III SA/Po 1060/15
WyrokWSA w Poznaniu2016-08-10
Skład orzekający: Maria Lorych-Olszanowska, Małgorzata Górecka, Mirella Ławniczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy unieważnienie zgłoszenia celnego jest zasadne, gdy komunikat potwierdzający wywóz towaru poza obszar celny UE (IE-599) został wygenerowany błędnie z powodu niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariuszy celnych, a strona skarżąca nie przedstawiła alternatywnych dowodów potwierdzających faktyczny wywóz towaru?Ratio decidendi
Sąd uznał, że materialne opuszczenie przez towar granicy UE ma decydujące znaczenie, a formalne dokumenty, takie jak komunikat IE-599, służą jedynie odzwierciedleniu rzeczywistych zdarzeń. Nawet jeśli komunikat IE-599 został wygenerowany błędnie, a strona skarżąca nie przedstawiła alternatywnych dowodów potwierdzających faktyczny wywóz towaru, unieważnienie zgłoszenia celnego jest zasadne. Ciężar udowodnienia faktu wywozu spoczywa przede wszystkim na stronie skarżącej.Stan faktyczny
Spółka cywilna zgłosiła do procedury wywozu bluzki damskie. Po zwolnieniu towaru do wywozu, urząd celny wywozu otrzymał komunikat IE-599 potwierdzający wyprowadzenie towarów poza obszar celny UE. Następnie wpłynęła informacja, że towar nie został przedstawiony w urzędzie wyprowadzenia, a operacje tranzytowe i wywozowe zamknięto w systemie ECS w sposób nieuprawniony. Organ celny I instancji wezwał wspólników do przedstawienia dowodu, że towar opuścił UE, jednak nie otrzymali odpowiedzi. W konsekwencji organ unieważnił zgłoszenie celne. Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy. WSA w Poznaniu oddalił skargę, uznając, że strona nie wykazała faktycznego wywozu towaru.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 sierpnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Małgorzata Górecka (spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: Sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi [...] - wspólników spółki cywilnej na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego oddala skargę
Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r.
Decyzje wydano w następującym stanie faktycznym.
W dniu [...] r. spółka cywilna ( wspólnicy –[...]) zgłosiła w Oddziale Celnym do procedury wywozu towar – bluzki damskie z włókien naturalnych bawełny w ilości [...] sztuk o łącznej wartości [...] zł. Zgłoszenie zarejestrowano w systemie informatycznym ECS i towar zwolniono do procedury wywozu. Urząd celny wyprowadzenia przesłał w systemie ECS komunikat o wynikach kontroli do urzędu celnego wywozu, a na podstawie wyników kontroli wysłano do eksportera komunikat IE 599 potwierdzający wyprowadzenie towarów poza obszar celny Wspólnoty. Po otrzymaniu komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" urząd celny wywozu potwierdził eksporterowi wyprowadzenie towarów w dniu [...] r. W dniu[...] do Urzędu Celnego wpłynęła informacja z Urzędu Celnego, że towar objęty przedmiotowym zgłoszeniem nie został jednak przedstawiony w urzędzie wyprowadzenia ( w H ) a operacje tranzytowe i wywozowe zamknięto w systemie ECS w sposób nieuprawniony. Organ I instancji w dniu [...]r. wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowego zgłoszenia celnego i wezwał wspólników do przedstawienia dowodu, że sporny towar opuścił UE, wskazując jakie dokumenty mogą dowodzić powyższej tezy i z powołaniem się na przepis art. 796 d a ust. 4 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny. Wspólnicy nie odpowiedzieli na to wezwanie.
W dniu [...] 2015 r. organ I instancji wydał wobec tego decyzję unieważniającą zgłoszenie celne zaewidencjonowane w dniu[...] r. za pośrednictwem systemu ECS pod pozycją MRN nr [...]. W ocenie tego organu zamknięcie procedury nastąpiło niezgodnie z prawem, a strony nie wykazały wyprowadzenia towarów poza obszar celny UE.
W odwołaniu od decyzji strony wniosły o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia celem dokonania uzupełniającego postępowania dowodowego, w tym przesłuchania świadków oraz uwzględnienia wyników śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Apelacyjną . Organ celny miał też zwrócić się do organów ścigania, czy przeciwko stronom prowadzone jest postępowanie przygotowawcze.
Organowi zarzucono naruszenie art. 181 Ordynacji podatkowej oraz art. 201 § 1 pkt. 2 O. p. albowiem postępowanie celne winno być zawieszone do czasu zakończenia śledztwa Prokuratury Apelacyjnej w związku z niedopełnieniem obowiązków służbowych przez funkcjonariuszy celnych w kwestii odpraw towarów wskazanych w przedmiotowym zgłoszeniu celnym.
Organ II instancji wydał w dniu [...] r. decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 796 e ust. 2 rozporządzenia wykonawczego do Wspólnotowego Kodeksu Celnego jeżeli w ciągu 150 dni od daty zwolnienia towarów do wywozu urząd celny nie otrzymał komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" z urzędu celnego wyprowadzenia ani dostatecznych dowodów zgodnie z art. 796 da ust. 4 to urząd celny wywozu może uznać to za informację, że towary nie opuściły obszaru celnego UE. Takim dowodem może być np. kopia potwierdzenia dostawy podpisana lub uwierzytelniona przez odbiorcę spoza obszaru celnego UE, dowód zapłaty ( faktura lub potwierdzenie dostawy ) należycie podpisane lub uwierzytelnione przez przedsiębiorcę wyprowadzającego towary poza obszar celny UE, oświadczenie podpisane lub uwierzytelnione przez dane przedsiębiorstwo wyprowadzające towary albo dokument poświadczony przez organy celne państwa członkowskiego lub kraju spoza obszaru celnego UE.
Organ celny ustalił przede wszystkim, że sporny towar nie opuścił obszaru celnego UE. Strony również nie wykazały powyższej okoliczności, nie przedstawiły żadnych dowodów na poparcie tezy takiego rodzaju. Wygenerowanie komunikatu IE 599 potwierdzającego wyprowadzenie towaru było wynikiem niedopełnienia obowiązków służbowych przez funkcjonariuszy celnych dokonujących odpraw granicznych towarów eksportowanych na Ukrainę , co stanowi przedmiot badania w odrębnym postępowaniu karnym. Ostatecznie organ miał podstawy do przyjęcia tezy, że sporne towary nie opuściły obszaru celnego UE. Strony nie podejmowały próby kontaktu z odbiorcą towaru w celu przedstawienia stosowanej dokumentacji do organu. Nie składały wniosków dowodowych itd. Strony były całkowicie bierne w zakresie potencjalnej inicjatywy dowodowej. W odwołaniu strony powoływały się na posiadanie faktur sprzedaży ale tych dokumentów również do dostarczono do organu. Nie było podstaw do zawieszenia postępowania celnego do czasu zakończenia postępowania karnego. Kwestia odpowiedzialności karnej funkcjonariuszy służby celnej pozostaje bez wpływu na wynik przedmiotowego postępowania celnego. Nie zmieni ona bowiem podstawowej okoliczności polegającej na nieprzedstawieniu spornego towaru w urzędzie celnym wyprowadzenia. Obiektywny brak potwierdzenia wywozu towaru jest podstawą do wydania decyzji.
W skardze do WSA w Poznaniu strony wniosły o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając naruszenie art. 187, 122 i 201 O.p.
W ocenie stron organy dokonały błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i niepełnego postępowania dowodowego oraz zakończyły postępowanie celne nie czekając na wyniki postępowania karnego dotyczącego niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariuszy celnych. Nieprawidłowości dotyczące zgłoszeń celnych wywozu mogą być konsekwencją naruszeń prawa popełnionych przez pracowników organów celnych. W aktach sprawy były dane osób odbiorców z U – organy mogły zwracać się do tych podmiotów z prośbą o odpowiednie wyjaśnienia. Po 5 latach od dokonanych transakcji strony nie przechowują już odpowiedniej dokumentacji w tym zakresie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wraz ze skargą skarżący zgłosili wniosek o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuraturę Apelacyjną przeciwko funkcjonariuszom Służby Celnej w związku z ujawnionymi nieprawidłowościami stwierdzonymi przy procedurach wywozu towarów. . Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2016r. Sąd odmówił zawieszenia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzki sąd administracyjny określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 wymienionej ustawy, umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, lit. c i lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi.
W niniejszej sprawie w dniu [...]spółka cywilna ( wspólnicy –[...]) zgłosiła w Oddziale Celnym do procedury wywozu towar – bluzki damskie z włókien naturalnych bawełny w ilości [...] sztuk o łącznej wartości [...]zł. Zgłoszenie zarejestrowano w systemie informatycznym ECS i towar zwolniono do procedury wywozu. Urząd celny wyprowadzenia przesłał w systemie ECS komunikat o wynikach kontroli do urzędu celnego wywozu, a na podstawie wyników kontroli wysłano do eksportera komunikat IE 599 potwierdzający wyprowadzenie towarów poza obszar celny Wspólnoty. Po otrzymaniu komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" urząd celny wywozu potwierdził eksporterowi wyprowadzenie towarów w dniu [...] r.
W dniu[...] do Urzędu Celnego wpłynęła informacja z Urzędu Celnego , że towar objęty przedmiotowym zgłoszeniem nie został jednak przedstawiony w urzędzie wyprowadzenia ( w H ) w dniu [...]r. a operacje tranzytowe i wywozowe zamknięto w systemie ECS w sposób nieuprawniony - k. 24 akt adm. W dniu [...]2010 r. pojazd zarejestrowano o godz. 20:08 w systemie SOC w H na kierunku wywozowym, ale administracja celna udokumentowała, że jedynym towarem wwiezionym wówczas na U były pustaki w ilości i rodzaju zgodnym z fakturą załączoną do złożonego zgłoszenia celnego.
Organ I instancji wezwał wspólników do przedstawienia dowodu, że sporny towar opuścił UE, wskazując jakie dokumenty mogą dowodzić powyższej tezy – pismo z dnia 24 marca 2015 r. k. 21. Organ w powyższym wezwaniu wskazywał na potencjalne dowody dotyczące opuszczenia spornego wspólnotowego obszaru celnego przez przedmiotowe towary ( kopia potwierdzenia dostawy podpisana lub uwierzytelniona przez odbiorcę spoza obszaru celnego UE, dowód zapłaty ( faktura lub potwierdzenie dostawy ) należycie podpisane lub uwierzytelnione przez przedsiębiorcę wyprowadzającego towary poza obszar celny UE, oświadczenie podpisane lub uwierzytelnione przez dane przedsiębiorstwo wyprowadzające towary albo dokument poświadczony przez organy celne państwa członkowskiego lub kraju spoza obszaru celnego UE ). Wspólnicy nie odpowiedzieli jednak na to wezwanie. Nie przedłożyli oni również wymaganych dokumentów w odpowiedzi na postanowienie z dnia [...] r. wydane w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej – k. 20.
W dniu [...] 2015 r. organ I instancji wydał wobec tego decyzję unieważniającą zgłoszenie celne zaewidencjonowane w dniu [...] r. za pośrednictwem systemu ECS pod pozycją MRN nr [...]. W ocenie tego organu zamknięcie procedury nastąpiło niezgodnie z prawem, a strony nie wykazały wyprowadzenia towarów poza obszar celny UE. Decyzją z dnia[...] r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję naczelnika UC.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia[...] r. stanowią przepisy rozporządzenia Rady EWG nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. UE nr L 302/1 z dnia 19 października 1992 r.) – art. 162 dotyczące procedury wywozu oraz przepisy rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L 253 z 11 października 1993 r. ze zm.) – art. 796da ust. 3 i 4 oraz art. 796e ust.2 które określają zasady dokumentowania faktycznego wyprowadzenia towaru poza teren Unii.
Zgodnie z art. 162 WKC zwolnienie do wywozu udzielane jest pod warunkiem, że towary opuszczą obszar celny wspólnotowy w tym samym stanie, w jakim znajdowały się w chwili przyjęcia zgłoszenia wywozu. To właśnie materialne zdarzenie ma zasadnicze znaczenie dla dopełnienia warunków zwolnienia do wywozu. Szczegółowy tryb wymiany informacji pomiędzy organami celnymi w wypadku objęcia towaru procedurą wywozu poza obszar celny Unii regulują przepisy art. 796a – 796e RWKC. Zgodnie z art. 796d ust. 2 RWKC urząd celny wyprowadzenia przesyła "wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" do urzędu celnego wywozu, najpóźniej w dniu roboczym następującym po dniu, w którym towary opuściły obszar celny Unii. W szczególnych przypadkach urząd celny wyprowadzenia może przesłać komunikat w późniejszym terminie.
W rozpatrywanej sprawie zgłoszenie celne zostało dokonane z wykorzystaniem Systemu Kontroli Eksportu (ECS).
System ten jest systemem unijnym, umożliwiającym wymianę zgłoszenia wywozu i wymianę informacji w formie elektronicznej między urzędami celnymi na terenie Unii Europejskiej. Umożliwia m. in. awizowanie wysyłki towarów do urzędu celnego granicznego i zwrotne informowanie urzędu celnego wywozu o wyprowadzeniu towarów z obszaru celnego Unii. W systemie tym dokumentem potwierdzającym wywóz towarów poza terytorium Unii jest komunikat IE-599 podpisany przez system ECS przy użyciu klucza do bezpiecznej transmisji danych. Komunikat IE-599 zawiera dane zgłoszenia z momentu zwolnienia zgłoszenia do procedury wywozu oraz informację o potwierdzeniu wywozu lub zatrzymaniu towaru na granicy. Komunikat IE-599 jest wysyłany do zgłaszającego przez urząd celny wywozu. W sytuacji braku możliwości udokumentowania faktu wywozu towaru poza obszar celny Unii, dopuszczalne jest przedstawienie dowodów alternatywnych potwierdzających fakt wyprowadzenia danego towaru. Zgodnie z art. 796da ust. 4 RWKC taki dowód może stanowić w szczególności jeden z następujących dokumentów lub kilka z nich:
- kopia potwierdzenia dostawy podpisana lub uwierzytelniona przez odbiorcę spoza obszaru celnego Unii;
- dowód zapłaty, faktura lub potwierdzenie dostawy należycie podpisane lub uwierzytelnione przez przedsiębiorcę, który wyprowadził towary poza obszar celny Unii;
- oświadczenia podpisane lub uwierzytelnione przez przedsiębiorstwo, które wyprowadziło towary poza obszar celny Unii;
- dokument poświadczony przez organy celne państwa członkowskiego lub kraju spoza obszaru celnego Unii;
- prowadzony przez przedsiębiorcę rejestr towarów dostarczanych na platformy wiertnicze i produkcyjne ropy naftowej i gazu oraz turbiny wiatrowe.
Przepisy art. 796a – 796e RKWC określają system wymiany danych wywozowych między organami celnymi z wykorzystaniem technologii informatycznych i sieci komputerowej i mają charakter proceduralny. Rozporządzenie Komisji (EWG) nr 2454 (RWKC) to przepisy wykonawcze do Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Należy zatem podzielić stanowisko organów celnych, że zgłoszenie wywozu nawet potwierdzone w formie elektronicznej odpowiedzi elektronicznymi komunikatami wymaganymi w systemie ECS, nie stanowi zwolnienia towaru zgodnie z art. 162 WKC, jeśli nie został spełniony materialnie podstawowy wymóg zwolnienia, czyli wywóz towaru poza teren Unii Europejskiej.
W ocenie Sądu, decydujące znaczenie należy przypisać kwestii materialnego opuszczenia przez towar granicy Unii, zgodnie z art. 162 WKC. Dokumenty formalne określone przepisami RWKC mają zaś służyć odzwierciedleniu rzeczywistych zdarzeń. Za równoznaczny w rozumieniu art. 796e ust. 2 RWKC z otrzymaniem komunikatu "wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" – także komunikatu IE-599, należy uznać sytuację, w której formalny dokument został wygenerowany, jednak nie odzwierciedla on rzeczywistości. A zatem nie ma znaczenia, czy dokument – komunikat IE-599 został udzielony stronie skarżącej w wyniku niedopełnienia obowiązków służbowych przez funkcjonariuszy celnych dokonujących odpraw granicznych – co podnosi w skardze – w sytuacji, gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, co prawidłowo ustaliły organy celne, na podstawie dokumentacji przedstawionej przez ukraińską administrację celną, że towar wskazany w zgłoszeniu celnym nie opuścił obszaru celnego Unii.
Strona skarżąca zaś pomimo szczegółowego pouczenia, nie przedstawiła w toku prowadzonego postępowania administracyjnego żadnych dowodów alternatywnych, o których mowa w art. 796da ust. 4 RWKC, że deklarowany do wywozu towar w postaci[...] sztuk bluzek bawełnianych został wywieziony na U.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania wskazanych w skardze, tj. art. 122, art. 187 § 1 i art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Podstawą ustaleń faktycznych organu celnego były dokumenty przekazane przez administrację celną oraz związane w wystąpieniem pokontrolnym Wydziału Kontroli Wewnętrznej Urzędu Celnego.
Prawidłowo organy ustaliły, że komunikat IE-599 wygenerowany w systemie ECS nie odzwierciedla rzeczywistego stanu prawnego i faktycznego. Faktu wywiezienia [...] nie potwierdziły władze u, zaś w wyniku rewizji celnej ustalono, że na pojeździe wskazanym w zgłoszeniu celnym znajdował się inny towar –.[...]
Tak więc jeżeli okazało się, że komunikat IE 599 był nieprawidłowy (został wygenerowany wskutek nieprawidłowej pracy funkcjonariuszy celnych), istniała potrzeba prowadzenia dalszego dowodzenia w oparciu o inne dokumenty. Takim dowodem mogła być, co już wskazano powyżej , np. kopia potwierdzenia dostawy podpisana lub uwierzytelniona przez odbiorcę spoza obszaru celnego UE, dowód zapłaty ( faktura lub potwierdzenie dostawy ) należycie podpisane lub uwierzytelnione przez przedsiębiorcę wyprowadzającego towary poza obszar celny UE, oświadczenie podpisane lub uwierzytelnione przez dane przedsiębiorstwo wyprowadzające towary albo dokument poświadczony przez organy celne państwa członkowskiego lub kraju spoza obszaru celnego UE. Są to jedynie dowody przykładowe, strony mogą dochodzić swoich racji powołując się na inne środki dowodowe, zgodnie z ogólna zasadą wyrażoną w art. 180 Ordynacji podatkowej.
W przypadku gdy komunikat IE 599 nie ma przesądzającego znaczenia dla stwierdzenia wywozu towaru poza UE ciężar udowodnienia tego fakty spoczywa przede wszystkim na stronie, a organ celny ma obowiązek rzetelnej oceny dowodów przedstawionych w tym zakresie przez stronę ( wyrok WSA w Opolu z dnia 26.01.2015 r., sygn.. I SA/Op 733/14, orzeczenia.nsa.gov.pl/doc; wyrok NSA z dnia 16 października 2013 r., sygn.. I GSK 1068/12, orzeczenia.nsa.gov.pl/doc ). NSA stwierdził m. in., że dokumenty, o których mowa w art. 796da RWKC powinny w sposób nie budzący wątpliwości potwierdzać, że objęty konkretnym zgłoszeniem celnym wywozowym towar, w tym samym stanie opuścił obszar celny Wspólnoty. Zatem z dokumentów tych winno wynikać, że towar zgłoszony do procedury wywozu to ten sam towar i w takiej samej ilości, który następnie opuścił obszar celny Wspólnoty. Rzeczą strony jest wykazanie tych okoliczności. Może ona wykazać fakt wywozu towaru przedstawiając jeden z dokumentów, o którym mowa w przepisie art. 796da RWKC, może też przedstawić zupełnie inny dokument nie wymieniony w tym przepisie. Istotne jest by pozwalał on na identyfikacje zgłoszonego do procedury wywozu towaru i potwierdzał wystąpienie tego samego towaru poza granicami Wspólnoty. Dokument ten powinien być wiarygodny, mieć postać oryginału lub potwierdzonej za zgodność kopii.
W niniejszej sprawie z informacji uzyskanych przez organ celny wynikało w sposób wyraźny, że na odprawianym pojeździe jedynym towarem wwiezionym na U w dniu [...]r. były [...] w ilości i rodzaju zgodnym z przedstawioną przez kierowcę pojazdu fakturą. Uzyskana w drodze pomocy prawnej od administracji celnej informacja dała podstawę organowi celnemu do wszczęcia postępowania w przedmiocie unieważnienia przedmiotowego zgłoszenia celnego. W ramach tego postępowania organ celny miał więc prawo żądać od strony skarżącej dowodów potwierdzających, iż towar objęty w urzędzie wyjścia procedurą wywozu został faktycznie wyprowadzony poza obszar celny Unii. W tym zakresie nie ma racji skarżąca strona, że to na organie celnym spoczywał obowiązek gromadzenia dowodów, przy całkowitej biernej postawie skarżących. Skoro żadnych wskazanych w wezwaniu organu kierowanym do strony skarżącej, dowodów nie przedstawiono (zaznaczyć tu należy, że wezwanie dotyczyło dokumentów, o których mowa w powołanej w piśmie- wezwaniu podstawie prawnej) – organ celny miał prawo w świetle informacji udzielonej w drodze pomocy prawnej stwierdzić, że towar objęty procedurą wywozu faktycznie nie został wyprowadzony poza obszar Unii.
Zdaniem Sądu organy celne w prawidłowy więc sposób zebrały materiał dowodowy i ustaliły stan faktyczny sprawy. Organ celny I instancji ustalił przede wszystkim, że sporny towar nie opuścił obszaru celnego UE, zaś wygenerowanie z systemu kontroli eksportu komunikatu IE 599 potwierdzającego wyprowadzenie towaru było wynikiem niedopełnienia obowiązku celnego przez funkcjonariuszy celnych, co stanowi przedmiot odrębnego postępowania przygotowawczego.
Podkreślenia wymaga jeszcze raz, że strony nie wykazały okoliczności wyjazdu towaru z obszaru celnego UE, nie przedstawiły żadnych dowodów na poparcie tezy takiego rodzaju. Strony nie wykazały praktycznie żadnej inicjatywy dowodowej próbując przerzucać ją bezzasadnie na organy celne – wbrew przepisowi art. 796 da ust. 4 rozporządzenia wykonawczego do WKC.
Strony nie podejmowały próby kontaktu z odbiorcą towaru w celu przedstawienia stosownej dokumentacji do organu ( mimo że posiadały jego dane adresowe ). Nie składały wniosków dowodowych itd. Strony były całkowicie bierne w zakresie potencjalnej inicjatywy dowodowej. W odwołaniu strony powoływały się na posiadanie faktur sprzedaży ale tych dokumentów również do dostarczono do organu.
Nie zasługuje także na uwzględnienie argument skarżących, by nie mieli obowiązku przechowywania jakiejkolwiek dokumentacji przez okres 5 lat. Z przepisu art. 112 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54 poz. 535 ze zm.) wynika, że podatnicy są zobowiązani przechowywać ewidencję prowadzoną dla celów rozliczenia podatku oraz wszystkie dokumenty związane z tym rozliczeniem do czasu upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Skarżący byli zatem zobowiązani do złożenia deklaracji VAT za okres, w którym dokonali zgłoszenia celnego. Zwolnienia z tego obowiązku nie powoduje zastosowanie w podatku od towarów i usług stawki 0 % (eksport towarów na U).
Zdaniem Sądu organy zasadnie stwierdziły również, że nie było podstaw do zawieszenia postępowania celnego do czasu zakończenia postępowania karnego. Kwestia odpowiedzialności karnej funkcjonariuszy służby celnej pozostaje bowiem bez wpływu na wynik przedmiotowego postępowania celnego. Nie zmieni ona bowiem podstawowej okoliczności polegającej na nie przedstawieniu spornego towaru w urzędzie celnym wyprowadzenia. Obiektywny brak potwierdzenia wywozu towaru jest podstawą do wydania decyzji. W ocenie Sądu komunikat IE 599 nie może mieć przesądzającego znaczenia dla stwierdzenia wywozu towaru w sytuacji, gdy istnieją wiarygodne informacje (dowody) potwierdzające, ze do takiego wywozu w istocie nie doszło. W tej sytuacji gdy istniała informacja udzielona przez administrację celną oraz potwierdziły to ustalenia kontrolne (prowadzona w II półroczu 2014r. kontrola w zakresie prawidłowości postępowania funkcjonariuszy OC w H), rzeczą strony skarżącej w niniejszej sprawie było wykazanie, że towar, który został objęty zgłoszeniem celnym wywozowym, został wyprowadzony poza obszar Unii, bądź za pomocą dowodów , o które wzywał organ bądź za pomocą innych dowodów.
W tym stanie rzeczy, skoro skarżona decyzja i decyzja organu I instancji odpowiadają prawu Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło