III SA/Po 349/10

Dnia 1 lipca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2010 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku akcyzowym postanawia przywrócić termin do wniesienia skargi /-/ Walentyna Długaszewska Wnioskiem z dnia R.S. zwrócił się za pośrednictwem organu celnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku akcyzowym. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że będąc zaniepokojony znacznym upływem czasu i brakiem informacji o sposobie rozstrzygnięcia złożonego odwołania, wystąpił z pismem datowanym na dzień 15 lutego 2010 r. do Dyrektora Izby Celnej z zapytaniem o stan sprawy. Skarżący nie otrzymał odpowiedzi, w związku z powyższym w dniu 15 kwietnia 2010 r. wystąpił ponownie z zapytaniem. Pismem przesłanym na aktualny adres zamieszkania strony skarżącej z dnia 22 kwietnia 2010 r., organ celny poinformował skarżącego, że sprawa dotycząca odwołania zakończyła się wydaniem decyzji administracyjnej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego. Decyzja organu II instancji wysłana została na wcześniejszy adres. Skarżący podnosi, że nie miał możliwości zapoznania się z jej treścią i wniesienia środka zaskarżenia, mimo że w dniu 24 lutego 2009 r. złożył za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Celnego formularz AKC-R – zgłoszenie rejestracji w zakresie podatku akcyzowego, wskazując zmieniony, aktualny adres zamieszkania. Przedmiotowy formularz złożono w sposób analogiczny jak odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Kaliszu czyli za jego pośrednictwem. Skarżący podnosi, że składając przedmiotowy formularz był przekonany, iż skutecznie zawiadomił o zmianie swojego adresu i wszelkie decyzje będą mu doręczane na nowy adres. Tym samym uważa, że uczynił zadość staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i należycie zadbał o swoje interesy. W odpowiedzi na skargę organ celny wniósł o odrzucenie wniosku lub o odmówienie przywrócenia terminu do złożenia skargi. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej strona nie dochowała należytej staranności w poinformowaniu organów celnych o zmianie adresu, w związku z tym doręczenie na wcześniejszy adres do korespondencji należało uznać za uzasadnione i prawnie skuteczne. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] r. wezwano stronę skarżącą do uzupełnienia braku formalnego wniosku poprzez nadesłanie skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia wniosku. W zakreślonym terminie skarżący uzupełnił braki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Wniosek o przywrócenie terminu jest zasadny. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (§ 3). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Tak więc przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których zaistnienie pozwala na przywrócenie terminu. W świetle argumentów podniesionych we wniosku należy stwierdzić, że składając do organów celnych formularz AKC – R "Zgłoszenie rejestracyjne w zakresie podatku akcyzowego" zawierające aktualne dane adresowe, zainteresowany mógł być przekonany, że skutecznie zawiadomił o zmianie swojego adresu i od tej chwili cała korespondencja będzie doręczana na nowy adres. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Należy zauważyć przy tym, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona zaprezentowaną argumentacją w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Podkreślenia wymaga, że uprawdopodobnienie nie oznacza udowodnienia braku winy przez stronę skarżącą, ponieważ uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność twierdzenia o jakimś fakcie (zob. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2008 r., sygn. I FZ 135/08; postanowienie NSA z dnia 19 marca 2008 r., sygn. II FZ 105/08). Na zakończenie rozważań, odpowiadając na wniosek organów celnych o odrzucenie wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi z powodu nie złożenia wraz z wnioskiem skargi, a więc o niewypełnienie przesłanki z art. 87 § 4 p.p.s.a., należy wyjaśnić następujące kwestie. Ma rację Dyrektor Izby Celnej o tyle, że równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Jednakże, wniosek o przywrócenie terminu bez równoczesnego dokonania czynności procesowej dotknięty jest brakiem formalnym, podlegającym uzupełnieniu (postanowienie SN z dnia 30 stycznia 2002 r., sygn. III CZ 140/01, Lex nr 53309). Dotyczy to także skargi lub skargi kasacyjnej (postanowienie NSA z dnia 13 maja 2005 r., sygn. I OZ 437/05 ONSA WSA 2006/1/6). Dokonanie czynności w rozumieniu art. 87 § 4 p.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu sąd przystępuje dopiero wówczas, gdy strona dopełniła wszystkich wymogów formalnych, od których uzależnione jest nadanie właściwego biegu czynności, której nie dokonała w terminie, a jedyną przeszkodą jest uchybienie terminu. W niniejszej sprawie, strona w odpowiedzi na wezwanie Przewodniczącego Wydziału uzupełniła brak formalny wniosku w zakreślonym terminie. Mając na uwadze podniesione okoliczności, działając na podstawie art. 86 § 1 wspomnianej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji. /-/ Walentyna Długaszewska