III SA/Po 1180/15

Dnia 13 kwietnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Szymon Widłak po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] września 2015 r., nr [...], w przedmiocie podjęcia postępowania dotyczącego skierowania na badanie lekarskie, postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], Starosta K., działając na podstawie art. 97 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, podjął postępowanie w sprawie wydania decyzji o zatrzymaniu [...] prawa jazdy. Na skutek rozpoznania zażalenia od powyższego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] września 2015 r., nr [...], uchyliło postanowienie organu I instancji w całości i stwierdziło, że podjęcie postępowania dotyczy postępowania w sprawie skierowania [...] na badanie lekarskie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący wniósł o uchylenie postanowienia SKO w K. w części stwierdzającej, że podjęcie postępowania dotyczy postępowania w sprawie skierowania na badania lekarskie, jako wydanego z przekroczeniem granic skargi. Zdaniem skarżącego SKO w K. winno - uznając zażalenie za zasadne - uchylić zaskarżone postanowienie i orzec o umorzeniu postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] września 2015 r. uchylające w całości postanowienie Starosty K. z dnia [...] sierpnia 2015 r. w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania i stwierdzające, że podjęcie postępowania dotyczy postępowania w sprawie skierowania skarżącego na badanie lekarskie. Nie ulega wątpliwości, że podstawę rozpoznania określonego środka zaskarżenia stanowi przede wszystkim ustalenie jego dopuszczalności. Możliwość przeprowadzenia kontroli wywołanej jego wniesieniem uzależniona pozostaje od tego, czy w obowiązującym porządku prawnym stronie zostało przyznane uprawnienie do domagania się kontroli określonego rozstrzygnięcia w postępowaniu instancyjnym a następnie ewentualnie na drodze postępowania sądowoadministracyjnego. Z tych też względów na etapie postępowania sądowoadministracyjnego Sąd ma obowiązek w pierwszej kolejności oceniać dopuszczalność - w rozumieniu art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") - wniesienia skargi. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt. 1 P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Odrzucenie skargi z tego powodu nastąpi w szczególności w sytuacji, w której skarga dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądu administracyjnego (art. 3 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt. 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 1590/13 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), przepis art. 3 § 2 pkt. 2 P.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, w drodze odrębnej skargi, jest wyłączona w sprawach, które w toku postępowania administracyjnego są załatwiane postanowieniem, na które nie służy zażalenie. Oznacza to, że jeżeli określona kwestia w postępowaniu administracyjnym jest załatwiona w drodze postanowienia, na które nie służy zażalenie, to rozstrzygnięcie dotyczące tej kwestii nie jest poddane kontroli sądów administracyjnych, także wtedy, gdy strona wniesie niedopuszczalne zażalenie i organ wyższego stopnia wyda w tym przedmiocie postanowienie. Z powyższą sytuacją mamy do czynienia na gruncie niniejszej sprawy. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. Starosta K., działając na podstawie art. 97 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: "K.p.a."), podjął postępowanie z uwagi na ustąpienie – w ocenie tego organu – przyczyn, które powodowały jego zawieszenie. Tymczasem na gruncie regulacji ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego na postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania zażalenie nie przysługuje. Niedopuszczalność zaskarżenia w drodze zażalenia takiego postanowienia wynika wprost z art. 101 § 3 K.p.a., który przewiduje prawo do złożenia zażalenia wyłącznie na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania. Konsekwentnie wyłącza to dopuszczalność kontroli sądowoadministracyjnej w tej sprawie. Tej ostatniej konstatacji nie zmienia fakt złożenia przez stronę skarżącą niedopuszczalnego środka zaskarżenia (zażalenia), który został rozpoznany przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. uchylającym postanowienie organu I instancji w całości i stwierdzającym, że podjęcie postępowania dotyczy postępowania w sprawie skierowania skarżącego na badania lekarskie. Należy podzielić pogląd wyrażony w przywołanym już postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 1590/13, zgodnie z którym nie można zakładać, że ustawodawca z jednej strony wyłączył dopuszczalność zażalenia na postanowienie, a tym samym wyłączył dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego, ale z drugiej strony dopuszczalna jest skarga do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie organu wyższego stopnia, wydane na skutek niedopuszczalnego zażalenia na postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania. Możliwość i dopuszczalność wniesienia skargi w takich przypadkach niweczyłaby cel zmiany przepisów ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, którym było przyspieszenie postępowania administracyjnego i wyłączenie kognicji sądu w tej sprawie. Wniesienie bowiem niedopuszczalnego zażalenia i wydanie na skutek tego zażalenia postanowienia przez organ wyższego stopnia, z możliwością wniesienia skargi na to postanowienie do sądu administracyjnego, oznaczałoby konieczność rozpoznawania takiej skargi na rozprawie i wydania wyroku oraz w razie wniesienia skargi kasacyjnej rozpoznania jej na rozprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, przy czym przedmiotem rozpoznania byłaby zasadność podjęcia zawieszonego postępowania. Nota bene, przepis art. 3 § 2 pkt. 2 P.p.s.a. odnosi się nie tyle do postanowienia, na które nie służy zażalenie, ponieważ, co do zasady, nie jest dopuszczalne zaskarżanie postanowienia organu I instancji bez wyczerpania środków zaskarżenia, co do przedmiotu takiego postanowienia, którym jest kwestia wpadkowa w toku postępowania rozstrzygana postanowieniem, na które nie służy zażalenie. Skoro zaś kwestią tą jest podjęcie zawieszonego postępowania, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to na postanowienie w tej kwestii, wydane przez organ wyższego stopnia, nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Takie stanowisko, które należy podzielić, zostało już wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 172/13 (dostępne w CBOSA). Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] września 2015 r. zostało wydane w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego i jako takie nie należy do żadnej z kategorii postanowień wymienionych w art. 3 § 2 pkt. 2 P.p.s.a. Jednocześnie postanowienie to nie wpisuje się w żadną inną kategorie aktów wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a., w związku z czym nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Z tego też powodu nie jest dopuszczalne merytoryczne odniesienie się do zarzutów podniesionych w skardze, a zmierzających do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Mając powyższe na względzie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt. 1 w zw. z § 3 P.p.s.a., orzeczono jak w pkt. 1 sentencji postanowienia. O zwrocie skarżącemu uiszczonego wpisu od skargi orzeczono natomiast w pkt. 2 sentencji postanowienia w oparciu o art. 232 § 1 pkt. 1 w zw. z § 2 P.p.s.a.