III SA/Po 170/04

W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 lipca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś Sędziowie NSA Ryszard Słupczyński Maria Skwierzyńska ( spr.) Protokolant: referent stażysta Barbara Dropek po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2004r. sprawy ze skarg Redakcji "E.K." i C. J. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia "Statutu Miasta i Gminy K. oddala skargi /-/ M. Skwierzyńska /-/ B. Koś /-/ R. Słupczyński Redakcja [...] po uprzednim bezskutecznym wezwaniu Rady Miejskiej do usunięcia naruszenia prawa, zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu niezakwestionowaną przez Wojewodę w trybie nadzoru uchwałę Nr [...] 2003 Rady Miejskiej z dnia [...] w sprawie uchwalenia Statutu Miasta i Gminy K., wnosząc o stwierdzenie nieważności tejże uchwały, ewentualnie o stwierdzenie nieważności § 14 ust. 2 § 38 i § 12 ust. 2 Regulaminu Rady Miejskiej w K. stanowiącego załącznik do wskazanej uchwały. Skarżący zarzuca tejże uchwale naruszenie jego interesu prawnego tj. prawa do wolności prasy i swobody pozyskiwania przez prasę informacji oraz prawa do rzetelnego informowania obywateli. § 14 ust. 2 Regulaminu Rady Miejskiej w K. definiuje jawność obrad Rady i ogranicza ilość obecnych na sali obrad do ilości miejsc siedzących, co ogranicza jawność obrad Rady Miejskiej przez uniemożliwienie wstępu na sesje Rady przedstawicielom prasy. Ponadto § 38 ust.1 Regulaminu zawiera zapis mówiący o tym, że rejestracja obrad Rady odbywać się może z miejsc przeznaczonych dla publiczności ( których jest 48), co uniemożliwia zebranie przez prasę rzetelnej informacji i jej rejestrowanie. Natomiast § 12 ust. 2 w.w. Regulaminu pozwala Burmistrzowi K. na wyłączenie jawności i dostępności sesji przez wezwanie na nią kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, których jest prawie 40. Zdaniem skarżącej Redakcji zawarte w Regulaminie Rady Miejskiej w K. zapisy naruszają art. 14 i 54 Konstytucji przez ograniczenie wolności prasy, a także art. 6 ust. 4, art. 1 art. 3 a Prawa prasowego co do prawa obywateli do rzetelnej informacji uzyskiwanej za pośrednictwem prasy, jawności życia publicznego, kontroli i krytyki społecznej przez naruszenie prawa wstępu przedstawicieli prasy na jawne sesje rady gminy, co gwarantuje art. 61 Konstytucji i art. 11 b ustawy o samorządzie gminnym. Uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...]r.- po wcześniejszym bezskutecznym wezwaniu Rady Miejskiej w K. do usunięcia naruszenia prawa- zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu także C. J., zarzucając jej naruszenie prawa w zakresie identycznym jak określony w skardze Redakcji [...]. W uzasadnieniu skargi skarżący przytacza argumenty podobne jak wskazane w pierwszej skardze. Rada Miejska w K. w odpowiedzi na skargi, wnosząc o ich oddalenie, nie podziela stanowiska Redakcji [...] i C. J., stwierdzając, że Regulamin Rady Miejskiej w K. nie narusza obowiązującego prawa w zakresie jawności obrad i dostępności prasy do informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 111 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270), połączył obie sprawy do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia i zważył, co następuje: Regulamin Rady Miejskiej w K. stanowiący załącznik Nr [...] do Statutu Miasta i Gminy K. będącego przedmiotem uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...]r. w § 14 ust. 1 stanowi, że sesje Rady są jawne. Z kolei z ust. 2 wynika, że jawność sesji oznacza, że podczas obrad na sali może być obecna publiczność, która zajmuje miejsca siedzące. Postanowienia tegoż § 14 ust. 2 kwestionują skarżący wywodząc, że skoro burmistrz -zgodnie z § 12 ust. 2- może zobowiązać kierowników gminnych jednostek organizacyjnych podlegających kontroli Rady do udziału w sesjach Rady, to ich obecność sprawi, iż dla osób zainteresowanych obradami Rady zabraknie miejsc siedzących, skoro jest ich 40- tu, a miejsc 48. Tym samym sytuacja taka wyłączy faktycznie jawność sesji Rady, co pozostaje w sprzeczności z postanowieniem art. 11b ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym ( Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Powołany przepis w ust. 1 stanowi, że działalność organów gminy jest jawna. Z kolei ust. 2 art. 11 stwierdza, że jawność działania organów gminy obejmuje m. inn. prawo obywateli do wstępu na sesje rady gminy. Kwestionowane przez skarżących postanowienia ust. 2 § 14 Regulaminu Rady Miejskiej w K. mają charakter uregulowań techniczno- porządkowych związanych z uwarunkowaniami lokalnymi. Na taki charakter zawartych w regulaminach rad uregulowań wskazuje też Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 września 2002r. sygn. akt k 38/01. Skarżący nie wykazali ani nie uprawdopodobnili, że faktycznie zaistniała kiedykolwiek sytuacja, by publiczność i przedstawiciele prasy nie mogli uczestniczyć w sesji Rady z tego powodu, że na sali sesyjnej wszystkie miejsca siedzące były zajęte przez sołtysów i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych. Rada gminy upoważniona jest do określenia w Regulaminie zasad organizacji wewnętrznej i zasad porządkowych m. inn. sesji Rady. W związku z tym, że określone realia np. wielkość sali sesyjnej, wprowadzać mogą pewne ograniczenia w dostępności do obecności publiczności w sesjach Rady, zdaniem składu orzekającego, dla zabezpieczenia prawidłowego przebiegu sesji, Rada może zawrzeć w Regulaminie postanowienia dotyczące obecności na sali sesyjnej osób zajmujących miejsca siedzące. W zasadzie Redakcja [...] kwestionuje w piśmie procesowym z dnia [...]r. zawarte w ust. 2 § 14 w.w. Regulaminu sformułowanie " jawność sesji oznacza, że podczas obrad na sali może być obecna publiczność, która zajmuje wyznaczone miejsca siedzące". Zdaniem skarżącej uzasadnione byłoby natomiast stwierdzenie, że po pierwsze sesje są jawne ( § 14 ust. 1 ), a po drugie , że "publiczność, która na nie wchodzi winna zajmować miejsca siedzące". W świetle powyższego uznać należy, że strony skarżące kwestionują jedynie redakcję ust. 2 § 14 omawianego Regulaminu, a nie fakt, że obecni na sesji winni zajmować miejsca siedzące, co w praktyce może ograniczać ich ilość. Zauważyć także należy, że postanowienia te nie pozostają w sprzeczności z dostępem przedstawicieli prasy do informacji i możliwością ich obecności na sesji Rady nawet wówczas, gdy miejsca siedzące byłyby zajęte. § 38 ust. 2 omawianego Regulaminu przewiduje bowiem, że zmiana miejsca rejestracji obrad przy pomocy obrazu i dźwięku może odbywać się, za zgodą przewodniczącego Rady, także z innych miejsc niż siedzące. Tym samym przedstawiciel prasy, nawet gdyby nie mógł zająć miejsca siedzącego, może za zgodą przewodniczącego, być obecny na sesji Rady i rejestrować jej przebieg, wobec czego brak podstaw do uznania, że treść Regulaminu pozostaje w sprzeczności z Konstytucją i Prawem prasowym. Treść Regulaminu Rady Miejskiej w K. nie narusza więc przepisu art. 14 Konstytucji RP bowiem nie stoi na przeszkodzie wolności prasy i innych środków społecznego przekazu, ani art. 54 Konstytucji, skoro lokalna ( i ewentualnie inna) prasa może pozyskiwać i rozpowszechniać informacje o przebiegu sesji Rady, nawet wówczas gdy miejsca siedzące na sali sesyjnej byłyby zajęte, i to w trybie § 38 ust. 2 Regulaminu. Zauważyć należy, że wręcz trudno sobie wyobrazić brak jakichkolwiek postanowień w regulaminie stanowiącym załącznik do statutu gminy odnoszących się do kwestii porządkowych dotyczących sesji Rady, bowiem bezwzględna realizacja zasady jawności sesji w sytuacji, gdyby chciało w niej uczestniczyć np. 50 % obywateli danej gminy była nie możliwa z przyczyn lokalowych. Możliwe byłoby wówczas pośrednie realizowanie zasady określonej w art. 11 b ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym przez nagłośnienie obrad bądź przez odpowiednie relacje przedstawicieli masowych środków przekazu. Podkreślić też należy, że obie skarżące strony w praktyce nie doznały ograniczeń w dopuszczeniu ich do udziału w sesji Rady. Z powyższych względów brak podstaw do uznania, że zaskarżona Uchwała w sprawie statutu Miasta i Gminy K., do której załącznikiem jest kwestionowany przez skarżących Regulamin Rady Miejskiej w K., narusza prawo. W tym stanie rzeczy nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. /-/ M. Skwierzyńska /-/ B. Koś /-/ R. Słupczyński K.P.