III SA/Po 1122/14

Dnia 7 października 2014 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 7 października 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiąc kwiecień 2009 rok postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Pismem z dnia 8 sierpnia 2014 roku pełnomocnik B. W. wraz ze skargą przedłożył wypełniony na formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (PPF) w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że B. W. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, z którym posiada rozdzielność majątkową. Wnioskodawczyni utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł. Mąż wnioskodawczyni pozostaje bezrobotny i wykonuje jedynie prace dorywcze. Wnioskodawczyni posiada ½ prawa własności mieszkania o powierzchni [...] m². Wnioskodawczyni nie posiada żadnych zasobów pieniężnych (oszczędności, akcji, papierów wartościowych i.t.p.), ani żadnych przedmiotów ruchomych o wartości przekraczającej 3000 euro. Wnioskodawczyni zaznaczyła, że nie prowadzi działalności gospodarczej i nie posiada środków pozwalających na uiszczenie kosztów sądowych, gdyż utrzymuje się z emerytury i nie posiada oszczędności. W ramach uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o informacje dotyczące wysokości uzyskiwanych przychodów oraz kosztów ich uzyskiwania za okres od stycznia 2014 roku pełnomocnik strony przedłożył zestawienie do zaliczki na rozliczenie roczne (PIT-36) za miesiąc maj 2014, które według niego obejmuje okres od stycznia 2014 roku do dnia zawieszenia przez skarżącą prowadzenia działalności gospodarczej, a z którego wynika, że uzyskała ona przychód w wysokości [...] zł oraz poniosła koszty ich uzyskania w wysokości [...] zł. W odpowiedzi na wezwanie do przesłania wszystkich rachunków bankowych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej od 1 stycznia 2014 roku, pełnomocnik wnioskodawczyni przesłał wyciąg z jednego rachunku bankowego za miesiące od dnia 1 stycznia do 31 marca 2014 roku oraz za okres od 3 czerwca do 17 lipca 2014 roku i zaznaczył, że do skargi został załączony wyciąg za okres od dnia 30 kwietnia 2014 roku do 18 czerwca 2014 roku. Ponadto na okoliczność wykazania stanu składników majątkowych wnioskodawczyni jej pełnomocnik przesłał listę środków trwałych, na której znajduje się samochód cysterna [...] (rok produkcji 1995), a także kartę powyższego pojazdu oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] roku o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu. Według wnioskodawczyni stan techniczny powyższego pojazdu jest zły (między innymi ze względu na niesprawny silnik i jego wiek), co powoduje że przedstawia on obecnie znikomą wartość majątkową. W związku z zakończeniem prowadzenia działalności gospodarczej wnioskodawczyni podejmowała jednak bezskuteczne próby jego sprzedaży. Jednocześnie wnioskodawczyni oświadczyła, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nie zatrudniała jakichkolwiek osób, a ponadto nie jest i nie była powiązana kapitałowo lub osobowo z innymi podmiotami. Prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, jeżeli nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j. z 2012 roku, poz. 270), dalej jako P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie należy uznać, że B.W. nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. W sprawie zabrakło możliwości oceny rzeczywistych zdolności płatniczych wnioskodawczyni, gdyż nie przekazała ona pełnych danych dotyczących jej sytuacji majątkowej. W szczególności nie przedłożyła pełnego wyciągu z rachunku bankowego za okres od stycznia 2014 roku, pomijając operacje wykonane od 2 kwietnia do 29 kwietnia 2014 roku, a ponadto nie przedłożyła wyciągów z rachunku bankowego po dniu 17 lipca 2014 roku. Jednocześnie należy zauważyć, że z rachunku bankowego wynika, że wnioskodawczyni uzyskuje dodatkowe dochody z najmu w wysokości ok. [...] zł (miesiąc luty, marzec, maj, czerwiec, lipiec 2014 roku), które nie zostały zadeklarowane we wniosku o przyznanie prawa pomocy. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawczyni przedstawiła również zestawienie do zaliczki na rozliczenie roczne (PIT-36) za miesiąc maj 2014 roku, z zaznaczeniem, że obejmuje ono okres od stycznia 2014 roku do dnia zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej. Z przedstawionego dokumentu wynika, że uzyskała ona przychody w wysokości [...] zł i poniosła koszty ich uzyskania w wysokości [...] zł uzyskując dochód w wysokości [...] zł. Taka sytuacja oznacza, że do momentu zawieszenia działalności gospodarczej wnioskodawczyni uzyskiwała znaczne przychody, a więc w jej posiadaniu pozostawały okresowo środki, którymi mogła dowolnie dysponować, a dodatkowo uzyskiwała kolejne dochody z kolejnego źródła (oprócz kwot zadeklarowanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy). W tym względzie należy podkreślić, że koszty prowadzenia postępowań sądowych pozostają związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, co dotyczy zarówno sytuacji, w której osoba prowadząca dzielność gospodarczą uzyskuje dochody jak i ich nie uzyskuje. W orzecznictwie ponadto prezentowany jest pogląd, że każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą ma obowiązek zarezerwować środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych związanych z ewentualnie prowadzonymi postępowaniami sądowymi, gdyż prowadzenie takich postępowań mieści się w ryzyku prowadzenia działalności gospodarczej (por. wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, postanowienie NSA z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 195/12). W takiej sytuacji brak jest podstaw do formułowania twierdzeń, że w okolicznościach niniejszej sprawy wnioskodawczyni zasługuje na przyznanie prawa pomocy. Niewystarczające do przyjęcia stanowiska o braku możliwości zgromadzenia środków finansowych na pełne koszty sądowe pozostają przedstawione w niniejszej sprawie informacje, szczególnie wobec braku podjęcia czynności mających na celu wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawczyni. Reasumując należy stwierdzić, że nieuzasadniony jest wniosek B. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.