III SA/Po 204/21
WyrokWSA w Poznaniu2021-11-19
Skład orzekający: Walentyna Długaszewska, Marzenna Kosewska, Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do skierowania kierowcy na badania psychologiczne, jeśli został on prawomocnie skazany za kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest zobowiązany do skierowania kierowcy na badania psychologiczne, jeśli kierował on pojazdem w stanie nietrzeźwości, zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami. Decyzja ta ma charakter związany, co oznacza, że organ nie ma swobody w jej wydaniu i nie może weryfikować ani rozszerzać orzeczenia sądu karnego. W związku z tym, po otrzymaniu informacji o prawomocnym wyroku skazującym za kierowanie w stanie nietrzeźwości, starosta jest zobowiązany do wydania decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne.Stan faktyczny
Skarżący T. L. został prawomocnie skazany za kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości i orzeczono wobec niego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres trzech lat. Starosta, na podstawie prawomocnego wyroku, wydał decyzję o skierowaniu T. L. na badania psychologiczne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. T. L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i domagając się uchylenia obu decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędzia WSA Marzenna Kosewska Asesor WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 listopada 2021 r. sprawy ze skargi T. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę.
Sąd Rejonowy w [...] Wydział Karny, prawomocnym wyrokiem z [...] kwietnia 2019 r., [...] uznał T. L. za winnego zarzucanego czynu kierowania w ruchu lądowym samochodem w stanie nietrzeźwości i orzekł, między innymi, wobec T. L. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres trzech lat, zaliczając okres zatrzymania prawa jazdy od [...] sierpnia 2018 roku i nadal.
Decyzją z [...] lipca 2020 r. nr [...] Starosta [...], wskazując na art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r. poz. 341 z późn. zm., dalej także jako u.k.p.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., dalej także jako K.p.a.) skierował T. L. (dalej także jako strona, skarżący) na badania psychologiczne, przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że decyzja o skierowaniu na badania psychologiczne przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami została wydana, ponieważ uzyskano informację potwierdzającą, że kierowca kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości.
T. L. wniósł odwołanie od wskazanej wyżej decyzji, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji
Decyzją z [...] listopada nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wskazując na art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że z akt sprawy wynika, że skierowanie T. L. na przedmiotowe badanie nastąpiło w związku z przekazaniem organowi I instancji prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w [...], Wydział [...] Karny z dnia [...] kwietnia 2019 r[...]. Opisanym wyrokiem skarżący został uznany winnym tego, że w dniu [...] sierpnia 2018 r. ok. godz. [...] w miejscowości [...] na drodze krajowej nr [...] w ruchu lądowym kierował samochodem, będąc w stanie nietrzeźwości.
SKO wyjaśniło, że organ I instancji działał w oparciu o art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p., zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjny o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. W ocenie SKO tak sformułowany przepis prawa wskazuje na obowiązek skierowania kierowcy na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu w przypadku zaistnienia okoliczności wymienionych w ww. przepisie prawa. Decyzja o skierowaniu na badania psychologiczne jest decyzją związaną, starosta nie ma możliwości odstąpienia od obowiązku jej wydania.
T. L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której domagając się uchylenia obu decyzji wydanych w sprawie, zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że całkowicie nie zgadza się z decyzją, zaś organy mogły zastosować wobec niego inną, mniej dolegliwą sankcję.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm. – dalej jako P.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (art. 134 § 2 P.p.s.a.).
Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji Sąd uznał, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W aktach sprawy znajduje się odpis prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w [...] Wydział Karny, z [...] kwietnia 2019 r[...] którym Sąd Rejonowy uznał T. L., oskarżonego o to, że kierował w ruchu lądowym samochodem będąc w stanie nietrzeźwości, za winnego zarzucanego czynu, między innymi orzekając wobec T. L. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres trzech lat, zaliczając okres zatrzymania prawa jazdy od [...] sierpnia 2018 roku i nadal.
Zgodnie z art. 182 K.k.w., w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Jeżeli skazany wykonuje zawodowo czynności związane z prowadzeniem pojazdów, o orzeczeniu sąd zawiadamia ponadto bezzwłocznie pracodawcę, u którego skazany jest zatrudniony (§ 1); organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu (§ 2).
Zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p., starosta wydaje decyzję administracyjny o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu.
Decyzja wydawana na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p. ma charakter decyzji związanej, co oznacza, że organ musi działać w granicach związania i nie ma możliwości interpretacji wydanego wyroku sądu karnego. Nie może też dokonywać ani rozszerzenia, ani zawężenia orzeczonego przez sąd zakazu. Jednocześnie organ nie jest uprawniony do weryfikacji wyroku sądu karnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 sierpnia 2020 r., I OSK 140/20 i wymienione tam orzecznictwo; dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego).
W następstwie otrzymania zawiadomienia o orzeczonym zakazie prowadzenia pojazdów, odpowiedni organ (tu: Starosta [...]), w świetle art. 182 § 2 K.k.w. w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p., stał się zobowiązany skierować skarżącego na badanie psychologiczne.
Obie okoliczności: zakaz prowadzenia określonych kategorii pojazdów oraz czas, na jaki orzeczono ten środek karny – zostały określone w prawomocnym wyroku karnym Sądu Rejonowego w [...] Wydział Karny, z [...] kwietnia 2019 r., [...] Rozstrzygnięcie decyzji organu I instancji wyłącznie obejmuje oba te elementy, bowiem organy administracji, wykonując prawomocny wyrok sądu karnego są związane jego treścią. Skoro wyrok Sądu Rejonowego, wydany w sprawie karnej skarżącego, jest prawomocny, obie wydane w przedmiotowej sprawie decyzje są zgodne z prawem.
Wbrew zarzutowi skargi Sąd nie dopatruje się sankcji w działaniach organu I instancji. Czynności podjęte przez Starostę – w niniejszej sprawie skierowanie na badania psychologiczne kierowcy w zakresie psychologii transportu, jeżeli osoba taka kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu, zostały nakazane przez ustawodawcę w interesie publicznym, albowiem w interesie publicznym pozostaje, by wszyscy kierowcy posiadali predyspozycje zdrowotne do prowadzenia pojazdów silnikowych, w sposób który nie będzie zagrażał nie tylko ich zdrowiu i życiu, lecz również zdrowiu i życiu wszystkich innych użytkowników dróg. Sąd raz jeszcze podkreśla, że działanie organów obu instancji było ściśle nakazane przepisem rangi ustawy, zaś starosta nie ma możliwości odstąpienia od obowiązku jej wydania.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło