III SA/Po 351/15

Dnia 10 czerwca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Fornalik po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2015 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.P. na postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] lutego 2015 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia zażalenia na pismo dotyczące pozostawienia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2010 r. bez rozpoznania w części. postanawia odrzucić skargę Pismem z dnia [...] listopada 2013 roku Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T., na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071, ze zm.), z uwagi na bezskuteczny upływ terminu do usunięcia braków formalnych wniosku w części dotyczącej przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania pozostawił wniosek bez rozpoznania w części związanej z działkami, dla których (dla działki rolnej AW, AW1) wskazano powierzchnię w granicach działki ewidencyjnej bez podania numeru działki ewidencyjnej. Organ wyjaśnił, że wezwanie do usunięcia braków zawierało pouczenie o skutkach prawnych nieusunięcia braków wniosku. Strona postępowania, nie zgadzając się ze stanowiskiem organu, wniosła zażalenie na pozostawienie wniosku bez rozpoznania w części. Strona zażądała: - uchylenia skarżonego pisma, - przywrócenia terminu do usunięcia braków, - ugodowego załatwienia sprawy przy uwzględnieniu dotychczasowego stanowiska strony. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu, postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r., na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, stwierdził niedopuszczalność wniesienia zażalenia na pismo. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że nie można uruchomić postępowania odwoławczego w sprawie pozostawienia wniosku bez rozpoznania w części. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu poinformował stronę, że na wydane postanowienie nie przysługuje zażalenie ( art. 142 k.p.a.). R.P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i zażądał uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości, jako niezgodnego z prawem, wskazując jednocześnie, iż nie ponosi żadnej winy za ewentualne uchybienie terminu, co spowodowane było chorobą psychiczną potwierdzoną opinią biegłego sadowego lekarza psychiatry. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu wniósł o jej odrzucenie Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na: - postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, - akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa prawidłowo uznał, że od czynności pozostawienia wniosku bez rozpoznania wniesienie zażalenia jest niedopuszczalne. Nie istnieje bowiem w sensie prawnym przedmiot zaskarżenia. Zgodnie z treścią art. 141 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071, ze zm.) zażalenie przysługuje na wydane w toku postępowania postanowienia, gdy kodeks tak stanowi. Wniesienie zatem zażalenia na akt pozostawienia wniosku bez rozpoznania winno skutkować wydaniem postanowienia o niedopuszczalności zażalenia na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego. Postanowienie Dyrektora Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zostało wydane w sprawie, w której ustawa – Kodeks postępowania administracyjnego nie ustanawia postępowania zażaleniowego. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie jest także, ani postanowieniem kończącym postępowanie, ani postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty. Z tych względów droga sądowoadministracyjna w zakresie kontroli legalności postanowienia wydanego przez Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu jest niedopuszczalna. Dyrektor Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa błędnie pouczył stronę, że na wydane postanowienie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Niemniej w okolicznościach kontrolowanej sprawy Sąd stwierdził formę działania administracji publicznej, która samodzielnie została objęta zakresem kontroli sądowoadministracyjnej. Pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego) mieści się w grupie aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej (innych niż decyzje i postanowienia), dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa – art. 3 §2 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (porównaj postanowienie NSA z dnia 2 marca 2011 roku, sygn. akt II FSK 2624/10, Lex nr 842886). Czynność z art. 64 § 2 k.p.a. jest czynnością jednostronną i władczą w tym sensie, że zamyka drogę do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty, jest także czynnością podejmowaną w sprawie indywidualnej. Posiada zatem wszystkie cechy pozwalające na zakwalifikowanie jej do aktów i czynności w rozumieniu 3 § 2 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (porównaj wyrok NSA z dnia 14 września 2011 roku, sygn. akt II GSK 873/10, Lex nr 996976) W ocenie Sądu bez znaczenia dla oceny dopuszczalności drogi sądowoadministracyjnej pozostaje zakres pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Fakt, że Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. pozostawił wniosek bez rozpoznania jedynie w części, nie przesądza o niedopuszczalności kontroli sądowoadministracyjnej tego rodzaju formy działania organu administracji publicznej. Na marginesie wskazać jednak należy, że treść art. 64 § 2 k.p.a., nakazując pozostawienie podania bez rozpoznania, odnosi się do sytuacji, w której strona w ogóle nie uzupełni braku formalnego, który uniemożliwia nadanie podaniu właściwego biegu, nie zaś sytuacji, gdy brak zostaje uzupełniony jednak z naruszeniem wskazanego terminu (porównaj wyrok NSA 22 lutego 2012 roku, sygn. akt II GSK 3/11, Lex nr 1125474). Kompetencja do pozostawienia wniosku bez rozpoznania nie aktualizuje się wówczas, gdy braki wniosku są tego rodzaju, że umożliwiają nadanie sprawie biegu. Warunkiem wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie - art. 52 §1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa – art. 52 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wówczas skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa – art. 53 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W okolicznościach niniejszej sprawy zrealizowane zostały warunki skutecznego wniesienia skargi na akt Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. dotyczący pozostawienia wniosku bez rozpoznania w części. Wskazać należy, że zażalenie wniesione na akt pozostawienia wniosku bez rozpoznania było w istocie wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 oraz w art. 53 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami. Akt pozostawienia wniosku bez rozpoznania został doręczony stronie w dniu [...] listopada 2013 r. Zażalenie – odwołanie zostało złożone przez skarżącego w dniu [...] grudnia 2013 r. O kwalifikacji prawnej podania nie rozstrzyga jego nazwa, lecz treść żądania strony odniesiona do regulacji prawnej normującej tryb postępowania w danej sprawie. Mając na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu orzekł jak w sentencji – na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy p.p.s.a.