III SA/Po 1151/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA M. Lorych-Olszanowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA M. Ławniczak Sędzia WSA Sz. Widłak po rozpoznaniu w dniu 14 września 2017 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku o wyłączenie sędziego WSA M. Sachajko, w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010, postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie sędziego. W piśmie procesowym z [...] sierpnia 2017 r. skarżący, powołując się na art. 18 oraz art. 19 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniósł o wyłączenie sędziego WSA M. Sachajko. Uzasadniając wniosek skarżący podniósł zwłaszcza, że wskazany sędzia uniemożliwia skarżącemu dochodzenia praw, odmawiając zwolnienia od kosztów sądowych. W ocenie skarżącego wynika to nagminnego poświadczania nieprawdy na jego szkodę i jest oznaką jego szykanowania. Powoduje to także odpowiedzialność odszkodowawczą wobec skarżącego. W związku ze złożonym wnioskiem sędzia WSA M. Sachajko złożył pisemne oświadczenie, w którym wskazał, że nie zachodzą żadne okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jego bezstronności w sprawie skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego nie może zostać uwzględniony. Zgodnie z art. 18 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowo-administracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Natomiast stosownie do treści art. 19 P.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 P.p.s.a.). Na tle powyższych regulacji w pierwszej kolejności wskazać trzeba, że wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy (art. 22 § 2 P.p.s.a.). Z treści oświadczenia złożonego do akt sprawy przez sędziego WSA M. Sachajko nie wynika, aby w niniejszej sprawie zachodziły okoliczności wymienione w art. 18 P.p.s.a. lub inne, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności. Jak stwierdzono zaś w orzecznictwie sądowym, autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego przezeń wyjaśnienia i jeśli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 1971 r., sygn. akt I CZ 121/71, publ. OSN 1972, poz. 55). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela także pogląd wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym skoro sędzia, którego przedmiotowy wniosek dotyczy, złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w sprawie, a prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. akt II OZ 1474/06, postanowienie NSA z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 441/08, postanowienie NSA z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt I OZ 332/10, postanowienie NSA z dnia 13 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OZ 259/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy dodać, że z art. 19 P.p.s.a. wynika, iż okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji. Skarżący natomiast poza przywołaniem treści przesłanek wymienionych art. 18 § 1 P.p.s.a., nie uprawdopodobnił w żaden sposób ich wystąpienia ani też nie uprawdopodobnił okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego (art. 19 P.p.s.a.). O zaistnieniu tych okoliczności nie świadczy zwłaszcza subiektywne przekonanie skarżącego, co do podejmowania przez sędziego działań na jego szkodę, zwłaszcza, że w tym względzie skarżący powołuje się na czynności procesowe (odmowa przyznania prawa pomocy), co do których przysługuje mu uprawnienie do uruchomienia kontroli instancyjnej, z którego to uprawnienia skarżący zresztą aktywnie korzysta – także w ramach niniejszej sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że w realiach niniejszej sprawy skarżący uiścił wpis od skargi, zgłaszając swoje zastrzeżenia, co do bezstronności sędziego, dopiero na rozprawie – nie uprawdopodabniając nota bene, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała (to jest po przystąpieniu przez skarżącego do rozprawy – przyp. tut. Sądu) lub stała się mu znana (por. art. 20 § 2 P.p.s.a.). W tych okolicznościach niezrozumiały jest argument skarżącego o uniemożliwianiu mu dochodzenia jego praw. Tym samym, wobec niewykazania okoliczności, które mogłyby podważyć prawdziwość oświadczeń wskazanego sędziego, należało orzec, na podstawie art. 22 § 1 i 2 P.p.s.a., jak w sentencji postanowienia.