III SA/Po 1052/12

Dnia 11 czerwca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Marzenna Kosewska ( spr.) Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lipca 2012r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie cofnięcia prawa jazdy I. oddala skargę, II. przyznaje adwokatowi A.M. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwotę [...],- (...) złotych uwzględniającą podatek od towarów i usług w kwocie [...],- (...) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...], na podstawie m.in. art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej: K.p.a.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zawiesiło postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia J.K. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B, do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy ze skargi kasacyjnej wniesionej przez skarżącego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Po 815/10, oddalającego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] października 2010 r., nr [...], w przedmiocie uchylenia decyzji Starosty P. z dnia 1 września 2010 r., nr [...], o skierowaniu J.K. na badanie lekarskie i umorzenia postępowania wszczętego złożonym przez niego wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2010 r. o skierowanie go na ponowne badanie lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K.. W uzasadnieniu postanowienia organ administracyjny wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...], ponownie rozpatrując sprawę Starosta P. na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm., dalej: P.r.d.) cofnął J.K. prawo jazdy kategorii B. Podstawą tego rozstrzygnięcia była treść orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. wydanego przez Wielkopolskie Centrum Medycyny Pracy, wskazująca na istnienie u strony przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Starosty P. z dnia [...] października 2010 r. Strona wniosła skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 5 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Po 929/10, uchylił zaskarżoną decyzję organu drugiej instancji z dnia [...] listopada 2010 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. powinno podjąć czynności zmierzające do wyjaśnienia, czy skarżący poddał się ponownemu badaniu lekarskiemu w Instytucie Medycyny Pracy im. Prof. J.H. w Ł. Sąd uznał, że organ nie wyjaśnił, czy istotnie orzeczenie lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. jest orzeczeniem ostatecznym. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...], na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. zawiesiło postępowanie odwoławcze do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy ze skargi kasacyjnej wniesionej przez J.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Po 815/10, oddalającego skargę J.K. na decyzję odwoławczą w przedmiocie uchylenia decyzji Starosty P. z dnia [...] września 2010 r. o skierowaniu J.K. na badanie lekarskie i umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2010 r. o skierowanie go na badanie lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K.. Postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego we wskazanej sprawie organ utrzymał w mocy postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Po 88/12, uchylił to postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] sierpnia 2011 r. Wskazując na motywy takiego rozstrzygnięcia Sąd stwierdził, że organ administracyjny nie wyjaśnił i nie ocenił, jakiego typu związek w rozumieniu art. 97 §1 pkt 4 K.p.a. zachodzi między opisanymi w tych orzeczeniach postępowaniami. Ewentualne ponowne wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania w sprawie związane jest z koniecznością wykazania powyższej zależności, jak też wykazania, iż przedmiotem oczekiwania na rozstrzygnięcie jest zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, wskazanym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. orzekło o zawieszeniu postępowania odwoławczego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy ze skargi kasacyjnej wniesionej przez skarżącego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Po 815/10. Organ odwoławczy podkreślił, że Starosta P. decyzję z dnia 8 października 2010 r. podjął na podstawie art. 140 ust 1 pkt 1 P.r.d., który stanowi, że decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Podstawą powyższego rozstrzygnięcia była treść orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. wydanego przez Wielkopolskie Centrum Medycyny Pracy, w którym wskazano na istnienie u J.K. przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi. Natomiast decyzją z dnia [...] września 2010 r., na wniosek J.K. z dnia [...] sierpnia 2010 r., Starosta P. skierował go na ponowne badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło, że sprawa w tym przedmiocie została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...], i decyzją z dnia [...] października 2010 r. uchyliło rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji oraz umorzyło postępowanie wszczęte wnioskiem strony dnia [...] sierpnia 2010 r. o skierowanie strony na ponowne badanie lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K.. Wspomnianym wyrokiem z dnia 5 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Po 815/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę J.K. na decyzję SKO w K. z dnia [...] października 2010 r. Wyrok ten został zaskarżony przez J.K. do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargą kasacyjną z dnia 21 czerwca 2011 r. Sprawa ta została zarejestrowana w Naczelnym Sądzie Administracyjnym pod sygnaturą akt I OSK 1444/11 i do czasu wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania nie została rozstrzygnięta. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uznało, że rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie cofnięcia stronie uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B będzie możliwe dopiero po prawomocnym rozstrzygnięciu sprawy dotyczącej ponownego skierowania J.K. na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K.. Organ stwierdził, że prawomocne rozstrzygnięcie tej sprawy jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w sprawie z odwołania strony od decyzji Starosty P. z dnia [...] października 2010 r., mocą której cofnięto J.K. prawo jazdy. W dniu [...] czerwca 2012 r. skarżący złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zawieszenia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia mu prawa jazdy kategorii B. W uzasadnieniu wyraził swój sprzeciw wobec działań organów zmierzających – jego zdaniem – do bezprawnego pozbawienia go uprawnień do kierowania pojazdami. W jego ocenie orzeczenie lekarskie z dnia [...] marca 2009 r., nr [...], stwierdza brak przeciwwskazań strony do kierowania pojazdami silnikowymi. W związku z tym został on skierowany w sposób bezpodstawny na badania lekarskie. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy w toku instancji administracyjnej, postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie m.in. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy orzeczenie wydane w pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ powtórzył argumentację wyrażoną w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2012 r., stwierdzając, że w niniejszym przypadku zaistniało zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., co stanowiło podstawę do zawieszenia postępowania w sprawie cofnięcia stronie prawa jazdy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J.K. wniósł o uwzględnienie, iż otrzymał on oryginał orzeczenia lekarskiego nr [...] o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami kategorii B, który przesłał Staroście P., oraz o przywrócenie skarżącemu prawa jazdy kategorii B. Uzasadniając swoje żądanie skarżący podniósł ponownie, że Starosta P. próbuje bezprawnie pozbawić go uprawnień do kierowania pojazdami, gdyż orzeczenie lekarskie z dnia [...] marca 2009 r., nr [...], stwierdza brak przeciwwskazań strony do kierowania pojazdami silnikowymi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, powielając argumentację wyrażoną w zaskarżonym akcie administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu. Przedmiotem skargi jest postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., podejmowanego w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Z tego powodu już w tym miejscu należy stwierdzić, że wszelkie zarzuty skarżącego odnoszące się do istoty sprawy nierozstrzygniętej ostatecznie, dotyczącej cofnięcia stronie prawa jazdy kategorii B – jako przedwczesne, nie podlegały rozpoznaniu. Pomimo tego Sąd rozpoznał i rozstrzygnął sprawę legalności postanowienia poddanego kontroli, bowiem w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga fakt, iż w świetle wspomnianego art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. zagadnieniem wstępnym mogą być wyłącznie kwestie prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy okoliczności, bądź też z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Chodzi tu o związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. O takiej zależności przesądza zawsze treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej. Powyższa zależność musi być bezpośrednia. Innymi słowy, treścią zagadnienia wstępnego może być wyłącznie władcza wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo innych jeszcze okoliczności prawnych mających kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Po drugie, należy wskazać, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy punktem wyjścia dla oceny legalności badanego aktu była konieczność uwzględnienia wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Po 88/12, z którego wynika, iż w kontrolowanym postanowieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. powinno było wykazać zależność pomiędzy postępowaniem podlegającym zawieszeniu – w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnienia do prowadzenia pojazdów kategorii B – a postępowaniem w sprawie ponownego skierowania strony na kontrolne badania lekarskie, które w chwili wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia było przedmiotem badania przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygnaturze akt I OSK 1444/11. W ocenie Sądu, w zaskarżonym rozstrzygnięciu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wykazało, iż rozpatrzenie sprawy i wydanie ostatecznej decyzji w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B – zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny kwestii zgodności z prawem decyzji organu w sprawie umorzenia postępowania z wniosku skarżącego o skierowanie go na ponowne badania lekarskie. Co prawda w świetle art. 124 § 2 K.p.a. należałoby wymagać od organu bardziej szczegółowego wywodu prawnego w omawianym przedmiocie, jednak takie uchybienie mogłoby stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia tylko w przypadku, gdyby mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.) – co w rozpoznawanym przypadku nie miało miejsca, bowiem organ przedstawił, na czym polegała owa zależność warunkująca zaistnienie zagadnienia wstępnego w niniejszej sprawie. Sąd podzielił ocenę Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., że w rozpoznawanym przypadku powstała podstawa do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Otóż, kwestia prejudycjalna w niniejszej sprawie znalazła swe źródło w przepisie prawa materialnego, stanowiącego podstawę decyzji Starosty P. z dnia [...] października 2010r. w sprawie cofnięcia stronie prawa jazdy. Chodzi o art. 140 ust. 1 pkt. 1 P.r.d., w którym ustawodawca ustanowił przesłanki cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, wśród których wymienił stwierdzenie na podstawie orzeczenia lekarskiego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W związku z tym kwestię prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy ewentualnej konieczności odbycia przez skarżącego ponownych badań lekarskich – i w konsekwencji otrzymania nowego orzeczenia lekarskiego – można uznać za zagadnienie wstępne w toku postępowania w sprawie cofnięcia skarżącemu prawa jazdy. Równocześnie należy podkreślić, że kwestia legalności decyzji SKO w K. z dnia [...] października 2010 r. uchylającej decyzję Starosty P. z dnia [...] września 2010 r. oraz umarzającej postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego o skierowanie go na ponowne badania lekarskie – została już prawomocnie rozstrzygnięta wyrokiem NSA z dnia 30 listopada 2012 r., I OSK 1444/11, stąd zaistniała przesłanka do podjęcia przez organ niniejszego postępowania i ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy cofnięcia stronie prawa jazdy. Ewentualne zarzuty przeciwko decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w tej sprawie skarżący będzie mógł zgłosić w postępowaniu sądowoadministracyjnym zainicjowanym złożeniem skargi w tym przedmiocie. W zaistniałym stanie rzeczy, wobec zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a., jak w punkcie I w sentencji wyroku. O wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego dla skarżącego z urzędu w ramach prawa pomocy, a obejmującego opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego w kwocie [...] zł powiększoną o kwotę [...] zł tytułem podatku od towarów i usług, orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 2 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz.U z 2013, poz. 461).