III SA/Po 1230/13

WyrokWSA w Poznaniu2014-05-28

Skład orzekający: Maria Lorych-Olszanowska, Marzenna Kosewska, Mirella Ławniczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić przyznania płatności rolnośrodowiskowej z powodu stwierdzonego zachwaszczenia plantacji, jeśli kontrola jednostki certyfikującej wykazała naruszenie zasad rolnictwa ekologicznego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zastosowały sankcję w postaci pomniejszenia płatności rolnośrodowiskowej, ponieważ stwierdzone zachwaszczenie plantacji było skutkiem naruszenia zasad rolnictwa ekologicznego. Organy administracji nie posiadają kompetencji do oceny spełnienia kryteriów produkcji ekologicznej, a opierają się w tym zakresie na ustaleniach jednostek certyfikujących.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2008. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności, a następnie decyzją z 2012 r. przyznał ją w pomniejszonej wysokości, uznając, że skarżący nie prowadził produkcji rolnej zgodnie z zasadami rolnictwa ekologicznego z powodu nadmiernego zachwaszczenia plantacji. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy tę decyzję. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i postępowania, w tym zastosowanie przepisów wstecz.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 28 maja 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Marzenna Kosewska ( spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka - Nerka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2014 roku przy udziale sprawy ze skargi X. na decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Y. z dnia... lipca 2013 roku nr ... w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości na 2008 rok oddala skargę Decyzją z dnia ... czerwca 2012 r., nr ..., na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229, poz. 2273 z późn. zm.) w zw. z § 11 ust.1 i § 16 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 174, poz. 1809 z późn. zm.; dalej: rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r.) w zw. z art. 14 ust. 2 i art. 23 rozporządzenia 817/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia 1257/1999/WE (Dz.Urz. UE L 153 z 30.04.2004) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.; dalej: K.p.a.), Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. orzekł o przyznaniu X. płatności rolnośrodowiskowej na rok 2008 w pomniejszonej wysokości. Organ wskazał, że w dniu ... maja 2008 r. strona zwróciła się o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2008. We wniosku tym zadeklarowano realizację pakietu S02 – rolnictwo ekologiczne w wariancie "S02d01 uprawy sadownicze, w tym jagodowe" (bez certyfikatu zgodności) na powierzchni ... ha oraz "S02d02 uprawy sadownicze, w tym jagodowe" (z certyfikatem zgodności) na powierzchni ... ha. Do płatności w ramach realizowanego pakietu i wariantu zadeklarowano działki rolne oznaczone jako A, B, C, D, E, F i G, leżące na działce ewidencyjnej o numerze ... położonej w województwie wielkopolskim, powiecie z., gminie W., obrębie U.. Wskazany wniosek poddano kontroli pod względem kompletności, a także kontroli zgodności z komputerową referencyjną bazą danych działek ewidencyjnych oraz przeprowadzono kontrolę administracyjną, która ujawniła we wniosku błędy wymagające wyjaśnienia przez wnioskodawcę. Organ ustalił, że – po pierwsze – suma powierzchni ... ha do realizacji pakietu S02d01 zwiększyła się o więcej niż 5,00 % oraz więcej niż ... ha względem sumy powierzchni do realizacji tego pakietu w roku 2007; po drugie – na wniosku nie występował pakiet S02a02 "Uprawy rolnicze" (z certyfikatem zgodności), zadeklarowany w roku poprzednim. W związku z tym organ wezwał stronę do złożenia wyjaśnień. Wnioskodawca złożył w dniu ... lipca 2008 r. korektę wniosku, w której zmienił wcześniejszą deklarację realizacji pakietu S02 "Rolnictwo ekologiczne", wskazując, że realizuje on cały pakiet w wariancie S02d02 "Uprawy sadownicze, w tym jagodowe" (z certyfikatem zgodności) na powierzchni ... ha. Organ pierwszej instancji stwierdził, że Jednostka Certyfikująca "P. sp. z o. o." z siedzibą w G., po przeprowadzeniu w dniu ... i ... 2008 r. kontroli w gospodarstwie X., potwierdziła, że wnioskodawca jest posiadaczem gospodarstwa ekologicznego, ale po dokonaniu oceny metody produkcji rolnej na zgodność z wymaganiami rozporządzenia 2092/91/EWG z 24 czerwca 1991 r. w sprawie produkcji ekologicznej produktów rolnych oraz znakowania produktów rolnych i środków spożywczych – stwierdzono zbyt duże zachwaszczenie plantacji beneficjenta, co uniemożliwiło potwierdzenie powierzchni upraw rolnych do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W piśmie z dnia ... grudnia 2008 r. Jednostka Certyfikująca poinformowała beneficjenta o sposobie zwalczania stwierdzonych chwastów. Decyzją z dnia 23 lutego 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. odmówił stronie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2008. Organ administracyjny uznał, że na dzień składania wniosku strona nie spełniała wymogu stosowania zwykłej dobrej praktyki rolniczej w swoim gospodarstwie. Organ wskazał przy tym, że terminem rozpoczęcia 5-letniego okresu zobowiązania, o którym mowa w art. 23 rozporządzenia 1257/1999/WE oraz art. 13 i art. 20 rozporządzenia 817/2004/WE, był dzień 1 marca 2005 r. Decyzją z dnia ... kwietnia 2010 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Y. utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji. Wyrokiem z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. akt III SA/Po 440/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Y. uchylił decyzję organu odwoławczego z dnia ...kwietnia 2010 r. i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. z dnia ... lutego 2009 r. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że wymagania w zakresie prowadzenia działalności rolniczej zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej określonej w art. 23 rozporządzenia nr 1257/1999/WE określa załącznik nr 1 do powyższego rozporządzenia z dnia 20 lipca 2004 r. Chodzi przy tym o przestrzeganie określonych wymagań w zakresie stosowania nawozów i ich przechowywania, rolniczego wykorzystania ścieków i komunalnych osadów ściekowych, stosowania i przechowywania środków ochrony roślin, gospodarki na użytkach zielonych, utrzymywania czystości i porządku, ochrony siedlisk przyrodniczych, ochrony gleb i gospodarki wodnej. Zgodnie z art. 23 rozporządzenia 1257/1999/WE, wsparcie przyznawane jest rolnikom, którzy zobowiążą się do stosowania praktyk agrośrodowiskowych przez okres co najmniej 5 lat. Na dzień składania wniosku rolnik powinien spełniać co najmniej normy zwykle stosowanej dobrej praktyki w całym gospodarstwie. Sąd zwrócił uwagę, że przepis § 17 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. daje organowi kompetencję do ewentualnego orzeczenia o wstrzymaniu i zwrocie płatności w przypadku niezrealizowania danego pakietu objętego wnioskiem, a nie do odmowy wnioskowanej płatności rolnośrodowiskowej. Rozwiązanie prawne zastosowane przez organ drugiej instancji budziło zatem istotne zastrzeżenia w zakresie prawidłowego zastosowania przepisów proceduralnych. W niniejszej sprawie powołany przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR przepis §17 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. przewidywał bowiem wydanie orzeczenia o wstrzymaniu płatności, a nie o odmowie jej przyznania. Niezależnie od powyższego Sąd wskazał, że organ drugiej instancji stwierdził, że na deklarowanych działkach producent rolny prowadził uprawy sadownicze spełniające wymogi rolnictwa ekologicznego – powołując się generalnie nie na ustalenia własne, lecz ogólnie na dokumenty i wyjaśnienia uzyskane od Jednostki Certyfikującej P. sp. z o. o. w G.. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. uznał natomiast, że zachwaszczenie spornej plantacji stwierdzone w trakcie kontroli dokonywanej przez Jednostkę Certyfikującą nakazywało przyjęcie tezy o niespełnieniu przez beneficjenta na dzień złożenia wniosku warunków stosowania zwykłej dobrej praktyki rolniczej w przedmiotowym gospodarstwie, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt. 1 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. Organy obu instancji odwoływały się więc do ustaleń Jednostki Certyfikującej, czyniąc je podstawą swoich ustaleń faktycznych w sprawie. Jednak przedmiot kontroli Jednostki Certyfikującej jest inny niż przedmiot kontroli na miejscu wykonywanej przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, o przeprowadzenie której wnioskował X., jak i Jednostka Certyfikująca "P. sp. z o.o.". W ocenie Sądu, organ drugiej instancji nie wyjaśnił jednoznacznie, czy owe zbyt duże zachwaszczenie plantacji skarżącego uznał za skutek naruszenia zasad określonych w przepisach o rolnictwie ekologicznym. Jeżeli niespełnianie wymogów rolnictwa ekologicznego polegało zaś na innych uchybieniach producenta rolnego przy prowadzeniu gospodarstwa, organ odwoławczy powinien był wskazać je precyzyjnie w uzasadnieniu swojej decyzji. Przez zaniechanie w tym zakresie decyzja organu drugiej instancji w istocie nie poddawała się kontroli sądowej, gdyż organ nie powiązał powołanej przez siebie podstawy prawnej rozstrzygnięcia z konkretnymi ustaleniami faktycznymi dotyczącymi prowadzenia uprawy sadowniczej przez beneficjenta w wariancie S02d02 "Uprawy sadownicze w tym jagodowe" (z certyfikatem zgodności). Sąd stwierdził, że w aktach sprawy brak było decyzji Dyrektora P." z dnia ... lutego 2009 r. i decyzji Komitetu ad hoc z dnia ... kwietnia 2009 r., z których to miało wynikać, że plantacje skarżącego nie spełniały wymogów rolnictwa ekologicznego. Te negatywne decyzje, choć skutkowały ostatecznie przyjęciem przez organ drugiej instancji tezy, że strona nie realizuje pakietu objętego wnioskiem, nie zostały załączone do akt administracyjnych i nie podlegały ocenie organu. Ponieważ w aktach nie było odpisów tych orzeczeń, a organ odwoławczy nie przytoczył ich uzasadnienia, ani też sam nie wskazał dokładnie przyczyn niespełnienia przez plantacje skarżącego (maliny, truskawki) wymogów rolnictwa ekologicznego, w ocenie Sądu nieczytelne były praktycznie motywy rozstrzygnięcia Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Y.. Ponadto Sąd wskazał, że organy prowadziły z Jednostką Certyfikującą bogatą korespondencję, powołując w uzasadnieniach treść poszczególnych pism, z których części również nie załączono do akt administracyjnych, dodatkowo utrudniając w ten sposób możliwość przeprowadzenia przez Sąd oceny prawidłowości działania organów w zakresie gromadzenia materiału dowodowego oraz dokonywania ustaleń faktycznych w sprawie. Sąd zobowiązał organy administracyjne, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, do uwzględnienia uwag i rozważań ujętych we wspomnianym wyroku, a w szczególności do dołączenia do akt decyzji z dnia ... 2009 r. i ... 2009r., oraz dokonania swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. W toku powtórnie prowadzonego postępowania, w dniu ... lutego 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. wystąpił do Dyrektora Jednostki Certyfikującej "P." sp. z o.o. o przekazanie decyzji z dnia ... 2009 r. i ... 2009 r. W następstwie tego wezwania podmiot ten przekazał organowi uwierzytelnione kopie wskazanych decyzji, które zostały włączone w poczet materiału dowodowego sprawy. W rezultacie postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia ...kwietnia 2011 r. organ pierwszej instancji orzekł o przyznaniu stronie płatności na 2008 r. w pomniejszonej wysokości, ze względu na nieprowadzenie produkcji rolnej zgodnie z zasadami określonymi w przepisach o rolnictwie ekologicznym. W postępowaniu odwoławczym, wywołanym złożeniem przez stronę w dniu ...kwietnia 2011 r. odwołania od powyższej decyzji, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Y. wezwał stronę do przedstawienia dowodów w postaci protokołów z kontroli przeprowadzonych przez Jednostkę Certyfikującą "P." sp. z o.o. w dniu ... sierpnia 2008r. oraz w dniu ... grudnia 2008 r. Natomiast w dniu ... grudnia 2011 r. postanowił o włączeniu do sprawy pisma Dyrektora Jednostki Certyfikującej "P.", wraz z materiałem fotograficznym wykonanym podczas kontroli przez inspektora Jednostki Certyfikującej w dniu ... grudnia 2008 r. W następstwie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Y. z dnia ... lutego 2012r. w sprawie uchylenia rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego z dnia ... kwietnia 2011r., postanowieniem z dnia 28 maja 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. włączył do materiału dowodowego sprawy pismo Dyrektora Jednostki Certyfikującej "P." w sprawie niespełnienia przez stronę w 2008 r. zasad określonych w przepisach o rolnictwie ekologicznym, wskutek naruszenia załącznika I cz. A pkt. 3 rozporządzenia Rady (EWG) 2092/91. W kolei w dniu 16 kwietnia 2012 r. strona przesłała do Biura Powiatowego w Z. kopie protokołów kontroli z dnia ...sierpnia 2008 r. oraz ... grudnia 2008 r. Przedmiotową decyzją z dnia ... czerwca 2012 r. organ pierwszej instancji orzekł o przyznaniu stronie płatności na 2008 r. w pomniejszonej wysokości – według załącznika nr 5 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. – o 100 % stawki, ze względu na nieprawidłowości dotyczące pakietu S02, tzn. nieprowadzenie produkcji rolnej zgodnie z zasadami określonymi w przepisach o rolnictwie ekologicznym, skutkujące nieodpowiednim stanem uprawy (zachwaszczeniem). W dniu ... lipca 2012 r. strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając zastosowanie przez organ pierwszej instancji wadliwej podstawy prawnej, tj. § 16 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dani 20 lipca 2004 r., z naruszeniem zasady niedziałania prawa wstecz. Decyzją z dnia ... lipca 2013 r., nr ..., na podstawie m.in. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Y. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia ze stosunkiem prawnym zaistniałym co prawda przed wejściem w życie nowych przepisów, który jednak trwa w czasie dokonywania zmiany prawa, bowiem ponowna kontrola Jednostki Certyfikującej przeprowadzona w dniu ... grudnia 2008 r. w dalszym ciągu potwierdza naruszenia przepisów o rolnictwie ekologicznym, tj. w niniejszym przypadku rozporządzenia Rady nr 2092/91, a w konsekwencji – wbrew wcześniejszemu stanowisku – zasadne jest zastosowanie sankcji wynikającej z § 16 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Y., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie: - prawa materialnego – polegające na błędnym zastosowaniu przepisów regulujących warunki i tryb udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, a w szczególności § 16 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r.; - przepisów postępowania: art. 6 i art. 7 k.p.a. – przez zastosowanie do wniosku o przyznanie pomocy finansowej złożonego w maju 2008 r. i do prowadzenia uprawy ekologicznej skarżącego sankcji określonej w załączniku nr 5 do rozporządzenia Rady Ministrów z 20 lipca 2004 r. – w brzmieniu obowiązującym dopiero od dnia 24 październiku 2008 r., przez co naruszono także konstytucyjną zasadę nieretroakcji; - naruszenie przepisów postępowania: art. 77 § 1 k.p.a. – poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie; - naruszenie interesu prawnego poprzez niezasadne i niezgodne z prawem odmówienie stronie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za 2008 r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, że w niniejszej sprawie został wydany prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Y. z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. akt III SA/Po 440/10. Stąd kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należało rozpocząć od zbadania prawidłowości wykonania przez organy administracyjne obu instancji wskazań Sądu zawartych w tym orzeczeniu, a co się z tym łączy – uwzględnienia oceny prawnej wyrażonej przez Sąd w tym wyroku. Wskazania te sprowadzały się do konieczności dokonania przez organy samodzielnych ustaleń faktycznych w oparciu o zgromadzone dowody – w tym do włączenia w poczet materiału dowodowego decyzji Dyrektora Jednostki Certyfikującej "P." sp. z o.o. z dnia ... lutego 2009 r. i decyzji Komitetu ad hoc z dnia ... kwietnia 2009 r., a także innych dokumentów wynikających z korespondencji organów z Jednostką Certyfikującą "P.". Zgodnie z art. 144 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd jest związany wydanym wyrokiem od chwili jego ogłoszenia. Z kolei zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Związanie organu administracyjnego oraz sądu oceną prawną oznacza, że w tym zakresie nie mogą one formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonymi wcześniej w prawomocnym orzeczeniu sądowym i zobowiązane są do podporządkowania się jej w pełnym zakresie. Konsekwencję oceny prawnej przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi stanowią wskazania co do dalszego postępowania, których celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd i wytyczenie kierunku działalności organów przy ponownym rozpatrywaniu sprawy (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 19 października 2007 r., II FSK 1128/06; z dnia 4 czerwca 2009r., I OSK 426/08 oraz z dnia 6 kwietnia 2206 r., I GSK 2395/05 – publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, ponownie rozpoznając sprawę organy administracyjne obu instancji wykonały wytyczne Sądu wyrażone w wyroku z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. akt III SA/Po 440/10. W toku powtórnie prowadzonego postępowania, w dniu ... lutego 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. zwrócił się do Dyrektora Jednostki Certyfikującej "P." sp. z o.o. o przekazanie wskazanych decyzji z dnia ... lutego 2009 r. i oraz z ... kwietnia 2009 r. W rezultacie tego wezwania podmiot ten przekazał organowi uwierzytelnione kopie tych decyzji, które zostały włączone w poczet materiału dowodowego sprawy. W postępowaniu odwoławczym zaś Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Y. wezwał stronę do przedstawienia protokołów z kontroli przeprowadzonych przez Jednostkę Certyfikującą "P." sp. z o.o. w dniu ... sierpnia 2008 r. oraz w dniu ... grudnia 2008r., które zostały dostarczone przez stronę w dniu 17 kwietnia 2012 r. Z kolei w dniu ... grudnia 2011 r. organ postanowił o włączeniu do sprawy pism Dyrektora Jednostki Certyfikującej "P." z dnia ... lutego 2009 r. oraz z dnia ... maja 2012 r., wraz z materiałem fotograficznym wykonanym podczas kontroli przez inspektora Jednostki Certyfikującej w dniu ... grudnia 2008 r. Natomiast postanowieniem z dnia 28 maja 2012r. organ pierwszej instancji włączył do materiału dowodowego sprawy pismo Dyrektora Jednostki Certyfikującej "P." w sprawie niespełnienia przez stronę w 2008 r. zasad określonych w przepisach o rolnictwie ekologicznym, wskutek naruszenia załącznika I cz. A pkt. 3 rozporządzenia Rady (EWG) 2092/91. Na podstawie ponownie przeprowadzonego – wyczerpującego – postępowania wyjaśniającego, uzupełnionego o włączone w poczet dowodów dokumenty wskazane przez Sąd we wspomnianym orzeczeniu, organy administracyjne dokonały prawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, z uwzględnieniem zasady wypływającej z art. 80 k.p.a. Ocena ta pozwoliła organowi na ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz zastosowanie do niego § 16 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r., z którego wynika, że jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w realizacji poszczególnych zadań w ramach pakietów, o których stanowi § 1 ust. 2 tego aktu, płatność rolnośrodowiskowa podlega w danym roku zmniejszeniu o wysokości określone w załączniku nr 5 do rozporządzenia – w części przyznanej producentowi rolnemu do działek rolnych, w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie. W rozpoznawanej sprawie zaistniała podstawa do orzeczenia przez organy administracyjne o przyznaniu stronie płatności na 2008 r. w pomniejszonej wysokości – o 100 % stawki, ze względu na nieprowadzenie produkcji rolnej zgodnie z zasadami określonymi w przepisach o rolnictwie ekologicznym, skutkujące nieodpowiednim stanem uprawy (zachwaszczeniem). Należy przy tym podkreślić, że organy administracyjne – zgodnie ze wskazaniami Sądu zawartymi w wyroku z dnia 23 listopada 2010 r. – wyjaśniły jednoznacznie, że skutkiem naruszenia zasad określonych w przepisach o rolnictwie ekologicznym było zbyt duże zachwaszczenie plantacji skarżącego. Sąd stwierdził, że nie jest zasadny zarzut skargi dotyczący niedopuszczalności zastosowania sankcji wynikającej z § 16 ust. 1 pkt 1 w zw. z załącznikiem nr 5 do rozporządzenia z dnia 20 lipca 2004 r. – w brzmieniu obowiązującym od dnia 24 października 2008 r. Wyjaśnienia wymaga fakt, że w sytuacji, kiedy ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie w kwestii przepisów przejściowych, należy przyjąć, że nowa ustawa ma zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie, jak również do zdarzeń, które miały miejsce wcześniej, lecz trwają nadal – po wejściu w życie nowej ustawy (zob. wyrok NSA z 27 listopada 2012 r., II GSK 1715/11, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tą ostatnią sytuacją mamy do czynienia na gruncie analizowanej sprawy, stąd organy zastosowały wskazany przepis prawa materialnego w sposób prawidłowy. Niezależnie od powyższego w rozpoznawanym przypadku skarżący zarzucił organowi odwoławczemu, że dla zastosowania sankcji z załącznika nr 5 nie jest wystarczające stwierdzenie wystąpienie chwastów w uprawie, lecz konieczne jest również ustalenie, jakie zasady określone w przepisach o rolnictwie ekologicznym zostały naruszone, na skutek czego w uprawie wystąpiło zachwaszczenie. Podkreślenia wymaga okoliczność, że w prawomocnym wyroku z dnia 23 listopada 2010 r. Sąd stwierdził, że przedmiot kontroli Jednostek Certyfikującej jest inny niż przedmiot kontroli na miejscu wykonywanej przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Już z tego powodu należy uznać wspomniany zarzut skargi za nieuzasadniony, gdyż opiera się on na błędnym założeniu, nieuwzględniającym faktu, że pracownicy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie posiadają kompetencji w zakresie oceny spełnienia przez producenta rolnego kryteriów (zasad) produkcji w rolnictwie ekologicznym. Do oceny tej zostały powołane właściwe jednostki certyfikujące. W konsekwencji organ prawidłowo postąpił, włączając w poczet materiału dowodowego sprawy decyzję Dyrektora "P." z dnia ... lutego 2009 r. oraz decyzję Komitetu ad hoc z dnia ... kwietnia 2009 r., a także pisma Dyrektora Jednostki Certyfikującej z dnia ... lutego 2009 r. (wraz z dokumentacją fotograficzną) i z dnia ... maja 2012 r. Jak wskazano powyżej, na podstawie obiektywnej oceny materiału dowodowego sprawy organy prawidłowo rozstrzygnęły o zastosowaniu sankcji z § 16 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 20 lipca 2004 r. W tym stanie rzeczy, uznając zarzuty skargi za bezzasadne, Sąd orzekł, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło