III SA/Po 206/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Szymon Widłak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2012 r. przy udziale sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 9 grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2010 I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi B. R. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwotę [...],- ([...]) złotych uwzględniającą podatek od towarów i usług w kwocie [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu. Decyzją z dnia 22 lutego 2010 r., nr [...] Burmistrz Gminy ustalił M. P. wymiar podatku od nieruchomości za rok 2010 w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wysokość podatku ustalono na podstawie złożonej przez podatnika deklaracji (informacji w sprawie podatku od nieruchomości), oraz danych z ewidencji gruntów. Podatkiem od nieruchomości objęto znajdujące się na działce nr 14/30 położonej w miejscowości G. budynki pozostałe – pom. o wys. pow. 2,20 m oraz grunty pozostałe o pow. [...] m2 przy zastosowaniu stawek podatku wynikających z uchwały Nr [...] Rady Miejskiej Gminy K. z dnia 26 listopada 2009 r. w sprawie wysokości stawek podatku od nieruchomości na rok 2010. Podatnik, reprezentowany przez pełnomocnika, R. P. złożył odwołanie od powyższej decyzji, kwestionując zasadność dokonanego wymiaru podatku od nieruchomości. Podniósł, że będąca przedmiotem opodatkowania działka nr 14/30 została kupiona od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa w Poznaniu jako działka rolna – na powiększenie istniejącego gospodarstwa rolnego podatnika w sąsiedniej gminie N. o pow. ponad 3 ha. Po zakupie działki podatnik złożył wniosek o zwolnienie przedmiotowej działki z podatku rolnego. Tymczasem Burmistrz nie wydał dotąd decyzji o zwolnieniu z podatku rolnego, lecz "przekształcił" ww. działkę w nieruchomość nierolną i to bez wiedzy i zgody podatnika – właściciela działki i bez doręczenia mu jakichkolwiek informacji w powyższej kwestii. W związku z powyższym, zdaniem podatnika, skoro nie doręczono mu decyzji właściwego organu w przedmiocie zmiany przeznaczenia działki, od której służyć mu będzie prawo odwołania, niedopuszczalne jest dokonywanie wymiaru podatku z uwzględnieniem tej zmiany. W tej sytuacji należny może być ewentualnie tylko podatek rolny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia 9 grudnia 2011 r., nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy, uznając, że organ podatkowy I instancji prawidłowo dokonał wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2010. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że przy wymiarze podatków decydujące znaczenie mają dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Ponadto w myśl art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Jeżeli zatem dany grunt nie jest sklasyfikowany w ewidencji gruntów i budynków jako użytek rolny, ale jest – tak jak w omawianym przypadku - oznaczony symbolem B - co wskazuje, że jest to grunt zabudowany i zurbanizowany, teren mieszkaniowy, to podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości – zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 121, poz. 844 ze zm.) Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że podniesiona przez skarżącego okoliczność, że przedmiotowy grunt, tj. działka nr 14/30 został nabyty (w 2002 r.) jako użytek rolny, nie ma znaczenia dla obecnie rozpatrywanej sprawy. Wyjaśnił przy tym, że dane dotyczące klasyfikacji danego gruntu w ewidencji gruntów i budynków mogą podlegać w każdym okresie aktualizacji i to nie tylko na wniosek właściciela (użytkownika wieczystego i innych podmiotów uprawnionych), ale również z urzędu – na podstawie § 46 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Jeżeli zatem zmiana nastąpiła z urzędu, możliwą jest taka sytuacja, która prawdopodobnie miała miejsce w załatwianej sprawie, że właściciel nie wie o zmianie klasyfikacji gruntu, skoro sam nie podejmował działań w celu weryfikacji zapisów w ewidencji, a organ prowadzący ewidencję nie miał obowiązku poinformowania go o takim zdarzeniu. Kolegium zauważyło przy tym, że dane ewidencji gruntów i budynków są jawne i udostępnia się je właścicielom nieruchomości na żądanie skierowane do starosty. Nadto organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy o podatku rolnym zwalnia się od podatku rolnego: grunty przeznaczone na utworzenie nowego gospodarstwa rolnego lub powiększenie już istniejącego do powierzchni nieprzekraczającej 100 ha będące przedmiotem prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego, nabyte w drodze umowy sprzedaży. Aby zatem można było mówić o zwolnieniu z podatku rolnego, warunkiem koniecznym jest, aby ten grunt wchodził w zakres przedmiotowy tego świadczenia, co nie miało miejsca w omawianym przypadku. Niezależnie od powyższego Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy o podatku rolnym okres zwolnienia, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, wynosi 5 lat, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zawarto umowę sprzedaży gruntów lub prawa wieczystego użytkowania, ustanowiono prawo wieczystego użytkowania gruntów lub objęto grunty w trwałe zagospodarowanie w drodze umowy. Po upływie okresu zwolnienia, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, 5 i 6, stosuje się ulgę w podatku rolnym, polegającą na obniżeniu podatku w pierwszym roku o 75 % i w drugim roku o 50 % (art. 12 ust. 6 ustawy o podatku rolnym). Nawet zatem jeżeli zakupiony w 2002 r. przez M. P. grunt, był wówczas sklasyfikowany w ewidencji jako rola i jeżeli nawet M. P. wystąpił zaraz po jego nabyciu do z wnioskiem o zwolnienie tego gruntu z podatku rolnego, to i tak obecnie zwolnienie to już mu nie przysługuje, albowiem uległ zakończeniu 5-letni okres, na który zwolnienie mogło być przyznane. Termin ten liczy się bowiem od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zawarto umowę sprzedaży gruntów, a więc w tym przypadku, od 1 grudnia 2002 r. (umowa sprzedaży z dnia 12.11.2002 r.), a kończył się z upływem 30 listopada 2007 r. W następnym roku, a więc 2008 M. P. mógł korzystać z ulgi w podatku rolnym polegającej na obniżeniu tego podatku o 75%, zaś w kolejnym roku - 2009 - o 50%. Innymi słowy, nawet gdyby przedmiotowy grunt był sklasyfikowany jako rola, to i tak w roku podatkowym 2010 nie miałoby już zastosowania wobec niego zwolnienie z podatku rolnego, o którym mowa w przytoczonych wyżej przepisach. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik podatnika, R. P., wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem. W uzasadnieniu skargi podtrzymano dotychczasowe stanowisko o bezprawnej zmianie charakteru działki z rolnego na zurbanizowany. Ponadto powołano się na ostateczną i prawomocną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu z 2011 r., która zdaniem skarżącego stwierdza, że działka nr 14/30 w G. o pow. [...] m2 była i jest działką rolną, wchodzącą w skład gospodarstwa rolnego M. P., wnosząc o wznowienie postępowania w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że niezależnie od tego, iż skarżący nie przedłożył decyzji, na którą powołał się w skardze, kwestia ta będzie przedmiotem odrębnego postępowania wznowieniowego, o którego wszczęcie wnosił skarżący. Na rozprawie w dniu 26 czerwca 2012 r. reprezentujący skarżącego adwokat ustanowiony z urzędu podtrzymał skargę i dodatkowo zarzucił naruszenie art. 165 § 5 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez brak uzasadnienia w decyzji dla zastosowania skróconego trybu postępowania, to jest bez jego formalnego wszczęcia w sytuacji, gdy zastosowanie takiego trybu nie wynika jednocześnie z dokumentów zawartych w aktach administracyjnych. Na poparcie swojej argumentacji pełnomocnik powołał się na uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Łd 1082/08. Ponadto zarzucił dowolność ustaleń odnośnie powierzchni budynku, podnosząc że w aktach administracyjnych brak danych z wypisu z ewidencji gruntów i budynków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Gminy w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości – działki nr 14/30 położonej w miejscowości G. obejmującej grunty o powierzchni [...] m2 oraz budynki o wys. pom. pow. 2,20 m o powierzchni [...] m2 za rok 2010. Organy podatkowe dla dokonanego wymiaru podatku przyjęły stawki przewidziane dla gruntów i budynków "pozostałych," przyjmując – na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków, że będąca przedmiotem opodatkowania działka jest zaklasyfikowana do gruntów zabudowanych i zurbanizowanych – terenów mieszkaniowych (B). Natomiast skarżący zarzucał niezgodne z prawem ustalenie podatku od nieruchomości, twierdząc, że przedmiotowa działka wchodzi w skład gospodarstwa rolnego będącego własnością skarżącego i mogłaby być ewentualnie objęta podatkiem rolnym, przy czym skarżący złożył wniosek o zwolnienie również z tego podatku. Przystępując do rozstrzygnięcia powyższej kwestii, do której sprowadzała się istota sporu w niniejszej sprawie, należy wskazać, że podatnik nie uzasadnił w jakikolwiek sposób twierdzenia co do tego, że należąca do niego działka stanowi część gospodarstwa rolnego. Tak sformułowany zarzut jest więc zarzutem gołosłownym. Jednocześnie ze znajdującej się w aktach administracyjnych informacji z rejestru gruntów według stanu na dzień 2.04.2010 r. wynika, że działka nr 14/30 o powierzchni [...] m2 jest opisana jest jako grunty zabudowane i zubanizowane sklasyfikowane jako B – tereny mieszkaniowe. Jak trafnie wyjaśnił organ odwoławczy w niniejszej sprawie ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 ustawy z 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Organy podatkowe nie mogą zatem dokonywać samodzielnych ustaleń co do klasyfikacji gruntu. Od tej reguły – wynikającej z jednoznacznej treści art. 21 ust. 1 powołanej ustawy – nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów (zob. wyrok NSA dnia 13.01.2010 r., sygn. akt II FSK 1243/08, Lex nr 558871, wyrok NSA z dnia 05.11.2009 r., sygn. akt II FSK 836/08). Dopóki dane te nie zostaną zmienione, organy podatkowe mają obowiązek wyliczania podatku na ich podstawie i nie są władne do kwestionowania, czy korygowania zapisów ewidencji gruntów i budynków. Organem właściwym do dokonywania zmian w tym zakresie jest Starosta - jako organ prowadzący ewidencję. Stosownie bowiem do art. 22 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie. Przepis art. 22 Prawa geodezyjnego i kartograficznego nakłada natomiast na właścicieli i osoby władające nieruchomościami obowiązek zgłaszania wszelkich zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian wynikających z decyzji właściwych organów, te są z urzędu przesyłane do organu prowadzącego ewidencję. To skarżący powinien więc w odrębnym postępowaniu doprowadzić do zgodności zapisów w ewidencji gruntów i budynków z rzeczywistym stanem prawnym władanych przez niego nieruchomości, o ile takie różnice faktycznie zachodzą. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe. W stanie faktycznym niniejszej sprawy, skoro z urzędowego rejestru gruntów aktualnego w roku podatkowym 2010 wynika, że sporna działka ma określoną klasyfikację, to organy podatkowe zobowiązane były do uwzględnienia jej przy wymiarze podatku, nawet gdyby faktyczne przeznaczenie gruntu różniło się od tego wskazanego w ewidencji. Jeżeli natomiast skarżący kwestionuje zawarte tam dane, najpierw powinien wystąpić o ich korektę, w trybie przewidzianym w ustawie - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Następnie, w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych (zob. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1994 r., III SA 911/94, OSS 1994, nr 4-5, s. 164). W tym miejscu należy zaznaczyć, że bez wpływu na niniejsze postępowanie jest podnoszona przez skarżącego okoliczność, że w odniesieniu do przedmiotowej działki istnieje w obrocie prawnym ostateczna i prawomocna decyzja, z której wynika rolny charakter działki, skoro skarżący żadnej decyzji w tym przedmiocie nie przedstawił zarówno w postępowaniu podatkowym, jak i sądowym. Niezależnie od powyższego, jak wskazał organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, kwestia ta będzie przedmiotem wyjaśnień w odrębnym postępowaniu - wznowieniowym, o które wnioskował sam skarżący. Jako nieuzasadniony Sąd uznał również zarzut naruszenia art. 165 § 5 pkt 1 Ordynacji podatkowej, stosownie, do którego nie wydaje się postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia zobowiązań podatkowych, które zgodnie z odrębnymi przepisami ustalane są corocznie, jeżeli stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie. Sytuacja taka ma miejsce w niniejszej sprawie, zważywszy na to, że jak wynika z decyzji organu I instancji, stan faktyczny ustalono na podstawie deklaracji (informacji w sprawie podatku od nieruchomości) oraz ewidencji gruntów i budynków aktualnej w istotnym w sprawie roku podatkowym, a strona nie twierdziła, aby uległ on zmianie w jakimkolwiek zakresie. Wskazany przez pełnomocnika skarżącego wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zapadł na tle odmiennego stanu faktycznego, którego istotą była zmiana okoliczności faktycznych, mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania. Bezzasadny w ocenie Sądu jest również zarzut pełnomocnika skarżącego odnośnie dowolności ustaleń organów podatkowych w zakresie przyjętej do opodatkowania powierzchni budynków. Jakkolwiek załączona do akt administracyjnych informacja uproszczona z ewidencji gruntów i budynków nie zawiera danych dotyczących powierzchni budynków, to jednak należy zauważyć, że przyjęta do opodatkowania powierzchnia budynków na działce nr 14/30 – [...] m2 odpowiada powierzchni użytkowej budynków określonej w znajdującym się w aktach administracyjnych akcie notarialnym – umowie sprzedaży, na podstawie której skarżący nabył przedmiotową działkę. Powierzchni tej nie kwestionował skarżący zarówno w toku całego postępowania podatkowego, jak i w złożonej skardze. Również pełnomocnik skarżącego, formułując powyższy zarzut, nie wykazał, że przyjęta przez organy podatkowe powierzchnia budynków nie jest zgodna z rzeczywistym stanem rzeczy i danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, co czyni powyższy zarzut gołosłownym i nie mogło prowadzić do wzruszenia zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, skargę jako bezzasadną należało oddalić, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270). O kosztach orzeczono zgodnie z art. 250 powyższej ustawy w zw. z § 2 ust. 1-3, § 4 ust. 1, § 19 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1a i w zw. z § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm).