III SA/Po 1763/13

Dnia 5 listopada 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka - Nerka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2014 roku przy udziale sprawy ze skargi J., R. – wspólników Z. s.c. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia ... września 2013 r. nr ... w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę ... Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia ... czerwca 2013 r. nr ..., wydaną na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm) zwanej dalej u.t.d. nałożył na J., R. wspólników spółki cywilnej Z. karę pieniężną w wysokości ... zł za wynikające z art. 92a ust. 1, 6 i 7 u.t.d. i załącznika nr 3 lp. 6.3.7 naruszenie polegające na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu oraz za wynikające z art. 92a ust. 1, 6 i 7 u.t.d. i załącznika nr 3 lp. 1.4 naruszenie polegające na niezgłoszeniu na piśmie organowi, który udzielił licencji zmian danych, o których mowa w art. 8 w wymaganym terminie. Jak ustalił organ, w dniu ... lutego 2013 r. przeprowadzono kontrolę w siedzibie przedsiębiorcy w G.. Kontrolą objęto dwóch kierowców w okresie od dnia... lutego 2012 r. do dnia ... grudnia 2012 r. Podczas kontroli kierowcy A.K. ustalono brak danych kierowcy w postaci wykresówek, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za okres od dnia ... lutego 2012 r. do dnia ... grudnia 2012r. Podczas kontroli kierowcy E.Z. ustalono brak danych kierowcy w postaci wykresówek, danych z karty kierowcy lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za okres od dnia ... lutego 2012 r. do dnia ... grudnia 2012 r. Ponadto ustalono, że odnośnie pojazdu o numerze rejestracyjnym ... nie zgłoszono zmian danych, o których mowa w art. 8 u.t.d w wymaganym terminie. J. i R. wnieśli odwołanie od wskazanej wyżej decyzji, zarzucając naruszenie art. 92a ust. 1 u.t.d. poprzez przyjęcie, że nawet w przypadku stwierdzenia kilku naruszeń mamy do czynienia z jedną sprawą administracyjną, co doprowadziło do prowadzenia jednego postępowania oraz naruszenie art. 92c ust. 3 pkt 1 u.t.d. poprzez przyjęcie, że okoliczności sprawy i dowody wskazują, że odwołujący mieli wpływ na powstanie stwierdzonych naruszeń, a naruszenia te nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, które mogli przewidzieć. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia ... września 2013 r., nr .., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej k.p.a.), art. 4 pkt 22 lit. a i lit. h, art. 8, art. 14, art. 92a ust 1-6, art. 92c u.t.d., lp. 1.4, lp.6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 14 ust. 2, rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z dnia 31 grudnia 1985 z późn. zm.), art. 25 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1155), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w trakcie kontroli okazano dokument w postaci oświadczenia, w treści, którego wskazano cztery pojazdy będące w dyspozycji przedsiębiorstwa o numerach rejestracyjnych: ..., którymi wykonywane były przewozy drogowe w 2012 r. Ustalono, że do licencji na krajowy transport drogowy rzeczy nr ... zostały zgłoszone pojazdy o numerach rejestracyjnych: ..., co oznacza, że przedsiębiorca nie zgłosił w wymaganym terminie zmiany danych, o których mowa w art. 8, polegającej na zgłoszeniu do licencji nowego pojazdu o numerze rejestracyjnym .... Przedsiębiorca nie dopełnił obowiązku, polegającego na zgłoszeniu organowi licencyjnemu zmian w zakresie liczby posiadanych pojazdów. W toku prowadzonej kontroli obowiązywał 14-dniowy termin na dokonanie zgłoszenia zmiany danych. Jak wskazał organ, w toku postępowania strona nie odniosła się do powyższego naruszenia. Ponadto, jak wskazał organ, strona nie okazała do kontroli wykresówki, danych cyfrowych lub innego dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu przez kierowców A., E. za wskazane w decyzji okresy. Do chwili wydania decyzji strona nie dostarczyła brakujących dokumentów, jak również nie odniosła się do opisanego naruszenia. Jednocześnie, zdaniem organu, w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 92c u.t.d., tj. nie można przyjąć, że naruszenia powstały w wyniku zdarzeń i okoliczności, których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć oraz nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Organ wskazał, że w toku postępowania administracyjnego, jak również w odwołaniu, strona nie powołała się na żadne fakty oraz dowody, które organ mógłby rozpatrzyć w świetle art. 92 c u.t.d. Organ nie podzielił również stanowiska strony dotyczącego konieczności prowadzenia kilku odrębnych postępowań wyjaśniających. Kontrola w przedsiębiorstwie zakończyła się protokołem kontroli nr ... z dnia ... marca 2013 r. Protokół ten oraz zawarte w nim ustalenia posłużyły następnie za podstawę wszczęcia postępowania administracyjnego. Organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego wydany w sprawie o syg. akt II GSK 652/09, w którym Sąd wskazał, że pomimo wielości naruszeń występujących po stronie kontrolowanego podmiotu, jest to jedna sprawa administracyjna rozstrzygnięta w jednej decyzji administracyjnej. J., R. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji ... Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia ... czerwca 2013 r., zarzucili naruszenie art. 92a ust. 1 u.t.d. poprzez jego błędną interpretację i przyjęcie, że nawet w przypadku stwierdzenia kilku naruszeń mamy do czynienia z jedną sprawą administracyjną, co doprowadziło do prowadzenia jednego postępowania oraz naruszenie art. 92c ust. 3 pkt 1 u.t.d. poprzez jego błędną interpretację i przyjęcie, że okoliczności sprawy i dowody wskazują, że odwołujący mieli wpływ na powstanie stwierdzonych naruszeń, a naruszenia te nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, które mogli przewidzieć, a także rażącą obrazę art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez brak uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, mimo niewłaściwego uzasadnienia tej decyzji w zakresie braku dostatecznego wskazania okoliczności faktycznych, na których oparł się organ przy wydawaniu decyzji, dotyczących przedstawienia treści zeznań kontrolowanych kierowców oraz tego, na jakiej podstawie organ uznał, że istnieje związek pomiędzy naruszeniami popełnionymi przez kierowców zatrudnionych przez skarżących a działaniami samych skarżących. W uzasadnieniu skargi wskazano, że organy błędnie uznały, że w opisanym stanie faktycznym mamy do czynienia z jedną sprawą administracyjną. Jak wskazano, różne grupy naruszeń przepisów transportu drogowego muszą być dowodzone w odmienny sposób, w ramach różnych postępowań wyjaśniających prowadzonych według różnych reguł. Ponadto zarzucono, że w zaskarżonej decyzji organy ustaliły jedynie fakt naruszeń, jakich dopuścili się kierowcy, a nie podmiot korzystający z ich usług. Trudno więc zrozumieć, na jakiej podstawie wymierzono skarżącym karę pieniężną za naruszenia dokonane nie przez nich, o których nie wiedzieli i na których popełnienie nie mieli wpływu. Według skarżących, nie wykazano bezspornie, że skarżący mieli wpływ na powstanie stwierdzonych naruszeń, nie próbowano wykazać przyczyn naruszeń, ograniczając się jedynie do stwierdzenia ich wystąpienia, nie uzasadniono także w należyty sposób przyczyn takiego, a nie innego rozumowania organów przy przypisaniu odpowiedzialności skarżącym i wymierzeniu im kary pieniężnej. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia ... września 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję ... Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia ... czerwca 2013 r. o nałożeniu na J., R. wspólników spółki cywilnej Z. s.c. z siedzibą w G. kary pieniężnej w wysokości ... zł. za wynikające z art. 92 a ust. 1,6,i 7 ww. ustawy i załącznika nr 3 1p.6.3.7. naruszenie polegające na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu oraz za wynikające z art. 92 a ust. 1,6,i 7 ww. ustawy i załącznika nr 3 1p.1.4 naruszenie polegające na niezgłoszeniu na piśmie organowi, który udzielił licencji zmian danych, o których mowa w art. 8 ustawy w wymaganym terminie Stan faktyczny sprawy jest niesporny w zakresie, w jakim organy na podstawie kontroli przeprowadzonej w siedzibie przedsiębiorcy stwierdziły brak okazania wykresówek lub zaświadczeń kierowców o nieprowadzeniu pojazdów za kontrolowany okres, oraz niezgłoszenie zmian danych dotyczących pojazdu w wymaganym terminie. W toku postępowania oraz w skardze wniesionej do Sądu skarżący nie kwestionowali ustaleń organów dotyczących wskazanych wyżej naruszeń, lecz błędnej, w ich ocenie, wykładni art. 92 a ust. 1 i art. 92 c ust. 1 pkt 1 u.t.d., dokonanej przez organy administracji Jak wynika z art. 92 a ust. 1 i ust. 3 pkt 1 u.t.d., stanowiącego postawę wymierzenia kary skarżącym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć 15.000 złotych – dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio do 10 w okresie sześciu miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (ust. 6). Zgodnie z pozycją. 6.3.7 załącznika za naruszenie polegające na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy z tachografu cyfrowego wysokość kary pieniężnej wynosi 500 zł za każdy dzień, natomiast za naruszenie wskazane w pozycji 1.4 załącznika polegające na niezgłoszeniu na piśmie organowi, który udzielił licencji zmian danych, o których mowa w art. 8 w wymaganym terminie wysokość kary wynosi 800 zł. Odpowiedzialność określona we wskazanym wyżej przepisie ma charakter administracyjny i do jej zaistnienia wystarczające jest samo stwierdzenie naruszenia przez przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy obowiązków, które nakładają na niego przepisy prawa wspólnotowego, jak i przepisy krajowe, w tym przypadku ustawa o transporcie drogowym. Niewątpliwie zaś do obowiązków podmiotu wykonującego transport drogowy należy, w myśl art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia, 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U.UE.L.1985.370.8) przechowywanie wykresówek i wydruków w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydawania ich kopii zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Przedsiębiorstwo wydaje także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych wczytanych z kart kierowców oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki, oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ww. rozporządzenia kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmują. Ponadto, zgodnie z art. 15 ust. 7 lit. c rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 upoważniony funkcjonariusz służb kontrolnych może sprawdzić przestrzeganie przepisów rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 – a więc w szczególności przestrzegania obowiązujących norm w zakresie czasu prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku kierowców – analizując wykresówki, wyświetlone lub wydrukowane dane zapisane przez urządzenia rejestrujące lub przez kartę kierowcy, lub jeżeli ich brak, analizując wszelkie inne dokumenty pomocnicze, usprawiedliwiające nieprzestrzeganie przepisów, takie jak określone w art. 16 ust. 2 i 3. Na przedsiębiorcy spoczywa zatem bezwzględny obowiązek okazania w trakcie kontroli wykresówek za wszystkie dni, kiedy kierowca był zatrudniony przez przedsiębiorcę. Sytuacja natomiast, w której kierowca nie posiada wykresówek z przyczyn usprawiedliwionych została określona w ustawodawstwie krajowym, i tak zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. Nr 92 poz. 879 ze zm.) przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy jest obowiązany wystawić kierowcy wykonującemu przewóz drogowy zatrudnionemu u tego przedsiębiorcy zaświadczenie, w przypadku gdy kierowca: 1) przebywał na zwolnieniu lekarskim od pracy z powodu choroby; 2) przebywał na urlopie wypoczynkowym; 3) miał czas wolny od pracy; 4) prowadził pojazd wyłączony z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006 lub Umowy AETR; 5) wykonywał inną pracę niż prowadzenie pojazdu; 6) pozostawał w gotowości w rozumieniu art. 9 ust. 1. Zaświadczenie, o którym mowa we wskazanym przepisie ma na celu wyjaśnić przyczynę i usprawiedliwić fakt nieposiadania przez kontrolowanego kierowcę wykresówek. Tylko w taki sposób możliwe jest bowiem sprawdzenie przez funkcjonariuszy kontroli drogowej, czy przestrzegane są przepisy o czasie pracy. Jakkolwiek zatem powołane przepisy nie formułując expressis verbis obowiązku przechowywania przez przedsiębiorców (tak jak w przypadku wykresówek) zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu, wydawanych kierowcy, nakładają jednak na niego obowiązek posiadania dokumentacji pozwalającej skontrolować całościowo przestrzeganie przepisów o czasie pracy kierowcy i zachowania obowiązujących norm dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku. Oznacza to w powiązaniu z art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców oraz przepisem załącznika nr 3 do u.t.d. l.p 6.3.7, wprowadzającym normę sankcjonującą w przypadku nieokazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień, że na przedsiębiorcę nałożony został bezwzględny obowiązek okazania wykresówek za wszystkie dni, kiedy kierowca był zatrudniony przez przedsiębiorcę, jedynym zaś odstępstwem od wskazanego obowiązku może być przedstawienie zaświadczeń, o jakich mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców. W niniejszej sprawie, jak wskazano wyżej, okolicznością niekwestionowaną było to, że skarżący nie dopełnili obowiązku przechowywania stosownych dokumentów, czego konsekwencją był brak ich okazania w trakcie kontroli, co stanowiło wystarczającą podstawę wymierzenia kary pieniężnej. Nie budzą również wątpliwości ustalenia organów i dokonana w tym zakresie ocena, dotycząca naruszenia przez skarżących obowiązku zgłoszenia na piśmie organowi, który udzielił licencji zmian danych, o których mowa w art. 8 u.t.d w wymaganym terminie. Skarżący, nie dopełnili obowiązku, polegającego na zgłoszeniu organowi licencyjnemu zmian w zakresie liczby posiadanych pojazdów. Jednocześnie Sąd podziela stanowisko organów, że brak było podstaw do zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 92 c u.t.d. Zgodnie z tym przepisem. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, m.in., wówczas, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Nie ulega wątpliwości, co przedstawiono wyżej i co wynika z zaskarżonych decyzji oraz z materiału zgromadzonego w sprawie, że skarżący nie przedstawili w trakcie kontroli dokumentacji do przechowywania, której byli zobowiązani, jak również nie dokonali zgłoszenia na piśmie organowi, który udzielił licencji zmian danych, o których mowa w art. 8 w wymaganym terminie. Te naruszenia stanowiły podstawę nałożenia kary pieniężnej, nie zaś, co skarżący podnoszą w skardze,, przekroczenie maksymalnego czasu jazdy przez kierowców zatrudnionych przez skarżących lub nadmiernym skróceniu dziennego czasu odpoczynku. Ustalenia organu nie dotyczyły zatem naruszeń, jakich dopuścili się kierowcy zatrudnieni przez skarżących, a naruszeń wyżej wskazanych obowiązków, spoczywających na przedsiębiorcy, jako podmiocie wykonującym przewóz drogowy. W toku postępowania skarżący nie kwestionowali dokonanych w tym zakresie przez organy ustaleń, jak również, co należy szczególnie podkreślić, nie wskazali przyczyny takiego stanu rzeczy. W żaden sposób zatem nie wykazali, że w sprawie wystąpiły przesłanki, przewidziane do zwolnienia z tej odpowiedzialności. Oczywistym jest natomiast, że za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność przedsiębiorca. Stąd też ciężar dowodu, że w sprawie wystąpiły przesłanki, przewidziane w przepisach prawa, do zwolnienia z tej odpowiedzialności spoczywa na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi z tych przepisów skutki prawne. Za nieuzasadniony Sąd uznał również podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 92a u.t.d. polegający, na błędnym, zdaniem skarżących, przyjęciu przez organy administracji, że w przypadku stwierdzenia kilku naruszeń, nawet ujawnionych w trakcie jednej kontroli, mamy do czynienia z jedną sprawą administracyjną, a nie z kilkoma sprawami. Niezależnie bowiem od stwierdzonej liczby naruszeń występujących po stronie kontrolowanego podmiotu jest to jedna sprawa administracyjna rozstrzygnięta w jednej decyzji administracyjnej, określającej karę pieniężną, na którą składają się kary za poszczególne naruszenia. Za przyjęciem takiej wykładni art. 92 a ust. 1 u.t.d. przemawia także uregulowany w ust. 2 i 3 omawianego przepisu obowiązek organu ograniczenia sumy kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej( ust. 2), czy sumy kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy( ust. 3). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 kwietnia 2008 r. II GSK 29/08, zważywszy, że ustawodawca nie przewidział żadnego trybu ustalania "łącznej kary pieniężnej", to przy założeniu wielości spraw administracyjnych załatwianych odrębnymi decyzjami przestrzeganie zakazu przekroczenia określonej w art. 92 ust. 2 sumy kar pieniężnych byłoby w praktyce niemożliwe. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z unormowania art. 92 ust. 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym wynika, że przedmiotem sprawy administracyjnej jest nałożenie kary pieniężnej za wszystkie naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli (por. wyroki naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2008 r. II GSK 29/08, z dnia 23 czerwca 2010 r. II GSK 652/09). Wskazany wyżej pogląd Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie w pełni podziela. W ocenie Sądu zatem organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej, dokonując jednocześnie wszechstronnej oceny zebranego w toku kontroli materiału dowodowego, który legł u podstaw zaskarżonych decyzji. Ponadto, stanowisko wyrażone w decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę określoną w art. 107 § 3 k.p.a. Wobec powyższego, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) oddalił skargę.