III SA/Po 243/17

Dnia 13 lipca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi x na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia[...]. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę Uzasadnienie. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...]działając na podstawie art. 92 a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 z późn. zm.); dalej: u.t.d., po przeprowadzeniu czynności kontrolnych, udokumentowanych protokołem kontroli z dnia [...] r. nałożył na x karę pieniężną w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] r. w miejscowości N nad [...]na drodze krajowej nr [...]dokonano kontroli pojazdu ciężarowego marki , [...] którego kierowcami byli [...]. Na podstawie okazanych dokumentów ustalono, że przewóz wykonywała firma x. Na podstawie ustaleń pokontrolnych organ I instancji stwierdził następujące naruszenie prawa: - Skrócenie dziennego czasu odpoczynku – o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę – l.p. 5.3.1 i 5.3.2 załącznika nr 3 do u.t.d - Nierejstrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi – l.p. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d - Używanie tej samej wykresówki lub karty kierowcy przez kilku kierowców – lp. 6.3.4 załącznika - Niezgłoszenie na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który wydał zaświadczenie na wykonywanie przewozu drogowego na potrzeby własne, zmiany danych, o których mowa w art. 8 w wymaganym terminie – lp. 1.8 załącznika. Powyższe naruszenia były związane z aktywnością kierowcy[...] oraz z zaniechaniem strony w zakresie niezgłoszenia wymaganych danych dotyczących zmiany numeru rejestracyjnego pojazdu [...] na nr rej. [...]. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca spółka wniosła o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania I instancji lub o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Strona zakwestionowała zarzut dotyczący używania tej samej wykresówki lub karty kierowców przez kilku kierowców oraz nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi w sytuacji, gdy do wykonania przewozu zostało skierowanych [...]kierowców. W uzasadnieniu odwołania podniosła, że w regulaminie pracy trasy są tak planowane, by nie dochodziło do naruszania przepisów przez kierowców. Są oni szkoleni na specjalnych kursach. Strona nie zachęcała kierowców do łamania przepisów prawa. Zarzuciła, że należało przesłuchać kierowców, na okoliczności dotyczące zarzucanych naruszeń. Ponadto, zdaniem strony, została ona potrójnie ukarana na podstawie jednego naruszenia prawa. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu II instancji, w ramach przeprowadzonego postępowania organ I instancji dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, uzasadniając wyczerpująco decyzję o nałożeniu kary pieniężnej. Strona nie wykazała, że w sprawie zachodzą przesłanki z art. 92 c ust. 1 pkt. 1 u.t.d., co uzasadniałoby odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, domagając się umorzenia postępowania lub przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Decyzji zarzuciła naruszenie : - art. 6, 7, 77, 80 i 107 § 3 kpa poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, zarzucenie stronie nieistniejących naruszeń oraz potrójne jej ukaranie za to samo naruszenie ( jazda bez karty ). Skarżąca zarzuciła bezzasadne niezastosowanie przez organ przepisów art. 92 b ust. 1 oraz art. 92 c u.t.d. W ocenie skarżącej, nie miała ona wpływu na powstanie przedmiotowych naruszeń, albowiem dokonywano odpowiednich szkoleń kierowców. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy sąd administracyjny, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a. Rozpoznając sprawę w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną decyzji o nałożeniu na skarżącą spółkę kary pieniężnej stanowi art. 92 a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414), zwanej dalej u.t.d., zgodnie, z którym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 złotych. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Ustalenia faktyczne dokonane przez organy w kontrolowanej sprawie nie budzą wątpliwości. W wyniku przeprowadzonej kontroli organ stwierdził następujące naruszenia prawa : - Skrócenie dziennego czasu odpoczynku – o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę – l.p. 5.3.1 i 5.3.2 załącznika nr 3 do u.t.d - Nierejstrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi – l.p. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. - Używanie tej samej wykresówki lub karty kierowcy przez kilku kierowców – lp. 6.3.4 załącznika - Niezgłoszenie na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który wydał zaświadczenie na wykonywanie przewozu drogowego na potrzeby własne, zmiany danych, o których mowa w art. 8 w wymaganym terminie – lp. 1.8 załącznika. Powyższe naruszenia były związane z aktywnością kierowcy [...] oraz z zaniechaniem samej strony w zakresie niezgłoszenia wymaganych danych dotyczących zmiany numeru rejestracyjnego pojazdu [...]na nr rej. [...]. Obaj kierowcy zostali przesłuchani w trakcie dokonywanej kontroli drogowej i nie wnosili uwag w zakresie treści sporządzonego protokołu zeznań ani dokonywanych czynności kontrolnych. Jak wynika z zarzutów podniesionych w skardze wniesionej do Sądu, strona skarżąca, w istocie, nie kwestionuje faktu popełnienia naruszeń, określonych w pozycjach l.p. 5.3.1 i 5.3.2, l.p. 6.2.1, lp. 6.3.4 załącznika do u.t.d., podnosi natomiast argumenty mające świadczyć o braku odpowiedzialności przedsiębiorcy za naruszenia spowodowane przez kierowców. W ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo ustaliły i oceniły, że stwierdzone w trakcie kontroli uchybienia należało zakwalifikować, jako wskazane w załączniku nr 3 do u.t.d naruszenia, skutkujące nałożeniem kary na stronę skarżącą. Jednocześnie, w odniesieniu do stwierdzonych naruszeń, jak również prawidłowo oceniły organy, nie zachodzą przesłanki zastosowania wobec skarżącej regulacji art. 92 b i art. 92 c ust. 1 u.t.d. Zgodnie z przepisem art. 92 b ust. 1 u.t.d. nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił: 1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087); 2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego. Zgodnie natomiast z art. 92 c ust. 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądów administracyjnych, przedsiębiorca nie ma wpływu na powstanie naruszenia w sytuacji, gdy niezależnie od jego zachowania i tak doszłoby do jego powstania. W szczególności, sytuacja taka może mieć miejsce, jeżeli do naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego dochodzi z powodu siły wyższej lub zachowania osób trzecich, którym podmiot wykonujący przewozy nie był w stanie się przeciwstawić. Brak możliwości przewidzenia określonych zdarzeń lub okoliczności ma miejsce wtedy, gdy przy uwzględnieniu wiedzy, umiejętności i doświadczenia nie istniała możliwość przewidzenia określonych zdarzeń, z uwagi na ich nadzwyczajny charakter. Wskazany wyżej przepis odnosi się zatem do wyjątkowych sytuacji, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewozy drogowe, przy zachowaniu staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć. Wykroczenie przeciwko wymogowi należytej staranności, jeżeli prowadzi to do naruszenia prawa mającego postać deliktu administracyjnego, jest zawsze przejawem winy przedsiębiorcy i tym samym wyklucza możliwość powołania się na przepis art. 92 c u.t.d. ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 214/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyjąć zatem należy, że z uwagi na obiektywną odpowiedzialność przewoźnika za naruszenie sankcjonowanych karą pieniężną przepisów u.t.d., jak również jego odpowiedzialność za naruszenia przepisów, których dopuszcza się kierowca, niemożność przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, dla uwolnienia się od odpowiedzialności na podstawie przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 lub 2 u.t.d. powinna być wykazana przez przewoźnika przy uwzględnieniu kryterium należytej staranności. Przedsiębiorca ma bowiem wpływ na to, czy zatrudniani przez niego kierowcy dopuszczają się naruszeń, nawet jeśli są one przez nich umyślnie zawinione. Wpływ ten polega, między innymi, na prowadzeniu odpowiednich szkoleń, dokonywaniu kontroli lub doborze kadry, w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło. Podkreślenia wymaga, że przedsiębiorca ma możliwość reagowania na działania osób, którymi posługuje się przy wykonywania transportu drogowego, między innymi poprzez bieżącą kontrolę dokumentacji obrazującej czas pracy kierowcy i stosowanie środków dyscyplinujących. Przyjmuje się, że okoliczności wskazane w ww. przepisie powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają go z odpowiedzialności za wykroczenie kierowcy pojazdu będącego jego pracownikiem (por. wyroki NSA z dnia 25 maja 2011 r., II GSK 510/10 oraz z dnia 20 października 2010 r., II GSK 936/09). W kontrolowanej sprawie należy przyznać rację organom, że strona skarżąca nie wskazała żadnych okoliczności, ani dowodów na poparcie swoich twierdzeń, że nie miała wpływu na powstanie naruszeń, a naruszenia nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których strona skarżąca nie mogła przewidzieć. Jak wskazał prawidłowo organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji, naruszeń dokonali kierowcy zatrudnieni przez stronę oraz sama strona ( w zakresie niezgłoszenia zmiany danych ). Nie ma przy tym znaczenia, jakimi motywami kierowali się kierowcy, dokonując przedmiotowych naruszeń. Byli oni przesłuchani w trakcie kontroli, nie wnosili uwag do sporządzonego protokołu przesłuchania. Odnośnie naruszenia polegającego na niezgłoszeniu do zaświadczenia pojazdu o numerze rejestracyjnym [...], należy wskazać, że jest ono bezsporne. Ponadto, w tym zakresie, zarzuty podnoszone przez skarżącą w skardze są bezzasadne. W uzasadnieniach decyzji organy obu instancji dokładnie wskazały okoliczności faktyczne, skutkujące koniecznością uznania, że skarżąca spółka dokonała naruszeń prawa precyzyjnie i jednoznacznie uregulowanych w załączniku nr 3 do u.t.d W ocenie Sądu, organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej, dokonując jednocześnie wszechstronnej oceny zebranego w toku kontroli materiału dowodowego, który legł u podstaw zaskarżonych decyzji. Ponadto, stanowisko wyrażone w decyzjach organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę określoną w art. 107 § 3 k.p.a. Wobec powyższego, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. – Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ) oddalił skargę.