III SA/Po 41/13

PostanowienieWSA w Poznaniu2013-03-25

Skład orzekający: Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, prowadzący działalność gospodarczą i spłacający kredyty, wykazał brak możliwości poniesienia kosztów postępowania sądowego w stopniu uzasadniającym przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wnioskodawca, prowadzący działalność gospodarczą i uzyskujący z niej dochody, nie wykazał, że przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest uzasadnione. Posiadane dochody pozwalają na zabezpieczenie koniecznych kosztów utrzymania oraz na poniesienie kosztów sądowych. Obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia kosztów obciąża stronę wnioskującą, a wnioskodawca nie przedstawił wystarczających dowodów na swoją trudną sytuację finansową, w tym nie złożył wymaganych dokumentów dotyczących rachunków bankowych, stanu kasy czy szczegółów dotyczących zaciągniętych kredytów.
Stan faktyczny
Wnioskodawca A.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Celnej w P. w przedmiocie opłaty paliwowej. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje dochody, przeznaczane na utrzymanie rodziny. Wskazał na toczące się postępowania egzekucyjne oraz spłatę kredytów. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że wnioskodawca nie wykazał braku możliwości poniesienia kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 25 marca 2013 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w opłacie paliwowej za poszczególne miesiące 2007 roku postanawia odmówić przyznania prawa pomocy W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, złożonej w imieniu A. K., zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, skarżący złożył wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że A. K. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, córką i synem. Posiada dom o powierzchni [...] m² oraz nieużytki rolne o powierzchni [...] ha. Nie posiada natomiast żadnych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych), ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro. Wnioskodawca uzyskuje dochód z działalności gospodarczej w wysokości ok. [...] zł, który jak zaznaczył, w całości przeznacza na utrzymanie rodziny, tzn. na jedzenie [...] zł, odzież [...] zł, energię elektryczną [...] zł, wodę i kanalizację [...] zł, gaz [...] zł, opał [...] zł, przedszkole [...] zł, telefon [...] zł, środki czystości [...] zł, kosmetyki [...] zł, przybory szkolne [...] zł, wywóz śmieci [...] zł, ubezpieczenie domu [...] zł. Żona wnioskodawcy pozostaje bezrobotna, bez zasiłku i obecnie wychowuje małe dzieci. W odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnienia rzeczywistej sytuacji wnioskodawcy, jego pełnomocnik wyjaśnił, że w stosunku do A. K. toczą się liczne postępowania egzekucyjne przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Kościanie (na podstawie 38 tytułów wykonawczych nr [...]; [...]; [...]; [...] – [...]), a także przed Dyrektorem Izby Celnej w P. (sygn. akt [...], [...], [...] oraz [...]). Ich stan nie jest w pełni znany wnioskodawcy i dlatego jego pełnomocnik wniósł o zwrócenie się do Urzędu Skarbowego o nadesłanie informacji o stanie toczących się postępowań egzekucyjnych z uwzględnieniem wyegzekwowanych kwot. Jednocześnie zastrzegł, że z rachunków bankowych wnioskodawcy w [...] wyegzekwowano kwotę [...] zł, a z rachunku [...] wyegzekwowano kwotę [...] zł. Z przesłanych wyjaśnień wynika, że M. K. nie posiada żadnych wartościowych przedmiotów, w tym pojazdów podlegających obowiązkowi rejestracji, aktualnie opiekuje się dziećmi, od dawna nie ma żadnego dochodu, ani zasiłku i pozostaje na utrzymaniu męża. Wyjaśniono również, że skarżący nie zatrudnia żadnych pracowników, nie dysponuje żadnymi środkami trwałymi, spłaca natomiast raty kredytu inwestycyjnego (w łącznej wysokości [...] zł) oraz kredytu na samochód marki [...] ([...] zł), które obciążają prowadzoną przez niego działalność gospodarczą. Do pisma załączono kopię zeznania PIT-36L oraz PIT/B za 2011r., odpisy deklaracji VAT-7 za sześć ostatnich miesięcy 2012 r., zestawienie wpływów i wydatków z prowadzonej działalności gospodarczej za 2012 r. A. K. oświadczył, że poza dochodami z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie uzyskuje żadnych dochodów i nie jest właścicielem żadnych pojazdów podlegających obowiązkowi rejestracji. Wnioskodawca przedłożył również kopię zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2011, z którego wynika, że z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej jego przychód wyniósł [...] zł, koszty uzyskania przychodów wyniosły [...] zł, a dochód [...] zł. Z załączonych deklaracji VAT-7 wynika, że podstawa opodatkowania w miesiącu lipcu 2012 r. wyniosła [...] zł, w sierpniu 2012 r. [...] zł, we wrześniu [...] zł, w październiku 2012 r. [...] zł, w listopadzie 2012 r. [...] zł. Z załączonego zestawienia wpływów i wydatków z prowadzonej działalności gospodarczej za 2012r. wynika, że: - w styczniu 2012r. przychód wyniósł [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł i dochód [...] zł; - w lutym 2012r. przychód wyniósł [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł i dochód [...] zł; - w marcu 2012r. przychód wyniósł [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł i dochód [...] zł; - w kwietniu 2012r. przychód wyniósł [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł i dochód [...] zł, - w maju 2012r. przychód wyniósł [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł i dochód [...] zł, - w czerwcu 2012r. przychód wyniósł [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł i strata [...] zł; - w lipcu 2012r. przychód wyniósł [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł i dochód [...] zł; - w sierpniu 2012r. przychód wyniósł [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł i dochód [...] zł; - we wrześniu 2012r. przychód wyniósł [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł i dochód [...] zł; - w październiku 2012r. przychód wyniósł [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł i dochód [...] zł; - w listopadzie 2012r. przychód wyniósł [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł i dochód [...] zł; - w grudniu 2012r. przychód wyniósł [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł i dochód [...] zł. W 2012 roku przychód wnioskodawcy z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej wyniósł [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł, a dochód [...] zł (średniomiesięczny dochód wyniósł [...] zł). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w myśl art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., t.j. poz. 270), dalej jako P.p.s.a. jest możliwe gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Taka konstrukcja znajduje uzasadnienie w tym, że najszerszą wiedzę o okolicznościach mogących mieć znaczenie z punktu widzenia przesłanek przyznania prawa pomocy posiada sam wnioskodawca. Wobec tego, pochodzące od niego informacje powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była kompleksowa ocena jego rzeczywistej kondycji finansowej i sytuacji majątkowej. W interesie wnioskodawcy pozostaje przedstawienie jak najpełniejszej informacji, pozwalającej na dokonanie oceny jego aktualnych możliwości płatniczych. Obowiązek wykazania wszelkich okoliczności potwierdzających brak możliwości poniesienia kosztów sądowych, obciąża zatem stronę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy. Biorąc pod uwagę całokształt sytuacji rodzinnej, finansowej i majątkowej A. K. stwierdzić należy, że nie wykazał on, że przyznanie prawa pomocy jest uzasadnione. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą oraz uzyskuje z tego tytułu dochody. Jednocześnie utrzymuje on płynność finansową, a przez to okresowo pozostaje w posiadaniu środków finansowych, które umożliwiają regulowanie zobowiązań finansowych. Osiągane przez niego dochody pozwalają zatem na zabezpieczenie koniecznych kosztów utrzymania skarżącego i jego rodziny oraz na poniesienie kosztów sądowych. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca nie złożył oświadczenia o posiadanych pojazdach podlegających obowiązkowi rejestracji, nie złożył również wyciągów z kont bankowych, lokat bankowych i rachunków bankowych zarówno jego jak i firmy. Nie złożył również raportów ze stanu kasy za okres od 1 czerwca do dnia sporządzenia odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca podał jedynie numery tytułów wykonawczych, na podstawie których prowadzona jest egzekucja, nie złożył jednak zawiadomień o zajęciu rachunków bankowych, nie wyjaśnił również czy jego majątek został zajęty. To na wnioskodawcy ciążył obowiązek wykazania jego sytuacji bieżącej, przez co nieuzasadniony jest jego wniosek do Sądu o zwrócenie się o informacje na temat wnioskodawcy do urzędu skarbowego. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca podniósł, że spłaca raty kredytu inwestycyjnego i kredytu na samochód, które obciążają prowadzoną przez niego działalność gospodarczą. Nie podał kiedy kredyty zostały zaciągnięte, na jaki okres i w jakiej wysokości spłaca raty kredytów. Zaciągnięcie przez niego zobowiązań kredytowych świadczy o tym, że musiał on posiadać zdolność kredytową. Obowiązek zaś spłaty zobowiązań kredytowych nie stanowi przesłanki, która przesądza o przyznaniu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Spłata zobowiązań cywilnoprawnych (np. kredytów) nie uzasadnia twierdzenia, że jest to wydatek, którego ponoszeniu należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2006r., sygn. akt I OZ 83/06, z dnia 15 czerwca 2012r., sygn. akt I FZ 189/12). Reasumując nie można zatem stwierdzić, że wnioskodawca nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, co oznacza, że jego wniosek o zwolnienie od opłat jest nieuzasadniony. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło