III SA/Po 28/14

Dnia 27 listopada 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik WSA Marek Sachajko (spr.) Protokolant: ref. staż. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2014 roku przy udziale sprawy ze skargi Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] 2013 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 58 § 1 oraz art. 59 § 2 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: kpa) odmówił stronie postępowania - sp. z o.o. z siedzibą w miejscowości P przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2013 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że ww. decyzja została prawidłowo doręczona stronie postępowania. Dnia 28 maja 2013 r. Poczta dokonała zwrotu przesyłki zawierającej odpis decyzji do adresata z powodu braku odbioru przesyłki w terminie. Organ wskazał, iż były dokonane dwukrotnie próby doręczenia przesyłki zawierającej odpis decyzji. Ponadto, organ powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że nie zostały wyczerpane przesłanki do zastosowania art. 58 kpa gdyż kwestie organizacyjne, związane z wewnętrznym funkcjonowaniem przedsiębiorcy nie stanowią okoliczności zewnętrznych na które przedsiębiorca nie ma wpływu i niej jest w stanie zapobiec tym okolicznościom. Przy czym, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, organ wskazał, że kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby winy nieumyślnej w tym zakresie. W związku z powyższym organ uznał, że strona w niniejszej sprawie nie uprawdopodobniła, że zaszły okoliczności uzasadniające twierdzenie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy wnioskodawcy, wobec czego organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W skardze na powyższe postanowienie strona wniosła o jego uchylenie zarzucając naruszenie art. 58 § 1 kpa poprzez nieuwzględnienie wszystkich okoliczności jako tych, które wyłączają winę przy uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Strona podniosła, że osoba odpowiedzialna za odbiór korespondencji działała celowo, a wręcz złośliwie. Nie było więc winy ze strony skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpatrując niniejszą sprawę, Sąd nie stwierdził, aby zaskarżone postanowienie naruszało przepisy prawa w stopniu skutkującym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przy czym stosownie do art. 58 § 2 kpa prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, a jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Z powyższej regulacji wynikają następujące przesłanki przywrócenia terminu, które muszą być spełnione łącznie: 1) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy i brak winy zostanie uprawdopodobniony, 2) strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminowi, 3) strona dopełniła czynności, dla których określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu winno być poprzedzone ustaleniem, że nastąpiło uchybienie terminu do dokonania określonej czynności procesowej. W niniejszej sprawie organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, wskazując, że przesyłka zawierająca odpis decyzji została zwrócona w dniu 28 maja 2013 r. z adnotacją "zwrot – nie podjęto w terminie". Termin do wniesienia odwołania upłynął skarżącej dnia 10 czerwca 2013 r., a odwołanie od tej decyzji zostało przez skarżącą złożone dopiero w dniu 12 września 2013 r. Podkreślenia wymaga, że przedmiotowa przesyłka była doręczana za pośrednictwem operatora – Poczta. Jak wynika z dowodu doręczenia przesyłka ta była dwukrotnie awizowana tj. w dniu 13 maja 2013 r. oraz dnia 21 maja 2013 r. Jak wynika z adnotacji wskazanych na dowodzie doręczenia drugi raz doręczyciel pozostawił tzw. awizo w sekretariacie skarżącej. Natomiast, w dniu 28 maja 2013 r. przesyłka ta została zwrócona z adnotacją "zwrot – nie podjęto w terminie". (str. 20 akt administracyjnych). Prawidłowo więc Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał, że termin do wniesienia odwołania upłynął dnia 10 czerwca 2013 r. Bezsporne jest więc, że strona skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od daty doręczenia decyzji stronie. W przedmiotowej sprawie doręczenie nastąpiło w sposób prawidłowy - tj. jako doręczenie zastępcze - a to na podstawie art. 44 § 3 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w art. 44 § 2 kpa, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Na podstawie art. 44 § 4 kpa doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 44 § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Należy podkreślić, że w doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie przyjmuje się, że przy ocenie braku winy jako przesłanki przywrócenia terminu należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności wymagany od strony należycie dbającej o swoje interesy przy prowadzeniu spraw. W konsekwencji o braku winy w uchybieniu terminowi można mówić jedynie wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, zaś dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa wyklucza możliwość przywrócenia terminu. Chodzi przy tym o sytuacje wyjątkowe, nagłe i nieprzewidziane, które uniemożliwiły dokonanie czynności w terminie pomimo podjęcia starannych działań. W przedmiotowej sprawie wiedzę o istnieniu decyzji, jak wynika z twierdzeń zawartych we wniosku o przywrócenie terminu strona powzięła w chwili blokady rachunków bankowych na skutek działań komornika, a to w związku z egzekwowaniem przedmiotowej decyzji. W tym kontekście Sąd uznaje, że skarżąca uprawdopodobniła, spełnienie następujących przesłanek tj. fakt, że nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia odwołania oraz dopełniła czynności, dla których określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Natomiast, strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony. Problematyka zawinienia, w aspekcie art. 58 kpa, była przedmiotem wielokrotnych rozważań organów ochrony prawnej. W orzecznictwie i doktrynie ugruntowany jest pogląd, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenia terminu nie jest możliwe, już wówczas, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. (zob. wyr. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 1998 r., sygn. akt I SA/Ka 1718/96; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 61/11; B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz. Wyd. 11, Warszawa 2011, str. 281). Oznacza to, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez winy strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Brak winy odnosić się musi do strony postępowania, a nie osób trzecich (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 listopada 1996 r., I SA/Lu 176/96, LEX nr 27374). Jak wynika z wyżej opisanego dokumentu zawiadomienia o pozostawieniu pisma zawierającego odpis odwołania druga próba doręczenia nastąpiła dnia 21 maja 2013r. Z adnotacji doręczyciela wynika, że informację o przesyłce adresowanej do strony pozostawiono w sekretariacie. Należy powołać w tym miejscu orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w którym Sąd ten wskazał, że powierzenie wysłania przesyłki konkretnemu pracownikowi powoduje, iż nawet brak wywiązania się przez pracownika z tego obowiązku bez wyraźnych przeszkód obiektywnych obciąża również osobę zlecającą czynność temu właśnie pracownikowi, a co za tym idzie - skutki zaniedbania przez pracownika obciążają również prawodawcę (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 listopada 2006 r., I SA/Wr 849/06, www.nsa.gov.pl, LEX nr 924247). Naruszenia obowiązków przez J B, dyrektora finansowego spółki i osobę odpowiedzialną m.in. za odbiór przesyłek, skutkujące wszczęciem wobec tej osoby postępowania dyscyplinarnego nie wyłącza winy strony. Powyższa okoliczność wskazana została dopiero w skardze. Natomiast, sam wniosek o przywrócenie terminu z dnia 12 września 2013 r. zawierał informację, że było prowadzone wobec J B postępowanie dyscyplinarne, które skutkowało zwolnieniem dyscyplinarnym ww. osoby. Jednakże należy jeszcze raz podkreślić, że z powodu zaniedbań pracownika odpowiada, w aspekcie proceduralnym - także w zakresie przywrócenia terminu, strona. Sąd za niezasadny uznał także zarzut naruszenia art. 77 § 1 kpa, na podstawie którego organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zarzut naruszenia powyższego przepisu polegać miał na zaniechaniu dokonania przez organ administracji publicznej wezwania strony do udokumentowania faktu nieprawidłowości w pracy dyrektora finansowego. Należy podkreślić, że strona powołała informacje dotyczące przyczyn uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a organ administracji publicznej dokonał ich oceny - w aspekcie art. 58 § 1 oraz art. 59 § 2 kpa - i na podstawie tej oceny wydał postanowienie. Wobec powyższego należy uznać, że skarga jest niezasadna. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) skargę oddalił.