II SO/Po 8/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 03 lutego 2023 r. wniosku J. M. o wymierzenie grzywny Wójta Gminy Z. w związku z niezastosowaniem się do obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy i odpowiedzi na skargę postanawia: 1. wymierzyć Wójtowi Gminy Z. grzywnę w wysokości 100,- (słownie: sto) złotych. 2. zasądzić od Wójta Gminy Z. na rzecz wnioskodawcy J. M. kwotę 100- (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ D. Rzyminiak - Owczarczak J. M. (zwany dalej "wnioskodawcą") w dniu 20 listopada 2022 r. (data wpływu do tut. Sądu) złożył drogą elektroniczną wniosek o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy Z. z powodu nieprzekazania do sądu jego skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. Jak wskazano we wniosku, wnioskodawca za pomocą platformy epuap wniósł do Wójta Gminy Z. skargę na bezczynność tego organu w zakresie udostępnieniu informacji publicznej poprzez brak realizacji jego wniosku z dnia 11 września 2022 r. o przesłanie elektronicznej wersji projektu organizacji ruchu dla drogi gminnej [...] Termin na przekazanie skargi do sądu upłynął 10 listopada 2022 r. Z informacji uzyskanej w Wydziale Informacji Publicznej WSA w Poznaniu wynika, że organ skargi nie przekazał. Wnioskodawca wniósł o wymierzenie organowi grzywny, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Argumentując zasadność wniosku, wnioskodawca wskazał, że Wójt miał obowiązek przekazać skargę wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na sprawę w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi, co wynika z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 2176, zwanej dalej "u.d.i.p."). Pismem z dnia 23 listopada 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przekazał organowi wniosek o wymierzenie grzywny oraz zobowiązał go do złożenia odpowiedzi na ten wniosek w terminie 10 dni. Pismem z dnia 2 grudnia 2022 r. przesłanym drogą elektroniczną ustanowiony do sprawy profesjonalny pełnomocnik Wójta Gminy Z. zgłosił swój udział w sprawie, zaznaczając, że do pisma załącza odpowiedź na wniosek oraz akta sprawy. W związku z wadliwym przesłaniem wymienionej korespondencji do Sądu (brak załącznika nr [...] do pisma przewodniego), Sąd pismem z dnia 15 grudnia 2022 r. ponowił wezwanie o nadesłanie odpowiedzi na wniosek. Wezwanie doręczono pełnomocnik w dniu 30 grudnia 2022 r. W dniu 5 stycznia 2023 r. pełnomocnik organu przesłała do Sądu droga pocztową odpowiedź na wniosek o wymierzenie grzywny oraz akta sprawy. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny pełnomocnik organu wniosła o jego oddalenie, ewentualnie zaniechanie wymierzenia grzywny. W uzasadnieniu stanowiska pełnomocnik wyjaśniła, że J. M. pismem z dnia 11 września 2022 r., przesłanym drogą elektroniczną, zwrócił się do Urzędu Gminy Z. z prośbą o przesłanie poprzez epuap elektronicznej wersji projektu organizacji ruchu dla drogi [...] Pismo zatytułował "UG Z. - [...] - wniosek [...]". Nie wyraził wprost, że domaga się udzielenia informacji publicznej. W związku z tym pracownik sekretariatu nie zakwalifikował tego wniosku, jako wniosek o udostępnienie informacji publicznej, lecz je wydrukował i przekazał Pani Wójt do dekretacji. Następnie Pani Wójt zadekretowała ten wniosek do Zastępcy Kierownika Referatu Inwestycji i Gospodarki Komunalnej, który przekazał to pismo pracownikowi merytorycznemu, zajmującemu się sprawami z zakresu drogownictwa do załatwienia. Pracownik nadał sprawie numer z JRWA [...], tj. zakwalifikował pismo, jako współdziałanie w zakresie organizacji i bezpieczeństwa ruchu drogowego. Pracownik nadając ww. numer sprawie, zgodnie z art, 237 § 1 w zw. z art. 244 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego założył, że powinien udzielić odpowiedzi na wniosek w terminie 30 dni i starał się tego terminu dochować. Nie założył, że wniosek dotyczy udzielenia informacji publicznej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż nie wynikało to wprost z wniosku. Pismem z dnia 06.10.2022 r. do wnioskodawcy została w dniu 07.10.2022 r. przesłana odpowiedź z informacją, że Gmina Z. nie dysponuje elektroniczną wersją projektu organizacji ruchu drogowego dla drogi numer [...] Wnioskodawca pismem z 07.10.2022 r. poinformował, że pismo nr [...] nie stanowi załatwienia jego wniosku zgodnie z obowiązującymi przepisami. Nadal nie powołał się na zapisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, nadto zatytułował to pismo "Informacja UG Z. - [...] - wniosek [...] - komentarz." Pracownik w notatce służbowej z 10 października 2022 r. odnotował, że "w Urzędzie Gminy Z. nie widnieje elektroniczna wersja wnioskowanego projektu organizacji ruchu drogowego. Projekt został opracowany wraz z projektem budowlanym w 2008 r. i jest jedynie w wersji księgi papierowej." Znaleziona księga nie była opisana i dopiero analiza jej treści pozwoliła na ustalenie, że dotyczy również drogi gminnej nr [...] Tak więc pracownik podjął czynności mające na celu załatwienie sprawy. Niestety, przed udzieleniem odpowiedzi dotyczącej wersji posiadanego projektu organizacji ruchu, do Urzędu wpłynęła jego skarga przesłana za pośrednictwem WSA w Poznaniu. Pełnomocnik organu podniósł, że niniejsza sytuacja nie jest wynikiem zaniedbania pracownika, ani opieszałości organu. Do zaistniałej sytuacji niewątpliwie przyczynił się sam wnioskodawca, który w sposób mylący sformułował wniosek i nie wskazał, że domaga się udzielenia informacji publicznej. Zapewniono, że wniosek zostałby zrealizowany po ustaleniu sposobu i ewentualnych kosztów jego realizacji, również z możliwością bezpośredniego zapoznania się z dokumentacją na miejscu w siedzibie Urzędu. Wniosek został oceniony i potraktowany jako wniosek z art. 241 k.p.a. Również w tym trybie i zgodnie z art. 54 p.p.s.a. przyjęty został termin do przesłania skargi wraz z odpowiedzią (30 dni). Dopiero skarga J. M. do WSA w Poznaniu spowodowała zmianę i zarejestrowanie wniosku jako wniosku o udzielenie informacji publicznej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jeżeli wziąć to pod uwagę, to skarga, która została przekazana do WSA wraz z aktami sprawy - drogą pocztową w dniu 25 listopada 2022 r., przekazana została w ustawowym terminie z tym, że z zachowaniem terminu wynikającego z p.p.s.a. a nie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ pozostawał w usprawiedliwionym przekonaniu, że działa zgodnie z prawem oraz w terminie. W sprawie istotne jest też to, że w orzecznictwie przyjmuje się, że organ nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji, której nie posiada. Nie jest również tak, że Urząd jest zobowiązany do udostępnienia informacji jedynie w żądanej przez niego formie. Kończąc pełnomocnik podniósł, że akta sprawy w wersji papierowej zostały przesłane do WSA w Poznaniu przesyłką pocztową w ślad za odpowiedzią na skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 55 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329, zwanej dalej "p.p.s.a.") w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny, w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Powołany przepis stanowi więc o uznaniowości w zakresie wymierzenia grzywny. Tym samym Sąd posiada taką kompetencję, nie obowiązek. Przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi w ustawowym terminie, bez względu na przyczyny takiego stanu rzeczy. Dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. przed rozpoznaniem wniosku o nałożenie grzywny, nie może przesądzać o braku przesłanek do jej wymierzenia, ani nie skutkuje oddaleniem tego wniosku, czy też umorzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Podobnie, przyczyny które spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi w zakreślonym przez prawo terminie oraz okres uchybienia, nie mają znaczenia dla możliwości wymierzenia grzywny, a mogą jedynie rzutować na jej wysokość (por. postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 31 stycznia 2020 r., sygn. akt IV SO/Wr 36/19, postanowienia NSA z dnia: 6 maja 2008 r., sygn. akt II OZ 400/08, 29 września 2010 r., sygn. II OZ 914/10 oraz 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 232/13, wszystkie orzeczenia dostępne na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Należy mieć na względzie, że treść art. 54 § 2 p.p.s.a. doznaje modyfikacji w zakresie terminu, w którym organ powinien przekazać akta sprawy sądowi, co wynika z przepisu art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Powołany przepis w sprawach o udostępnienie informacji publicznej wprowadza obowiązek przekazania akt i odpowiedzi na skargę w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W rozpatrywanej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia przez organ obowiązku przekazania skargi w terminie określonym w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Skoro skarga została doręczona organowi 26 października 2022 r., to jej przekazanie – zgodnie z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., powinno nastąpić do dnia 09 listopada 2022 r. Tymczasem skarga wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy została przekazana do Sądu w dniu 25 listopada 2022 r., a więc z uchybieniem terminu określonego w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. W opinii Sądu nie zasługuje na aprobatę stanowisko organu przedstawione w odpowiedzi na skargę, w myśl którego skoro treść wniosku o udzielenie informacji nie określała, że jest on złożony w trybie u.d.i.p., to organ nie był związany przepisami tej ustawy w zakresie terminów załatwienia sprawy. Skoro bowiem w treści skargi odwołano się do przepisów u.d.i.p., to organ zobowiązany był do jej przekazania do Sądu zgodnie z przepisami tej ustawy. W granicach niniejszej sprawy brak jest natomiast podstaw do rozważań, jakie znaczenie dla jej rozpatrzenia ma wskazywana przez organ okoliczność, że w treści wniosku o przesłanie projektu organizacji drogi brak było odwołania się do przepisów u.d.i.p. Kwestia ta będzie przedmiotem oceny w postępowaniu głównym – ze skargi na bezczynność w sprawie o sygn. akt II SAB/Po [...]. Reasumując, w opinii Sądu w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy istotnym jest, że skarga na bezczynność dotyczyła braku rozpatrzenia wniosku skarżącego "o przesłanie wersji projektu organizacji ruchu dla drogi [...]", a w jej treści powołano przepisy u.d.i.p. W takiej sytuacji brak jest podstaw, aby uznać, że nie została wniesiona w trybie ustawy o informacji publicznej. Znajduje to zresztą potwierdzenie w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, w której – jak przyznaje sam organ – z chwilą wpływu skargi sprawa została przekwalifikowana na sprawę z wniosku o udzielenie informacji publicznej. W tym stanie rzeczy Sąd postanowił wymierzyć organowi grzywnę uznając, że skarga została przekazana do Sądu z naruszeniem przepisów u.d.i.p. Określając wysokość grzywny w przedmiotowej sprawie (100 zł), Sąd wziął pod uwagę z jednej strony przekroczenie ustawowego terminu przekazania skargi do sądu administracyjnego, ale zarazem uwzględnił, że finalnie skarga została przekazana tutejszemu Sądowi w terminie określonym w art. 54 p.p.s.a., co dodatkowo wskazuje, że działanie Wójta Gminy Z. nie było nacechowane lekceważącym podejściem do realizacji ustawowego obowiązku, a było wynikiem nieprawidłowego zadekretowania wniosku z dnia 11 września 2022 r. Zatem w tym przypadku danie pierwszeństwa jedynie funkcji represyjnej i orzeczenie wysokiej grzywny, byłoby niezasadne. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, wpływ do siedziby organu wniosku o wymierzenie grzywny doprowadził do podstawowego skutku, jakim jest poddanie skargi kognicji sądu administracyjnego, gdyż organ przekazał ją niezwłocznie po doręczeniu wniosku przez Sąd. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. postanowił, jak pkt 1. sentencji postanowienia. Na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. w związku z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 535) Sąd orzekł o kosztach postępowania (pkt 2. sentencji postanowienia). Zasądzono zwrot kosztów postępowania w wysokości 100 zł, co stanowi równowartość wpisu od wniosku. /-/ D. Rzyminiak - Owczarczak