III SA/Po 219/17

Dnia 4 lipca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska (spr.) WSA Marek Sachajko Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi x na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia[...]. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę Uzasadnienie. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] działając na podstawie art. 93 ust. 1 i ust. 5 oraz art. 92 a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 z późn. zm.); dalej: u.t.d., po przeprowadzeniu czynności kontrolnych, udokumentowanych protokołem kontroli z dnia [...] r. nałożył na x karę pieniężną w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu organ administracyjny wskazał, że w dniu [...] r. w miejscowości K na drodze krajowej nr [...] dokonano kontroli pojazdu ciężarowego – ciągnika samochodowego marki [...] oraz naczepy marki [...], którym strona wykonywała transport – przewóz rzeczy na trasie[...] . Na podstawie ustaleń pokontrolnych organ I instancji stwierdził naruszenie prawa polegające na nierejstrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi – l.p. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Stwierdzone naruszenie związane było z aktywnością kierowców [...] W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania I instancji lub o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Strona podniosła zarzut - niezastosowania art. 92 c i art. 92 b u.t.d. - naruszenia art. 77 § 1, art. 7, art. 80 i art. 107 § 3 kpa - naruszenie art. 92 a ust. 6 u.t.d. poprzez wymierzenie kary w wysokości [...] zł podczas gdy winna ona wynosić [...] zł. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu II instancji, w ramach przeprowadzonego postępowania organ I instancji dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, uzasadniając wyczerpująco decyzję o nałożeniu kary pieniężnej. Strona skarżąca nie wykazała zaś , że w sprawie zachodzą przesłanki z art. 92 b i art. 92 c u.t.d., co uzasadniałoby odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej. Ponadto, nałożono prawidłowo karę w wysokości [...] zł, albowiem naruszenie stwierdzone w trakcie postępowania jest przypisane do osoby kierowcy, a nie do pojazdu. W przedmiotowej sprawie do naruszenia doszło przez zachowanie dwóch kierowców, co skutkowało nałożeniem kary w wysokości [...] zł. [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, domagając się uchylenia wyżej decyzji organu II i I instancji i o umorzenie postępowania. Decyzji zarzuciła naruszenie : - art. 92 c ust. 1 pkt. 1 i art. 92 b ust. 1 u.t.d. poprzez ich niezastosowanie - art. 77 § 1, art. 7, art. 80 i art. 107 § 3 kpa - art. 92 a ust. 6 u.t.d. poprzez wymierzenie kary w wysokości [...] zł podczas gdy winna ona wynosić[...] zł. Strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków [...]. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle wskazanego przepisu sąd administracyjny, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną decyzji o nałożeniu na skarżącą spółkę kary pieniężnej stanowi art. 92 a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414), zwanej dalej u.t.d., zgodnie z którym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 złotych. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Ustalenia faktyczne dokonane przez organy w kontrolowanej sprawie nie budzą wątpliwości. W wyniku przeprowadzonej kontroli u strony skarżącej stwierdzono naruszenia prawa polegające na nierejstrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi – l.p. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Powyższe naruszenia były związane z aktywnością kierowcy [...]. Sankcjonowane jest nierejestrowanie danych na jednej oznaczonej imiennie karcie kierowcy. Zasadnie wobec tego należało nałożyć karę za naruszenia popełnione przez obu kierowców po [...] zł, czyli łącznie [...] zł. Zarzuty skargi w tym zakresie były zatem niezasadne. W ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo ustaliły i oceniły, że stwierdzone w trakcie kontroli uchybienia należało zakwalifikować, jako wskazane w załączniku nr 3 do u.t.d naruszenia, skutkujące nałożeniem kary. Ponadto, stwierdzone naruszenia nie były praktycznie kwestionowane przez stronę, starała się ona natomiast wykazać brak podstaw do nałożenia na nią kary pieniężnej, ze względu na przepis art. 92 b i art. 92 c u.t.d. Zdaniem Sądu, organy prawidłowo oceniły, że nie zachodzą przesłanki zastosowania wobec skarżącej regulacji art. 92 b i art. 92 c ust. 1 u.t.d. Zgodnie z przepisem art. 92 b ust. 1 u.t.d. nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił: 1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087); 2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego. Zgodnie natomiast z art. 92 c ust. 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądów administracyjnych, przedsiębiorca nie ma wpływu na powstanie naruszenia w sytuacji, gdy niezależnie od jego zachowania i tak doszłoby do jego powstania. W szczególności, sytuacja taka może mieć miejsce, jeżeli do naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego dochodzi z powodu siły wyższej lub zachowania osób trzecich, którym podmiot wykonujący przewozy nie był w stanie się przeciwstawić. Brak możliwości przewidzenia określonych zdarzeń lub okoliczności ma miejsce wtedy, gdy przy uwzględnieniu wiedzy, umiejętności i doświadczenia nie istniała możliwość przewidzenia określonych zdarzeń, z uwagi na ich nadzwyczajny charakter. Wskazany wyżej przepis odnosi się zatem do wyjątkowych sytuacji, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewozy drogowe, przy zachowaniu staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć. Wykroczenie przeciwko wymogowi należytej staranności, jeżeli prowadzi to do naruszenia prawa mającego postać deliktu administracyjnego, jest zawsze przejawem winy przedsiębiorcy i tym samym wyklucza możliwość powołania się na przepis art. 92 c u.t.d. ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 214/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyjąć zatem należy, że z uwagi na obiektywną odpowiedzialność przewoźnika za naruszenie sankcjonowanych karą pieniężną przepisów u.t.d., jak również jego odpowiedzialność za naruszenia przepisów, których dopuszcza się kierowca, niemożność przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, dla uwolnienia się od odpowiedzialności na podstawie przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 lub 2 u.t.d. powinna być wykazana przez przewoźnika przy uwzględnieniu kryterium należytej staranności. Przedsiębiorca ma bowiem wpływ na to, czy zatrudniani przez niego kierowcy dopuszczają się naruszeń, nawet jeśli są one przez nich umyślnie zawinione. Wpływ ten polega, między innymi, na prowadzeniu odpowiednich szkoleń, dokonywaniu kontroli lub doborze kadry, w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło. Podkreślenia wymaga, że przedsiębiorca ma możliwość reagowania na działania osób, którymi posługuje się przy wykonywania transportu drogowego, między innymi poprzez bieżącą kontrolę dokumentacji obrazującej czas pracy kierowcy i stosowanie środków dyscyplinujących. Przyjmuje się, że okoliczności wskazane w ww. przepisie powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają go z odpowiedzialności za wykroczenie kierowcy pojazdu będącego jego pracownikiem (por. wyroki NSA z dnia 25 maja 2011 r., II GSK 510/10 oraz z dnia 20 października 2010 r., II GSK 936/09). W kontrolowanej sprawie należy przyznać rację organom, że strona skarżąca nie wskazała żadnych okoliczności, ani dowodów na poparcie swoich twierdzeń, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżąca nie mogła przewidzieć. Jak wskazał prawidłowo organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji, naruszeń dokonali kierowcy zatrudnieni przez stronę. Nie ma znaczenia, jakimi motywami kierowali się dokonując przedmiotowych naruszeń, wobec tego zbędne było przeprowadzenie dowodu z ich przesłuchania. W ocenie Sądu, organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej, dokonując jednocześnie wszechstronnej oceny zebranego w toku kontroli materiału dowodowego, który legł u podstaw zaskarżonych decyzji. Ponadto, stanowisko wyrażone w decyzjach organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę określoną w art. 107 § 3 k.p.a. Jak już wskazano powyżej, nie zachodziła potrzeba przesłuchania kierowców lub samego przedsiębiorcy na okoliczność stwierdzonych naruszeń, gdyż odpowiedzialność przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy nie jest oparta na zasadzie winy, lecz jest odpowiedzialnością ustawową za naruszenia stwierdzone w trakcie kontroli. Organ jest zobowiązany do stwierdzenia w czasie kontroli czy nastąpiło samo naruszenie, bez wnikania w jego przyczyny. Wobec powyższego, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. – Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ) oddalił skargę.