III SA/Po 135/26
WyrokWSA w Poznaniu2026-03-12
Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak, Katarzyna Witkowicz-Grochowska, Wojciech Rowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy rozpatrująca skargę na sposób załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, podjęta na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego o skardze powszechnej, jest zgodna z prawem, czy też powinna być rozpatrzona na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy rozpatrująca skargę dotyczącą sposobu załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, podjęta na podstawie przepisów o skardze powszechnej (Dział VIII K.p.a.), jest wadliwa. Zgodnie z art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej, do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rada gminy nie miała zatem podstaw do rozpatrzenia takiej skargi w trybie K.p.a., a jej uchwała, podjęta z naruszeniem przepisów K.p.a., u.s.g. oraz u.d.i.p., stanowi istotne naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie jej nieważności.Stan faktyczny
Wojewoda zaskarżył uchwałę Rady Gminy, która uznała za bezzasadną skargę na działalność Wójta Gminy dotyczącą sposobu załatwienia wniosku o udzielenie informacji publicznej. Wojewoda zarzucił, że Rada Gminy błędnie zakwalifikowała skargę jako skargę powszechną (art. 227 K.p.a.) i rozpatrzyła ją w trybie K.p.a., podczas gdy powinna być ona rozpatrzona na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 21 u.d.i.p.). Rada Gminy w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, wskazując na swoje kompetencje do rozpatrywania skarg na działania wójta oraz na fakt odrzucenia skargi wnioskodawcy na uchwałę przez WSA.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały Rady Gminy i zasądził od Gminy na rzecz Wojewody zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Sędzia WSA Wojciech Rowiński (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2026 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia 2 września 2025 r. nr [...] w sprawie rozpatrzenia skargi na działalność Wójta Gminy [...] 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2. zasądza od Gminy [...] na rzecz skarżącego Wojewody [...] kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Rada Gminy w dniu 5 września 2025 r. podjęła [...] w sprawie rozpatrzenia skargi na działalność Wójta Gminy [...].
Skargę na powyższa uchwałę wniósł pismem z dnia 17 listopada 2025 r. Wojewoda (dalej również: skarżący lub Wojewoda), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, r. B.. Skarżący zaskarżył powyższą uchwałę w całości i wniósł o stwierdzenie jej nieważności ze względu na istotne naruszenie prawa oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że zaskarżona uchwała została wydana z istotnym naruszeniem art. 229 pkt 3 ustawy z dnia 13 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 769 ze zm., dalej: K.p.a.), art. 18b ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm., dalej: u.s.g.) oraz art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej: u.d.i.p.).
Wojewoda wyjaśnił, że mocą zaskarżonej uchwały Rada Gminy (dalej również: organ) uznała za bezzasadną skargę na działalność Wójta Gminy [...] z dnia 21 czerwca 2025 roku złożoną przez A. W. w przedmiocie sposobu załatwienia wniosku o udzielenie informacji publicznej (§ 1 zaskarżonej uchwały), zobowiązując jednocześnie Przewodniczącego Rady Gminy do powiadomienia Skarżącego o sposobie załatwienia skargi, poprzez przesłanie odpisu niniejszej uchwały wraz z uzasadnieniem (§ 2 zaskarżonej uchwały). Zgodnie z dyspozycją § 3, uchwała weszła w życie z dniem podjęcia.
Zdaniem Wojewody z treści zaskarżonej uchwały, jej podstawy prawnej, jak i uzasadnienia wynika, że Rada Gminy zakwalifikowała rozpatrywaną skargę na Wójta Gminy [...] jako tzw. skargę powszechną, o której mowa w art. 227 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Następnie Rada Gminy uznała się za organ właściwy w świetle przepisów art. 229 pkt 3 K.p.a. oraz art. 18b ust. 1 u.s.g., i rozpatrzyła przedmiotową skargę w trybie unormowanym przepisami Działu VIII K.p.a.
W ocenie Wojewody powołane przez organ przepisy art. 229 pkt 3 K.p.a., a w konsekwencji art. 18b ust. 1 u.s.g., nie mogły mieć w niniejszej sprawie zastosowania, a Rada Gminy nie mogła w ich oparciu rozpatrzyć (uznać za bezzasadną) skargi na działalność Wójta Gminy [...] w przedmiocie sposobu załatwienia wniosku o udzielenie informacji publicznej, bowiem zarówno jej właściwość, jak i stosowanie przepisów K.p.a. w tym zakresie wyłącza przepis szczególny, tj. art. 21 u.d.i.p. Skarżący podkreślił, że zgodnie z art. 21 u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: P.p.s.a.).
Zdaniem Wojewody, jeśli A. W. (dalej również: Wnioskodawca) nie był zadowolony ze sposobu załatwienia przez Wójta Gminy [...] jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej (np. z uwagi na błędną kwalifikację jego żądania zawartego we wniosku jako niedotyczącego informacji publicznej czy też niezachowanie terminu na udostępnienie informacji publicznej) i złożył w tym przedmiocie skargę do organu, to winna być ona przekazana do sądu administracyjnego i rozpatrzona przez ten sąd, zgodnie z dyspozycją art. 21 u.p.i.d., przy zastosowaniu przepisów P.p.s.a. Wykazane uchybienia – w ocenie Wojewody – stanowią ten rodzaj naruszenia prawa, które nie może być tolerowane w demokratycznym państwie. Rada Gminy, rozpatrując we własnym zakresie skargę na Wójta Gminy [...] "w przedmiocie sposobu załatwienia wniosku o udzielenie informacji publicznej", w oparciu o przepisy Działu VIII K.p.a., istotnie naruszyła przepisy K.p.a., u.s.g. oraz u.d.i.p. dotyczące właściwości i trybu procedowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazano, że organ miał podstawy do rozpatrzenia skargi na działalność Wójta Gminy [...], zgodnie z art. 229 pkt 3 K.p.a. Organ zaznaczył, że w myśl art 18b ust. 1 u.s.g. rada gminy rozpatruje skargi na działania wójta i gminnych jednostek organizacyjnych; wnioski oraz petycje składane przez obywateli; w tym celu powołuje komisję skarg, wniosków i petycji. Ponadto, Wnioskodawca zaskarżył już przedmiotową uchwałę z dnia 5 września 2025 r. do sądu administracyjnego, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 27 października 2025 r. (sygn. akt IV SA/Po 912/25) odrzucił skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024, poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Kierując się wspomnianym kryterium legalności, sądy administracyjne dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego aktualnego na dzień wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach kontroli zgodności z prawem uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego oraz aktów organów administracji rządowej stanowiących przepisy prawa miejscowego. Uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a., sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 P.p.s.a.).
Przedmiotem tak rozumianej kontroli Sądu jest w niniejszej sprawie [...] Rady Gminy z dnia 2 września 2025 r. w sprawie rozpatrzenia skargi na działalność Wójt Gminy [...]. Jak wynika z treści uchwały, została ona wydana na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 18b ust. 1 u.s.g. oraz art. 229 pkt 3 K.p.a.
Kolejno wskazać trzeba, że zaskarżona uchwała została podjęta w związku z trybem postępowania prowadzonego ze skargi powszechnej (dział VIII K.p.a.). W myśl art. 227 K.p.a. przedmiotem skargi powszechnej może być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Skarga ta wnoszona jest w związku z już podjętym działaniem organu, ewentualnie w związku z brakiem takiego działania, ma na celu zwrócenie uwagi właściwym organom na nieprawidłowości powstałe w wyniku takiego działania lub zaniechania. Organem właściwym do rozpoznania skargi na działalność wójta – w przypadku innych zadań niż zlecone – jest rada gminy stosownie do art. 229 pkt 3 K.p.a.
Postępowanie w sprawie skarg powszechnych co do zasady jest samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniem administracyjnym o charakterze uproszczonym, które kończy się czynnością materialno-techniczną, określoną w art. 238 § 1 K.p.a., tj. zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że na zawiadomienie o sposobie załatwienia sprawy nie służy skarga do sądu administracyjnego. Działania podejmowane przez organ w trybie przepisów działu VIII K.p.a. nie stanowią aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, K.p.a. Komentarz, wyd. 10, Warszawa 2009, s. 686 do 686; M. Jaśkowska [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, K.p.a. Komentarz, Warszawa 2009, s. 924-925), czy aktów jednostek samorządu terytorialnego, innych niż określone w art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a., a podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. Tego typu akty lub czynności muszą spełniać następujące przesłanki: nie mają charakteru decyzji lub postanowienia; są podejmowane w sprawach indywidualnych; muszą mieć charakter publicznoprawny; dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (por. J. P. Tarno, P.p.s.a., Komentarz, Warszawa 2006, s. 29-30). Zawiadomienie z art. 238 § 1 K.p.a. nie posiada tej ostatniej cechy, co przesądza o niezaskarżalności tego typu czynności.
Skarga powszechna jest środkiem obrony interesów jednostki, których naruszenie nie daje podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny nie jest zatem właściwy do rozpoznawania takich skarg, kontroluje bowiem działalność administracji publicznej w zakresie określonym w P.p.s.a. W świetle powyższego, za zasadę należy uznać niedopuszczalność skargi do sądu administracyjnego na zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi, wydane przez właściwy organ, po przeprowadzeniu postępowania w trybie działu VIII k.p.a. Powyższe ustalenia można odnieść również do zawiadomień wydawanych przez kolegialne organy administracji publicznej rozpatrujące skargi powszechne, których jedyną możliwą formą działalności są uchwały, np. rady gminy, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. Nie ulega zatem wątpliwości, że zaskarżenie do sądu administracyjnego uchwały podjętej przez radę gminy w trybie przepisów K.p.a. regulujących tryb skargowy, powinno skutkować odrzuceniem skargi z uwagi na brak uprawnienia sądu do orzekania w tym zakresie (art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Taka sytuacja miała też miejsce w niniejszej sprawie, gdyż przedmiotową uchwałę zaskarżył do sądu administracyjnego Wnioskodawca, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 27 października 2025 r. (sygn. IV SA/Po 912/25) odrzucił jego skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Powyższe nie stanowiło jednak przeszkody do odszukania kompetencji szczególnych wyróżnionych prawnie podmiotów do zaskarżania takich aktów (uchwał) w ramach nadzoru nad przestrzeganiem prawa przez organy gminy. Takimi przepisami mogą być regulacje zawarte w odrębnych ustawach, w tym ustrojowych ustawach samorządowych. W konsekwencji prowadzi to do uznania, że sąd administracyjny jest uprawniony do kontroli takich aktów. W myśl art. 3 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają bowiem również w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 6 listopada 2025 r., sygn. II SA/Go 468/25; wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń CBOSA, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 86 ust. 1 u.s.g. nadzór nad działalnością gminną sprawują Prezes Rady Ministrów i wojewoda, a w zakresie spraw finansowych regionalna izba obrachunkowa. Nadzór ten polega, m.in. na kontroli zgodności uchwał rady z obowiązującym prawem (art. 85 u.s.g.). Wiąże się z tym obowiązek przedłożenia podjętych przez radę uchwał wojewodzie (art. 90 ust. 1 u.s.g). Stosownie do treści art. 93 ust. 1 u.s.g określającym przedmiot skargi do sądu administracyjnego, określono krąg podmiotów mających legitymację skargową, co pozwala na objęcie kontrolą sądową innych aktów na zasadzie lex specialis w stosunku do art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a. Ustawodawca odmiennie określił zakres aktów organów jednostek samorządu terytorialnego zaskarżalnych do sądu administracyjnego.
W myśl art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna. O nieważności uchwały w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia jej doręczenia organowi nadzoru. Po upływie tego terminu organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały, może natomiast zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego, o czym stanowi art. 93 ust. 1 u.s.g. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego wniesienie przez wojewodę skargi do sądu jest wykonywaniem uprawnień nadzorczych, natomiast zakres przedmiotowy uchwał, których zaskarżenie do sądu administracyjnego jest dopuszczalne, nie został zawężony do spraw z zakresu administracji publicznej (zob. wyrok NSA z dnia 29 lipca 2004 r., sygn. OSK 607/04). Z powyższych rozważań wynika zatem, że nie można odmówić organowi nadzoru prawa zaskarżenia do sądu uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego, bez względu na jej przedmiot. Przepisy rozdziału 10 u.s.g nie wprowadzają bowiem ograniczeń w nadzorze ze względu na przedmiot uchwały ani jej charakter prawny. Organ nadzoru może więc zaskarżyć do sądu każdą uchwałę organu gminy. Również więc uchwały rozstrzygające skargi na działania prezydenta miasta podlegają wskazanej zasadzie. Rozstrzygnięcie takiej skargi następuje, zgodnie z art. 14 ust. 1 w zw. z art. 18a ust. 1 u.s.g. i art. 229 pkt 3 K.p.a., przez podjęcie uchwały, gdyż tak jest wyrażona wola organu kolegialnego.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać trzeba, że organem nadzoru nad Radą Gminy jest Wojewoda. Skoro zatem Wojewoda nie podjął w terminie określonym w art. 91 ust. 1 u.s.g. stosownego rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność zaskarżonej uchwały, to jedynym sposobem ewentualnego wyeliminowania jej z obrotu prawnego była skarga do sądu administracyjnego. Możliwość zaskarżania uchwał przez organ nadzoru ma bowiem na celu, bez względu na ich przedmiot, kontrolę ich legalności. Odmienna interpretacja art. 93 ust. 1 u.s.g. prowadziłaby do sytuacji, w których znaczna część uchwał organów pozostawałaby poza jakąkolwiek kontrolą sądową, co byłoby sprzeczne z zasadą praworządności (por. postanowienie NSA z 5 grudnia 2005 r., sygn. OSK 1221/05).
Stwierdzić zatem należało, że Wojewoda miał uprawnienie do zaskarżenia przedmiotowej [...] Rady Gminy z dnia 2 września 2025 r.
Kolejno nadmienić trzeba, że stosownie do art. 147 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Zgodnie z art. 91 ust. 4 u.s.g. w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Stąd też organ nadzoru domagając się przed sądem administracyjnym w trybie art. 93 ust. 1 u.s.g. stwierdzenia nieważności uchwały może to czynić jedynie w przypadku istotnego naruszenia prawa.
Do istotnych wad, skutkujących stwierdzeniem nieważności, zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, "Samorząd Terytorialny" 2001, z. 1-2, s. 101-102). Natomiast nieistotne naruszenia prawa, które nie stanowią przesłanki do stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia, to takie naruszenia, które są mniej doniosłe w porównaniu z innymi przypadkami wadliwości, czyli np. nieodpowiednie oznaczenie uchwały, powołanie wadliwej podstawy prawnej, oczywista omyłka pisarska lub rachunkowa. Są to takie naruszenia, które nie mają wpływu na treść uchwały lub zarządzenia.
W niniejszej sprawie Wojewoda zarzucił organowi naruszenie art. 229 pkt 3 K.p.a., art. 18b ust. 1 u.s.g. oraz art. 21 u.d.i.p. W ocenie Wojewody przepisy art. 229 pkt 3 K.p.a. oraz art. 18b ust. 1 u.s.g. nie mogły mieć w niniejszej sprawie zastosowania, gdyż ich zastosowanie wyłączał przepisy szczególny, tj. art. 21 u.d.i.p.
Powyższe stanowisko Wojewody należało uznać za trafne oraz zasadne. W myśl art. 21 u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy P.p.s.a. Ponadto, ustawa o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.) – jako ustawa szczególna – reguluje w sposób kompleksowy kwestie związane z prawem dostępu do informacji publicznej, a zatem to jej uregulowania decydują o trybie postępowania w tych sprawach. Przepisy K.p.a. w tego typu postępowaniach znajdują zastosowanie tylko wtedy, gdy przepisy tej ustawy tak stanowią. Ustawa o dostępie do informacji publicznej odsyła natomiast do przepisów K.p.a. jedynie w art. 16 ust. 2 u.d.i.p., który w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 6 listopada 2015 r., sygn. II SA/Łd 818/15).
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że Wnioskodawca kwestionował prawidłowość rozpatrzenia jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 8 czerwca 2025 r. Jednocześnie złożone przez Wnioskodawcę pismo z dnia 21 czerwca 2025 r. zatytułowane zostało "Skarga w trybie art. 227 k.p.a. na działanie Wójta Gminy [...] – dotyczące odpowiedzi na wniosek z dnia 8 czerwca 2025 r.", a jej adresatem była Rada Gminy (k. 32 akt sądowych). Jak wynika jednak z utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego oraz poglądów doktryny, przy ustaleniu charakteru pisma strony nie ma decydującego znaczenia jego tytuł, ani nawet dosłowne powołanie poszczególnych zawartych w niej zwrotów, ale ocena intencji strony dokonana w oparciu o całokształt podniesionych okoliczności. O tym, jaki charakter ma mieć ostateczne pismo decyduje strona, ale w razie wątpliwości w tym zakresie obowiązkiem organu administracji publicznej jest przekazanie stronie informacji o jej sytuacji procesowej, przysługujących jej środkach obrony jej praw oraz uwarunkowaniach ich złożenia, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa (zob. wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2006 r., sygn. I OSK 1134/05 oraz A. Krawczyk [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. W. Chróścielewski, Warszawa 2025, art. 63, LEX).
Chociaż Wnioskodawca (A. W.) w tytule pisma z dnia 21 czerwca 2025 r. wskazał, że jest to skarga w trybie art. 227 K.p.a. (skarga powszechna), to z całokształtu podniesionych przez niego okoliczności – w tym z kolejnych składanych pism z dnia 30 czerwca oraz z dnia 5 sierpnia 2025 r. – wynika, że skarży naruszenia prawa związane z rozpatrzeniem złożonego przez niego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W orzecznictwie wskazuje się, że w przypadku, gdy rozpoznanie takiego pisma (skargi) dotyczyłoby konkretnej sprawy związanej z dostępem do informacji publicznej, to zastosowanie znajduje tryb uregulowany w art. 21 u.d.i.p., a nie w art. 229 pkt 3 K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2024 r., sygn. III OSK 1467/24).
Dlatego też organ powinien był zastosować art. 21 u.d.i.p. i przekazać pismo Wnioskodawcy do rozpatrzenia sądowi administracyjnemu. Podkreślenia wymaga bowiem, że weryfikacja zarzuconych Wójtowi Gminy [...] bezprawnych działań polegających na zaniechaniu udostępnienia informacji publicznej mogła nastąpić wyłącznie na gruncie przepisów P.p.s.a., a więc w postępowaniu przed sądem administracyjnym. To natomiast uniemożliwiało uznanie pisma z dnia 21 czerwca 2025 r. jako skargi powszechnej i rozpoznanie jej w trybie przepisów określonych w Dziale VIII K.p.a.
Nie bez znaczenia dla sprawy pozostaje też okoliczność podnoszona przez Wojewodę, związana z pozbawieniem Wnioskodawcy kontroli sądowej prawidłowości rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 8 czerwca 2025 r. Zakwalifikowanie przez organ pisma z dnia 21 czerwca 2025 r. jako skargi powszechnej (opisanej w Dziale VIII K.p.a.) doprowadziło pośrednio do pozbawienia Wnioskodawcy możliwości skorzystania z kontroli sądowej. Jak wynika bowiem z orzecznictwa sądowoadministracyjnego, sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg, których przedmiotem są akty zapadające w trybie przepisów Działu VIII K.p.a., w tym uchwały rady gminy (zob. postanowienie NSA z 11 stycznia 2018 r., sygn. I OSK 2760/17). Zwrócił na to uwagę zresztą sam organ, który w odpowiedzi na skargę nadmienił, że skarga Wnioskodawcy na przedmiotową uchwałę z dnia 2 września 2025 r. została odrzucona postanowieniem tutejszego Sądu z dnia 27 października 2025 r. (sygn. IV SA/Po 912/25).
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności przyjąć należało, że podjęcie zaskarżonej uchwały przez Radę Gminy z naruszeniem art. 229 pkt 3 K.p.a., art. 18b ust. 1 u.s.g. oraz art. 21 u.d.i.p stanowiło istotne naruszenie prawa, o którym mowa w art. 91 ust. 1 u.s.g., co też uzasadniało stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały.
O kosztach postępowania sądowego (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz Wojewody kwotę 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika według stawek minimalnych na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2023, poz. 1935 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło