II SAB/Po 83/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział II w następującym składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu 20 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. J. na bezczynność Rady Gminy D. w przedmiocie rozpatrzenia protestu wyborczego postanawia odrzucić skargę. /-/ J. Zieliński Pismem z 20 czerwca 2015r. K. J. wniosła skargę zatytułowaną jako skarga na bezczynność Rady Gminy D. w sprawie rozpatrzenia protestu wyborczego. Skarżąca sprecyzowała, iż "protest wyborczy" złożyła do Rady Gminy D., 3 kwietnia 2015r. i dotyczył on nieprawidłowości jakie popełnione zostały na zebraniu sołeckim w [...], 20 marca 2015r. w trakcie głosowania nad wyborem sołtysa i członków rady sołeckiej. Skarżąca podniosła również, że przesłany do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu "protest wyborczy" został przez ten Sąd przekazany Radzie Gminy D., co wskazuje, iż Rada była zobligowana do jego rozpatrzenia, a co nie nastąpiło mimo upływu 2 miesięcy. Jednocześnie K. J. wskazała, że Rada Gminy "protest" odrzuciła, ale zdaniem skarżącej Rada nie miała do tego podstaw prawnych. Odpowiadając na skargę Przewodniczący Rady Gminy D. wniósł o jej oddalenie i wskazał, iż "protest wyborczy" skarżącej został początkowo odrzucony z uwagi na brak przepisu statutu sołectwa przewidującego tryb odwoławczy lub kontrolny w stosunku do wyborów. Po otrzymaniu w tym zakresie stanowiska Wojewody, przedmiotowy protest wyborczy został skierowany do Komisji Rewizyjnej i przez nią rozpoznany na posiedzeniu 29 czerwca 2015r., w którym uczestniczyli: członkowie komisji skrutacyjnej która przeprowadziła wybory sołtysa, pracownik Urzędu Gminy prowadzący obsługę techniczną zebrania, Sołtys Wsi [...] oraz sama skarżąca. Po przeprowadzeniu posiedzenia Komisja Rewizyjna uznała "protest" za bezzasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy podnieść, iż stosownie do treści art. 1 §1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2012 r, poz. 270, z późn. zm. - dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Z art. 3 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. wynika natomiast, że kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Nadto, w świetle art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Zasady wnoszenia protestów i tryb ich rozpatrywania, a także orzekania o ważności wyborów określają przepisy szczególne kodeksu wyborczego (art. 241-246 odnośnie do wyborów do Sejmu, Senatu i Parlamentu Europejskiego, art. 321-325 odnośnie do wyborów Prezydenta RP oraz art. 392-398 odnośnie do wyborów do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego). Trzeba zatem podkreślić, że po pierwsze - protest wyborczy wnosi się nie do sądu administracyjnego, lecz do właściwego sądu okręgowego, a po drugie - instytucja ta ma zastosowanie wyłącznie w przypadku wyborów do organów jednostek samorządu terytorialnego (gmina, powiat, województwo), nie zaś jednostek pomocniczych gminy, do jakich zalicza się sołectwo. Zdaniem Sądu kontrola prawidłowości przebiegu i wyników wyborów do organów sołectwa, mieści się w zakresie kompetencji rady gminy. Jej uprawnienie wynikać może ze statutu danej jednostki pomocniczej, który w ramach wyznaczonych treścią art. 35 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) może obejmować postanowienia przyznające obywatelom prawo do złożenia stosownego środka zaskarżenia skierowanego do tego organu. Zdaniem Sądu, nawet jednak w sytuacji, gdy statut sołectwa nie przewiduje trybu kwestionowania wyników bądź sposobu przeprowadzenia wyborów do jego organów, możliwość zweryfikowania ich prawidłowości przez radę gminy należy, wywodzić z treści ogólnej normy kompetencyjnej sformułowanej w art. 18a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (podobne stanowisko wyrażone zostało w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 czerwca 2011 r., sygn. akt IV SA/Gl 579/11, publ. na stronie internetowej www.nsa.gov.pl). Ewentualne rozstrzygnięcie organów gminy w tym zakresie, w świetle treści art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, nie będzie zaliczało się do decyzji i aktów administracyjnych wskazanych w art. 3 § 2 pkt. 1-7 P.p.s.a. Konsekwencją powyższego jest również brak możliwości wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu, do którego skierowano wniosek (protest) o zbadanie prawidłowości wyborów do organów sołectwa. Z przedstawionym wyżej poglądem koreluje korespondencja Sądu wskazana w skardze. Otóż w piśmie z 17 kwietnia 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie wypowiedział się co do kompetencji do złożenia protestu wyborczego, a jedynie przekazał go Radzie Gminy, uznając, że został błędnie wniesiony do Sądu. Zauważyć należy, iż "protest wyborczy" był przy tym adresowany do Rady Gminy D. Skoro przepisy obowiązującego prawa nie przewidują, aby przedmiotowa sprawa mieściła się w zakresie kognicji sądu administracyjnego, skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 §1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. jako niedopuszczalna. /-/ J. Zieliński