III SA/Po 1422/13

Dnia 10 września 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Walentyna Długaszewska po rozpoznaniu w dniu 10 września 2014 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.B. i P.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia ... sierpnia 2013 r. nr ... w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym, leśnym oraz podatku od nieruchomości za 2013 r. postanawia 1. odmówić M.B. przyznania prawa pomocy, 2. odmówić P.B. przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia ... lipca 2014 r. M.B. i P.B. wnieśli ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Z oświadczeń przez nich złożonych wynika, że prowadzą oni wspólnie gospodarstwo domowe. Dochód uzyskuje jedynie P.B., ze stosunku pracy, w wysokości ... zł brutto miesięcznie, przy czym aktualnie przebywa na zasiłku chorobowym. Skarżąca pozostaje na utrzymaniu męża. Wcześniej skarżący był właścicielem dobrze funkcjonującej firmy, tj. stacji kontroli pojazdów. Dnia ... lipca 2010r. decyzją Starosty K. zakazano skarżącemu prowadzenia działalności gospodarczej. Obecnie skarżący musi obsługiwać znaczne kwoty kredytowe i leasingowe przy braku dochodów, które wcześniej przynosiła stacja kontroli pojazdów. Do swojego majątku skarżący zaliczył nieruchomość rolną o pow. ... ha. Wyjaśnił również, że w budynkach związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, działalności takiej nie prowadzi. Cześć tych budynków dzierżawi i z uzyskiwanego z tego tytułu dochodu spłaca zobowiązania zaciągnięte w związku z wcześniejszym funkcjonowaniem stacji kontroli pojazdów. W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego z dnia ... lipca 2014 r. o odmowie przyznania skarżącym prawa pomocy podnieśli oni, że wszelkie ustalenia w tym przedmiocie nie odzwierciedlają stanu faktycznego. Skarżący podkreślili, że nie posiadają środków na opłacenie kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 oraz 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane na wniosek strony, będącej osobą prawną, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Oceniając ponowny wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy należy zauważyć, że nie wskazali oni żadnych nowych okoliczności, które nie byłyby już przedmiotem analizy w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Nie bez znaczenia jest również, że sytuacja finansowa i majątkowa skarżących była już oceniana w innych postępowaniach przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu (m.in. w sprawach o sygn. akt: III SA/Po 282/14 oraz III SA/Po 33/11). Rozpoznając wniosek strony w niniejszej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do przyznania skarżącym prawa pomocy. Sytuacja majątkowa wnioskodawców nie uzasadnia bowiem stanowiska o braku możliwości poniesienia przez nich pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Średnie miesięczne przychody wnioskodawców wielokrotnie przewyższają obciążenia z tytułu kosztów sądowych oraz deklarowanych kosztów utrzymania koniecznego. Na ograniczenie możliwości płatniczych wnioskodawców nie wskazują również wydatki realizowane w pozarolniczej działalności gospodarczej oraz w działalności rolniczej. Natomiast sam ujemny wynik finansowy z pozarolniczej działalności gospodarczej, istnienie zobowiązań kredytowych, czy wszczęcie postępowań egzekucyjnych nie są wystarczające dla stwierdzenia, że wnioskodawcy nie posiadają możliwości przeznaczenia środków finansowych na uiszczenie pełnych kosztów postępowania. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej i nie przesądza automatycznie o zaistnieniu przesłanek przyznania prawa pomocy. Równocześnie należy wskazać, że w rozpoznawanym skarżący nie przedstawili pełnych danych, które w sposób rzetelny przedstawiałyby ich sytuację majątkową i rodzinną. Nie ujawniono wysokości dopłat otrzymanych z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do prowadzonej działalności rolniczej. Skarżący nie ujawnili także informacji dotyczących powiązań ze spółką z o.o. "B.", która należy do ich syna P.B. Podkreślić trzeba, że ciężar dowodu w zakresie przesłanek warunkujących zwolnienie od kosztów sądowych obciąża stronę, która powinna wykazać i wyczerpująco uzasadnić okoliczności stanowiące podstawę żądania. Rolą sądu jest natomiast dokonanie wnikliwej oceny twierdzeń i dowodów przedłożonych przez stronę zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a w konsekwencji rozstrzygnięcie, czy sytuacja materialna strony daje podstawy do skorzystania ze zwolnienia z art. 245 p.p.s.a. Niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę, że w przypadku podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą ma on obowiązek zarezerwować środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych związanych z ewentualnie prowadzonymi postępowaniami sądowymi, gdyż prowadzenie takich postępowań mieści się w ryzyku działalności gospodarczej (por. m.in. wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08; ponadto: postanowienie NSA z 13 marca 2012 r. II FZ 195/12 – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący decydując się na wkroczenie na drogę postępowania sądowego powinni byli przewidzieć, że będzie wiązało się to z koniecznością uiszczenia wpisu oraz innych kosztów postępowania. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i wobec tego powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zapobiegliwości i przezorności w tym zakresie należy szczególnie wymagać od osób toczących spory sądowe w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, która ze swej istoty wiąże się z ryzykiem ponoszenia wszystkich związanych z nią konsekwencji, w tym kosztów – także sądowych (por. postanowienia NSA: z 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 61/04; z 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04 oraz z 19 listopada 2004 r., FZ 463/04 – publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W okolicznościach niniejszej sprawy, w ocenie Sądu, zdobycie środków finansowych przez skarżących jest obiektywnie możliwe. Z tego względu, na podstawie art. 245 § 3 oraz art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.