III SA/Po 33/11

Dnia 23 marca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2011 roku przy udziale sprawy ze skargi P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wszczętego wnioskiem w sprawie zwrotu naliczonego podatku rolnego i od nieruchomości za rok 2007 o d d a l a s k a r g ę Pismem z dnia 16 czerwca 2010 r. P. B. zwrócił się do Burmistrza o zwrot poniesionych nakładów finansowych wynikających z decyzji Burmistrza ustalającej wysokość podatku od nieruchomości i podatku rolnego na 2007 r. tj. podatku, naliczonych odsetek, kosztów egzekucyjnych. Wnioskodawca wskazał, że decyzja Burmistrza została uchylona postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 9 października 2009 r. Burmistrz decyzją z dnia 1 października 2010 r., nr [...], działając na podstawie art. 208 § 1 w związku z art. 207 § 1 i § 2 i art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej – umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem P. B. z dnia 16 czerwca 2010 r. w sprawie zwrotu naliczonego podatku od nieruchomości i rolnego wraz z odsetkami za rok 2007. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał, że w odpowiedzi na pismo P. B. z dnia 16 czerwca 2010 r. poinformował go, iż decyzja wymiarowa za 2007 r. w sprawie wymiaru podatku rolnego i podatku od nieruchomości jest prawomocna i wykonalna, a postępowanie dotyczące wzruszenia tej decyzji toczy się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu. W związku z kolejnym pismem P. B. z dnia 4 września 2010 r., Burmistrz zwrócił się do podatnika o sprecyzowanie żądania i wskazanie, czy wniosek dotyczy zarzutów do wcześniej prowadzonego w tej sprawie postępowania egzekucyjnego, czy też wniosek ten stanowi odrębne podanie wszczynające nowe postępowanie podatkowe. W odpowiedzi na wezwanie podatnik w piśmie z dnia 22 września 2010 r. stwierdził, że należne mu są konkretne pieniądze, co wynika z prawomocnych wyroków. W świetle powyższego stanu faktycznego Burmistrz uznał, że w sprawie wszczętej wnioskiem strony brak podstaw prawnych do jej merytorycznego rozstrzygnięcia ze względu na bezprzedmiotowość postępowania. Organ wyjaśnił, iż na dzień złożenia wniosku, jak również w chwili obecnej, obowiązująca pozostaje decyzja wymiarowa z dnia 14 lutego 2007 r., nr [...] w sprawie wymiaru podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za 2007 r. Podkreślił, że ostateczna i wykonalna decyzja jest wiążąca dla organu, stąd bez wzruszenia decyzji wymiarowej organ podatkowy nie ma podstaw do wypowiadania się w kwestii nadpłaty. W odwołaniu od powyższej decyzji P. B. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności i dokumentów w sprawie. Wraz z odwołaniem podatnik przedłożył dokumenty, w postaci: 1) postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 09.10.2009 r., nr [...]; 2) nakazu płatniczego Burmistrza z dnia 14 lutego 2007 r.; 3) postanowienia Ministra Finansów z dnia 27 lutego 2009 r., nr [...] Zdaniem odwołującego powyższe dokumenty potwierdzają, iż należy mu się zwrot naliczonego podatku. W piśmie z dnia 22 października 2010 r. odwołujący wskazał na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/Po 806/08. Jego zdaniem powyższe orzeczenie przesądza, że przedmiotowa sprawa o zwrot nadpłaty w podatku rolnym i od nieruchomości wraz z odsetkami za 2007 r. winna być już pozytywnie dla niego zakończona. Ponadto w toku postępowania odwoławczego podatnik dołączył do akt sprawy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/ Po 1045/08 oraz pismo Prezesa SKO skierowane do niego z dnia 5 sierpnia 2010 r., nr[...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 19 listopada 2010 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że podatnik, wobec którego zobowiązanie powstaje w drodze decyzji ustalającej wysokość tego zobowiązania podatkowego, by dochodzić zwrotu zapłaconego, jego zdaniem nienależnie, podatku za dany rok musi bezwzględnie wzruszyć ostateczną decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego. Wobec tego, zwrot podatku musi być obligatoryjnie poprzedzony zmianą, uchyleniem lub stwierdzeniem nieważności ostatecznej decyzji. Kolegium stwierdziło, że decyzja z dnia 14 lutego 2007 r. nr [...] ustalająca wysokość zobowiązania w podatku rolnym i w podatku od nieruchomości za 2007 r. wobec podatnika nie została skutecznie wzruszona, a więc funkcjonuje w obrocie prawnym i wywołuje określone skutki prawne polegające na obowiązku zapłaty przez podatnika ustalonego w niej podatku określonej wysokości. Organ podkreślił, że skoro w przepisach Ordynacji podatkowej nie określono możliwości wszczęcia na wniosek strony, wobec której wymiar podatku na dany rok ustalony jest w drodze decyzji, postępowania w sprawie zwrotu tego podatku, to postępowanie w tej sprawie nie może się toczyć i organ podatkowy nie może takiego wniosku rozpoznawać. W konsekwencji, zdaniem Kolegium, Burmistrz zobowiązany był umorzyć wszczęte wnioskiem strony z dnia 16 czerwca 2010 r. postępowanie w sprawie zwrotu naliczonego podatku rolnego i podatku od nieruchomości wraz z odsetkami za 2007 r., z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Odnosząc się do przedłożonych przez odwołującego dokumentów, organ odwoławczy stwierdził, że zostały one wydane na różnych etapach postępowania egzekucyjnego, prowadzonego wobec państwa M. i P. B. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 6 lutego 2008 r. wystawionego przez Burmistrza, jako wierzyciela, dotyczącego podatku rolnego i od nieruchomości za 2007 r., które jednakże nie mają znaczenia dla sprawy. Kolegium ustosunkowało się do poszczególnych dokumentów, wskazując, że: 1) postanowienie z dnia 9.10.2009 r. Nr [...] Dyrektora Izby Skarbowej uchyla postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o nr [...] z dnia 26.08.2009 r. w przedmiocie odwieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego [...] wystawionego przez Burmistrza i umarza postępowanie organu I instancji z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Kolegium zaznaczyło, iż w przedłożonym postanowieniu organ II instancji uznał, że jeżeli organ egzekucyjny w dacie 10.08.2009 r. wydał postanowienie o odmowie uznania zarzutów na prowadzone postępowanie, tym samym podjął czynności procesowe w zawieszonym postępowaniu egzekucyjnym, bezprzedmiotowe było wydanie w dacie 26.08.2009 r. postanowienia o odwieszeniu tegoż prowadzonego już postępowania; 2) postanowienie Ministra Finansów z dnia 27 lutego 2009 r. Nr [...] uchyla postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 lipca 2008r. Nr [...] w sprawie sprostowania oczywistej omyłki i umarza postępowanie w sprawie. Minister stwierdził, iż z uwagi na wyeliminowanie z obrotu prawnego-rozstrzygnięcia stanowiącego przedmiot korekty tj. postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 26 czerwca 2008 r. nr [...], postępowanie w sprawie sprostowania oczywistej omyłki stało się bezprzedmiotowe; 3) wyrok WSA z dnia 3 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Po 806/08 uchylał postanowienie SKO z dnia 16 maja 2008 r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanych na postępowanie egzekucyjne. Organ podkreślił, iż, po wyroku uchylającym, który powołuje strona, sprawa dotycząca uznania, za nieuzasadnione zarzutów zobowiązanych na postępowanie egzekucyjne prowadzone na mocy tytułu wykonawczego o nr [...], została zakończona wydaniem ostatecznego postanowienia SKO z dnia 30 czerwca 2009 r. Nr [...]; 4) po uchyleniu wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 5 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Po 1045/08 postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 26 czerwca 2008r. Nr [...] i poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 27 maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne, organ egzekucyjny tj. Naczelnik Urzędu Skarbowego ponownie, po uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela, postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2009 r. Nr [...] odmówił uznania zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W skardze na powyższą decyzję P. B. wniósł o jej uchylenie wraz z dokumentami ją poprzedzającymi i ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało zaskarżoną decyzję nie analizując przedłożonych przez niego wraz z odwołaniem dokumentów. Zdaniem podatnika powoduje to, iż zaskarżona decyzja jest błędna, bowiem nie odzwierciedla faktów i zaistniałych okoliczności. W jego ocenie chybione było powołanie się przez Kolegium na fakt wydania nakazu płatniczego Burmistrza z dnia 14 lutego 2007 r. W piśmie z dnia 25 stycznia 2011 r. skarżący przedłożył dodatkowo dokumenty w postaci wyroków WSA w Poznaniu z dnia 1 grudnia 2010 r., sygn. akt III SA/Po 432/10 oraz z dnia 5 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Po 1045/08. Zdaniem strony powyższe orzeczenia świadczą, iż sprawa nie powinna już mieć miejsca na wokandzie i winna być definitywnie odłożona ad akta. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności. Badając zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 listopada 2010 r. w świetle wskazanych wyżej przepisów, w oparciu o akta sprawy, jak również dokonując analizy zarzutów przedstawionych w skardze, Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Wbrew twierdzeniom skarżącego również decyzja Burmistrza z dnia 1 października 2010 r. jest zgodna ze stanem prawnym i faktycznym. Niniejsze postępowanie zostało wszczęte na skutek wniosku skarżącego P. B. z dnia 16 czerwca 2010 r. w sprawie zwrotu naliczonego podatku od nieruchomości i rolnego wraz z odsetkami za rok 2007. Rozpatrywana sprawa dotyczy zatem nadpłaty w podatku od nieruchomości i podatku rolnym za 2007 r. Instytucje nadpłaty regulują przepisy zawarte w Dziale III, Rozdziale 9 (art. 72 – art. 80) ustawy z dnia 29 sierpnia 2007 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – w dalszej części O. p. Prawidłowo organ odwoławczy rozpatrując wniosek skarżącego wskazał na charakter nakazu płatniczego z dnia 14 lutego 2007 r. ustalającego wysokość podatku od nieruchomości i podatku rolnego. Jest to bowiem decyzja ustalająca podatek (konstytutywna) w rozumieniu art. 21 § 1 pkt 2 O. p. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania. Trafnie również Kolegium zaznaczyło, iż podatnik może skutecznie złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty jedynie w sytuacji wskazanej w art. 75 Ordynacji podatkowej. Należy również podkreślić za organem odwoławczym, że omawiany przepis dotyczy jedynie podatków, które powstają z mocy prawa (art. 21 § 1 pkt 1 O. p.). Podatnicy mają prawo do występowania z tym wnioskiem generalnie w trzech sytuacjach: – jeżeli kwestionują zasadność pobranego podatku przez płatnika lub jego wysokość; – jeżeli wykazali w deklaracji zobowiązanie nienależne lub w wysokości większej niż należna albo mniejszą kwotę nadpłaty; – jeżeli, nie będąc zobowiązani do złożenia deklaracji (zeznania), dokonali wpłaty podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej. Z powyższego wynika zatem, iż wniosek o stwierdzenie nadpłaty nie może być skutecznie złożony przez podatników w odniesieniu do nadpłat podatków powstających po doręczeniu decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe (decyzji konstytutywnej) – jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. Podatnicy, kwestionując kwotę podatku wynikającą z decyzji ustalającej, muszą w pierwszej kolejności w postępowaniu odwoławczym lub w nadzwyczajnych trybach wzruszenia decyzji ostatecznych (art. 240, 247, 254 O. p.) wyeliminować z obrotu prawnego tę decyzję lub ją zmienić, co umożliwi im uzyskanie zwrotu nadpłaty (L. Etel, Ordynacja podatkowa w praktyce, materiały konferencyjne, Temida 2, Białystok 2007, str. 25-26, 28). Wbrew twierdzeniom skarżącego, słusznie Kolegium podniosło, iż nakaz płatniczy z dnia 14 lutego 2007 r. jest decyzją ostateczną, która wiąże organy rozpoznające niniejszą sprawę, bowiem nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, ani w postępowaniu odwoławczym, ani zmieniona w trybie nadzwyczajnym wzruszenia decyzji ostatecznej. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący wraz ze swoją małżonką M. B. pismem z dnia 28 stycznia 2008 r. wnieśli odwołanie od nakazu płatniczego z dnia 14 lutego 2007 r. Postanowieniem z dnia 26 lutego 2008 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż powyższe odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia w art. 223 § 2 pkt 1 O. p. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 16 września 2008 r., sygn. akt I SA/Po 556/08 oddalił skargę M. i P. B. na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia 26 lutego 2007 r. W konsekwencji rację ma organ odwoławczy, iż nakaz płatniczy z dnia 14 lutego 2007 r. nie został wyeliminowany z obrotu prawnego w postępowaniu odwoławczym, a więc stanowi decyzję ostateczną. Ponadto słusznie Kolegium ustaliło, iż przedmiotowa decyzja wymiarowa z dnia 14 lutego 2007 r. nie została również uchylona i zmieniona w trybie wznowienia postępowania wszczętego na wniosek skarżącego. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy decyzją z dnia 18 marca 2010 r., nr [...] Burmistrz odmówił uchylenia nakazu płatniczego z dnia 14 lutego 2007 r. Rozstrzygnięcie to utrzymało w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 10 maja 2010 r., nr [...]. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 1 grudnia 2010 r., sygn. akt III SA/Po 432/10, po rozpoznaniu skargi M. B. i P. B. uchylił decyzje organów obu instancji. Wobec zarzutów podatnika, podkreślenia wymaga fakt, iż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2010 r., nie ma wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy w przedmiocie wniosku skarżącego o stwierdzenie nadpłaty. Orzeczeniem tym Sąd uchylił wydaną w trybie wznowienia postępowania decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji wymiarowej z dnia 14 lutego 2007 r. Nie zmienia to jednak faktu, że ostateczny nakaz płatniczy z dnia 14 lutego 2007r nadal pozostaje w obrocie prawnym. W konsekwencji, stwierdzić należy, iż wbrew zarzutom skarżącego nakaz płatniczy z dnia 14 lutego 2007 r. jako decyzja ostateczna pozostająca w obrocie prawnym wiąże organy rozpoznające wniosek podatnika o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości i podatku rolnym na 2007 r. Oznacza to zatem, że skoro ostateczna decyzja wymiarowa (ustalająca podatek) pozostaje w obrocie prawnym, podatnik nie ma podstaw prawnych do wniesienia wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku ustalonego tą decyzją. W tym stanie sprawy, zasadnie organy obu instancji stwierdziły, iż postępowanie wszczęte wnioskiem podatnika o stwierdzenie nadpłaty należało uznać za bezprzedmiotowe i umorzyć je na podstawie art. 208 § 1 O. p. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut skarżącego, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie ustosunkowało się i nie wzięło pod uwagę przedłożonych przez niego dokumentów. Wbrew twierdzeniom skarżącego, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy w wyczerpujący sposób odniósł się do poszczególnych dokumentów, wskazanych przez podatnika i ocenił ich przydatność dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Sąd podzielił stanowisko Kolegium, że dokumenty przedłożone przez skarżącego nie mają wpływu na kwestię zwrotu wnioskodawcy podatku rolnego i podatku od nieruchomości za 2007 r. Słusznie organ odwoławczy podniósł, iż dokumenty te zostały wydane na różnych etapach postępowania egzekucyjnego, prowadzonego wobec Państwa M. i P. B. na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia 6 lutego 2008 r. wystawionego przez Burmistrza jako wierzyciela, dotyczącego podatku rolnego i od nieruchomości za 2007 r. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 31 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę.