III SA/Po 311/18

Dnia 10 października 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Walentyna Długaszewska ( spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka – Nerka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2018 roku przy udziale sprawy ze skargi X na decyzję [...] Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę Uzasadnienie. [...] Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]r. o nałożeniu na X kary pieniężnej w kwocie [...] zł za naruszenie lp. 6.3.4 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( używanie tej samej wykresówki lub karty kierowcy przez kilku kierowców ) oraz o umorzeniu postępowania administracyjnego w części w zakresie naruszenia lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( naruszenie obowiązku wczytywania danych z urządzenia rejestrującego ). Organ II instancji wyjaśnił, że w dniu[...] r. doszło do kontroli zespołu pojazdów ( samochód ciężarowy wraz z przyczepą ). W toku kontroli stwierdzono naruszenie polegające na używaniu tej samej wykresówki lub karty kierowcy przez kilku kierowców. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] r. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...]zł. Po rozpatrzeniu odwołania strony[...] Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Skarga na decyzję organu odwoławczego została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 października 2017 r. sygn. akt III SA/Po 429/17. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia z dnia[...] r. ponownie rozpoznając sprawę nałożył karę pieniężną w kwocie [...] zł oraz umorzył postępowanie administracyjne we wskazanej wyżej części. Po rozpatrzeniu odwołania strony organ II instancji stwierdził, m. in., że zarzuty odwołania są niezasadne. Organ wskazał, że naruszenie dotyczące używania tej samej wykresówki lub karty kierowcy przez kilku kierowców stwierdzono na podstawie protokołu kontroli, protokołu przesłuchania kierowcy oraz danych pobranych z tachografu cyfrowego z przedmiotowego pojazdu. Zdaniem organu, w sprawie nie miał również zastosowania art. 92 b i art. 92 ust. 1 pkt. 1 c u.t.d.. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu X domagając się uchylenia decyzji i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, zarzucił naruszenie art. 6, art. 7, art. 10, art. 77, art. 80, art. 97 § 1 pkt. 4 i art. 107 § 3 kpa poprzez dokonanie nieprawidłowych ustaleń faktycznych i poprzez brak zapewnienia stronie prawa do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji w II instancji. Zdaniem strony, za stwierdzone naruszenie odpowiada sam kierowca, który otrzymał za nie mandat karny. Skarżący nie ponosi wobec tego odpowiedzialności za to naruszenie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje : Skarga jest niezasadna. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy sąd administracyjny, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j. t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej: p.p.s.a. Rozpoznając sprawę w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną decyzji o nałożeniu na stronę skarżącą kary pieniężnej stanowi art. 92 a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2200 ze zm.), zwanej dalej u.t.d., zgodnie, z którym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 złotych. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Ustalenia faktyczne dokonane przez organy w kontrolowanej sprawie nie budzą wątpliwości. Jak ustalono, w dniu [...] r. doszło do kontroli zespołu pojazdów ( samochód ciężarowy wraz z przyczepą ). W toku kontroli stwierdzono naruszenie polegające na używaniu tej samej wykresówki lub karty kierowcy przez kilku kierowców. Było to naruszenie wskazane w lp. 6.3.4 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Powyższe stwierdzono na podstawie protokołu kontroli, protokołu przesłuchania kierowcy oraz danych pobranych z tachografu cyfrowego z przedmiotowego pojazdu. W ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo ustaliły i oceniły, że stwierdzone w trakcie kontroli uchybienia należało zakwalifikować jako wskazane w załączniku nr 3 do u.t.d naruszenie, skutkujące nałożeniem kary na stronę skarżącą. Jednocześnie, w odniesieniu do stwierdzonego naruszenia lp. 6.3.4 załącznika nr 3, zdaniem Sądu, prawidłowo oceniły organy, że nie zachodzą przesłanki zastosowania wobec skarżącego regulacji art. 92 c ust. 1 u.t.d. Zgodnie z tym przepisem, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądów administracyjnych, a Sąd orzekający w kontrolowanej sprawie, stanowisko to podziela, przedsiębiorca nie ma wpływu na powstanie naruszenia w sytuacji, gdy niezależnie od jego zachowania i tak doszłoby do jego powstania. W szczególności, sytuacja taka może mieć miejsce, jeżeli do naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego dochodzi z powodu siły wyższej lub zachowania osób trzecich, którym podmiot wykonujący przewozy nie był w stanie się przeciwstawić. Brak możliwości przewidzenia określonych zdarzeń lub okoliczności ma miejsce wtedy, gdy przy uwzględnieniu wiedzy, umiejętności i doświadczenia nie istniała możliwość przewidzenia określonych zdarzeń, z uwagi na ich nadzwyczajny charakter. Wskazany wyżej przepis odnosi się zatem do wyjątkowych sytuacji, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewozy drogowe, przy zachowaniu staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć. Wykroczenie przeciwko wymogowi należytej staranności, jeżeli prowadzi to do naruszenia prawa mającego postać deliktu administracyjnego, jest zawsze przejawem winy przedsiębiorcy i tym samym wyklucza możliwość powołania się na przepis art. 92 c u.t.d. ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 214/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyjąć zatem należy, że z uwagi na obiektywną odpowiedzialność przewoźnika za naruszenie sankcjonowanych karą pieniężną przepisów u.t.d., jak również jego odpowiedzialność za naruszenia przepisów, których dopuszcza się kierowca, niemożność przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, dla uwolnienia się od odpowiedzialności na podstawie przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 lub 2 u.t.d. powinna być wykazana przez przewoźnika przy uwzględnieniu kryterium należytej staranności. Przedsiębiorca ma bowiem wpływ na to, czy zatrudniani przez niego kierowcy dopuszczają się naruszeń, nawet jeśli są one przez nich umyślnie zawinione. Wpływ ten polega, między innymi, na prowadzeniu odpowiednich szkoleń, dokonywaniu kontroli lub doborze kadry, w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło. Podkreślenia wymaga, że przedsiębiorca ma możliwość reagowania na działania osób, którymi posługuje się przy wykonywania transportu drogowego, między innymi poprzez bieżącą kontrolę dokumentacji obrazującej czas pracy kierowcy i stosowanie środków dyscyplinujących. Przyjmuje się, że okoliczności wskazane w ww. przepisie powinien wykazać przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają go z odpowiedzialności za wykroczenie kierowcy pojazdu będącego jego pracownikiem (por. wyroki NSA z dnia 25 maja 2011 r., II GSK 510/10 oraz z dnia 20 października 2010 r., II GSK 936/09). W kontrolowanej sprawie należy przyznać rację organom, że skarżący nie wskazał żadnych okoliczności, ani dowodów na poparcie swoich twierdzeń, że nie miał wpływu na powstanie naruszeń, a naruszenia nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. W sprawie nie miał ponadto zastosowania art. 92 b u.t.d., gdyż dotyczy on wyłącznie naruszeń związanych z czasem pracy kierowców. W ocenie Sądu, organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej, dokonując jednocześnie wszechstronnej oceny zebranego w toku kontroli materiału dowodowego, który legł u podstaw zaskarżonych decyzji. Ponadto, stanowisko wyrażone w decyzjach organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę określoną w art. 107 § 3 k.p.a. Nie doszło też, w ocenie Sądu, do naruszenia art. 10 k.p.a., które miałoby wpływ na treść rozstrzygnięcia w kontrolowanej sprawie. Należy bowiem zwrócić uwagę na to, że organ II instancji przed wydaniem decyzji nie dokonywał żadnych nowych czynności dowodowych i nie gromadził nowego materiału dowodowego. Strona skarżąca mogła zapoznać się z tym materiałem przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Wobec powyższego, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.