III SA/Po 208/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marzenna Kosewska po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej oraz określenia kwoty długu celnego postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi /-/ M. Kosewska W dniu [...] W. K. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] uchylającą, w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 sierpnia 2006r o sygn. akt III SA/Po 187/05., decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] nr [...] w części dotyczącej wartości celnej, określenia kwoty wynikającej z długu celnego i wezwania do uiszczenia tej kwoty oraz orzekającą w tym zakresie i w pozostałej części utrzymującą zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu skargi strona zawarła, z ostrożności procesowej, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Argumentując powyższe żądanie skarżąca wskazał, że o decyzji zapadłej w niniejszej sprawie dowiedziała się dopiero w dniu [...], kiedy to otrzymała odpis skarżonej decyzji bezpośrednio od organu odwoławczego. Strona podniosła, że pełnomocnik dotychczas ją reprezentujący wniósł do organu odwoławczego wniosek o doręczenie decyzji bezpośrednio na jej adres, bowiem ustał stosunek pełnomocnictwa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej odrzucenie ze względu na wniesienie skargi po upływie 30-dniowego terminu, a w przypadku nieuwzględnienia powyższego – o jej oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi organ odwoławczy stwierdził, że skarga została wniesiona po terminie, gdyż zaskarżoną decyzję z dnia [...] doręczono reprezentującemu stronę adwokatowi (pełnomocnictwo z dnia [...] w aktach adm. – k. 159-160) w dniu 10 grudnia 2007r. Następnie pismem z dnia 4 stycznia tenże adwokat – A. G. - poinformował organ odwoławczy, iż od 30 czerwca 2007r, zawiesił działalność swojej kancelarii, nie może więc dalej reprezentować W. K. i nie ma z nią kontaktu. Jednocześnie podał jej aktualny adres. Organ celny przesłał zatem odpis decyzji bezpośrednio W. K., która odebrała ją w dniu 19 lutego 2007r. i którą to datę obecny pełnomocnik skarżącej przyjmuje jako datę doręczenia decyzji. W ocenie organu odwoławczego takie stanowisko jest nieuzasadnione, gdyż zaskarżona decyzja została skutecznie doręczona ustanowionemu pełnomocnikowi. Przy czym organ celny podkreśli, że skoro pełnomocnik zawiesił działalność, to był zobowiązany powiadomić o tym fakcie organ, przed którym toczyło się postępowanie. Tym bardziej, że jest on profesjonalnym pełnomocnikiem i powinien wiedzieć o konsekwencjach takiego zaniechania. Dodatkowo Dyrektor Izby Celnej zwrócił uwagę, że w niniejszej sprawie budzi zdumienie brak reakcji już na wyznaczenie terminu do zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji, doręczenie bowiem tego pisma nastąpiło w dniu 5 listopada 2007r., a więc kilka miesięcy po zawieszeniu – jak twierdzi adwokat A. G. - działalności jego kancelarii. Ponadto zaznaczono na marginesie, że były pełnomocnik posługuje się nadal pieczęcią kancelarii adwokackiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuję: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – zwanej w dalszej części p.p.s.a. – jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W przedmiotowym postępowaniu celnym, na mocy przepisu art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (t.j. Dz.U. z 2001r. Nr 75, poz. 802 z późn. zm.), znajdują zastosowanie przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Stosownie do treści art. 136 Ordynacji podatkowej strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Przy czym powołane przepisy należy stosować mając na uwadze regulacje zawarte w Tytule VIII kodeksu celnego – Przedstawicielstwo w sprawach celnych. Zgodnie z art. 253 § 3 kodeksu celnego w wypadkach innych niż te, o których mowa w § 2 (jeżeli postępowanie przed organem celnym dotyczy towaru, którego rodzaj lub ilość wskazuje na przeznaczenie do działalności gospodarczej), przedstawicielem osoby może być – 1) agencja celna jako przedstawiciel bezpośredni lub pośredni, 2) osoba fizyczna posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych jako przedstawiciel bezpośredni. Z akt administracyjnych wynika, że skarżąca W. K. w niniejszym postępowaniu celnym była reprezentowana przez pełnomocnika – adwokata A. G. – pełnomocnictwo z dnia 29 października 2001r. (k. 159 -160 akt adm.). W konsekwencji, zgodnie z dyspozycją art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej - organy celne były zobowiązane doręczać wszystkie pisma procesowe ustanowionemu w przedmiotowej sprawie pełnomocnikowi – adwokatowi A. G. Powołany przepis stanowi bowiem, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. W przedmiotowym postępowaniu celnym decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] została doręczona na adres kancelarii adwokata A. G. w dniu 10 grudnia 2007r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 286 akt adm.). Następnie pismem z dnia 4 stycznia 2008r. (k. 291 akt adm.) pełnomocnik poinformował organ odwoławczy, że od dnia 30 czerwca 2007r. zawieszona została działalność jego kancelarii i od tej chwili nie prowadzi żadnych zleconych mu spraw. Wobec powyższego, pełnomocnik oświadczył, że nie może reprezentować skarżącej w toczącym się postępowaniu celnym jako jej pełnomocnik. Dodał ponadto, iż nie ma kontaktu z byłą klientką, stąd podając nowy adres skarżącej wniósł o bezpośrednie doręczenie jej zaskarżonej decyzji. Powyższe oświadczenie pełnomocnika stanowi niewątpliwie wypowiedzenie pełnomocnictwa, które, aby było skuteczne musi spełniać określone warunki. Zawieszenie działalności kancelarii adwokackiej nie stanowi bowiem przyczyny wygaśnięcia pełnomocnictwa, o której mowa w art. 96 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.) w związku z art. 137 § 4 Ordynacji podatkowej i nie zwalnia automatycznie pełnomocnika od obowiązku dalszego reprezentowania strony. Dodatkowo sam fakt zaprzestania działalności przez adwokata, nie przesądza o tym, że utracił on uprawnienie do reprezentowania strony. Zgodnie bowiem z art. 253 § 3 pkt 2 kodeksu celnego pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych. Z powyższego wynika zatem, że pełnomocnikiem strony w postępowaniu celnym może być osoba fizyczna jeżeli ma zdolność do czynności prawnych, nie musi natomiast legitymować się specjalnymi wiadomościami lub kwalifikacjami. Zaznaczyć należy, iż wypowiedzenie pełnomocnictwa powinno nastąpić w takiej samej formie jak jego udzielenie, czyli poprzez przedłożenie odpowiedniego dokumentu lub ustne zgłoszenie do protokołu (art. 137 § 2 Ordynacji podatkowej). Jeśli w chwili doręczenia decyzji organ podatkowy nie był poinformowany o wygaśnięciu pełnomocnictwa w wyżej wymieniony sposób, to słuszne jest przyjęcie, iż decyzja została skutecznie doręczona pełnomocnikowi w dniu jej odebrania przez pełnomocnika lub pracownika kancelarii adwokackiej, w której pełnomocnik wykonywał swój zawód. Podkreślić bowiem należy, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem odwołanie pełnomocnictwa (w niniejszej sprawie jego wypowiedzenie) staje się skuteczne wobec organu podatkowego w chwili powiadomienia go o tym fakcie. Obowiązuje tu taka sama zasada, jak w przypadku udzielenia pełnomocnictwa (m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 02.02.2005r., sygn. akt III SA/Wa 914/04, LEX nr 164041). W przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżącej poinformował organ odwoławczy o wypowiedzeniu pełnomocnictwa pismem z dnia 4 stycznia 2008r., które zostało odebrane przez organ celny w dniu 10 stycznia 2008r. Zatem po terminie doręczenia pełnomocnikowi zaskarżonej decyzji, co miało miejsce w dniu 10 grudnia 2007r. Mając na względzie powyższe, stwierdzić należy, iż decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] została skutecznie doręczona pełnomocnikowi skarżącej – adwokatowi A. G., w dniu [...]. Oceniając zatem wystąpienie w przedmiotowym postępowaniu wskazanych w cytowanym powyżej art. 86 § 1 p.p.s.a. przesłanek przywrócenia terminu do wniesienia skargi, podkreślić należy, że pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje także swym zakresem winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności (por. wyr. NSA z dnia 12 kwietnia 2002 r., I SA/Gd 1676/99, POP 2002, z. 12, poz. 148). Niezachowanie więc należytej staranności przez pełnomocnika strony, pociąga również ujemne konsekwencje dla samej strony. Zatem wniosek strony o przywrócenie terminu, któremu uchybił pełnomocnik musi wskazywać na brak winy w uchybieniu terminu ze strony pełnomocnika (por. post. SN z dnia 9 maja 1960 r., IV CR 559/59, OSPiKA 1960, z. 4, poz. 120). W niemniejszej sprawie spóźnione poinformowanie organu odwoławczego o wypowiedzeniu pełnomocnictwa, stanowiło zaniedbanie pełnomocnika skarżącej naruszające reguły starannego działania. Zaznaczyć przy tym należy, że w odniesieniu do osób, które z racji wykonywanego zawodu występują jako pełnomocnicy stron wymaga się szczególnej staranności przy wykonywaniu powierzonego zlecenia. Zatem ocena, czy osoby te dochowały reguł starannego działania winna być dokonywana w oparciu o odpowiednio wysokie kryteria. Stwierdzić więc należy, że przekroczenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nastąpiło z winy pełnomocnika skarżącej – adwokata A. G. Wobec zawinionego przekroczenia ustawowego terminu do wniesienia skargi, należało orzec – na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. – jak w sentencji postanowienia. /-/ M. Kosewska K.P.d