III SA/Po 175/26

WyrokWSA w Poznaniu2026-03-12

Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak, Katarzyna Witkowicz-Grochowska, Wojciech Rowiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłatę stałą za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi należy ustalać na podstawie maksymalnej dopuszczalnej ilości ścieków w okresie deszczowym, czy też należy uwzględnić różnice w dopuszczalnych ilościach ścieków w okresach suchej i deszczowej pogody, a także prawidłowo określić czas wyrażony w dniach?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że opłata stała za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi nie może być ustalana wyłącznie na podstawie maksymalnej dopuszczalnej ilości ścieków w okresie deszczowym, jeśli pozwolenie wodnoprawne przewiduje różne limity dla okresów suchej i deszczowej pogody. Należy uwzględnić oba te parametry, proporcjonalnie do zakładanej liczby dni deszczowych i suchych. Ponadto, czas wyrażony w dniach powinien wynosić zasadniczo 365 dni, a odstępstwa od tej zasady wymagają uzasadnienia.
Stan faktyczny
Spółka S. sp. z o.o. zakwestionowała decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni ustalającą opłatę stałą za wprowadzanie ścieków do wód. Spółka zarzuciła organowi błędną wykładnię przepisów Prawa wodnego poprzez naliczenie opłaty w oparciu o maksymalną dopuszczalną ilość ścieków dla okresu deszczowego, podczas gdy pozwolenie wodnoprawne przewidywało różne limity dla okresów suchej i deszczowej pogody. Spółka podniosła również, że z przyczyn faktycznych nie może odprowadzić takiej ilości ścieków. Organ nie uznał reklamacji, argumentując, że opłata stała jest związana z maksymalną ilością ścieków określoną w pozwoleniu, niezależnie od faktycznego wykorzystania.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Sędzia WSA Wojciech Rowiński Protokolant starszy sekretarz sądowy Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2026 r. sprawy ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 27 października 2025 r. nr [...], [...] w przedmiocie opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz S. sp. z o.o. z siedzibą w S. kwotę 295 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 23 września 2025 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w [...] na podstawie przepisu art. 271 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r., poz. 960, dalej jako: "Prawo wodne") ustaliło, w formie informacji rocznej S. Sp. z o.o., ul. [...], [...], za okres 5 września 2025 r. - 31 grudnia 2025 r. opłatę stałą w wysokości [...] za wprowadzanie ścieków komunalnych do [...]. Jednocześnie Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w informacji tej wskazał, że opłatę należy uiścić na rachunek Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w dwóch kwartalnych ratach płatnych w następujących terminach: 1) za III kwartał - w terminie 31 października 2025 r. w wysokości [...] PLN (słownie złotych: [...]), 2) za IV kwartał- w terminie do 31 stycznia 2026 r. w wysokości [...] PLN (słownie złotych: [...]). W dniu 16 października 2025 r. S. Sp. z o.o. pismem znak [...] z dnia 13 października 2025 r., złożyła reklamację, w której zakwestionowała ustaloną wysokość opłaty stałej znak [...], za okres 5 września 2025 r. - 31 grudnia 2025 r., w wysokości [...] PLN (słownie złotych: [...]) za usługę wodną polegającą na wprowadzaniu ścieków komunalnych do [...]. Spółka w przedmiotowej reklamacji zarzuciła organowi naruszenie art. 271 ust. 1 i ust. 5 Prawa wodnego poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji ich niewłaściwe zastosowanie "poprzez naliczenie wysokości opłaty stałej za odprowadzanie ścieków komunalnych, za ww. okres w oparciu o określoną w pozwoleniu - Decyzja z dnia 11 sierpnia 2025 r. znak [...] Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, maksymalną dopuszczalną ilość odprowadzonych ścieków dla okresu deszczowego wskazaną w pkt. II.3 lit. b przedmiotowego pozwolenia." W reklamacji Spółka powołała się także na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2023 r., sygn. akt III OSK 2191/21, w którym sąd stwierdził, że "maksymalna ilość ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi", jako jeden ze składników ustalenia opłaty stałej, nie może w danej sprawie zostać ustalona na podstawie maksymalnej dopuszczalnej ilości odprowadzonych ścieków w okresie deszczowym, ponieważ z przyczyn faktycznych i prawnych spółka nie może odprowadzić takiej ilości ścieków". S. wskazała również, że aktualnie posiada pozwolenie zgodnie z decyzją, z dnia 11 sierpnia 2025 r. znak [...], Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie zezwalające na odprowadzanie ścieków komunalnych do [...], określające w pkt II.3 lit a. i b przedmiotowego pozwolenia, wartości ilości odprowadzanych ścieków w czasie pogody suchej (....) oraz w czasie pogody deszczowej. Ponadto Spółka wskazała, że dopuszczalna ilość wprowadzanych ścieków wskazująca na okres deszczowy i bezdeszczowy, w których to okresach ustalono dopuszczalne ilości w sposób znaczący się różnią i nie zostały uwzględnione w zaskarżonej informacji, w której przyjęto tylko i wyłącznie wartości maksymalne. Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia 27 października 2025 r. ([...]) nie uznał reklamacji S. Sp. z o.o. i określił Spółce za okres 5 września 2025 r. - 31 grudnia 2025 r. opłatę stałą w wysokości [...] PLN za wprowadzanie ścieków komunalnych do [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że informacja roczna ustalająca wysokość opłaty stałej za usługi wodne znak [...] z dnia 23 września 2025 r. została ustalona zgodnie z obowiązującymi przepisami Prawa wodnego oraz na podstawie ważnego pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Wody Polskie z dnia 11 sierpnia 2025 r., znak: [...], na usługę wodną polegająca na wprowadzaniu ścieków komunalnych z oczyszczalni ścieków w aglomeracji, które stanowi mieszaninę ścieków bytowych, wód opadowych lub roztopowych oraz ścieków przemysłowych do [...]. Wskazano także, iż opłata stała za usługi wodne jest ściśle powiązana z wydanym pozwoleniem wodnoprawnym albo pozwoleniem zintegrowanym, co oznacza, że podmiot legitymujący się ważnym pozwoleniem wodnoprawnym albo pozwoleniem zintegrowanym obowiązany jest do ponoszenia opłaty stałej za usługi wodne z niego wynikające. Nie sposób zdaniem organu uznać za zasadny argument Reklamującego, że organ naruszył art. 271 ust. 1 i ust. 5 Prawa wodnego poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, maksymalnej dopuszczalnej ilości odprowadzonych ścieków dla okresu deszczowego wskazaną w pkt. II.3 lit. b przedmiotowego pozwolenia do ustalenia przedmiotowej opłaty stałej. Zgodnie z art. 271 ust. 5 ustawy Prawo wodne wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w mł/s. Organ ustalił opłatę stałą znak [...] z dnia 23 września 2025 r., za okres 5 września 2025 r. - 31 grudnia 2025 r. na podstawie maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód w czasie pogody deszczowej (Q max.s.= 0,25 mł/s), ponieważ jest to maksymalna ilość ścieków, która może zostać wprowadzona na podstawie posiadanego przez Spółkę pozwolenia wodnoprawnego. Nie ma zatem podstaw, aby przyjmować, parametr dla pogody suchej, bowiem nie jest to maksymalna ilość ścieków wprowadzanych do wód wyrażona w mł/s przewidziana w pozwoleniu wodnoprawnym. Opłata stała pobierana jest zatem za maksymalną wielkość zrzutu ścieków jaka może zostać wprowadzona do środowiska na podstawie ilości określonej w pozwoleniu wodnoprawnym i stanowi odzwierciedlenie gotowości środowiska wodnego do udostępniania zasobów wodnych. Odnosząc się natomiast do zarzutu Spółki, że opłata stała nie może w danej sprawie zostać ustalona na podstawie maksymalnej dopuszczalnej ilości odprowadzonych ścieków w okresie deszczowym, ponieważ z przyczyn faktycznych i prawnych spółka nie może odprowadzać takiej ilości ścieków, zdaniem Dyrektora nie znajduje uzasadnienia. Opłata stała zdaniem organu stanowi należność z tytułu możliwości korzystania z usługi wodnej, na podstawie wydanego pozwolenia wodnoprawnego, niezależnie od faktycznej ilości wprowadzanych ścieków. Faktyczne wykorzystanie tych zasobów przez Reklamującego znajdzie z kolei odzwierciedlenie w opłacie zmiennej. Ograniczenia faktyczne po stronie Spółki, które mogą uniemożliwiać wprowadzenie całości ścieków w warunkach deszczowych, nie maja wpływu na obowiązek naliczania opłaty stałej od wartości maksymalnej. Wysokość opłaty stałej nie zależy od rzeczywistej ilości wprowadzonych ścieków, lecz od wartości maksymalnych wskazanych w pozwoleniu wodnoprawnym lub zintegrowanym. Skoro Podmiot nie zgada się wysokością ustalonej opłaty stałej i twierdzi, że została ona określona na podstawie wartości niemożliwych do osiągnięcia, może wystąpić na podstawie art. 155 k.p.a. do właściwego organu w sprawie pozwoleń wodnoprawnych z wnioskiem o zmianę wartości określonych w pozwoleniu wodnoprawnym lub pozwoleniu zintegrowanym. Powołany przepis stanowi, iż decyzja ostateczna, na mocy, której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Organ wskazał także, że w pkt 7.6 operatu wodnoprawnego z lutego 2025 r., który stanowił załącznik do wniosku z dnia 12 marca 2025 r. o wydanie pozwolenia wodnoprawnego w przedmiotowej sprawie wskazano, że ilości ścieków komunalnych nie ulegną zmianie w porównaniu do ilości określonej w poprzednim pozwoleniu wodnoprawnym Starosty [...] - decyzja znak [...] z dnia 10 sierpnia 2015 r. na wprowadzanie ścieków komunalnych do [...]. Opłaty stałe za korzystanie z ww. pozwolenia wodnoprawnego za lata poprzednie ustalane były na podstawie sumy maksymalnych ilości wprowadzanych ścieków (dla pogody suchej - Q max.h. = 300,0 mł/h) oraz (w czasie deszczu dodatkowo - Q max.h. = 600,0 mł/h), co stanowi łącznie Qmax.h. = 900,0 mł/h i wynosi po przeliczeniu 0,25 mł/s. Jedynym przypadkiem, w którym Spółka zakwestionowała sposób obliczenia opłat stałych w odniesieniu do przyjętych maksymalnych ilości wprowadzonych ścieków tj. sumy ilości Q max.h. dla pogody suchej i deszczowej, była wniesiona w 2020 r. skarga, która została oddalona przez sąd, potwierdzając tym samym prawidłowość przyjętego przez organ sposobu naliczenia opłaty stałej. Określenia wysokości opłaty stałej Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] Wody Polskie dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 271 ust. 5 Prawa wodnego oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2023 r. poz. 2471, dalej jako: "rozporządzenie"). Opłata za wprowadzanie ścieków komunalnych do [...], została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej [...] zł na dobę za 1 mł/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 118 dni i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi w ilości 0,25 mł/s. Skargę na powyższą decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożyła spółka S. z o.o. w S. wnosząc o jej zmianę na korzyść Skarżącej bądź uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów, w szczególności: 1. art. 271 ust. 1 i ust. 5 Prawa wodnego w związku z § 10 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne, poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie przy wydaniu zaskarżonej decyzji, co skutkowało naliczeniem wysokości opłaty stałej za wprowadzanie ścieków komunalnych do [...] (...) za ww. okres w oparciu o określoną w pozwoleniu wodnoprawnym z dnia 11 sierpnia 2025r. znak [...] Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, maksymalną dopuszczalną ilość odprowadzanych ścieków dla okresu deszczowego; 2. art. 7 oraz art. 80 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz pominięcie przedstawionych przez skarżącą przy reklamacji danych i okoliczności. W uzasadnieniu wskazano, że Spółka zarzuca przede wszystkim naruszenie art. 271 ust. 1 i ust. 5 Prawa wodnego poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie przy wydaniu decyzji albowiem zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą maksymalna ilość ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, jako jeden ze składników ustalenia opłaty stałej, nie może w danej sprawie zostać ustalona na podstawie maksymalnej dopuszczalnej ilości odprowadzonych ścieków w okresie deszczowym, ponieważ z przyczyn faktycznych i prawnych spółka nie może odprowadzić takiej ilości ścieków. Skarżąca podała, że posiada pozwolenie wodnoprawne zgodne z Decyzją, z dnia 11 sierpnia 2025r. znak [...], wydane przez Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie z 11 sierpnia 2025 r., zezwalające na odprowadzanie ścieków komunalnych do [...], określające w pkt II.3 lit. a i b przedmiotowego pozwolenia, wartości ilości odprowadzanych ścieków w czasie pogody suchej oraz z czasie pogody deszczowej. Zdaniem Spółki dopuszczalna ilość odprowadzanych ścieków wskazująca na okres deszczowy i bezdeszczowy, w których to okresach ustalone dopuszczalne ilości w sposób znaczący się różnią, nie została uwzględniona w zaskarżonej decyzji, w której przyjęto tylko i wyłącznie wartości maksymalne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w treści wydanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 - dalej "p.p.s.a."). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 27 października 2025 r. ([...]), którą to organ nie uznał reklamacji S. Sp. z o.o. i określił Spółce za okres 5 września 2025 r. - 31 grudnia 2025 r. opłatę stałą w wysokości [...] PLN za wprowadzanie ścieków komunalnych do [...]. W ustawie z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 960, dalej jako: "Prawo wodne") wprowadzono opłaty stałe dla części usług wodnych, tj. za pobór wód podziemnych i powierzchniowych, odprowadzanie do wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast oraz wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast, jak również za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi (art. 271 ust. 1 pkt 1-4 Prawa wodnego). Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii proceduralnych wskazać należy, że na podstawie art. 271 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo wodne w niniejszej sprawie ustalono Skarżącej w formie informacji rocznej rzeczoną opłatę stałą za wprowadzanie ścieków komunalnych do [...]. Zgodnie z art. 273 ust. 1 Prawa wodnego podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne, któremu przekazano informację, o której mowa w art. 271 ust. 1 oraz w art. 272 ust. 17 albo 22, może złożyć reklamację, jeżeli nie zgadza się z wysokością opłaty. W niniejszej sprawie S. Sp. z o.o. złożyła reklamację, w której zakwestionowała ustaloną wysokość opłaty stałej w wyniku czego wydano zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję. Sposób ustalania wysokości opłat stałych nawiązuje do przyjętej w pozwoleniach wodnoprawnych jednostki poboru wody w m3 na sekundę. Zgodnie z aktualnie obowiązującym art. 403 ust. 2 pkt 3 Prawa wodnego w pozwoleniu wodnoprawnym (i odpowiednio w pozwoleniu zintegrowanym) ustala się w szczególności ilość ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, lub do urządzeń kanalizacyjnych, w tym maksymalną ilość mł na sekundę, średnią ilość mł na dobę oraz dopuszczalną ilość mł na rok. Zgodnie z art. 271 ust. 5 Prawa wodnego, wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s. Opłata stała jest więc ustalana na podstawie ważnego pozwolenia wodnoprawnego. W niniejszej sprawie pozwolenie udzielono decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Wody Polskie z dnia 11 sierpnia 2025 r., znak: [...], na usługę wodną polegająca na wprowadzaniu ścieków komunalnych z oczyszczalni ścieków w aglomeracji, które stanowi mieszaninę ścieków bytowych, wód opadowych lub roztopowych oraz ścieków przemysłowych do [...]. Na podstawie wyżej wymienionego pozwolenia wodnoprawnego Spółka ma możliwość korzystania z usługi wodnoprawnej w ilościach: a) w czasie pogody suchej: Q max.s.= 0,083 m3/s Q śr.d. = 2800,0 m3/d Qdop.r. = 1 062 880,0 m3/r b) w czasie pogody deszczowej: Qmax.s.= 0,25 m3/s Qśr.d. = 3723,0 m3/d Qdop.r. = 1 399 775,0 m3/r Zgodzić się należy z organem, że opłata stała za usługi wodne jest ściśle powiązana z wydanym pozwoleniem wodnoprawnym, co oznacza, że podmiot legitymujący się ważnym pozwoleniem wodnoprawnym obowiązany jest do ponoszenia opłaty stałej za usługi wodne z niego wynikającej. Dodatkowo, zgodzić należy się, że opłata stała stanowi należność z tytułu możliwości korzystania z usługi wodnej, na podstawie wydanego pozwolenia wodnoprawnego, zgodnie z jego treścią i niezależnie od faktycznej ilości wprowadzanych ścieków. Faktyczne wykorzystanie tych zasobów znajdzie z kolei odzwierciedlenie w opłacie zmiennej. W tym miejscu odnieść się jednak należy do stanowisk stron niniejszego postępowania. Skarżąca spółka wskazuje, że zezwolenie wodnoprawne z 11 sierpnia 2025 r. zezwalające na odprowadzanie ścieków komunalnych do [...], określa w pkt II.3 lit a. i b wartości ilości odprowadzanych ścieków w czasie pogody suchej oraz w czasie pogody deszczowej. Zdaniem spółki dopuszczalna ilość wprowadzanych ścieków wskazująca na okres deszczowy i bezdeszczowy, w których to okresach ustalono dopuszczalne maksymalne ilości w sposób znaczący się różnią i nie zostały uwzględnione w zaskarżonej informacji, w której przyjęto tylko wartości maksymalne dla pogody deszczowej. Zdaniem organu natomiast, współczynnik maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s, a to właśnie maksymalna ilość ścieków wprowadzana w okresie deszczowym jest maksymalną ilością, która może zostać wprowadzona - ustalono bowiem dla niej wyższe wskaźniki. Prawidłowe stanowisko w tym zakresie prezentuje strona skarżąca. W tym zakresie wskazać należy, że kwestie sporne w niniejszej sprawie stały się podstawą trzech rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego, tj. w sprawach o sygn. akt III OSK 2191/21 z dnia 10 maja 2023 r. (na wydanie którego wskazywano w skardze), ale także z dnia 31 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK 6687/21 oraz z dnia 28 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 3939/21, dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Sąd w pełni podziela prezentowane w tych wyrokach poglądy i przyjmuje je za własne. Jak stwierdzono na gruncie analogicznego stanu faktycznego w tych sprawach, nie ulega wątpliwości, że w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym Spółce, określono dwa, znacznie różniące się parametry dopuszczalnej ilości odprowadzanych ścieków - jeden dla pogody suchej i jeden dla okresu deszczowego. Jednocześnie z pozwolenia nie wynika ilość dni bezdeszczowych i deszczowych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sposób zastosowania tego przepisu prezentowany przez organ jest przejawem nadmiernego fiskalizmu, który wynika z błędnej oceny treści pozwolenia wodnoprawnego udzielonego spółce. W pozwoleniu określono dwa różne dopuszczalne limity odprowadzanych ścieków - dla pogody suchej i dla pogody deszczowej. W pozwoleniu zastrzeżono zatem, zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego i dostępną wiedzą, że ścieki będą odprowadzane w różnych ilościach zależnie od warunków atmosferycznych, przy czym oczywiste jest, że w danym roku w istniejącej na terenie Polski strefie klimatycznej nie wystąpią same dni deszczowe lub same dni suche. Oznacza to, że "maksymalna ilość ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi", jako jeden ze składników ustalenia opłaty stałej, nie mogła w tej sprawie zostać ustalona na podstawie maksymalnej dopuszczalnej ilości odprowadzonych ścieków w czasie pogody deszczowej, ponieważ z przyczyn faktycznych i prawnych spółka nie może odprowadzić takiej ilości ścieków. Wynika to z tego, że w Polsce okres deszczowy nie obejmuje całego roku, a ponadto jest to konsekwencją warunków osnowy pozwolenia wodnego, które zakłada różne limity odprowadzanych ścieków dla pogody suchej i pogody deszczowej. W konsekwencji podzielenie stanowiska organu prowadziłoby do niedopuszczalnych skutków. Z jednej strony spółka ponosiłaby opłaty za "gotowość środowiska" do przyjęcia ścieków w wysokości odpowiadającej dopuszczalnej ilości w czasie pogody deszczowej, a jednocześnie odprowadzenie ścieków w takiej wysokości stanowiłoby przekroczenie warunków pozwolenia wodnoprawnego (zintegrowanego), a zatem byłoby działaniem niezgodnym z prawem. W tej sprawie oznacza to, że istota sporu nie sprowadza się do wykładni art. 271 ust. 5 Prawa wodnego, ale do właściwego "odczytania" warunków pozwolenia wodnoprawnego, a więc sposobu w jaki cytowana norma jest stosowana w odniesieniu do ustalonego w tej sprawie stanu faktycznego. Dlatego organ zobowiązany jest ustalić prawidłową, tj. zgodną z pozwoleniem wodnoprawnym maksymalną dopuszczalną ilość ścieków wprowadzanych do wód. Z uwagi na to skarga zasługiwała na uwzględnienie. W tym miejscu należy wskazać, że dla celów obliczenia opłaty stałej w miejsce "czasu wyrażonego w dniach" o którym mowa w art. 271 ust. 5 Prawa wodnego, organ jako ten czas wskazał 118 dni. Zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2023 r. poz. 2471 dalej jako "rozporządzenie") jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w formie opłaty stałej wynosi [...] zł na dobę za 1 m3/s za określoną w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalną ilość ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi. Rozporządzenie przewiduje stawkę jednostkową opłaty za 1 m3/s, a opłata ta ma wymiar roczny. Oznacza to, że należało zastosować wskaźnik roczny ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych, a więc 365 dni. Wynika to przede wszystkim z rocznego charakteru opłaty stałej. Co prawda, nie w każdej sytuacji czas ten będzie wynosił 365 lub 366 dni. Dotyczy to jednak sytuacji wyjątkowych, w których dany podmiot nie mógł korzystać w całym roku z usług wodnych z uwagi albo na uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego w tym zakresie w trakcie roku albo z uwagi na to, że urządzenie wodne, przy pomocy którego usługa wodna miałaby być realizowana nie istniało przez cały rok, a przez to nie mogło w całym tym okresie funkcjonować. W tego rodzaju wyjątkowych okolicznościach parametr czasu może zostać wyrażony odpowiednio do okresu, kiedy korzystanie z usługi wodnej było możliwe nie dotyczy to sytuacji, w których strona nie korzysta z usługi wodnej z powodów faktycznych takich jak np. zmniejszone opady atmosferyczne. W niniejszej sprawie nie zachodzi tego rodzaju sytuacja. Co prawda, pozwolenie wodnoprawne zostało wydane w sierpniu 2025 r., jednakże zastąpiło ono jedynie poprzednie, ustalone decyzją Starosty [...] z dnia 10 sierpnia 2015 r., nr [...], które zostało wygaszone. Organ w treści swojej decyzji w żadnej sposób nie odniósł się także do tego na jakiej podstawie przyjął właśnie ilość 118 dni przy wyliczaniu opłaty rocznej, np. wskazując, że to właśnie przewidywana ilość dni deszczowych w roku. Kolejno odnieść się również należy do argumentu organu, że opłaty stałe za korzystanie z ww. pozwolenia wodnoprawnego za lata poprzednie ustalane były na podstawie sumy maksymalnych ilości wprowadzanych ścieków (dla pogody suchej - Qmax.h. = 300,0 m3/h) oraz (w czasie deszczu dodatkowo - Qmax.h. = 600,0 m3/h), co stanowi łącznie Qmax.h. = 900,0 m3/h i wynosi po przeliczeniu 0,25 m3/s, a jedynym przypadkiem, w którym spółka zakwestionowała sposób obliczenia opłat stałych w odniesieniu do przyjętych maksymalnych ilości wprowadzonych ścieków tj. sumy ilości Qmax.h. dla pogody suchej i deszczowej, była wniesiona w 2020 r. skarga, która została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, potwierdzając tym samym prawidłowość przyjętego przez organ sposobu naliczenia opłaty stałej (wyrok z dnia 18 lutego 2021 r. o sygn. akt. IV SA/Po 1254/20, dostępny CBOSA). Wskazać należy, że wyrok wydany w tej sprawie, oddalający skargę spółki, jest prawomocny, ale nie zostało sporządzone w tej sprawie uzasadnienie, z którego jednoznacznie wynikałyby motywy rozstrzygnięcia. Tym samym, nie został poddany kontroli instancyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny. W związku z tym kwestia ta nie ma wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, opartej na najnowszych poglądach prezentowanych przez Naczelny Sąd Administracyjny. Natomiast, odnośnie do stanowiska WSA w Łodzi z dnia 19 maja 2021 r., sygn. II SA/Łd 560/20 (CBOSA), na który powołuje się organ, przywołano w nim uzasadnienie projektu ustawy, którą znowelizowano prawo wodne w 2017 r. (druk sejmowy nr [...] - rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw). Przywołany przez organ w decyzji i odpowiedzi na skargę fragment uzasadnienia zdaniem Sądu nie odnosi się do meritum niniejszej sprawy. W uzasadnieniu tym wskazano, że ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne nie rozwiązała sytuacji, w których pozwolenia wodnoprawne wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne nie określały maksymalnej ilości pobieranej wody oraz wprowadzanych ścieków w m3 na sekundę (ustawa nie zawierała takiego wymogu), podczas gdy składową wzoru służącego wyliczeniu opłaty stałej za pobór wód, odprowadzanie wód do wód oraz wprowadzanie ścieków jest maksymalna ilość wody lub ścieków wyrażonej w m3 na sekundę (art. 271 ust. 2– 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne). Ten problem wymagał dokonania przez Wody Polskie odpowiednich zabiegów interpretacyjnych, których efektem było przyjęcie, że w przypadku, gdy w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym nie zostały określone maksymalne wielkości poboru wód w wariancie przyjętym w art. 271 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne – dla ustalenia wysokości opłaty stałej należy przyjąć tę wielkość poboru wód określoną w pozwoleniu wodnoprawnym, która po przeliczeniu na wymiar m3 na sekundę stanowić będzie maksymalną wartość. Parametrem tym z reguły jest godzinowy wskaźnik poboru wody. Z uwagi na przedmiot regulacji zasadne było usunięcie dotychczasowych wątpliwości interpretacyjnych i dodanie do ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne przepisu, jednoznacznie wskazującego wartość, którą należy przyjąć do ustalenia opłaty stałej w przypadku wydanych na podstawie przepisów dotychczasowych pozwoleń wodnoprawnych albo pozwoleń zintegrowanych, które nie określały maksymalnej ilości poboru wód, maksymalnej ilości odprowadzanych wód, a także maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w mł/s. Takie doprecyzowanie nastąpiło w dodawanym w ustawie z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne, art. 552a. Zmiana dotyczyła zatem dodania art. 552a Prawa wodnego, a nie wykładni przepisu art. 271 ust. 5 Prawa wodnego jakiej dokonuje organ. Podsumowując, w sprawie doszło więc do naruszenia art. 271 ust. 1 i 5 w związku z art. 9 ust. 3 Prawa wodnego, a także art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., a naruszenie to skutkować musiało uchyleniem zaskarżonej Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 27 października 2025 r. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobowiązany ustalić prawidłową, tj. zgodną z pozwoleniem wodnoprawnym dopuszczalną ilość ścieków wprowadzanych do wód. W tym celu organ powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe i na podstawie dostępnych danych (przykładowo prognoz sporządzonych przez uprawnie podmioty) dokonać uśrednienia dopuszczalnej ilości odprowadzanych ścieków proporcjonalnie do zakładanej ilości dni deszczowych i suchych. Opłata stała za odprowadzanie ścieków do wód winna następnie być obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej [...] zł, czasu wyrażonego w dniach i odpowiednio obliczonej maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód na podstawie pozwolenia wodnoprawnego. Przy czym co do zasady "czas wyrażony w dniach" będzie w niniejszej sprawie wynosił 365 dni, a każde odstępstwo od zastosowania takiej ilości dni organ będzie musiał uzasadnić. W tych okolicznościach Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. O kosztach orzeczono stosownie do art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. poprzez zasądzenie kwoty uiszczonego wpisu stosunkowego od skargi w kwocie 295 zł (§ 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2021 r. poz. 535).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło