III SA/Po 212/25
WyrokWSA w Poznaniu2025-06-10
Skład orzekający: Walentyna Długaszewska, Marek Sachajko, Zbigniew Kruszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jeśli strona twierdzi, że decyzja organu pierwszej instancji nie została jej prawidłowo doręczona, a odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Kluczowe było ustalenie, że decyzja organu pierwszej instancji została prawidłowo doręczona na adres siedziby spółki, a osoba ją odbierająca była do tego uprawniona. Skoro decyzja została doręczona prawidłowo, termin do wniesienia odwołania rozpoczął bieg od dnia doręczenia, a odwołanie złożono po jego upływie. Strona nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu, a zarzuty dotyczące merytorycznej zasadności decyzji nie mogły stanowić podstawy do przywrócenia terminu.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta nakładającej karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego. Spółka twierdziła, że decyzja organu pierwszej instancji nie została jej prawidłowo doręczona, a dowiedziała się o niej dopiero po upływie terminu do wniesienia odwołania. Odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu, a wraz z nim wniosek o przywrócenie terminu. Organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu, uznając, że decyzja została doręczona prawidłowo, a strona nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 czerwca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Marek Sachajko (sprawozdawca) Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 czerwca 2025 roku sprawy ze skargi [...] sp.j. z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia 2 grudnia 2024 r. nr [...], na podstawie którego organ ten odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania [...] sp.j. z siedzibą w miejscowości [...] dalej: "strona", "skarżąca") od decyzji Prezydenta Miasta [...] (dalej: "Prezydent" lub "organ I instancji") z dnia 5 kwietnia 2023 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w kwocie 33.120 zł za nielegalne zajęcie przez skarżącą pasa drogowego położonego przy ul. [...] w [...].
Postanowienie powyższe zostało wydane w następującym stanie.
Jak wyżej zostało wskazane Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 2 grudnia 2024 r. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania strony od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 5 kwietnia 2023 r.
Organ II instancji w uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że odwołanie od decyzji organu I instancji złożone zostało przez stronę pismem z dnia 25 maja 2023 r. (dowód nadania k. 5 akt administracyjnych – przesyłka została nadana w urzędzie pocztowym także w dniu 25 maja 2023 r.). Odwołanie to wniósł pełnomocnik strony –
r. pr. R. D.. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik strony zakwestionował prawidłowość doręczeń stronie zarówno zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego, jak i decyzji organu I instancji. Pismo to zawierało także wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Pełnomocnik strony wskazał, że o decyzji organu I instancji strona dowiedziała się dnia 18 maja 2023r. Ponadto, stwierdził, że we wniosku z dnia 30 grudnia 2022 r. kierowanym do Zarządu Dróg Miejskich w [...] o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego podano, że adres spółki to [...], os. [...], a nie [...], ul. [...], jak podano w decyzji. Pełnomocnik strony wskazał, że decyzja organu I instancji nie została doręczona na prawidłowy adres tj. na adres siedziby spółki w [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 2 grudnia 2024 r. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania strony od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 5 kwietnia 2023 r. w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w kwocie 33.120 zł za nielegalne zajęcie pasa drogowego przy ul. [...] w [...].
Organ II instancji stwierdził, że czternastodniowy termin do wniesienia odwołania biegł dla strony od dnia 14 kwietnia 2023 r. Organ wskazał, że strona została prawidłowo pouczona zarówno o terminie, jak i trybie wniesienia odwołania (decyzja organu I instancji z dnia 5 kwietnia 2023r.).
Termin do wniesienia odwołania upływał ostatecznie dnia 27 kwietnia 2023 r. Dzień ten był dniem roboczym.
Odwołanie natomiast zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 25 maja 2023r., czyli po upływie ustawowego, czternastodniowego terminu do dokonania tej czynności procesowej. Organ wskazał, że strona powinna zachować należytą staranność w dbaniu o własne interesy. Skarżąca nie wykazała przesłanek usprawiedliwiających przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu pełnomocnik strony skarżącej podniósł zarzut naruszenia:
- art. 129 § 2 k.p.a.;
- art. 58 § 1 i § 2 k.p.a.
W ocenie strony decyzja organu I instancji nie została doręczona w prawidłowy sposób, a więc w zgodny z przepisami k.p.a. Ponadto organ naruszył art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez stwierdzenie, że strona nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania w sytuacji gdy na skutek uchybień organu w doręczeniu decyzji skarżąca dowiedziała się o treści decyzji dopiero dnia 18 maja 2023r.
W konkluzji skargi strona skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia organu II instancji i przekazanie temu organowi sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że decyzja organu I instancji została doręczona w sposób prawidłowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie.
Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia kończące postępowanie. Do tej kategorii należy bez wątpienia postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, co wynika z jego istoty (zamknięcie drogi do rozpoznania odwołania) oraz z art. 134 zd. drugie k.p.a. (w brzmieniu: "Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne"). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Przedmiotem tak sprawowanej kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 grudnia 2024 r. nr [...], na podstawie którego organ ten odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania przez skarżącą od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 5 kwietnia 2023 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w kwocie 33.120 zł za nielegalne zajęcie pasa drogowego położonego przy ul. [...] w [...].
Należy jeszcze zaznaczyć, że w sytuacji, gdy skarga dotyczy postanowienia organu administracji, sprawa może zostać rozpoznana przez sąd w postępowaniu uproszczonym (art. 119 pkt 3 p.p.s.a.), na posiedzeniu niejawnym (art. 120 p.p.s.a.) – co też miało miejsce w niniejszej sprawie.
Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że ostatecznymi postanowieniami z 2 grudnia 2024 r. Kolegium (a) stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta oraz (b) odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta.
W myśl art. 129 k.p.a.: "Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie."
Biorąc pod uwagę treść zarzutów skargi wskazać należy, że art. 30 § 3 k.p.a. stanowi, że strony niebędące osobami fizycznymi działają przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli. WSA w aspekcie zarzutów skargi stwierdza, że normy regulujące instytucję doręczenia (art. 39-49 k.p.a.) mają przede wszystkim charakter gwarancyjny, ich celem jest bowiem zapewnienie ochrony jednostce przed nadużyciami ze strony organów administracji. Zatem nie mogą być interpretowane "na szkodę" obywatela, w sytuacji gdy ten podejmuje wszelkie starania mające zapewnić mu prawo do wniesienia skutecznego odwołania od wydanej decyzji. Wszelkie nieprawidłowości w zakresie doręczeń powinny więc obciążać organy administracji publicznej i nie powinny być interpretowane na szkodę jednostki (wyrok NSA z 20 lutego 2014 r., II OSK 2259/12, wyrok NSA z dnia 19 maja 2016 r., sygn. akt II GSK 2734/14, wyrok NSA z 4 kwietnia 2008 r., II GSK 3/08). Jednakże wskazać należy, że obowiązkiem osoby prowadzącej działalność gospodarczą (i to zarówno osoby fizycznej, osoby prawnej jak i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej) jest takie zorganizowanie pracy jej przedsiębiorstwa, by przesyłki odbierane były przez przedsiębiorcę osobiście albo przez upoważnioną osobę i jednocześnie wykluczona była możliwość odbioru przesyłek przez osoby nieuprawnione. Nie jest natomiast obowiązkiem doręczyciela każdorazowe sprawdzanie, czy osoba, która przebywa w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej i podejmuje się odbioru pisma adresowanego do przedsiębiorcy jest osobą upoważnioną do odbioru lub jest pracownikiem przedsiębiorcy. Dodatkowo wskazać należy, iż istnieje domniemanie, że osoba, która jest czynna w lokalu czy siedzibie przedsiębiorcy i podejmuje się odbioru korespondencji jest osobą do tego upoważnioną, choćby upoważnienie to nie wynikało ze stosunku pracy czy innego stosunku wiążącego tę osobę z osobą prowadzącą działalność gospodarczą (por. wyrok WSA w Olsztynie z 10.04.2018 r., I SA/Ol 165/18, LEX nr 2494694).
Brak jest podstaw do uznania przez Sąd pierwszej instancji, że organ w zaskarżonym postanowieniu naruszył art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. i art. 129 § 2 k.p.a. Pełnomocnik strony skarżącej w skardze stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji składa z ostrożności procesowej, wskazując, że siedmiodniowy termin do złożenia tego wniosku został zachowany oraz, że dopełniono czynności, dla której określony był termin ( tj. złożono odwołanie).
WSA wskazuje, że w pewnym zakresie uzasadnienie niniejszego wyroku będzie zawierało argumentację powołaną w uzasadnieniu wyroku WSA w Poznaniu, z dnia 10 czerwca 2025r., sygn. akt III SA/Po 213/25, a to z uwagi na funkcjonalne powiązanie problematyki poruszanej w obu orzeczeniach, a wynikającej - z perspektywy proceduralnej – z postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za nielegalne zajęcie przez skarżącą pasa drogowego położonego przy ul. [...] w [...].
Brak jest podstaw do uznania przez Sąd pierwszej instancji, że organ w zaskarżonym postanowieniu naruszył art. 40 § 1 k.p.a. w związku z art. 30 § 3 k.p.a. Należy w tym miejscu odwołać się do art. 37 ust. 1 i 2 ustawy - Prawo pocztowe. Zgodnie z art. 37 ust. 1 tej ustawy, przesyłkę pocztową lub kwotę pieniężną określoną w przekazie pocztowym doręcza się adresatowi pod adresem wskazanym na przesyłce, przekazie lub w umowie oświadczenie usługi pocztowej. Przesyłka pocztowa może być wydana w placówce pocztowej ze skutkiem doręczenia, między innymi: pełnomocnikowi adresata upoważnionemu na podstawie pełnomocnictwa udzielonego na zasadach ogólnych lub na podstawie pełnomocnictwa pocztowego (ust. 2 pkt 2), osobie uprawnionej do odbioru przesyłek pocztowych w podmiotach będących osobami prawnymi lub jednostkami organizacyjnymi nieposiadającymi osobowości prawnej, jeżeli adresatem przesyłki jest dana osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej (ust. 2 pkt 5). W świetle przedstawionych wyżej regulacji stwierdzić należy, że przedmiotowa przesyłka wydana została ze skutkiem doręczenia stosownie do art. 37 ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo Pocztowe (osobie uprawnionej do odbioru przesyłek pocztowych w podmiotach będących osobami prawnymi, czy też będących jednostkami organizacyjnymi nieposiadającymi osobowości prawnej).
Nie ulega zatem wątpliwości, że skoro osoba wskazana w potwierdzeniu odbioru przesyłki podjęła się odebrania pisma adresowanego do spółki, to była osobą uprawnioną do podejmowania takich czynności. W tym miejscu należy również podkreślić, iż upoważnienie do odbioru korespondencji nie musi przybrać formy pełnomocnictwa pocztowego, aby było skuteczne. Upoważnienie do odbioru korespondencji i pełnomocnictwo pocztowe stanowią dwie różne instytucje. Wynika to m.in. z treści art. 37 ustawy Prawo pocztowe, który przewiduje możliwość doręczenia korespondencji zarówno pełnomocnikowi adresata upoważnionemu na podstawie pełnomocnictwa pocztowego (art. 37 ust. 2 pkt 2) jak i osobie uprawnionej do odbioru przesyłek (art. 37 ust. 2 pkt 5). Nadto obowiązkiem osoby prowadzącej działalność gospodarczą (i to zarówno osoby fizycznej, jak i prawnej) jest takie zorganizowanie pracy jej przedsiębiorstwa, by przesyłki odbierane były przez przedsiębiorcę osobiście albo przez upoważnioną osobę i jednocześnie wykluczona była możliwość odbioru przesyłek przez osoby nieuprawnione (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2013 r., sygn. akt I GZ 1/13, LEX nr 1273790). Należy zatem uznać, że zarzut skarżącej o braku skutecznego doręczenia przedmiotowej przesyłki nie znajduje uzasadnienia. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że adresowana do skarżącej przesyłka zawierająca odpis decyzji organu I instancji była doręczona na adres: [...], Oś. [...], [...].
W ocenie Sądu organ II instancji w sposób prawidłowy stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonego do tutejszego Sądu postanowienia, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia 5 kwietnia 2023 r. w przedmiocie nałożenia na stronę skarżącą kary pieniężnej w wysokości 33.120 zł za nielegalne zajęcie pasa drogowego położonego przy ul. [...] w [...] została w sposób prawidłowy – określony w k.p.a. – doręczona. Po dokonaniu analizy akt administracyjnych Sad stwierdza, że z danych zawartych w Informacji odpowiadających odpisowi aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców (Nr KRS: [...]) jednoznacznie wynika, że skarżąca (Nr NIP - [...]) działa pod firmą - [...] sp.j. z siedzibą w [...] ul. [...], kod pocztowy [...], poczta [...], kraj Polska (Nr KRS: [...], Dział 1 Rubryka 1-2). Jak wynika z akt sprawy administracyjnej decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia 5 kwietnia 2023 r. w przedmiocie nałożenia na stronę skarżącą kary pieniężnej została doręczona na adres siedziby skarżącej tj. [...], Oś. [...], [...]. Podkreślić należy, że z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. decyzji, w części tego dokumentu określającej nazwę i adres adresata przesyłki, widnieje – [...], ul. [...], [...]. Na części zwrotnego poświadczenia odbioru przesyłki została zawarta data (13 kwietnia 2023r.), jak również wskazana została osoba odbierająca powyższą przesyłkę. Ponadto na treści ww. dokumentu znajduje się pieczątka z nazwą skarżącej, nr NIP i adresem [...], Oś. [...], [...]. Przesyłka została odebrana przez osobę upoważnioną – pracownika i przez tę osobę zwrotne poświadczenie odbioru zostało podpisane (zob. zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji organu I instancji). Spełniony został więc także warunek unormowany w art. 46 § 1 k.p.a.
Podkreślić należy, że adres siedziby i adres do korespondencji (ul. O. [...], [...], kod pocztowy - [...]) strona podała już w samym wniosku z dnia 30 grudnia 2022 r., kierowanym do Zarządu Dróg Miejskich w [...] o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego (k. 11 akt administracyjnych). Pod ten adres przesłano również zawiadomienie z dnia 17 lutego 2023 r. o wszczęciu postępowania w sprawie kary pieniężnej z tytułu zajęcia pasa drogowego (akta administracyjne – bez numeracji).
Podkreślić należy, że występujący także na etapie postępowania administracyjnego pełnomocnik strony - R. D. w odwołaniu od decyzji organu I instancji pismem z dnia 25 maja 2023 r. wskazał, że kwestionuje prawidłowość doręczeń zarówno zawiadomienia z dnia 17 lutego 2023 r. o wszczęciu postępowania w sprawie kary pieniężnej z tytułu zajęcia pasa drogowego, jak i decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 5 kwietnia 2023 r. w przedmiocie nałożenia na stronę skarżącą kary pieniężnej. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik skarżącej wskazał, że podany przez organ w decyzji adres strony znajduje się przy ul. [...], kod pocztowy - [...], poczta [...]. Zdaniem strony skarżącej adres siedziby znajduje się w [...], Oś. [...].
WSA wskazuje, że kod pocztowy [...] przypisany jest do miejscowości: [...], [...], [...], [...], [...]. Wynika z tego, że ten sam kod pocztowy tj. o nr [...] jest właściwy i dla miejscowości [...], jak i dla miejscowości [...]. Są to miejscowości położone bardzo blisko siebie (w odległości ok. 8 km). WSA stwierdza, że organ prawidłowo uznał, że strona nie wskazywała, że podany przez stronę adres jest nieprawidłowy. Ponadto strona w trakcie postępowania administracyjnego nie zmieniła adresu do doręczeń. Okoliczność (zarzut) braku prawidłowego doręczenia przesyłki podniesiona została przez pełnomocnika skarżącej na etapie składanego przez stronę odwołania. Podkreślić należy, że w Polsce funkcjonuje baza kodów pocztowych. Istnieje dostęp do systemu kodów pocztowych identyfikujących obszary doręczeń, czyli do Pocztowych Systemów Adresowych. Jest to system obowiązujący na terytorium kraju od 1 stycznia 1973 r. Został wprowadzony zarządzeniem z 17 listopada 1972 r. Nr 89 Ministra Łączności w sprawie wprowadzenia pocztowych numerów adresowych z 17 listopada 1972 r. Po wejściu w życie ustawy - Prawo Pocztowe opublikowano kody PNA przypisane do danej miejscowości lub ich części. System PNA opracowuje i aktualizuje Poczta Polska S.A. (zob. komentarz do art. 66 ustawy - Prawo Pocztowe, M. Gaj, T. Laprus-Bałuka, A. Zaborowska, 2017, wyd. 1, Legalis). Wskazać należy, że kod pocztowy służy identyfikacji geografii pocztowej – pocztowego numeru adresowego nie zaś identyfikacji miejsca (adresu). Biorąc pod uwagę powyżej opisane dokumenty (m.in. Informację odpowiadającą odpisowi aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców (Nr KRS: [...], Nr NIP – [...]; wniosek z dnia 30 grudnia 2022 r. o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego; zawiadomienie z dnia 17 lutego 2023 r. o wszczęciu postępowania w sprawie kary pieniężnej z tytułu zajęcia pasa drogowego oraz decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 5 kwietnia 2023 r. w przedmiocie nałożenia na stronę skarżącą kary pieniężnej, jak i ww. zwrotnych poświadczeń odbioru przesyłek znajdujących się w aktach administracyjnych) stwierdzić jednoznacznie należy, że skarżąca konsekwentnie podawała adres – [...], ul. [...], kod pocztowy - [...]. W miejscowości [...] nie ma ulicy ani też osiedla [...]. Jak wynika z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. decyzji Prezydenta przesyłka zwierająca tę decyzję została prawidłowo odebrana przez pracownika skarżącej. Tej istotnej, także z perspektywy postępowania w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania okoliczności skarżąca ani w toku postępowania administracyjnego ani w toku postępowania sądowoadministracyjnego nie podważyła.
Zasadnie stwierdził zatem w ocenie Sądu organ II instancji, że czternastodniowy termin do wniesienia odwołania, określony zgodnie z wzorcami normatywnymi zawartymi w art. 129 § 2 K.p.a., rozpoczął swój bieg od dnia 14 kwietnia 2023 r. (prawidłowe doręczenie decyzji z dnia 5 kwietnia 2023r. nastąpiło dnia 13 kwietnia 2023r.). Termin ten upływał ostatecznie dnia 27 kwietnia 2023 r. Strona – jak wynika z treści pouczenia - była prawidłowo pouczona w zakresie zarówno terminu, jak i trybu wnoszenia odwołania. Jak wynika z akt administracyjnych odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia 5 kwietnia 2023r. zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 25 maja 2023 r., czyli już po upływie ustawowego czternastodniowego terminu do jego złożenia.
Z tego względu – zgodnie z wzorcami normatywnymi zawartymi w art. 134 k.p.a. – organ w sposób prawidłowy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Zgodnie z art. 58 § 1 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z kolei w § 2 ustawodawca sprecyzował, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia zaskarżonego orzeczenia stanowił art. 58 § 1 i 2 k.p.a, zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (art. 58 § 1 k.p.a.). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.), przy czym przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (art. 58 § 3 k.p.a.).
Z powołanej regulacji wyraźnie wynika, że organ administracji publicznej jest zobowiązany przywrócić termin do dokonania określonej czynności procesowej, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: (a) uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony; (b) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu; (c) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu (por. m.in. wyrok WSA w Poznaniu z 6 kwietnia 2016 r., III SA/Po 1265/15).
Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania powinien zatem powoływać się na okoliczności wskazujące na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku.
Wprawdzie uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód, nie dającym pewności, lecz jedynie wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o danym fakcie, to jednak uprawdopodobnienie winno prowadzić do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie będące przyczyną uchybienia terminu rzeczywiście miało miejsce. Podzielić należy pogląd prawny wyrażony w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2006r. (sygn. akt III CZ 28/06, LEX nr 188379), według którego chociaż uprawdopodobnienie jest wyjątkiem od reguły formalnego przeprowadzenia dowodu, działającym na korzyść strony powołującej się na określony fakt, to jednak nie oznacza to, że może ono w każdej sytuacji opierać się tylko na samych twierdzeniach strony.
Odwołanie się w art. 58 § 1 k.p.a. do braku winy powoduje, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie.
Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona zawiniła uchybienie terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności.
Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu ( por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679 ). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 roku, sygn. akt IV SA 1153/96, brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe ( por. LEX nr 45637 ). Osoba zainteresowana powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J.Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. C.H.Beck, Warszawa 2004 s. 331).
Pełnomocnik strony skarżącej składając wniosek o przywrócenie terminu, nie uprawdopodobnił, że uchybienie w złożeniu odwołania w terminie nastąpiło bez winy strony skarżącej. Okoliczności podane przez pełnomocnika skarżącej nie uzasadniają uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Uprawdopodobniając brak winy w uchybieniu terminu, skarżąca powinna stosowną argumentacją uwiarygodnić swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda w dokonaniu czynności była od niej niezależna.
WSA stwierdza, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki warunkujące przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania. Do takich okoliczności uzasadniających brak winy strony w uchybieniu terminu zalicza się okoliczności, które nie pozwoliły stronie skarżącej na dokonanie czynności procesowej. Istnienia takich obiektywnych przeszkód w terminowym złożeniu odwołania strona nie wykazała. Strona zwróciła tylko uwagę na, jej zdaniem, nieprawidłowe doręczenie decyzji organu I instancji. WSA podkreśla, że w sposób szczegółowy dokonał analizy stanu faktycznego, jak i prawnego w tym zakresie w niniejszym uzasadnieniu. Analizie Sądu poddany był zarzut doręczenia korespondencji osobie, która – zdaniem skarżącej - nie była upoważniona do odbioru korespondencji, a osoby reprezentujące skarżącą korespondencji tej nie odebrały. Dodatkowo podnieść należy, iż zarzuty skierowane przeciwko decyzji nie mogą stanowić przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu.
Ponadto jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1991 roku (sygn. akt II SA 340/91), z treści art. 58 k. p. a. wynika, że uprawdopodobnienie braku winy powinno odnosić się wyłącznie do kwestii przyczyn niedotrzymania terminu, a nie być skierowane przeciwko podstawie prawnej lub okolicznościom faktycznym dotyczącym samej decyzji (ONSA z 1991 roku, nr 3-4, poz. 60).
Sąd dokonując oceny zaskarżonego postanowienia organu II instancji z dnia 2 grudnia 2024 r. w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uznał, że zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
WSA stwierdza, że organ II instancji wskazał prawidłowo, że brak jest w niniejszej sprawie normatywnych przesłanek do przywrócenia stronie terminu do wniesienia odwołania, które unormowane zostały w art. 58 k.p.a.
Sąd powyżej dokonał szczegółowej analizy zarówno stanu faktycznego, jak i analizy normatywnej w zakresie sposobu i skutku doręczenia ww. decyzji organu I instancji wskazując, że decyzja ta została doręczona w sposób prawidłowy.
Strona nie uprawdopodobniła istnienia w niniejszej sprawie normatywnych przesłanek zawartych w art. 58 k.p.a. Pełnomocnik strony skarżącej wskazywał w uzasadnieniu pisma z dnia 25 maja 2023r. na brak prawidłowości doręczenia decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 5 kwietnia 2023 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w kwocie 33.120 zł za nielegalne zajęcie przez skarżącą pasa drogowego położonego przy ul. [...] w [...]. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (zawarty w piśmie zawierającym odwołanie) złożył tylko – jak określił - "z ostrożności procesowej" nie wskazując ww. przesłanek usprawiedliwiających ten wniosek. Pełnomocnik strony skarżącej w uzasadnieniu odniósł się zasadniczo do kwestii materialnoprawnych, wskazując na niezasadność wydanej decyzji (m.in. prowadzone prace budowlane na ul. [...] w [...], skutkujące brakiem możliwości funkcjonowania pawilonu handlowego na tym terenie).
WSA stwierdza, że nie doszło w kontrolowanej judykacyjnie sprawie do naruszenia przepisów prawa materialnego, jak również naruszenia przepisów postępowania, w takim zakresie, iż mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd uznał argumenty skargi za niezasadne i orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło