III SA/Po 223/13

WyrokWSA w Poznaniu2013-09-10

Skład orzekający: Beata Sokołowska, Barbara Koś, Walentyna Długaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo określiły zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym, uznając faktury od nieistniejących podmiotów za niedokumentujące rzeczywistych zdarzeń gospodarczych i nakładając obowiązek zapłaty podatku na nabywcę oleju napędowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo określiły zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym. Faktury wystawione przez podmioty, które formalnie istniały, ale faktycznie nie prowadziły działalności gospodarczej, nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. W sytuacji, gdy nabywca nie wykazał faktycznego źródła pochodzenia oleju napędowego ani tego, że podatek akcyzowy został zapłacony na wcześniejszym etapie obrotu, na nim spoczywa obowiązek zapłaty podatku.
Stan faktyczny
Skarżący ZM został zobowiązany do zapłaty podatku akcyzowego za okres od czerwca 2007 r. do sierpnia 2008 r. przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, a następnie decyzję utrzymał Dyrektor Izby Celnej. Organy ustaliły, że faktury VAT dokumentujące zakup oleju napędowego przez ZM zostały wystawione przez podmioty, które nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a olej pochodził z nieznanego źródła. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym brak należytego zebrania i oceny dowodów oraz błędne ustalenie stanu faktycznego. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 10 września 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi ZM na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące od czerwca 2007 roku do sierpnia 2008 roku oddala skargę Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 8 ust. 1 pkt3, art. 11 ust. 2 pkt 3a, art. 24 ust. 1 pkt 1 lit. a, art.31 ust.1 i 2 ustawy z dnia 28 wrzesnia 1991 o kontroli skarbowej ( tekst jedn. Dz. U. Nr 41, poz. 214 z 2011r. ze zm.), art. 3 pkt 4, art. 21 § 1 pkt 1 i §3, art. 23 § 1 pkt2 i § 2, art. 63 § 1, art. 193 § 1 , § 2, § 3, § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. -Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. Nr 8, poz. 749 z 2012 ze zm.), art. 2 pkt 1, art. 4 ust. 3, art. 6 ust. 1, art. 10, art. 11 ust. 1 i 2 pkt 1, art. 65 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29 poz. 257 z 2004 r. ze zm.), określił ZM zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiące od czerwca do grudnia 2007 r. oraz od stycznia do sierpnia 2008 r. w łącznej wysokości 45.415 zł. W uzasadnieniu decyzji, organ wyjaśnił, że po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego, zgodnie z postanowieniem Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Poznaniu z dnia 14 czerwca 2011 r. w zakresie podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego i opłaty paliwowej, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalono, że w ewidencji podatnika znajdują się faktury VAT, na których, jako wystawcy figurują [...], które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Zostały wystawione jedynie w celu zalegalizowania zakupu oleju napędowego przez firmę ZM, pochodzącego z innego nieznanego źródła. W toku postępowania, jak ustalił organ, podatnik nie wskazał faktycznego źródła pochodzenia oleju napędowego. Pismem z dnia 5 grudnia 2011 r. ZM odwołał się od wskazanej wyżej zarzucając naruszenie następujących przepisów: art. 120, 121 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez naruszenie podstawowych zasad postępowania i prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych, art. 122 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez niepodjęcie przez organ niezbędnych działań w celu wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez niedokonanie oceny dowodów, a w konsekwencji dokonanie istotnych dla rozstrzygnięcia ustaleń faktycznych w sposób dowolny, w oderwaniu od całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, oraz poprzez nieuzasadnione uznanie przez organ I instancji, że księgi podatkowe strony prowadzone są w sposób wadliwy i nierzetelny, a w konsekwencji nieuwzględnienia ich, jako dowody w sprawie, art. 210 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez brak jednoznacznego jasnego i pełnego uzasadnienia faktycznego decyzji, w szczególności brak wskazania w uzasadnieniu faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę-oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, oraz poprzez ograniczenie się w uzasadnieniu prawnym decyzji jedynie do wskazania podstawy prawnej bez jej wyjaśnienia, - art. 199a § 3 Ordynacji podatkowej poprzez niewystąpienie do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa w sytuacji, gdy z okoliczności sprawy i dowodów zgromadzonych w toku postępowania wynikają wątpliwości w tym zakresie, - art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług poprzez jego niezastosowanie, co skutkowało odmową przyznania stronie prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w sytuacji, gdy spełniła ona ustawowe wymogi do dokonania takiego obniżenia. W odwołaniu podatnik podniósł, że ocena zebranych w toku postępowania dowodów, dokonana została w sposób skrajnie niekorzystny, przyczyniając się do naruszenia podstawowych zasad postępowania podatkowego, wobec czego decyzja opierająca się w głównej mierze na zeznaniach osób, wobec których wszczęte zostały postępowania karne, czy też orzeczone zostały kary pozbawienia wolności, nie może się ostać w obrocie prawnym. Zdaniem podatnika, zarówno na etapie wydania zaskarżanej decyzji jak i na gruncie nowych okoliczności i dowodów wskazanych w odwołaniu, stanowisko odwołującego w sprawie jest w pełni uzasadnione, a przedstawiona przez niego argumentacja dowodzi, iż kwestionowane faktury wystawiane były w związku z rzeczywistym nabywaniem przez niego paliw. Odwołujący wniósł o przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków na okoliczność rzeczywistego zaopatrywania się przez podatnika w paliwo z wykorzystaniem dostaw prowadzonych przez P.K. oraz jednoczesnym wystawieniem w związku z transakcją zakwestionowanych faktur, oraz dowodu z dokumentu w postaci świadectwa jakości dostarczanego paliwa. Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...], działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. -Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012, poz. 749 ze zm.), art. 4 ust. 3, art. 6 ust. 1, art. 11 ust. 2, art. 64, art. 65 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Z 2004 r. Nr 29, poz. 257 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zakupiony przez stronę olej napędowy dokumentowany fakturami wystawionymi przez firmy [...] nie pochodził w rzeczywistości z tych firm, a z innego, niewiadomego źródła. Ww. firmy nie były dostawcami paliwa, lecz jedynie wystawiały "puste" faktury. Organ podatkowy wskazał, że odnośnie fikcyjności zakupu i sprzedaży oleju napędowego przez spółkę "W." potwierdził tę okoliczność i opisał w składanych wyjaśnieniach i zeznaniach podejrzany i świadek - JI, który wyjaśnił, że w celu uprawdopodobnienia obrotu paliwem przez spółkę "W." wystawiał fikcyjne faktury zakupu paliwa od rzekomego dostawcy - spółki "I". "W." nie posiadała pojazdów przystosowanych do przewozu paliwa, bazy paliwowej oraz innych środków trwałych, umożliwiających obrót paliwami płynnymi, dokonywała tylko obrotu "pustymi fakturami" VAT. J. I. przyjmował zamówienia od "pośredników" na faktury sprzedaży VAT, które drukował, a podpisywał je rzekomy prezes "WRH" - JB. Ponadto wyjaśnił, że podmioty uczestniczące w procederze wystawiania "pustych" faktur VAT miały funkcjonować nie dłużej niż 8 miesięcy. Następnie podmiot był sprzedawany, a na jego miejsce powstawał nowy. W tym zakresie "W." była następcą spółki [...], gdyż przejęła odbiorców faktur VAT od tego podmiotu. JI wyjaśnił, że następcą spółki "W." w procederze wystawiania "pustych" faktur VAT sprzedaży była spółka "A.", której działalność kontynuowała spółka "P.". Powyższe potwierdza fakt posiadania przez kontrolowanego do czerwca 2007 r. wyłącznie faktur VAT, na których jako wystawca figuruje "W.", następnie od lipca 2008 r. do lutego 2008 r. "A.", a od marca do sierpnia 2008 r. "P.". Jak dalej wskazał organ, fikcyjność zakupu i sprzedaży oleju napędowego w spółce "A." potwierdził w złożonych zeznaniach również MŻ (rzekomy prezes tego podmiotu), który zajmował się w spółce wyłącznie podpisywaniem faktur sprzedaży i dowodów WZ. Wskazał on, że pracując w "A." nigdy nie widział żadnego oleju napędowego, żadnego samochodu transportowego, ani kierowcy. Spółka nie posiadała żadnych środków transportowych. Odnośnie spółki "P." fikcyjną działalność potwierdzili w złożonych wyjaśnieniach i zeznaniach: [...], a następnie KW wyjaśnili, że zajmowali się w spółce wyłącznie podpisywaniem dokumentów, w tym faktur sprzedaży przedłożonych przez AW pracownik "P." zajmujący się m.in. sprawami księgowymi), która wyjaśniła, że omawiany podmiot zajmował się wystawianiem fikcyjnych faktur sprzedaży, a zakup do końca kwietnia 2008 r. pokrywała fakturami, na których występowała firma "A.". MŻ z kolei wyjaśnił, że w "P zajmował się odbieraniem i nadawaniem pocztą przesyłek z fakturami. Czynności te wykonywał za MR oraz wypłacał z osobistego rachunku bankowego pieniądze za "prowizję" z tytułu wystawionych fikcyjnych faktur. Wskazał również, że firma "P" działała na podobnych zasadach jak spółka "A". Zdaniem organu podatkowego, podatnik nie dochował należytej staranności przy wyborze kontrahentów i nie podjął żadnych działań mających na celu ustalenie faktycznego źródła pochodzenia nabywanego oleju napędowego. Przesłuchiwany w dniu 29 sierpnia 2011 r. wyjaśnił, że nie potrafi wymienić nazw firm, od których kupował olej napędowy, a nazwy "[...]" zna tylko z faktur, nigdy nie był w siedzibach tych firm, nie wie skąd pochodził zakupiony przez niego olej napędowy, ale był zapewniony przez PK - dostawcę paliwa, że wszystko jest legalne. Z kolei ww. dostawca paliwa - PK przesłuchany w charakterze świadka w dniu 8 września 2011 r. zeznał, że firm [...] nie zna, nigdy o nich nie słyszał, nigdy w nich nie był i nie zna nikogo z tych firm. Ponadto nie wiedział, skąd pochodziło paliwo, które dostarczał ZM. W świetle powyższych okoliczności oraz ustaleń faktycznych, zdaniem Dyrektora Izby Celnej należało uznać, że strona mogła przewidywać, iż działalność ww. podmiotów ma charakter bezprawny, a co najmniej winna była przedsięwziąć w tym zakresie wszelkie wymagane doświadczeniem życiowym środki ostrożności, aby nie wziąć udziału w opisanym procederze. Odnosząc się do wniosku strony o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania wskazanych świadków organ, powołując się na ustalone orzecznictwo sądów administracyjnych, w myśl, którego żądanie przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeśli spełnione zostaną dwa warunki, po pierwsze - gdy przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy oraz po drugie - gdy okoliczności te nie zostały wystarczająco stwierdzone innym dowodem, wskazał, że organ podatkowy może nie uwzględnić żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu, gdy w jego ocenie przedmiotem dowodu są okoliczności niemające znaczenia dla sprawy oraz gdy, co prawda, dowód taki ma znaczenie dla sprawy, lecz dowód zgłoszony przez stronę dotyczy okoliczności już dostatecznie wyjaśnionych i stwierdzonych innym dowodem. O uwzględnieniu wniosku strony w sprawie przeprowadzenia dowodu decyduje organ podatkowy, kierując się wyłącznie tymi dwiema przesłankami, podlegającymi jego swobodnej ocenie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt FSK 2006/04). Zdaniem organu, zebrany w trakcie prowadzonego postępowania materiał dowodowy, konieczny do ustalenia stanu faktycznego jest wyczerpujący. Co do wniosku o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci świadectwa jakości paliwa organ wskazał, że okoliczność ta nie ma żadnego znaczenia w niniejszej sprawie. Organ podatkowy podkreślił również, że dopiero wykazanie, że podatek akcyzowy został już zapłacony, zwalnia z takiego obowiązku podmiot występujący w kolejnej fazie obrotu. Przy czym, ciężar dowodzenia faktu opłacenia akcyzy w poprzedniej fazie obrotu obarcza podatnika. Skoro strona nie przedstawiła żadnego dowodu na okoliczność źródła pochodzenia oleju napędowego, tym samym nie wykazała, że od nabytego paliwa została opłacona akcyza. W skardze do sądu administracyjnego skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie następujących przepisów: - art. 122, art. 180 § 1, 187 § 1, art. 188, art. 191 Ordynacji podatkowej oraz art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym poprzez błędną wykładnię, błędne ustalenie stanu faktycznego oraz zaniechanie przeprowadzenia dowodów, w tym wnioskowanych przez podatnika, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem skarżącego, wbrew twierdzeniom organów, z okoliczności faktycznych sprawy wynika, jaki podmiot jest podatnikiem podatku akcyzowego z tytułu wprowadzenia przedmiotowego paliwa do obrotu. Według strony, podmiotem, który wprowadził paliwo do obrotu był TK i to na nim spoczywał obowiązek zapłaty podatku akcyzowego. Zatem, w ocenie skarżącego, skoro znany jest podmiot wprowadzający paliwo do obrotu, jak i źródło jego pochodzenia, nie można wymagać od niego obowiązku sprawdzania swoich kontrahentów i przedstawiania dowodów, zwłaszcza w sytuacji, gdy organy podatkowe inicjatywę dowodową strony pominęły. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 ww. ustawy wynika natomiast, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ustalonym w rozpatrywanej sprawie stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem, wbrew zarzutom podniesionym w skardze, wydana decyzja znajduje dostateczne wsparcie w obowiązującym prawie materialnym, a przy jej wydaniu nie doszło do naruszenia reguł postępowania podatkowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew zarzutom skargi, organy podatkowe zgodnie z wymogami art. art. 121, 122, 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy sprawy, co znajduje wyraz z uzasadnieniach decyzji spełniających wymogi z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Na tej podstawie dokonały prawidłowych ustaleń, że w poszczególnych miesiącach 2007 i 2008 r. skarżący nabył olej napędowy na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług transportowych nie od pomiotów widniejących na przedłożonych fakturach VAT – [...], lecz z innego nieudokumentowanego źródła. Ustalenia te znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale sprawy, w tym w szczególności w materiale zebranym w wyniku postępowania kontrolnego przeprowadzonego u skarżącego w zakresie podatku akcyzowego za wskazane wyżej lata. Stwierdzenie organów, że ww. podmioty faktycznie nie dokonywały sprzedaży oleju napędowego i nie były dostawcami nabywanego przez skarżącego oleju napędowego, lecz jedynie wystawiały tzw. "puste" faktury mające dokumentować te transakcje, wynika przede wszystkim z takich okoliczności, że spółki, pomimo formalnej rejestracji w KRS, posiadania siedziby, składania do urzędów skarbowych deklaracji VAT-7 nie prowadziły faktycznie działalności gospodarczej, ponieważ nie kupowały i nie dysponowały towarem - olejem napędowym, który zgodnie z fakturami VAT rzekomo sprzedawały. Nie posiadały infrastruktury niezbędnej do przechowywania i transportu oleju napędowego, a osoby formalnie sprawujące zarząd w rzeczywistości nie kierowały działalnością spółek. Wymienione podmioty firmując obrót paliwem z nieujawnionego źródła, pozorowały, jakoby był on obrotem pomiędzy podmiotami wskazanymi na fakturach. Ponadto okoliczność, że działalność ta nie była faktycznie prowadzona, nawet w sposób nielegalny, wynika z materiałów postępowania kontrolnego, w tym w szczególności zeznań świadków, którzy potwierdzili, że ww. spółki nie prowadziły obrotu paliwami, lecz jedynie wystawiały "puste" faktury. Fikcyjność zakupu i sprzedaży oleju napędowego w [...] potwierdził i szczegółowo opisał w składanych wyjaśnieniach i zeznaniach JI, który wyjaśnił, że w celu uprawdopodobnienia obrotu paliwem przez ww. podmioty fałszował w [...] wszystkie faktury zakupu paliwa, rzekomo wystawione przez RM, poprzez ich drukowanie, opieczętowywanie oraz podpisywanie się za RM, natomiast w W. wystawiał fikcyjne faktury zakupu paliwa od rzekomego dostawcy spółki I. Fikcyjność zakupu i sprzedaży oleju napędowego w spółce "A" potwierdził w złożonych zeznaniach również MŻ (rzekomy prezes tego podmiotu), który zajmował się w spółce wyłącznie podpisywaniem faktur sprzedaży i dowodów WZ. Świadek zeznał, że pracując w "A" nigdy nie widział żadnego oleju napędowego, żadnego samochodu transportowego, ani kierowcy. Spółka nie posiadała żadnych środków transportowych. Odnośnie spółki "P" fikcyjną działalność potwierdzili w złożonych wyjaśnieniach i zeznaniach: [...]i. Prezesi "MR a następnie KW wyjaśnili, że zajmowali się w spółce wyłącznie podpisywaniem dokumentów, w tym faktur sprzedaży przedłożonych przez [...], która wyjaśniła, że omawiany podmiot zajmował się wystawianiem fikcyjnych faktur sprzedaży, a zakup do końca kwietnia 2008 r. pokrywała fakturami, na których występowała firma "A". Natomiast skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dowodów, mających świadczyć o tym, że dostawy paliwa na jego rzecz rzeczywiście były realizowane przez ww. podmioty, co czyni twierdzenia skargi w powyższym zakresie gołosłownymi. W tym miejscu należy także zwrócić uwagę na zeznania samego skarżącego 29 sierpnia 2011 r, który wyjaśnił, że nie potrafi wymienić nazw firm, od których kupował olej napędowy, a nazwy "[...]" zna tylko z faktur, nigdy nie był w siedzibach tych firm, nie wie skąd pochodził zakupiony przez niego olej napędowy, ale był zapewniony przez PK - dostawcę paliwa, że wszystko jest legalne. PK przesłuchany w charakterze świadka w dniu 8 września 2011 r. zeznał, że firm "[..] nie zna, nigdy o nich nie słyszał, nigdy w nich nie był i nie zna nikogo z tych firm. Ponadto nie wiedział, skąd pochodziło paliwo, które dostarczał ZM. Uwzględniając zasady logiki i doświadczenia życiowego nie sposób przyjąć, że tak opisane transakcje miały miejsce w profesjonalnym obrocie gospodarczym i to na dużą skalę oraz że świadczą one o rzetelnych działaniach skarżącego. W świetle powyższego organy podatkowe słusznie przyjęły, że przedłożone w trakcie kontroli faktury VAT nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Ww. podmioty faktycznie nie brały bowiem udziału w rzeczywistym obrocie, polegającym na dostawie oleju napędowego na rzecz skarżącego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że podmiot nieistniejący to także podmiot stwarzający formalne pozory istnienia, który jednak rzeczywiście nie uczestniczy w obrocie prawnym (zob. m. in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2004 r., sygn. akt FSK 1741/04). Jednocześnie w toku postępowania podatkowego skarżący nie wykazał, z jakiego źródła pochodził nabywany przez niego olej napędowy, jak również nie wykazał, że podatek akcyzowy został zapłacony na wcześniejszym etapie obrotu. Odnośnie TK, co do którego skarżący podniósł w skardze, że jest on bez wątpienia podmiotem, który wprowadził paliwo do obrotu i na nim w związku z tym spoczywał obowiązek zadeklarowania podatku akcyzowego, organ podatkowy ustalił, ze był on zatrudniony, jako przedstawiciel handlowy [...] i nigdy osobiście nie dostarczał oleju do klientów. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy organy podatkowe prawidłowo zatem uznały, że nie miały obowiązku poszukiwania innego nieujawnionego dostawcy paliwa. Zasada wyrażona w art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, której naruszenie zarzuca skarżący w wywiedzionej do Sądu skardze, nie ma charakteru bezwzględnego. W wyroku z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt I FSK 1744/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że chociaż art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej nakłada na organ podatkowy ciężar dowodzenia określonych faktów, to nie nakłada on na organy podatkowe nieograniczonego obowiązku poszukiwania dowodów i nie zwalnia strony z powinności współudziału w realizacji tego obowiązku. W uzasadnieniu powołanego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny powtórzył pogląd wyrażony w wyroku tego Sądu z dnia 22 kwietnia 2008 r., sygn. akt I FSK 529/07, zgodnie, z którym " w sytuacji, gdy przeprowadzone przez organy podatkowe postępowanie dowodowe wykazało, że wymienione w zakwestionowanych fakturach czynności nie zostały faktycznie wykonane, to na podatniku spoczywa z kolei ciężar przedstawienia dowodów podważających ustalenia organów podatkowych". Stanowisko to w pełni odnosi się do okoliczności niniejszej sprawy. Skarżący tymczasem ograniczył się jedynie do polemiki ze stwierdzeniami organów w zakresie oceny zgromadzonego materiału dowodowego i wynikających z nich okoliczności, co przy prawidłowości i trafności tychże wniosków nie może prowadzić do podważenia poczynionych przez nie ustaleń faktycznych. W tej sytuacji organy podatkowe słusznie stwierdziły, że faktury VAT, dokumentujące zakup przez skarżącego paliwa od ww. podmiotów wskazanych, jako wystawcy faktur, a nieuczestniczących w obrocie, nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, lecz miały na celu zalegalizowanie nabycia przez skarżącego paliwa z nieznanych źródeł. Natomiast rzeczywiste źródło pochodzenia nabywanego przez skarżącego paliwa jest nieznane, a należny podatek akcyzowy od tego paliwa nie został zapłacony. W konsekwencji organy podatkowe prawidłowo uznały skarżącego za podatnika podatku akcyzowego i określiły zobowiązanie w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące 2007 i 2008 roku. Zgodnie bowiem z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.), znajdującej zastosowanie w niniejszej sprawie z mocy art. 154 ust. 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U.. Nr 3, poz. 11 z 2009 r. ze zm.), podatnikami akcyzy są osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują czynności podlegających opodatkowaniu, a w myśl ust. 2 pkt 1 tego przepisu podatnikami są również podmioty nabywające lub posiadające wyroby akcyzowe, jeżeli od wyrobów tych nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości. Stosownie do art. 4 ust. 3 powyższej ustawy opodatkowaniu podatkiem akcyzowym podlega także nabycie lub posiadanie przez podatnika wyrobów akcyzowych, jeżeli od tych wyrobów nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości, przy czym w myśl ust. 4 tego przepisu czynności, o których mowa w ust. 1-3, podlegają opodatkowaniu niezależnie od tego, czy zostały wykonane z zachowaniem warunków oraz form określonych przepisami prawa. Obowiązek podatkowy powstaje z dniem wykonania czynności podlegających opodatkowaniu, chyba, że ustawa stanowi inaczej (art. 6 ust. 1 ustawy), a jeżeli czynności, o których mowa w ust. 1, zostały wykonane z naruszeniem warunków oraz form określonych przepisami prawa, obowiązek podatkowy powstaje z dniem dokonania tych czynności, a jeżeli dnia tego nie można określić - z dniem, w którym uprawniony podmiot stwierdził dokonanie takiej czynności (art. 6 ust. 3 ustawy). Należy przy tym podkreślić, że w aktualnym orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że nawet ustalenie podmiotu, który faktycznie dokonał wcześniej obrotu wyrobem akcyzowym, od którego nie została zapłacona należna akcyza, nie zwalnia kolejnego nabywcy i posiadacza tego wyrobu z odpowiedzialności za zapłatę tego podatku. Co do zasady opodatkowaniu podatkiem akcyzowym podlega producent lub sprzedawca wyrobów akcyzowych, a nabywca wyrobów, który posiada wyroby akcyzowe, zasadniczo nie podlega opodatkowaniu podatkiem akcyzowym. Jednakże w celu zabezpieczenia się przed sytuacjami, w wyniku których dany wyrób akcyzowy nie podlegałby opodatkowaniu podczas produkcji lub sprzedaży ustawodawca zabezpieczając interesy Skarbu Państwa wskazał, iż opodatkowaniu akcyzą podlega również samo posiadanie wyrobów akcyzowych, w stosunku do których akcyza nie została opłacona w należytej wysokości (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2006 r., sygn. akt I SA/Po 982/06). Opodatkowanie nabycia i posiadania wyrobów akcyzowych dotyczy więc sytuacji, gdy od tych wyrobów nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości na wcześniejszych etapach obrotu. Dopiero zatem wykazanie, że podatek akcyzowy został już zapłacony na wcześniejszym etapie obrotu, jak wskazano wyżej, zwalania z takiego obowiązku podmiot występujący w kolejnej fazie obrotu. Przy czym ciężar dowodzenia faktu opłacenia akcyzy na poprzedniej fazie obrotu obarcza podatnika (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt I GSK 950/09). Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r. Nr 270 ) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło