III SA/Po 1507/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Małgorzata Górecka Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 marca 2022 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...]i na czynność Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2021r. w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji postanawia: I. odrzucić skargę, II. zwrócić stronie skarżącej [...] Sp. z o.o. w [...] kwotę [...]- zł ([...] złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi C. sp. z o. o. w Łodzi w dniu 30 września 2021r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na czynność Prezydenta Miasta z 30 sierpnia 2021 r. polegającą na wypłacie kwoty dotacji oświatowej za sierpień 2021 r. dla S. w L. na kwotę 2907,25 zł, L. w L. na kwotę 1851,75 zł, S. w L. na kwotę 423,40 zł i S. w L. na kwotę 664,80 zł. Skarżąca wniosła o stwierdzenie bezskuteczności wypłaty zaniżonej – jej zdaniem - dotacji oświatowej w sierpniu 2021 r. oraz uznanie obowiązku wypłaty przez organ na rzecz skarżącej dotacji we właściwej kwocie, a także o zasądzenie od organu kosztów postępowania sądowego. W skardze podkreślono, że wnoszona jest ona z ostrożności procesowej. Skarżąca podziela bowiem stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym skarga na czynności organu wykonawczego gminy polegająca na wypłacie (zaniżonej) dotacji oświatowej podlega odrzuceniu, albowiem czynność ta jest jedynie czynnością techniczną polegającą na przelaniu środków pieniężnych na rachunek bankowy podmiotu prowadzącego szkołę. Właściwą drogą dochodzenia roszczenia związanego z wypłatą dotacji, będącego w istocie roszczeniem o zapłatę, jest droga postępowania cywilnego, przed sądem powszechnym. Zważywszy jednak, że sądy powszechne na gruncie art. 47 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 17 ze zm., dalej: ufzo) stoją na stanowisku o niedopuszczalności drogi sądowej i odrzucają pozwy o zapłatę zaniżonej/niewypłaconej dotacji, spółka wniosła przedmiotową skargę. Na wezwanie Sądu skarżąca uiściła wpis od skargi w kwocie 200 zł. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skargę jako spóźnioną należało odrzucić. Na wstępie Sąd pragnie wyjaśnić, dlaczego skargę uznano za dopuszczalną, jako wniesioną na czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień wynikających z przepisów prawa, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 329 ze zm.; dalej jako Ppsa) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Przepis art. 26 ust. 2 ufzo określa, że niepubliczne szkoły, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy o systemie oświaty, dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego. Na podstawie art. 34 ust. 1 ufzo, dotacje, o których mowa w art. 15 - 21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30 oraz 31 ust. 1, są przekazywane na rachunek bankowy przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, lub zespołu szkół lub placówek, w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego; w przypadku dotacji, o której mowa w art. 31 ust. 1, liczba części należnej dotacji jest równa liczbie miesięcy, w których prowadzony jest dany kwalifikacyjny kurs zawodowy. Zgodnie zaś z treścią art. 47 ufzo czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15 - 21, art. 25, art. 26, art. 28 - 32 i art. 40 - 41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15 - 21, art. 25, art. 26, art. 28 - 32 i art. 40 - 41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa Z powołanych przepisów wynika, że ustawodawca uznał sądy administracyjne za właściwe do rozpoznania skarg na czynności organu dotującego, polegające na ustaleniu oraz przekazaniu dotacji oświatowej. Tym samym za właściwe do rozpoznawania spraw w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej. Okoliczność, że w art. 47 ufzo, nie wymienia się art. 34 ust. 1 ufzo, nie świadczy o tym, że uprawnionemu podmiotowi nie służy skarga do sądu administracyjnego na czynności w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji. Przepis art. 34 ufzo ma charakter czysto techniczny związany z formą przekazania dotacji uprawnionemu podmiotowi oraz uszczegóławia sposób liczenia dotacji. Istotne jest zaś, że w art. 47 ufzo, wymienia się art. 26 ufzo, który jest podstawą dla przyznania stosownej dotacji oraz, że zaliczono czynności organu dotującego, podejmowane na podstawie tego przepisu, jako czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa. Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela przeważające aktualnie stanowisko prezentowane w judykaturze sądów administracyjnych, uznające właściwość sądów administracyjnych do rozpoznawania spraw w przedmiocie wypłaty kwoty dotacji oświatowej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 marca 2021 r., sygn. I GSK 1713/20, z 17 listopada 2021 r., sygn. akt I GSK 1168/21, dostępne w bazie orzeczeń na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wskazuje się bowiem, przepis art. 47 ufzo nie stanowi, że czynnościami, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa, są wyłącznie te, które realizowane są na podstawie przepisów w nim enumeratywnie wymienionych. Przepis ten w ogóle nie odnosi się do rodzajów czynności, poprzez ich określenie w poszczególnych artykułach ufzo. Zatem nie można doszukiwać się braku wymienienia czynności z art. 34 ufzo w art. 47 ufzo, jako podstawy do wyłączenia kognicji sądów administracyjnych w tym przypadku. Gdyby bowiem przyjąć, że tylko czynność określona w konkretnym artykule ufzo jest czynnością, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa, a więc może być przedmiotem skargi, przepis art. 47 ufzo określający te czynności w sposób ogólny byłby faktycznie zbiorem pustym. Z pewnością nie to było zamierzeniem ustawodawcy. Z tych względów skargę w niniejszej sprawie należało uznać za dopuszczalną. Niemniej z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia Sąd nie mógł jej merytorycznie rozpoznać, tj. dokonać kontroli legalności zaskarżonej czynności. Zgodnie z art. 53 § 2 Ppsa, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa, wnosi się w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Przepis art. 58 § 1 pkt 2 Ppsa zobowiązuje zaś sąd do odrzucenia skargi wniesionej po upływie terminu do jej wniesienia. W sprawach ze skarg na czynność polegającą na wypłacie kwoty dotacji przyjmuje się, że dniem, w którym skarżąca dowiedziała się o zaskarżonej czynności, był dzień przekazania na rachunek bankowy strony skarżącej kwestionowanej kwoty dotacji przez organ (por. przykładowo postanowienie NSA z 16 marca 2022r., sygn. I GZ 70/22, postanowienie NSA z 6 maja 2021 r., sygn. I GZ 113/21, dostępne - jak wyżej). Sąd na podstawie załączonych do akt sprawy potwierdzeń przelewów dotacji za sierpień 2021 r. stwierdził, że środki finansowe na rachunek bankowy skarżącej spółki (cztery dotacje dotyczące czterech szkół) zostały przekazane w dniu 30 sierpnia 2021 r. Skoro więc w tym dniu skarżąca dowiedziała się o czynności przekazania dotacji to 30-dniowy termin do wniesienia skargi upływał stronie 29 września 2021 r. (środa). Tymczasem skarżąca wniosła skargę za pośrednictwem polskiego urzędu pocztowego dzień później - 30 września 2021 r. (data stempla pocztowego). Sąd nie podzielił stanowiska strony skarżącej, że termin z art. 53 § 2 Ppsa należy liczyć z upływem 30 września 2021 r., jako ostatniego dnia miesiąca, w którym uprawnionemu podmiotowi powinna być przekazana dotacja przez organ. Przepis art. 34 ust. 1 ufzo określa maksymalny termin, do którego dotacja (część dotacji za dany miesiąc) winna zostać danej szkole wypłacona przez organ, nie zakazuje natomiast wypłaty należnej dotacji wcześniej. Stanowisko skarżącej stoi w sprzeczności z art. 53 § 2 Ppsa, który wyraźnie określa początek biegu terminu do wniesienia skargi na dzień, w którym strona faktycznie dowiedziała się o wydaniu aktu lub podjęciu czynności. Skoro przedmiotem zaskarżenia skarżąca spółka uczyniła konkretną czynność organu, to istotne – z punktu widzenia art. 53 § 2 Ppsa – jest wyłącznie ustalenie dnia, w którym skarżąca dowiedziała się o jej dokonaniu (por. postanowienie NSA z 16 marca 2022 r. sygn. I GZ 70/22). Zważywszy na okoliczność, że skarżąca reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika oraz wielokrotnie korzystała z prawa wniesienia skargi na czynność organu polegającą na wypłacie dotacji oświatowej, co Sądowi wiadomym jest z urzędu (przykładowo w sprawach o sygn. II SA/Go 1096/21, II SA/Go 963/21, II SA/Go 1030/21, III SA/Po 1399/21), brak było podstaw do zastosowania art. 53 § 2 zdanie drugie Ppsa, tj. uznania, że wniesienie skargi z uchybieniem terminu nastąpiło bez winy skarżącej. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 Ppsa orzekł jak w pkt I. sentencji postanowienia. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 Ppsa Sąd zwrócił skarżącej uiszczony wpis w kwocie 200 zł od skargi odrzuconej (pkt II. sentencji postanowienia).