III SA/Po 1180/15

Dnia 17 grudnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Szymon Widłak po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] września 2015 r., nr [...], w przedmiocie podjęcia postępowania dotyczącego skierowania na badanie lekarskie, postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpoznaniu zażalenia na postanowienie Starosty K. z dnia [...] sierpnia 2015 r., wydane na podstawie art. 97 § 2 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i stwierdziło, że podjęcie postępowania dotyczy postępowania w sprawie skierowania R. K. na badanie lekarskie. Na postanowienie to skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wywiódł R. K. W skardze zawarto wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Artykuł 247 P.p.s.a. wprowadza samodzielną, negatywną przesłankę przyznania stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Prawo to nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi, co oznacza, że ocena w tym przedmiocie dokonywana jest w oderwaniu od sytuacji materialnej strony. Stwierdzenie przez sąd, że w sprawie zachodzi sytuacja oczywistej bezzasadności skargi, skutkuje odmową przyznania prawa pomocy (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt II FZ 906/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi o sytuację, w której obowiązujące prawo wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. Oznacza to, że zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 P.p.s.a., jeśli sąd wydał postanowienie o odmowie przyznania stronie prawa pomocy przed wydaniem postanowienia o odrzuceniu skargi (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis 2012, s. 210, uw. 3 pkt 1, s. 625-627, uw. 1, 6; M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski, P. Wajda w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2013, s. 343, nb 2 lit. o; s. 904, nb 6). W niniejszej sprawie skarga złożona przez skarżącego jest oczywiście bezzasadna, jako że została złożona w sprawie nie należącej do kognicji sądu administracyjnego. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt. 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 1590/13 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), przepis art. 3 § 2 pkt. 2 P.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, w drodze odrębnej skargi, jest wyłączona w sprawach, które w toku postępowania administracyjnego są załatwiane postanowieniem, na które nie służy zażalenie. Oznacza to, że jeżeli określona kwestia w postępowaniu administracyjnym jest załatwiona w drodze postanowienia, na które nie służy zażalenie, to rozstrzygnięcie dotyczące tej kwestii nie jest poddane kontroli sądów administracyjnych, także wtedy, gdy strona wniesie niedopuszczalne zażalenie i organ wyższego stopnia wyda w tym przedmiocie postanowienie. Tak jest w przypadku postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania lub postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania, na które nie służy zażalenie. Niedopuszczalność zaskarżenia w drodze zażalenia takiego postanowienia wynika wprost z art. 101 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: "K.p.a."), który przewiduje prawo do złożenia zażalenia wyłącznie na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania. Nie można natomiast zakładać, że ustawodawca z jednej strony wyłączył dopuszczalność zażalenia na takie postanowienia, a tym samym wyłączył dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego, ale z drugiej strony dopuszczalna jest skarga do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie organu wyższego stopnia, wydane na skutek niedopuszczalnego zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania lub postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania. Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] września 2015 r. o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego nie należy zatem do żadnej z kategorii postanowień wymienionych w art. 3 § 2 pkt. 2 P.p.s.a. Jednocześnie postanowienie to nie wpisuje się w żadną inną kategorie aktów wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a., w związku z czym nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 247 w zw. z art. 258 § 4 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.