III SA/Po 200/19

Dnia 19 września 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędziowie WSA Małgorzata Górecka (spr.) WSA Marek Sachajko Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2019 roku przy udziale sprawy ze skargi Stowarzyszenia Prywatnego Transportu Samochodowego [...] w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od postanowienia dotyczącego uzgodnienia planowanego przebiegu linii komunikacyjnej oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia (mylnie nazwane odwołaniem) strony skarżącej na postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wskazał, że na dzień wydania postanowienia organu I instancji z dnia [...] czerwca 2018 r. jedynym uczestnikiem postępowania administracyjnego, w sprawie wydania zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym przedsiębiorcy [...] Sp. z o.o. na linię komunikacyjną [...] był tenże [...] , któremu doręczono w dniu [...] czerwca 2018 r. postanowienie z dnia [...] czerwca 2018r. o uzgodnieniu planowanego przebiegu linii komunikacyjnej, a zatem 7 dniowy termin do wniesienia zażalenia upływał z dniem [...] lipca 2018 r. Strona skarżąca została dopuszczona do postępowania na mocy postanowienia organu I instancji z dnia [...] czerwca 2018 r. i wniosła zażalenie dopiero w dniu [...] lipca 2018 r. Organ II instancji wskazał, że zgodnie z orzecznictwem sądowym strona nie biorąca udziału w danym postępowaniu może złożyć środek zaskarżenia w terminie liczonym od dnia doręczenia aktu administracyjnego stronie uczestniczącej w postępowaniu. Oznacza to, że strona skarżąca mogła wnieść zażalenie do dnia [...] lipca 2018 r., a uczyniła to w dniu [...] lipca 2018 r., czyli po wymaganym terminie. Strona skarżąca nie wystąpiła do organu II instancji z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. W skardze do WSA w Poznaniu strona wniosła o uchylenie postanowienia organu II instancji w całości zarzucając naruszenie art. 134 kpa w zw. z art. 8 § 1 i art. 9 kpa. Skarżący stwierdził, że dopiero [...].07.2018r dowiedział się o wydaniu postanowienia o uzgodnieniu planowanego przebiegu linii komunikacyjnej i niezwłocznie wniósł zażalenie na to postanowienie. Postanowienie z [...] czerwca 2018r. nie zostało skarżącemu doręczone. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia stwierdził, że skarga nie jest zasadna. W przedmiotowej sprawie spór dotyczy wniesienia przez stronę skarżącą zażalenia na postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. wydane w przedmiocie uzgodnienia przebiegu linii komunikacyjnej . Bezsporne jest to, że na dzień wydania postanowienia organu I instancji z dnia [...] czerwca 2018 r. jedynym uczestnikiem postępowania administracyjnego był wnioskodawca – [...] Sp. z o.o. Postanowienie doręczono temu podmiotowi w dniu [...] czerwca 2018 r., a zatem 7 dniowy termin do wniesienia zażalenia upływał z dniem [...] lipca 2018 r. Z kolei strona skarżąca została dopuszczona do tego postępowania na mocy postanowienia organu I instancji z dnia [...] czerwca 2018 r. – a zatem po wydaniu przez organ postanowienia z dnia [...] czerwca 2018 r. Strona skarżąca wnosiła o dopuszczenie do udziału w dniu [...] czerwca 2018 r. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. została ona dopuszczona do postępowania na prawach strony., tak więc dopiero od tego momentu stała się uczestnikiem postępowania na prawach strony i mogła żądać doręczenia jej wydanych przez organ rozstrzygnięć. Skoro tego nie uczyniła a organ jej nie doręczył zapadłego rozstrzygnięcia merytorycznego, oznacza to, że skarżąca została pominięta w postępowaniu administracyjnym wszczętym na wniosek [...]. Zdaniem Sądu zasadny jest pogląd organu II instancji, że w niniejszej sprawie strona skarżąca mogła wnieść zażalenie do dnia [...] lipca 2018 r. W ocenie Sądu termin do wniesienia zażalenia przez stronę skarżąca winien być bowiem liczony w przedmiotowej sprawie od daty doręczenia postanowienia z dnia [...] czerwca 2018 r. [...] Sp. z o.o. Sąd podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że strona pominięta w postępowaniu przez niedoręczenie jej decyzji organu I instancji może wnieść środek zaskarżenia w terminie biegnącym dla stron danego postępowania, które taką decyzję otrzymały. Ewentualnie podmiot taki może ubiegać się o wznowienie postępowania ( wyrok NSA z 24.11.2010 r., sygn.. akt II OSK 1762/09 ). W cytowanym wyżej wyroku NSA wskazał, że osoba niebędąca jedyną stroną postępowania, która została w tym postępowaniu pominięta przez niedoręczenie jej decyzji organu pierwszej instancji, może wnieść odwołanie w terminie, który biegnie dla stron postępowania, którym decyzję doręczono, zaś po tym terminie nie służy jej prawo wniesienia odwołania, lecz podanie o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 505/08). Podkreśla się jednocześnie, że możliwość skorzystania z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania służy jedynie stronie, której organ doręczył decyzję (wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1759/06). Tak więc skoro skarżąca twierdzi, że nie brała udziału w postępowaniu i nie doręczono jej postanowienia organu pierwszej instancji, to ewentualny termin do złożenia odwołania upływał wraz z upływem terminu dla [...], któremu postanowienie o uzgodnieniu planowanego przebiegu linii komunikacyjnej doręczono. Z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. wynika uprawnienie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, co wiąże się również z możliwością podejmowania przez tę organizację czynności procesowych. Od chwili doręczenia lub ogłoszenia postanowienia w sprawie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, uzyskuje ona bowiem prawa strony, zgodnie z art. 31 § 3 k.p.a. Staje się więc jednym z uczestników postępowania i korzysta z uprawnień strony, tj. tych, które dotyczą postępowania i jego czynności. Uzyskuje m.in. uprawnienie do kwestionowania w drodze środka zaskarżenia aktu kończącego postępowanie główne. Zatem od wyniku merytorycznego rozpatrzenia tego wniosku zależy więc, czy organizacja społeczna będzie mogła realizować swoje uprawnienia wynikające z art. 31 § 1 pkt 2 i § 3 k.p.a. do uczestniczenia w sprawie na prawach strony w postępowaniach dotyczących danej - materialnoprawnej sprawy, np. domagać się doręczenia decyzji wydanej w sprawie, czy złożyć odwołanie od tej decyzji. Sąd stwierdza tym samym , że w sytuacji dopuszczenia skarżącego do udziału w postępowaniu na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., nabył on prawo strony postępowania. Skoro nie doręczono skarżącemu postanowienia z dnia [...] czerwca 2018r. oznacza tyle, że skarżący został pominięty w postępowaniu . Biorąc powyższe pod uwagę w ocenie Sądu organ II instancji zasadnie przyjął, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu do dokonania tej czynności procesowej a to oznacza, że postanowienie organu II instancji zostało wydane zgodnie z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.