III SA/Po 209/14

Dnia 05 grudnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 grudnia 2014 roku przy udziale sprawy ze skargi P.B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia ... grudnia 2013 r. nr ... w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o stwierdzenie zasady wyłączności w zakresie regulowania materii podatkowej na podstawie ustawy o podatku akcyzowym oddala skargę P.B. pismem z dnia ... lipca 2013 r. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kościanie o stwierdzenie na podstawie art. 217 Konstytucji RP zasady wyłączności w zakresie regulowania materii podatkowej na podstawie ustawy. W uzasadnieniu wskazał, że nieważność decyzji Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia ... marca 2013 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w ... z dnia ... grudnia 2002 r. w zakresie ustalenia wysokości podatku akcyzowego rażąco naruszyła nie zastosowanie art. 217 Konstytucji RP. Wnioskodawca wyjaśnił, że wydane w odniesieniu do niego decyzje podatkowe dotyczące wymiaru podatku akcyzowego przez Urząd Kontroli Skarbowej w ... zostały wydane na podstawie rozporządzenia niezgodnego z Konstytucją, co stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 10 maja 2005 r. Zatem w przedmiotowej sprawie doszło do rażącego naruszenia przez Urząd Kontroli Skarbowej przepisów prawa akcyzowego i art. 217 Konstytucji, co skutkować winno wydaniem rozstrzygnięcia zgodnie z wnioskiem. Pismem z dnia ... lipca 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w ..., działając na podstawie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej wezwał P.B. do skonkretyzowania zawartego we wskazanym wyżej wniosku żądania, pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia. Wyjaśniając, że z treści wniosku nie wynika, jakich czynności wnioskodawca domaga się od organu podatkowego. W odpowiedzi na wezwanie, pismem z dnia ... sierpnia 2013 r. P.B. poinformował, że wniosek z ... lipca 2013 r. dotyczy Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w ..., który wydał decyzję w dniu 16 grudnia 2002 r. niezgodnie z Konstytucją. W dniu ... sierpnia 2013. Naczelnik Urzędu Skarbowego w ... na podstawie art. 15 Ordynacji podatkowej przesłał wniosek P.B. do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w ... Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w ... postanowieniem z dnia ... sierpnia 2013 r. wydanym na podstawie art. 165 a , art. 216 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej ( Dz.U. z 2001 r. Nr 41, poz. 214 ze zm.) odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku P.B.z dnia 22 lipca 2013 r. o stwierdzenie na podstawie art. 217 Konstytucji RP zasady wyłączności w zakresie regulowania materii podatkowej na podstawie ustawy. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 10 maja 2005 r. decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia ... grudnia 2002 r. w sprawie podatku akcyzowego za poszczególne miesiące 1999 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, z powodu niezgodności z Konstytucją przepisów wykonawczych do ustawy o podatku od towarów i usług i podatku akcyzowego w postaci rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 1999 r. w sprawie podatku akcyzowego, spowodowało zakończenie postępowania kontrolnego wydaniem wyniku kontroli przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w .... z dnia ... lipca 2005 r., uznającego prawidłowość rozliczenia podatku akcyzowego za 1999 r. przez P.B., zgodnie ze złożonymi przez niego deklaracjami. Organ powołując art. 165 a Ordynacji podatkowej wskazał, że postępowanie nie może być wszczęte z powodu braku w przepisach ustaw podatkowych podstawy do rozpatrzenia treści żądania w trybie postępowania podatkowego. Poza tym, organy podatkowe nie mają kompetencji do badania zgodności przepisów prawa z Konstytucją. P.B. wniósł zażalenie na wskazane wyżej postanowienie i domagając się jego uchylenia zarzucił, że w sytuacji, gdy Sąd wyrokiem z dnia 10 maja 2005 r. uchylił decyzje organów obu instancji, to w tej sytuacji należy zwrócić podatnikowi, co zostało mu niesłusznie naliczone. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu postanowieniem z dnia 6 grudnia 2013 r. wydanym na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 165 a i art. 219 Ordynacji podatkowej utrzymał mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że żądanie strony wskazane w złożonym wniosku zostało zrealizowane wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu poprzez wycofanie z obrotu prawnego decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w ... z dnia ... lipca 2005 r. P.B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zarzucając, że decyzje organów podatkowych – Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 13 marca 2003 r. i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w ... z dnia ... grudnia 20o2 r. w sprawie wysokości podatku akcyzowego rażąco naruszyły art. 217 Konstytucji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W wyniku takiej kontroli zaskarżony akt lub czynność może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania, a także stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c i pkt 2 p.p.s.a.), Dokonując kontroli zaskarżonego w sprawie postanowienia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie wskazanych wyżej ustaw, Sąd uznał, że postanowienie to nie narusza prawa. Podstawa prawną zaskarżonego postanowienia jest art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z jego treścią gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W przepisie tym wskazane zostały zatem dwie podstawy do odmowy wszczęcia postępowania: 1) gdy żądanie wniesione zostało przez osobę niebędącą stroną, 2) jeżeli z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Na gruncie obu uregulowań prawnych prezentowane są poglądy, że inne przyczyny, z powodu których postępowanie nie może być wszczęte mogą dotyczyć: 1) braku w przepisach prawa materialnego podstawy do rozstrzygnięcia o tej treści żądania w trybie postępowania podatkowego (administracyjnego); 2) sytuacji gdy w danej sprawie toczy się już postępowanie; 3) sytuacji gdy w sprawie zapadła już decyzja i to niezależnie czy nieostateczna, czy ostateczna; 4) dotyczy żądania, które nie podlega rozstrzygnięciu w formie decyzji a wymaga innej formy działania (por. B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz 2011, s. 740-743; B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 12, Wyd. C.H. Beck 2012, s. 297-298; W. Chróścielewski, Zmiany w zakresie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, ZNSA 2011, nr 4, s. 14-15 wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 lipca 2013 r. II GSK 735/12). Zdaniem Sądu, niewątpliwie, w chwili złożenia przez p.B. wniosku o stwierdzenie na podstawie art. 217 Konstytucji RP zasady wyłączności w zakresie regulowania materii podatkowej na podstawie ustawy, było oczywiste, że brak w przepisach ustaw podatkowych podstawy do rozpatrzenia tak sformułowanego żądania w trybie postępowania podatkowego. Jednocześnie organy wyjaśniły, że w istocie żądanie strony wskazane w złożonym wniosku zostało zrealizowane wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który uchylił decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie podatku akcyzowego za poszczególne miesiące 1999 r. oraz utrzymującą ją w mocy decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, z powodu niezgodności z Konstytucją przepisów wykonawczych do ustawy o podatku od towarów i usług i podatku akcyzowego w postaci rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 1999 r. w sprawie podatku akcyzowego. Wydanie wyroku spowodowało zaś zakończenie postępowania kontrolnego wydaniem wyniku kontroli przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w ... z dnia ... lipca 2005 r., uznającego prawidłowość rozliczenia podatku akcyzowego za 1999 r. przez P.B., zgodnie ze złożonymi przez niego deklaracjami. Mając na względzie powyższe oraz uznając, że organy podatkowe prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, Sąd na podstawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ) skargę oddalił.