III SA/Po 1053/14

PostanowienieWSA w Poznaniu2014-10-06

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne, posiadająca znaczną powierzchnię gruntów, zwierzęta, maszyny rolnicze oraz generująca dochody z tychże nieruchomości, pomimo posiadania zadłużenia, może zostać uznana za osobę niezdolną do ponoszenia kosztów postępowania sądowego w celu przyznania prawa pomocy?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Posiadanie stałych dochodów, nawet jeśli są one w całości pochłaniane przez obsługę zobowiązań finansowych, zasadniczo wyklucza przyznanie prawa pomocy, jeśli wnioskodawca operuje znacznymi środkami finansowymi i nie wykazał, że ponosi wydatki, którym należy przyznać pierwszeństwo przed kosztami postępowania sądowego.
Stan faktyczny
R. W. złożył skargę na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. W ramach postępowania R. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni 24 ha, posiada dom, maszyny rolnicze, a dochody jego gospodarstwa rolnego przekraczają pewien poziom. Mimo zadłużenia i niskich rent chorobowych, sąd uznał, że wnioskodawca operuje znacznymi środkami finansowymi.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 6 października 2014 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 6 października 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku R. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi R. W. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy W przedmiotowej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu R. W. zawarł wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Natomiast w odpowiedzi na wezwanie Sądu przesłał wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że R.W. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, córką i synem. Wnioskodawca posiada dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 24 ha wraz z zabudowaniami gospodarskimi (stodołą i oborą). Wnioskodawca posiada również ciągnik typu MTZ o wartości [...] zł (niespłacony w połowie). Nie posiada natomiast zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych itp.). Wnioskodawca oświadczył, że wspólne gospodarstwo domowe jest utrzymywane z jego renty chorobowej w wysokości [...] zł kwartalnie, renty chorobowej jego żony w wysokości [...] zł miesięcznie oraz renty socjalnej jego córki w wysokości [...] zł miesięcznie. Ponadto zadeklarował, że posiada zadłużenie na kwotę [...] zł. W ramach uzupełnienia wniosku R. W. wyjaśnił, że uzyskuje rocznie dochody z tytułu posiadanych nieruchomości ([...] ha przeliczeniowych) w wysokości [...] zł rocznie ([...] zł za 1 ha przeliczeniowy). Jednocześnie z przedłożonych zeznań podatkowych za 2013 rok wynika, że dochody wnioskodawcy i jego małżonki z tytułu pobieranych świadczeń z KRUS wyniosły [...] zł. Ponadto wnioskodawca zadeklarował do spłacenia zaległe kredyty na paliwo rolnicze w kwocie [...] zł (wezwanie do zapłaty z 09.09.2014 r.) oraz zaległe płatności za nawozy w kwocie ok. [...] zł (przedłożone faktury na kwotę [...] zł). Wnioskodawca oświadczył również, że obsługa kredytów, zaciągniętych na bieżącą produkcję rolną i opłaty za ciągnik oraz inne maszyny rolnicze, w całości pochłania dochody z tytułu prowadzonego gospodarstwa. Ponadto powołał się na zły stan jego zdrowia psychicznego, który przejawia się "gwałtownym wzrostem stanu napięcia w czasie wystąpień w grupie i niemożliwości wyrażania swoich myśli np. odpowiedzi przed sądem". Prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w myśl art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. t.j., poz. 270), dalej jako P.p.s.a. Z informacji przedstawionych przez R. W. wynika, że pozostaje on w czteroosobowym gospodarstwie domowym, które jest utrzymywane ze stałych łącznych miesięcznych dochodów ze świadczeń KRUS w wysokości nie przekraczającej [...] zł oraz dochodów z gospodarstwa rolnego przekraczających [...] zł. W rozpoznawanej sprawie należy pamiętać, że pomoc państwa może być przyznana jedynie ze względu na trudną sytuację osób, które nie są w stanie bez dodatkowego wsparcia poprowadzić swoich spraw przed sądem, a posiadanie stałych dochodów w zasadzie wyklucza przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11). W rozpoznawanej sprawie dochody wszystkich domowników wnioskodawcy wystarczają zasadniczo na poniesienie bieżących kosztów utrzymania rodziny. Wnioskodawca wprawdzie zadeklarował nieokreślony miesięczny zysk na minimalnym poziomie ze względu na obsługę zaciągniętych zobowiązań finansowych, ale niewątpliwie wnioskodawca każdego miesiąca operuje środkami finansowymi znacznej wysokości. W sprawie brakuje natomiast argumentów do przyjęcia twierdzenia, że strona wnioskująca posiada wydatki o charakterze cywilnym (zaciągnięte kredyty), którym należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami o charakterze publicznoprawnym, do których zalicza się należności związane z udziałem w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (postanowienie NSA z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt I FZ 189/12). Biorąc pod uwagę sytuację wnioskodawcy nie można uznać, że znajduje się on w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy. Wnioskodawca nie wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Niezasadny pozostaje zatem jego wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 246 §1 pkt 2 w związku art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło