przewidziany prawem akt lub dokona przewidzianej przez ustawę czynności, choćby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ ten nie pozostaje już w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi stosownie do uprawnień, jakie ma na podstawie art. 149 p.p.s.a. Nie może bowiem zobowiązać organu do wydania określonego aktu lub podjęcia czynności, które przed dniem orzekania zostały wydane lub podjęte (T. Woś w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 467). Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm. dalej udip). Zgodnie z art. 1 ust. 1 udip każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Z art. 2 udip wynika zarazem, że każdemu przysługuje co do zasady prawo dostępu do informacji publicznej, a od osoby wykonującej wspomniane prawo nie można żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, należy po pierwsze zauważyć, że wnioski zawarte w pismach z (...) kwietnia 2014 r. oraz z (...) maja 2014 r. zostały skierowane do Wójta Gminy O., a więc podmiotu, który w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 i 4 udip jest zobowiązany do udostępnienia posiadanych przez siebie informacji publicznych. Ponadto, należy wskazać, że dane, jakich domagał się skarżący, można zakwalifikować w świetle art. 6 ust. 1 pkt 3 i 5 udip jako reguły dotyczące funkcjonowania podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej oraz o majątku publicznym. W konsekwencji nie ma zatem wątpliwości, że udostępnienie żądanej dokumentacji dotyczącej remontu pomieszczeń w Gminnej Spółdzielni "A" ma charakter informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 udip, ponieważ dotyczy wydatkowania publicznych funduszy na rzecz jednostki samorządu terytorialnego, a Wójt Gminy O. był podmiotem zobowiązanym do udostępnienia tych danych. Wniosek K. J. został przy tym złożony w dniu (...) kwietnia 2014 r. (a jedynie ponowiony w piśmie z dnia (...) maja 2014 r.), a zatem zgodnie z art. 13 ust. 1 cytowanej ustawy sprawa powinna być załatwiona do dnia (...) maja 2014 r. Termin ten nie został zachowany, bowiem żądane informacje zostały przekazane skarżącemu pismem dnia (...) czerwca 2014 r., nr (...) (poprzez wysłanie dokumentów - kserokopii kosztorysu i obmiaru powykonawczego), jednak dopiero w piśmie z (...) października 2014 r., nr (...) (k. 107 akt sądowych) doszło do pełnego wyjaśnienia zagadnień dotyczących kwestii istnienia i nazw dokumentów wytworzonych w sprawie objętej wnioskiem, bowiem właśnie w tym piśmie Wójt Gminy O. jednoznacznie wskazał, że w związku z realizacją inwestycji obejmującej remont pomieszczeń w Gminnej Spółdzielni "A" w O., wykonanej na przełomie 2013 i 2014 r. nie został wytworzony dokument określany przez skarżącego jako kosztorys powykonawczy ze względu na brak rozbieżności pomiędzy obmiarami zawartymi w kosztorysie inwentarskim a obmiarami powykonawczymi. Natomiast określając wcześniej, że rozliczenia dokonano kosztorysem powykonawczym Wójt miał na myśli, że Gmina O. określiła sposób rozliczenia inwestycji przez użycie słowa "kosztorys powykonawczy" zamiast "obmiar powykonawczy", co jest zgodne z protokołem odbioru. Za bezsporne należy zarazem uznać, że termin udzielenia informacji na wniosek skarżącego z dnia (...) kwietnia 2014 r. nie został zachowany w rozpatrywanej sprawie. Tym samym Wójt Gminy O. znalazł się w stanie bezczynności. Konkluzja ta nie zmienia jednak faktu, że w chwili orzekania wniosek K. J. został już w pełni załatwiony. W tej sytuacji postępowanie sądowe zainicjowane skargą na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej stało się bezprzedmiotowe w części dotyczącej i jako takie należało je w tej części umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wskazana wyżej bezprzedmiotowość nie odnosi się natomiast do kwestii związanego ze wskazaną wyżej bezczynnością wniosku o wymierzenie grzywny oraz ustalenia, czy w sprawie miała miejsce bezczynność organu, i czy ta bezczynność miała charakter rażący. Zaznaczenia bowiem wymaga, że zgodnie z art. 149 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na bezczynność polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność miała miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Dokonanie żądanej czynności lub wydanie żądanego aktu przed rozpoznaniem przez sąd skargi na bezczynność, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 tej ustawy (zob. postanowienie NSA z dnia 17.10.2012 r., sygn. akt I OSK 2443/12 i postanowienie NSA z dnia 13.11.2012 r., sygn. akt I OSK 2626/12 – publ. baza orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Odnosząc się zatem do kwestii, czy w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa w zwłoce co do udostępnienia przez podmiot do tego zobowiązany żądanych przez skarżącą informacji publicznej Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie nie miało charakteru rażącego. Wprawdzie należy zauważyć, że wniosek skarżącego z dnia (...) kwietnia 2014 r. skarżącego (ponowiony w piśmie z dnia (...) maja 2014 r.) powinien zostać rozpatrzony w ustawowym terminie wynoszącym co do zasady 14 dni (a maksymalnie i wyjątkowo 2 miesiące – art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej), to bezczynność Wójta Gminy O. nie była rażąco nadmierna, skoro wniosek z dnia (...) kwietnia 2014 r. został w istocie załatwiony poprzez przesłanie dokumentów dnia (...) czerwca 2014 r. (choć organ wskazał błędne informacje co do istnienia niektórych dokumentów, w tym zwłaszcza kosztorysu powykonawczego). Analiza stanu faktycznego nie pozwala zatem na jednoznaczne uznanie, że skarżony organ w sposób oczywisty, bez potrzeby pogłębionej analizy przepisów prawa, naruszał przepisy prawa w okresie objętym kontrolą sądową. W tym stanie rzeczy, biorąc pod uwagę, że obiektywnie żądana informacja została udzielona skarżącemu poprzez wysłanie dokumentów (kserokopii kosztorysów) dnia (...) czerwca 2014 r. nr (...), a w piśmie wysłanym z dnia (...) października 2014 r., nr (...) r. (k. 107 akt sądowych) doszło jedynie do ostatecznego wyjaśnienia rozbieżności w zakresie istnienia i nazw żądanych dokumentów oraz mając na uwadze okoliczności podane wyżej, Sąd na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. in fine stwierdził, że stan bezczynności nie miał charakteru rażącego. Z tych samych podanych wyżej względów Sąd oddalił wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny organowi w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. Należy zaznaczyć, że na rozprawie skarżący sprecyzował, iż wnosił o wymierzenie grzywny w związku z bezczynnością organu, a więc w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. Natomiast we wniosku – zakwalifikowanym następnie jako skarga o bezczynność, skarżący wnosząc o wymierzenie grzywny powoływał się na art. 55 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 23 u.d.i.p. W tym kontekście należy zauważyć, iż art. 55 § 1 p.p.s.a. odnosi się do grzywny za nie przekazanie przez organ sądowi skargi, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Natomiast o sankcji karnej na podstawie art. 23 udip orzekać może wyłącznie Sąd powszechny w odrębnym postępowaniu. Przepis art. 23 udip jest bowiem jedynym przepisem karnym zawartym w tej ustawie, a to przesądza, że wymierzenie grzywny na jego podstawie jest możliwe tylko w wyniku ustalenia wyczerpania znamion określonego tam czynu zabronionego w ramach postępowania karnego - a to z kolei oznacza, że sprawa w tym zakresie nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W związku z powyższym wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny na podstawie art. 23 udip nie mógł zostać rozpoznany w niniejszym postępowaniu. Podkreślenia wymaga, iż w odniesieniu do skargi wniesionej do tut. Sądu, żądanie w tym zakresie ma jedynie charakter akcesoryjny (uzupełniający), a tym samym nie stanowi odrębnej skargi, którą należało by odrzucić w oparciu o przepis art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II SAB/Wa 390/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl oraz Postanowienie WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt II SAB/Go 54/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się do poniesionych przez skarżącego na rozprawie wątpliwości, co faktu wytworzenia żądanych dokumentów należy zaznaczyć, że w razie wprowadzenia żądającego informacji w błąd, przez udzielenie niezgodnej z rzeczywistością odpowiedzi co do faktu posiadania informacji, osoba zobowiązana do udostępnienia żądnej informacji publicznej podlega odpowiedzialności karnej w trybie omawianego wyżej art. 23 u.d.i.p. w zbiegu z innymi przepisami określonymi w Kodeksie karnym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 13 października 2005 r., sygn. akt IV SAB/Wr 41/05, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W IV pkt wyroku Sąd działając na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądził od Wójta Gminy O. na rzecz skarżącego kwotę 100 zł na którą złożył się jedynie uiszczony wpis od skargi, stosownie do §2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2003 r., nr 221, poz. 2193 ze zm.).