III SA/Po 1104/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędzia WSA Marek Sachajko Asesor WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant st. sekr. sąd. Agata Żebrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2021 r. sprawy ze skargi T. L. informację Zarządu Województwa z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu oddala skargę III SA/Po 1104/21 Uzasadnienie W dniu [...] marca 2021 r. T. L. w odpowiedzi na ogłoszenie o naborze wniosków na operacje w ramach poddziałania 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" z wyłączeniem projektów grantowych oraz operacji w zakresie podejmowania działalności gospodarczej objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 - złożył do Stowarzyszenia [...] pod nazwą: "[...]" wniosek o przyznanie pomocy na operacje pn. "[...]". Uchwałą Rady Stowarzyszenia nr [...] z dnia [...] maja 2021 r. operacja została uznana za zgodną z [...] oraz wybrana do dofinansowania, uzyskując w ramach oceny 27,5 punktów. Ze względu jednak na limit środków wskazany w ogłoszonym naborze, operacja nie zmieściła się w limicie środków dostępnych, o czym wnioskodawca został poinformowany pismem z dnia [...] maja 2021 r. Nie zgadzając się z wynikiem wyboru T. L. wniósł protest, kwestionując ocenę dokonaną w ramach kryteriów nr [...] i 11. Zarząd Województwa pismem z [...] czerwca 2021 r., wskazując na art. 57 oraz art. 58 ust.1 i 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2017 poz. 1460, dalej jako ustawa wdrożeniowa), w związku z art. 22 ust. 8 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz. U. 2018 r. poz. 140, dalej jako ustawa o rozwoju lokalnym) i po zapoznaniu się ze stanowiskiem obu stron – nie uwzględnił protestu. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że kluczowym argumentem przemawiającym za rozstrzygnięciem są przedmiotowe kryteria, które premiują operacje adekwatne, zgodnie z nazwa i zakresem kryterium, weryfikując elementy mające wpływ na wynik oceny. Wskazują metodologię przyznawania punktów, uwzględniając definicje, fakty, konkretne reguły i wyjaśnienia. Jak wskazano również, przedmiotowe kryteria nie są jednoznaczne, co pozwala oceniającym na dokonywanie interpretacji, uwarunkowanej wiedzą, doświadczeniem oraz znajomością zagadnienia. Nie dotyczy to wszystkich kryteriów, albowiem, znajdują się pośród nich kryteria mierzalne, które w sposób jednoznaczny pozwalają punktować zawarte w nich preferencje. Przykładem, jak wskazał organ jest kryterium nr 6, tj kryterium długości okresu prowadzenia działalności gospodarczej, którą wyznaczono na minimum 24 miesiące. Jak wyjaśnił organ, nie wskazuje ono górnej granicy czasu prowadzenia działalności gospodarczej, ale minimalny czas, utożsamiany z ugruntowaniem na rynku sytuacji wnioskodawcy oraz nabyciem przez niego niezbędnego doświadczenia, warunkującego prawidłowa realizacje operacji. Podstawa punktacji w przedmiotowym kryterium nie jest więc przekonanie o doświadczeniu oraz pozycja wnioskodawcy na rynku, tylko udokumentowany czas prowadzenia działalności gospodarczej ponad czas określony w kryterium. Co więcej, kryterium to nie przewiduje punktacji pośredniej. Jak wyjaśnił organ, przeprowadzona przez radę ocena, uwzględniła reguły zawarte w ww. kryterium. Wskazano bowiem na prowadzenie działalności gospodarczej poniżej 24 miesięcy., co odzwierciedla data rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej, która widnieje w CEIDG. Podobnie, jak ocenił organ, w odniesieniu do kryterium podnoszenia kompetencji ( kryterium nr 8 ), które w Lokalnych kryteriach oceny uznano za mierzalne. Jego odzwierciedleniem są szkolenia obejmujące wnioskodawcę oraz pracowników wnioskodawcy. Maksymalna liczba punktów w tym kryterium, jaka można przyznać operacji, wynosi 5. Z przeprowadzonej oceny wynika, że wnioskodawca w ramach tego kryterium uzyskał 5 punktów. Odnośnie kryterium nr 11, organ wyjaśnił , że w tym kryterium wprost wskazuje się potrzebę bycia członkiem [...] i opłacania składek, którą łączy się z udzielaniem preferencji wnioskodawcy. Wymóg ten określono statutowo, wskazując kryteria członkostwa. W ocenie organu, transparentność reguł członkostwa w [...] oraz przedmiotowego kryterium jest bezsporna. Zarówno dokumenty [...] jak i lokalne kryteria wyboru są publikowane na stronie internetowej [...]. Kryteria wyboru operacji stanowiły także załącznik do ogłoszenia o naborze wniosków, wyznaczającego reguły konkursu. Wnioskodawca przystępując do konkursu winien znać jego zasady. Ponadto, poprzez złożenie wniosku wyraził akceptację dla wszystkich kryteriów obowiązujących w tym konkursie , także dla członkostwa w [...] Odnośnie kryteriom premiującego rozwiązania sprzyjające ochronie środowiska lub przeciwdziałania zmianom klimatu ( kryterium nr [...] ) oraz kryterium kompletności i spójności wniosku ( kryterium nr [...] ), organ wyjaśnił, że dopuszczają one uznaniowość oceny w granicach uszczegółowień zawartych w kryteriach. Jak zauważył organ, przeprowadzając szkolenia w określonym zakresie, wnioskodawca nie gwarantuje sposobu, w jaki nabyte przez uczestników szkoleń umiejętności będą wykorzystywane. Umiejętności te mogą jedynie potencjalnie sprzyjać usługom ukierunkowanym w obszarze ww. kryterium. Niemniej jednak takie założenie nie jest przesadzone, a co za tym idzie, nie może być premiowane w ramach kryterium. Każdy uczestnik bowiem sam zdecyduje o sposobi wykorzystania dronów, a jego decyzja nie uprawnia do przypisywania operacji właściwości prośrodowiskowych. Kursantów nie obligują bowiem w tym zakresie jakiekolwiek zobowiązania. Jak wskazał organ, kryterium wymaga działań prośrodowiskowych, przewidzianych w ramach operacji, do których trudno zaliczyć problematykę pilotażu oraz budowę drona. T. L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] i zarzucając naruszenie art. 37 ust 1 i 2 ustawy poprzez przeprowadzenie postępowania i wybór projektów do dofinansowania w sposób nieprzejrzysty, nierzetelny i niezapewniający bezstronności, a także naruszenie zasady proporcjonalności (art. 31 ust 3 Konstytucji) w zakresie oceny spełnienia części kryteriów ( przede wszystkim 6 i 9 ) oraz art. 32 ust 1 Konstytucji w zakresie określenia jednego z kryteriów poprzez odniesienie do członkostwa w określonym stowarzyszeniu jako premiowanego dodatkowymi punktami do oceny wniosku ( kryterium 11) wniósł o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało wpływ na wynik oceny oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje : Skarga nie jest zasadna Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a. Stosownie do art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do ustaw szczególnych, o których mowa w ostatnio przywołanym przepisie, należy zaliczyć ustawę z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 jak również ustawę z 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz.U. z 2019 r. poz. 1167 - dalej: ustawa o rozwoju lokalnym). Zgodnie z art. 22 ust. 8 ustawy o rozwoju lokalnym, do wnoszenia protestu i postępowania wszczętego na skutek jego wniesienia stosuje się odpowiednio przepisy art. 53 ust. 2 i 3, art. 56 ust. 2 oraz art. 57-67 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (Dz. U. z 2014 r., poz. 1146, obecnie Dz. U. z 2020 r., poz. 818 ze zm.) - dalej: ustawa wdrożeniowa. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. Zasady wyboru projektów do dofinansowania określa art. 37 ustawy wdrożeniowej. Wymienione tam zasady przejrzystości, rzetelności, bezstronności wyboru projektów oraz równości wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczą każdego etapu konkursu - począwszy do momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej. Kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy dokonana ocena projektu nie narusza powyższych reguł. Powinna ona zmierzać w szczególności do oceny, czy argumentacja zaskarżonego rozstrzygnięcia protestu nie jest dowolna, to znaczy mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca, odpowiada generalnym standardom prawa, doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z ustalonymi kryteriami, w sposób jasny, niebudzący wątpliwości prezentuje przesłanki dokonanej oceny. Kontrolując zgodność z prawem oceny projektu, Sąd bierze pod uwagę zasady dokonywania tej oceny, wynikające z obowiązujących przepisów prawa oraz z przyjętych na ich podstawie, w ramach poszczególnych programów operacyjnych, procedur wyłaniania projektów. Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w tak zakreślonych granicach, należy zauważyć, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestionowanej przez skarżącego oceny w zakresie kryteriów nr [...] Odnośnie kryterium nr [...] – wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą , o rozwój której ubiega się w przedmiotowym wniosku, min. 24 miesiące. Jak wskazano w opisie ww. kryterium, preferuje się wspieranie wnioskodawców o ugruntowanej sytuacji, doświadczonych w prowadzonej działalności. Uprawdopodabnia to prawidłowa realizacje wniosku. Jak wskazały organy, w ramach powyższego kryterium premiowana jest długość okresu prowadzenia działalności gospodarczej, którą wyznaczono na minimum 24 miesiące, przy czym, co wyraźnie wynika z treści kryterium, nie przewidziano możliwości punktacji proporcjonalnej do długości okresu prowadzenia działalności. Ponieważ pozostaje poza sporem, że skarżący nie prowadził działalności gospodarczej minimum 24 miesiące, prawidłowa jest ocena organu, że spełnił warunku wskazanego w ww. kryterium. Odnośnie kryterium nr 7 – działalność, której dotyczy operacja przewiduje zastosowanie rozwiązań sprzyjających ochronie środowiska lub przeciwdziałanie zmianom klimatu. W opisie kryterium wyjaśniono przy tym, że wnioskodawca powinien szczegółowo uzasadnić fakt spełnienia kryterium a uzasadnienie musi mieć odzwierciedlenie w planowanych kosztach inwestycyjnych. W ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości, że w ramach ww. kryterium premiowane są konkretne działania prośrodowiskowe. Jak ustalił i ocenił organ, w dokumentacji aplikacyjnej skarżący nie przedstawił żadnych rozwiązań w tym zakresie. Sąd podziela zatem ocenę organu, że zakup dronów w celu przeprowadzenia szkoleń nie świadczy o działaniach na rzecz ochrony środowiska i przeciwdziałaniu zmianom klimatu. W zakresie oceny kryterium nr 8 – operacja jest połączona z podnoszeniem kompetencji: wnioskodawcy – 2 pkt, - pracowników wnioskodawcy – 5 pkt , organ wyjaśnił , że we wniosku wskazano, że zaplanowano kurs wraz z egzaminem dla pracowników, za co wnioskodawca uzyskał maksymalna ilość 5 punktów. Jednocześnie organ wyjaśnił, że zastosowany mechanizm oceny w żadnym kryterium nie przewiduje zsumowania punktów, o czym świadczy maksymalna liczba punktów, jaką wniosek może uzyskać podczas oceny, tj 43 punkty. Odnośnie kryterium nr 9 – kompletność i spójność wniosku, jak wyjaśnił organ, miara kompletności i spójności oceni9anej w tym kryterium jest dobre przygotowanie i opisanie wniosku. Jak wskazała Rada [...] wniosek nie spełniał ww. kryterium w najwyższym zakresie punktowym, o czym świadczyła konieczność uzupełniania wniosku. W ramach kryterium nr 11 – wnioskodawca jest członkiem [...] co najmniej 24 miesiące i nie zalega z płatnością składki członkowskiej. Jak wskazano w opisie kryterium, preferuje się wnioskodawców włączających się aktywnie w działania na rzecz społeczności lokalnych. Jak wskazał organ i co pozostaje poza sporem, skarżący nie jest członkiem [...], zatem brak punktacji w ramach ww. kryterium jest uzasadniony. Reasumując, zdaniem Sądu, prawidłowa jest ocena dokonana przez organy, że kluczowowe znaczenie w przedmiotowej sprawie mają lokalne kryteria oceny operacji, stanowiące załącznik do umowy o warunkach i sposobie realizacji strategii rozwoju lokalnego, kierowanego przez społeczność, określające warunki i sposób realizacji tego dokumentu ( [...]).Jak słusznie podkreślił organ, procesowi konstruowania kryteriów towarzyszyły konsultacje społeczne. Każdy zainteresowany podmiot z obszaru [...] mógł wyrazić swoja opinię na temat zaproponowanego kształtu kryteriów, przyczyniając się do ich ostatecznego opracowania, w tym skali oceny, sposobu i zakresu preferencji w nich zawartych. Niezależnie jednak od powyższego, ogłaszając nabór wniosków o przyznanie pomocy, Stowarzyszenie [...] określiło w nim warunki udzielenia wsparcia. Oprócz zamieszczonych w ogłoszeniu informacji, wskazano na dokumentację konkursową, w tym ww. kryteria wyboru operacji, wymagane na etapie naboru wniosków i obowiązujące dla wszystkich potencjalnych wnioskodawców przystępujących do konkursu. Co należy również podkreślić, udział w konkursie nie był obowiązkowy. Skarżący przystępując do konkursu, tj. składając wniosek wraz z potwierdzeniem znajomości zasad przyznawania pomocy, wyraził akceptację dla jego zasad. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów, której naruszenie skarżący zarzuca w skardze wniesionej do Sądu, realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów, pozostając w ścisłej korelacji z zasadą rzetelności, która związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru, co odnosi się również do należytego umotywowania dokonanej oceny projektu. Skarżący przystępując do konkursu winien znać jego zasady, gdyż są one publikowane i dostępne dla wszystkich w jednakowy sposób. Obowiązek starannego przygotowania dokumentacji aplikacyjnej, zgodnie z wymogami konkursu, ciąży zawsze na wnioskodawcy (v.: wyrok WSA w Białymstoku z 7 września 2016 r., sygn. akt I SA/Bk 793/16). To na Wnioskodawcy spoczywa obowiązek rzetelnego i wyczerpującego przygotowania wniosku z uwzględnieniem znanych mu kryteriów oceny, a podawane we wniosku o dofinansowanie dane, niezależnie od tego, czy służą one ocenie formalnej czy merytorycznej, muszą tworzyć zbiór informacji, których wymaga właściwa instytucja, gdyż stanowi to warunek uzyskania pozytywnej oceny w ramach przyjętych kryteriów wyboru, co oznacza, że Wnioskodawca jest zobowiązany tak wypełnić wniosek o dofinansowanie, aby był on zgodny z regulaminem konkursu, a ponadto jasny, czytelny i zrozumiały (por.: wyrok NSA z 3 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 60/17; wyrok WSA w Warszawie z 26 sierpnia 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 1627/10). Co należy zatem podkreślić, w szczególności w przypadku kryteriów mierzalnych, skarżący przez złożeniem wniosku winien był samodzielnie ocenić, czy i w jakim zakresie jego wniosek jest zgodny z preferencjami w ramach obowiązujących kryteriów. Wobec powyższego, zdaniem Sądu, ocena wniosku została przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi w konkursie zasadami, a przy ocenie projektu dochowano zasad przejrzystości, rzetelności i bezstronności. Skarżący miał zapewniony równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. A więc dochowano wszystkich wymogów określonych w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, skargę oddalił.