III SA/Po 381/12

Dnia 15 maja 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2012 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier na automatach o niskich wygranych za poszczególne miesiące od stycznia do maja 2010 roku postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy Skarżąca spółka, reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (wpis od skargi to 2.437 zł). W uzasadnieniu wniosku Skarżąca podała, że w chwili obecnej pozostaje w trudnej sytuacji finansowej. W ubiegłym roku poniosła stratę w wysokości 2.170.353 zł. W wyniku wprowadzenia nowego podatku obciążenia publicznoprawne wzrosły o 277,8 %. Spółka podejmuje próby zrównoważenia kosztów wynikających ze zwiększonych obciążeń podatkowych i zredukowała koszty działalności firmy z 42.548.449 zł za 2009 rok do 29.590.804 zł w roku 2010. Kapitał zakładowy Spółki wynosi 2.336.820 zł. Wartość środków trwałych Wnioskodawcy to 7.281.028 zł. Saldo rachunku bankowego na lutego 2012 roku wynosiło 15.947,77 zł. Postanowieniem z dnia [...] r. referendarz sądowy odmówił spółce przyznania prawa pomocy, uznając, że nie wykazała w sposób dostateczny, że nie może ponieść kosztów postępowania. W zakreślonym przez prawo terminie pełnomocnik skarżącej spółki złożył sprzeciw, podnosząc, że spółka posiada majątek, ale nie ma środków na uiszczenie wpisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z przepisu tegoż wynika jednoznacznie, iż zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy wywołuje ten skutek, iż Sąd wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznaje od początku, tzn. tak jakby wniosek ten nie był jeszcze przedmiotem analizy, oceny i rozpoznania. Sąd nie wypowiada się więc o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia i nie dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu. Skutkiem sprzeciwu, wniesionego przez skarżącego jest utrata mocy przez zaskarżone postanowienie i konieczność ponownego merytorycznego rozpoznania wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie natomiast z art. 246 § 2 pkt 2 wskazanej ustawy przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych), następuje, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Zatem, to na podstawie wskazanych przez wnioskującego dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie ma on dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Rozpoznając powyższy wniosek Sąd doszedł do przekonania, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że wysokość kapitału zakładowego, wartość środków trwałych oraz wielkość przychodów skarżącej przewyższają i to znacznie koszty niniejszego postępowania sądowego. Mało tego, spółka posiada saldo dodatnie na rachunku bankowym na miesiąc przed złożeniem wniosku o prawo pomocy ponad pięciokrotnie przewyższało kwotę wpisu od skargi. Tym samym należy uznać, że posiadanie znacznego majątku, przede wszystkim nieruchomości oraz środków na koncie w wysokości kilkakrotnie przekraczającej wysokość wpisu wyklucza w zasadzie możliwość zwolnienia od kosztów sądowych (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2010 r. s. 571 i powołane tam orzecznictwo). Na zakończenie warto jeszcze raz podkreślić, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż sam fakt posiadania majątku w zasadzie wyłącza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych, skoro istnieje możliwość jego obciążenia (postanowienia NSA z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 1 grudnia 2010 r., I SO/Gl 6/10, postanowienie NSA z dnia 10 sierpnia 2011 r., II FZ 399/11). Skoro w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i poglądach doktryny powyższa konstatacja nie budzi wątpliwości, to oczywista wydaje się odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z powyższych względów, na podstawie cytowanych powyżej przepisów, orzeczono jak w sentencji postanowienia.