III SA/Po 1130/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Asesor WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi R. U. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej oddala skargę IIISA/Po 1130/21 Uzasadnienie Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...], postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. wydanym na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 20016r. , poz. 23 ze zm.), dalej k.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we [...] z dnia [...].10.2020 r. o ustaleniu R. U. kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej w wysokości [...] zł . W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) we [...] decyzją nr [...] z dnia [...].10.2020 r. ustalił R. U. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej w wysokości [...] zł . Zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, znajdującym się w aktach sprawy, przesyłka skierowana do R. U., zawierająca ww. decyzję została dwukrotnie awizowana , [...] października 2020 r. i [...] października 2020 r. Wobec powyższego organ uznał, że decyzja została skutecznie doręczona w dniu [...] listopada 2020 r., zgodnie z art. 44 § 1 k.p.a W dniu [...] marca R. U. wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wniosek o przywrócenie terminu pełnomocnik R. U. uzasadnił starszym wiekiem i problemami z pamięcią zobowiązanego, który po odbiorze korespondencji z decyzją, zapomniał o niej i jej nie zaskarżył. O uchybieniu terminowi powziął wiadomość dopiero po otrzymaniu zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...], postanowieniem nr [...]/2021 z dnia [...] maja 2021 r. wydanym na podstawie art. 59 § 2 w zw. a art. 58 k. p.a odmówił wnioskodawcy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wskazując, m.in., że strona we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu. Odpis postanowienia doręczono R. U. w dniu [...] maja 2021. Następnie, wskazanym wyżej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2021 r. organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ wyjaśnił dalej, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania stwierdzono w przedmiotowej sprawie w sposób bezsporny, co powoduje, że decyzja nie może być merytorycznie rozpoznana. R. U. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, podniósł że nie może zgodzić się ze stwierdzeniem organu, że decyzja została skutecznie mu doręczona. Jak wskazał skarżący, z uwagi na wiek jak i fakt, że znajduje się w grupie osób o najwyższym ryzyku zarażenia się, z uwagi na pandemię, w okresie wskazanym przez organ nie wychodził z domu, nie odbierał żadnej korespondencji, nie wpuszczał nikogo do domu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2022 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przeprowadzenie dowodów z załączonej do pisma dokumentacji medycznej skarżącego, na okoliczność ustalenia stanu zdrowia skarżącego, a w szczególności na okoliczność , że skarżący nie ze swojej winy uchybił terminowi do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] października 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a". Z powyższego wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Wskazana regulacja nie pozostawia wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARMiR w [...] z dnia [...] czerwca 2021 r., stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w oparciu o art. 134 k.p.a. Przepis ten stawowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W przedmiotowej sprawie organ ww. postanowieniem organ stwierdził wyłącznie uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Odrębnym postanowieniem, wydanym w dniu [...] maja 2021 r., organ odmówił R. U. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Co należy zatem wskazać w pierwszej kolejności, okoliczności podnoszone w skardze, jak i w piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2022 r., mające stanowić uzasadnienie braku winy skarżącego w uchybieniu terminu , w przedmiotowej sprawie - dotyczącej wyłącznie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, pozostają bez znaczenia dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia podjętego przez organ. W przypadku bowiem uchybienia terminowi do wniesienia odwołania i braku jego przywrócenia przez organ na podstawie art. 58 i art. 59 k.p.a., jak to ma miejsce w kontrolowanej sprawie, organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminowi przewidzianego w art. 134 k.p.a. Uchybienie terminowi do wniesienia odwołania i stwierdzenie tej okoliczności przez organ, nie zależy od uznania organu odwoławczego, jest okolicznością obiektywną, wynikającą z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej ( por. wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 9/09, NSA z 24 lutego 2014 r., sygn. II OSK 2126/12, dostępne w CBOSA). Tryb wnoszenia odwołania od decyzji administracyjnych reguluje art. 129 § 1 i 2 kpa. Jak wynika z tego przepisu, odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Przepisy szczególne mogą przewidywać inne terminy do wniesienia odwołania (art. 129 ust. 3 k.p.a.). Z przytoczonych przepisów wynika, że odwołanie dla swojej skuteczności musi być wniesione w terminie określonym w art. 129 § 2 kpa lub w terminie określonym w przepisach szczególnych (art. 129 § 3 k.p.a.) oraz, że w przypadku czternastodniowego terminu z art. 129 § 2 k.p.a., bieg jego rozpoczyna się od dnia doręczenia decyzji stronie (ewentualnie ogłoszenia decyzji – gdy decyzja była ogłaszana). Terminy do wnoszenia odwołania są terminami ustawowymi, a więc nie mogą być przedłużane ani skracane przez organ administracji publicznej, terminami procesowymi obliczanymi według przepisów kodeksu oraz terminami zawitymi, których upływ organ odwoławczy uwzględnia z urzędu. Konsekwencją wniesienia odwołania po terminie, w sytuacji braku uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jak wskazano wyżej , jest obowiązek organu wydania postanowienia o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Odnosząc przytoczone powyżej przepisy prawne do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący uchybił 14-dniowemu terminowi do wniesienia odwołania, co jest w przedmiotowej sprawie bezsporne. Decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa została wysłana na właściwy adres. Z adnotacji doręczyciela placówki pocztowej wynika, że przesyłki dwukrotnie adresatowi nie doręczono ( awizo [...] października 2020 r. i [...] października 2020 r.). W tym stanie sprawy, stosownie do art. 44 § 1 pkt 1 kpa, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 kpa – polegającej na sytuacji, kiedy nie zastanie się adresata w mieszkaniu ani dorosłego domownika lub osoby, która podjęłaby się oddania pisma adresatowi – poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczenia pisma przez pocztę. Stosownie zaś do treści art. 44 § 4 kpa doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 tego artykułu, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Powołany przepis reguluje zatem instytucję doręczenia zastępczego, kiedy to pomimo faktycznego braku doręczenia przesyłki uznaje się ją za doręczoną, co ma miejsce wówczas, gdy organ nie może doręczyć przesyłki w sposób określony w art. 42 i art. 43 kpa. Doręczenie zastępcze stwarza domniemanie doręczenia, które poprzedzone zostać musi pozostawieniem informacji o możliwości odbioru pisma w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w określonym miejscu – pozostawiając w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Istotną przesłanką skuteczności doręczenia zastępczego, o którym mowa w art. 44 kpa jest spełniające wymogi zawiadomienie adresata o doręczeniu zastępczym stwarzającym domniemanie doręczenia. Z uwagi na to, że doręczenie to oznacza przyjęcie fikcji doręczenia i uznanie skutku doręczenia nawet w sytuacji, w której adresat fizycznie nie podjął przesyłki, nie może budzić wątpliwości, że doręczyciel dochował wymogu dotyczącego sposobu zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na określony czas w placówce pocztowej. Wiąże się to z wyraźnym zaznaczeniem na przesyłce, że doręczyciel spełnił wszystkie warunki prawidłowego powiadomienia adresata o przesyłce, o których mowa w art. 44 kpa. W przedmiotowej sprawie, organ prawidłowo stwierdził, wbrew zarzutowi podniesionemu w skardze, że skarżącemu prawidłowo została doręczona decyzja w trybie wskazanym wyżej w dniu [...] listopada 2020 r. Niewątpliwie zatem odwołanie wniesione zostało z uchybieniem terminu. Wobec powyższego, Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku