III SA/Po 416/14
WyrokWSA w Poznaniu2014-12-18
Skład orzekający: Barbara Koś, Walentyna Długaszewska, Marek Sachajko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo nałożył karę pieniężną za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, uwzględniając przepisy obowiązujące w dacie stwierdzenia naruszeń, a nie w dacie ich popełnienia, oraz czy termin dwuletni do nałożenia kary biegnie od daty ujawnienia naruszenia przez organ kontrolny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania o nałożenie kary pieniężnej, nawet jeśli przewidywały one wyższe sankcje niż przepisy obowiązujące w dacie popełnienia naruszeń, zgodnie z art. 10 ustawy nowelizującej. Sąd potwierdził również, że dwuletni termin do nałożenia kary pieniężnej biegnie od daty ujawnienia naruszenia przez organ kontrolny, a nie od daty jego popełnienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł na przedsiębiorcę B. za szereg naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym, w tym niezgłoszenie zmiany danych pojazdu, skrócenie czasu odpoczynku kierowców, używanie niezatwierdzonych wykresówek, brak wpisów stanu licznika kilometrów oraz niewczytywanie danych z tachografu cyfrowego. Przedsiębiorca wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając m.in. naruszenie przepisów dotyczących terminu przedawnienia kary oraz błędne ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 grudnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska (spr.) WSA Marek Sachajko Protokolant: ref. staż. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2014 roku przy udziale sprawy ze skargi D.B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia ... lutego 2014 r. nr ... w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia ... października 2013 r., nr ..., , działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm,) art. 4 pkt 22 lit. a i h, art. 8 ust. 1-3, art. 14, art. 92a ust. 1 i ust. 3-6, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., nr 125, poz. 874 ze zm.), zwanej dalej u.t.d. l p. 1.4, l p. 5.3, l p. 6.3.2, l p. 6.3.6, l p. 6.3.8, l p. 6.3.12 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 4 lit. g, art. 8 ust. 1-4 i ust. 8, art. 10 ust. 5, art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L z 2006 r., nr 102, poz. 1), art. 14 ust. 1 i 2, art. 15 ust. 2 i 5 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. UE L z 1985 r., nr 370, poz. 8 ze zm.) § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz. U. z 2007 r., nr 159, poz. 1128 ze zm.), w związku z decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia ... lipca 2012 r., uchylającą w całości decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia ...czerwca 2012 r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, nałożył na B., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P.P.H.U. B. z siedzibą we W., karę pieniężną w wysokości 15.000 zł za naruszenie:
1. l p. 1.4 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym tj. niezgłoszenie na piśmie organowi, który udzielił licencji, zmiany danych, o których mowa art. 7a i art. 8, w wymaganym terminie w wysokości 800,00 zł,
2. l p. 5.3.1 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym tj. skrócenie dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny w wysokości 1.000,00 zł,
3. l p. 5.3.2 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym tj. skrócenie dziennego czasu odpoczynku za każdą następną rozpoczętą godzinę w wysokości 7.000,00 zł,
4. l p. 6.3.2 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym tj. zastosowanie typu wykresówki niezatwierdzonego lub niezgodnego dla danego typu urządzenia rejestrującego - za każdą wykresówkę w wysokości 2.000,00 zł,
5. l p.6.3.6.6 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym tj. brak na okazanej wykresówce przepisowych wpisów stanu licznika kilometrów w chwili zakończenia używania pojazdu w wysokości 50,00 zł,
6. l p. 6.3.8. załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym tj. okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy - za każdą wykresówkę w wysokości 5.100,00 zł,
7. l p. 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym tj. naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego - za każdy pojazd w wysokości 500,00 zł.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji w dniach od ... marca do ... kwietnia 2012 r. przeprowadzono kontrolę w siedzibie przedsiębiorcy B.. Kontrola obejmowała okres od dnia 1 kwietnia 2011 r. do 1 marca 2012 r. Kontroli podlegało spełnianie przez przedsiębiorcę obowiązków wynikających z ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
Jak wskazał organ, odnośnie naruszenia polegającego na niezgłoszeniu na piśmie organowi, który udzielił licencji zmiany danych, o których mowa w art. 7 a i art. 8 w wymaganym terminie, w toku postępowania stwierdzono, że na podstawie umowy dzierżawy z dnia... sierpnia 2011 r. w okresie od ... sierpnia 2011 r. strona w celu wykonywania przewozów drogowych posługiwała się pojazdem marki M. o nr rej. .... Pojazd ten nie został zgłoszony do licencji o nr ..., udzielonej przedsiębiorcy.
Odnośnie naruszenia polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę organ wskazał, że w trakcie kontroli pobrano dane cyfrowe z kart kierowców oraz z tachografów cyfrowych pojazdów, którymi wykonywali oni przewozy za okres od 1 września do 31 października 2011 r. Na podstawie tych danych organ ustalił, że w dniu ... września 2011 r. kierowca ... skrócił dzienny czas odpoczynku o 5 godzin i 50 minut. W dniu 23 września 2011 r. kierowca ... skrócił dzienny czas odpoczynku o 5 godzin i 5 minut. Kierowca ... w dniu 9 września 2011 r. skrócił dzienny czas odpoczynku o 3 godziny i 23 minuty, w dniu 7 października 2011 r. skrócił dzienny czas odpoczynku o 5 godzin i 34 minuty, w dniu 17 października kierowca skrócił czas odpoczynku o 3 godziny i 26 minut, oraz w dniu 20 października 2011 r. skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 12 minut. Kierowca ... w dniu .. października 2011 r. skrócił dzienny czas odpoczynku o 3 godziny i 25 minut, w dniu 20 października 2011 r. o 1 godzinę i 12 minut, oraz w dniu 21 października 2011 r. skrócił dzienny czas odpoczynku o 4 godziny i 9 minut. Kierowca ... w dniu 16 września 2011 r. skrócił dzienny czas odpoczynku o 5 godzin i 40 minut.
Odnośnie naruszenia polegającego na zastosowaniu typu wykresówki niezatwierdzonego lub niezgodnego dla danego typu urządzenia rejestrującego organ wskazał, że na podstawie wyjaśnień i fotografii przesłanych przez skarżącego ustalono, że wszystkie wykresówki używane od dnia 1 września do 31 października 2011 r. przez kierowców ... oraz ... nie były kompatybilne z typem urządzenia rejestrującego w zakresie prędkości maksymalnej w dniach od 1 do 14 września 2011 r. oraz z typem homologacji w dniach od 14 września do 31 października 2011 r.
Odnośnie naruszenia polegającego na braku na okazanej wykresówce przepisowych stanów licznika kilometrów w chwili zakończenia używania pojazdu, organ ustalił, że w wykresówce B. z dnia 21 października 2011 r. brak jest przepisowego wpisu stanu licznika kilometrów w chwili zakończenia używania pojazdu.
Odnośnie naruszenia polegającego na okazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy, organ szczegółowo wskazał, iż na wykresówkach kierowców ... oraz B. w łącznej liczbie ... brakuje wszystkich danych o okresach aktywności zarówno na awersach i rewersach wykresówek, a kierowcy zaczęli rejestrację okresów aktywności poza miejscem zamieszkania czy siedzibą przedsiębiorstwa, co nie pozwala uznać, że przebywali na urlopach wypoczynkowych, jak wynika z zaświadczeń przedstawionych przez skarżącego.
Odnośnie naruszenia polegającego na naruszeniu obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego – za każdy pojazd, organ stwierdził, że w okresie od dnia ... sierpnia 2011 r., skarżący, na podstawie umowy dzierżawy z dnia... sierpnia 2011 r., posługiwał się pojazdem o nr rej. .., wyposażonym w tachograf cyfrowy. Skarżący nie dopełnił obowiązku wczytania danych z urządzenia rejestrującego.
Nadto organ zaznaczył, że pismem z dnia ... września 2013 r. pouczył skarżącego o treści art. 92b ust. 1 u.t.d. oraz wezwał do wskazania faktów i przedstawienia dowodów na ich poparcie, wskazujących, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych oraz zapewnił prawidłowe zasady wynagradzania, jednak skarżący nie ustosunkował się do powyższego wezwania. Organ stwierdził również, że art. 92b nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie w stosunku do stwierdzonych naruszeń o stosowaniu urządzeń rejestrujących lub cyfrowych urządzeń rejestrujących, bowiem przepis ten dotyczy wyłącznie naruszeń określonych w lp. 5 załącznika nr 3 do u.t.d. Ponadto, wbrew stanowisku skarżącego, okoliczności objęte hipotezą przepisów art. 92b ust. 1 pkt 1 oraz 92c ust. 1 pkt 1 powinien udowodnić przedsiębiorca.
B. wniósł odwołanie od wskazanej wyżej decyzji, zarzucając naruszenie art. 92c ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, poprzez nałożenie kary pieniężnej za naruszenia, które ujawniły się na kartach kierowców i wykresówkach w okresie dłuższym, niż dwa lata poprzedzające wydanie kwestionowanego rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu odwołujący podniósł, że jako przedsiębiorca prowadzący wobec swoich kierowców czynności nadzorcze i kontrolne ujawnił wszystkie te naruszenia w datach, w których one powstały. Bez wątpienia zatem dyspozycja normy zawartej w art. 92 c ust 1 pkt 3 ustawy, czyli ujawnienie naruszenia, wypełniła się w tym właśnie dniu. Nie ma bowiem znaczenia, jaki podmiot ujawni te naruszenia, przedsiębiorca, czy organ kontrolny. Ponadto, jak wskazał, z ostrożności procesowej, podniósł także wszystkie zarzuty podniesione w odwołaniu od poprzednio wydanej przez organ I instancji decyzji z dnia 20 czerwca, 2012 r. tj., naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 k.p.a., zarzucając, że w toku postępowania organ nie wykazał, aby sposób organizacji pracy u przedsiębiorcy, czy też jego konkretne działania lub zaniechania, wskazywały na wady w nadzorze, a tym samym, na tolerowanie, czy stwarzanie sposobności do dopuszczenia się przez kierowców naruszenia przepisów.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia ... lutego 2014 r., ..., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.; dalej: k.p.a.), art. 4 pkt 22,art. 5a, art. 71, art. 14, art. 92 a ust. 1 - 2, u.t.d. oraz załącznika nr 3 do u.t.d., art. 8, art. 10 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady * EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L.102 z 11.04.2006) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci oświadczenia przedsiębiorcy, stanowiącego wykaz pojazdów będących w dyspozycji kontrolowanego w okresie objętym kontrolą, że skarżący wykonywał przewozy drogowe m.in. pojazdem marki ... Potwierdza to również umowa dzierżawy nr .... Pojazd ten nie został jednak zgłoszony do posiadanej przez przedsiębiorcę licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego transportu drogowego rzeczy. Zgodnie zaś z art. 14 ust 1 ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym w 2011 r., a więc w dacie wystąpienia naruszenia przewoźnik drogowy był zobowiązany zgłosić na piśmie organowi, który udzielił licencji wszelkie zmiany danych, o których mowa w art. 8 ustawy, nie później niż w terminie 14 dni od dnia ich powstania.
Odnośnie zarzutu polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku wskazanych w decyzji organu I instancji kierowców: ..., organ odwoławczy uznał, że zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w postaci danych cyfrowych z karty kierowcy, oraz wykresówki w przypadku kierowcy ..., że doszło do skrócenia odpoczynku dziennego, a jednocześnie nie okazano dokumentu uzasadniającego odstępstwo od przestrzegania przepisów dotyczących maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Organ I instancji słusznie również ustalił, że przewóz nie podlegał zasadom dla załogi kilkuosobowej. Organ odwoławczy wskazał również, że ujawnione naruszenia czasu pracy zostały popełnione w 2011 r. Kara pieniężna za skrócenie czasu dziennego odpoczynku wynikała z załącznika do ustawy o transporcie drogowym l.p. 10.2. W dniu stwierdzenia naruszeń w protokole kontroli obowiązywały nowe przepisy, od dnia 1 stycznia 2012 r., które sankcjonowały skrócenie dziennego czasu odpoczynku pod l.p. 5.3 załącznika nr 3 do ustawy. W stosunku do poprzedniej regulacji, wysokość i sposób obliczenia kary nie uległy zmianie w stosunku do poprzedniego nieobowiązującego już załącznika do ustawy. W związku z powyższym, z uwagi na identyczną wysokość sankcji za ww. naruszenia, obowiązującej w chwili ich popełnienia, oraz w dacie ich stwierdzenia w protokole kontroli, zasadnym jest utrzymanie kar pieniężnych w mocy.
Odnośnie naruszenia polegającego na zastosowaniu typu wykresówki niezatwierdzonego lub nieprzeznaczonego do danego typu urządzenia rejestrującego, organ wskazał, że podczas kontroli w siedzibie przedsiębiorcy okazał on 37 egzemplarzy wykresówek kierowcy .... Analiza wykresówek wykazała, że tachograf posiada znak zatwierdzenia typu .... Kierowca .. w okresie od 14 września 2011 r. do dnia 31 października 2011 r. używał w pojeździe wykresówek nie posiadających znaku zatwierdzenia typu ..., a zatem nie przeznaczonych do używania w tym pojeździe. Naruszenie dotyczy łącznie ... sztuk wykresówek. Analiza wykresówek używanych w okresie od 1 do 14 września 2011 r. w liczbie ... sztuk wykazała natomiast, że posiadają one znak zatwierdzenia typu .., a zatem mogły być używane w przedmiotowym pojeździe i naruszenie, co do tych wykresówek nie zostało popełnione. Organ odwoławczy wyjaśnił jednakże, że łączna kara z uwagi na obowiązujące w przepisie l.p. 6.3.2. załącznika nr 3 ograniczenie maksymalnej kwoty do 2000 zł. nie ulęgła zmianie, w związku z powyższym, zasadne jest utrzymanie tej kary w mocy. Jednocześnie z uwagi na to , że wskazane wyżej naruszenia popełniono w 2011 r. a w tym okresie było ono sankcjonowane maksymalną karą określoną w lp. 11.31 załącznika do ustawy - 2000 zł., z uwagi na identyczną wysokość sankcji zasadnym było utrzymanie kary pieniężnej w mocy.
Odnośnie naruszenia polegającego na braku w okazanej wykresówce przepisowych wpisów – stanu licznika kilometrów w chwili zakończenia używania pojazdu, organ wskazał, że podczas kontroli okazano wykresówkę kierowcy B., używanej ... października 2011 r., która nie zawiera wymaganego wpisu stanu licznika kilometrów w chwili zakończenia użytkowania pojazdu. Powyższe naruszenie w 2011 r. było sankcjonowane przez identyczny w brzmieniu przepis l.p.11.4. ust. 7 lit. f załącznika, karą pieniężną w wysokości 50 zł za każda wykresówkę do maksymalnej wysokości 500 zł. W związku z tym, zasadnym jest utrzymanie nałożonej kary pieniężnej w mocy.
Odnośnie naruszenia polegającego na okazaniu podczas kontroli wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych w okresach aktywności kierowcy, organ wskazał, że podczas kontroli przedsiębiorca okazał wykresówkę kierowcy ... z dnia ... września 2011 r., której używanie zakończono dnia .. września 2011 r. o godzinie 01.00 w miejscowości ..., nie będącej miejscem zamieszkania kierowcy, ani bazą przedsiębiorstwa. Na wykresówce na rewersie nie udokumentowano aktywności kierowcy dotyczącej powrotu do miejsca zamieszkania lub bazy przedsiębiorstwa. Kierowca wykonywał przewóz podlegający przepisom rozporządzenia nr 561/2006 w związku, z czym, okres powrotu lub okres dojazdu z lub do miejsca postoju pojazdu nie może być traktowany, jako odpoczynek lub przerwa, co oznacza, że powinien być rejestrowany na wykresówce. Podobnie w przypadku wykresówki kierowcy ..., B., w okresach wskazanych w decyzji, na wykresówce nie udokumentowano aktywności kierowcy dotyczącej powrotu do miejsca zamieszkania lub bazy przedsiębiorstwa.
Powyższe naruszenie, jak wyjaśnił organ, w 2011 r. było sankcjonowane karą określoną w załączniku l.p. 11.4.2 w wysokości 500 zł. Karę pieniężną nałożono na przedsiębiorcę na podstawie nowych korzystniejszych przepisów – załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Odnośnie naruszenia polegającego na naruszeniu obowiązku wczytywania danych z tachografu cyfrowego, organ wskazał, że zostało udowodnione na podstawie materiału zgromadzonego w sprawie, w postaci karty pobrania zapisów z urządzenia rejestrującego z dnia ... marca 2012 r. nr ..., a także oświadczenia przedsiębiorcy, stanowiącego wykaz pojazdów będących w dyspozycji kontrolowanego, w okresie objętym kontrolą, w którym wymieniono pojazd marki ... o nr rej. ..., że przedsiębiorca nie wczytywał żadnych danych z tachografu cyfrowego zainstalowanego w wymienionym pojeździe. Wysokość kary za wskazane naruszenie nie uległa zmianie w porównaniu do 2011 r., w którym popełniono naruszenie, zatem zasadnym było utrzymanie nałożonej kary w mocy.
Odnosząc się natomiast do podniesionego w odwołaniu zarzutu naruszenia, art. 92 c ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, organ odwoławczy wskazał, że stosownie do treści tego przepisu nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92 a ust. 1 ustawy na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Błędnym jest, zdaniem organu, pogląd skarżącego, że termin przedawnienia naruszenia, określony w ww. przepisie, należy liczyć od dnia popełnienia naruszenia. W przepisie użyto sformułowania "ujawnienia" zamiast "popełnienia", co oznacza, ujawnienie naruszenia przez powołane do tego służby kontrolne. Organ wskazał, że kontrolę w siedzibie przedsiębiorcy zakończono wręczeniem protokołu z dnia 10 kwietnia 2012 r. Dwuletni termin upływa zatem dopiero w dniu 10 kwietnia 2014 r.
B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu I instancji i zarzucając naruszenie:
– art. 92 c ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym poprzez nałożenie kary pieniężnej za naruszenia, które ujawniły się na kartach kierowców i wykresówkach w okresie dłuższym niż dwa lata poprzedzające wydanie kwestionowanego rozstrzygnięcia.
– art.8, art. 11, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez celowe wprowadzenie w błąd strony skarżącej polegające na wskazaniu w uzasadnieniu decyzji, że przedsiębiorca prowadzący działalność transportowa nie ma kompetencji do ujawnienia naruszeń prawa popełnionych przez zatrudnionych kierowców
– art. 7, art. 77,art. 80 k.p.a. poprzez niewyjasnienie wszystkich okoliczności mających wpływ na zaistnienie naruszenia określonego w lp. 6.3.8. załącznika nr 3
W uzasadnieniu skargi zarzucił, że jeżeli od dnia ujawnienia się wskazanych w decyzji naruszeń na nośnikach, tzn. kartach kierowców oraz wykresówkach upłynął okres dłuższy niż dwa lata , a taka sytuacja ma miejsce we wszystkich wskazanych w decyzji przypadkach, to organ powinien był umorzyć postępowanie w sprawie.
Skarżący zarzucił także, że w przypadku naruszenia opisanego w lp. 6.3.8. załącznika nr 3 do ustawy polegającego na okazaniu podczas kontroli wykresówki która nie zawiera wszystkich danych w okresach aktywności kierowcy, organy nie sprawdziły, gdzie w chwili rzekomego zaistnienia naruszenia mieszkał kierowca. Nie wskazały również, na jakiej podstawie przyjęto, że nie jest to miejsce wskazane na wykresówce. Organ nałożył zatem karę za brak rejestracji przejazdu kierowcy pomiędzy miejscem pozostawienia pojazdu, a miejscem zamieszkania kierowcy, nie znając faktycznego miejsca zamieszkania.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia ... lutego 2014 r utrzymująca w mocy decyzję ... Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia ... października 2013 r. o nałożeniu na B., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P.P.H.U. B. z siedzibą we W., kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł za wskazane wyżej naruszenia ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., nr 125, poz. 874 ze zm.), zwanej dalej u.t.d.
Z ustaleń dokonanych przez organy na podstawie sporządzonego protokołu kontroli z dnia ..kwietnia 2012 r. wynika, że przedsiębiorca nie zgłosił na piśmie organowi, który udzielił licencji zmiany danych w wymaganym terminie, dotyczących pojazdu marki M/ o nr rej. .., którym strona posługiwała się w celu wykonywania przewozów drogowych. Stwierdzono również, na podstawie danych cyfrowych z kart kierowców, tachografów cyfrowych pojazdów, oraz wykresówki w przypadku kierowcy ..., naruszenia polegające na skróceniu dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny przez wskazanych w decyzji kierowców. Kolejnym stwierdzonym naruszeniem było używanie w pojeździe wykresówek nie posiadających znaku zatwierdzenia typu ..., a zatem nie przeznaczonych do używania w tym pojeździe. Naruszenie dotyczyło łącznie ... sztuk wykresówek. Kontrolujący stwierdzili również brak w okazanej wykresówce kierowcy B. przepisowych wpisów – stanu licznika kilometrów w chwili zakończenia używania pojazdu. Ponadto, na wykresówkach kierowców ..., B., w okresach wskazanych w decyzji, nie udokumentowano aktywności kierowcy dotyczącej powrotu do miejsca zamieszkania lub bazy przedsiębiorstwa. Ustalono również, że przedsiębiorca nie wczytywał żadnych danych z tachografu cyfrowego zainstalowanego w pojeździe marki M/ o nr rej. ....
Skarżący B., w skardze zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających wpływ na zaistnienie naruszenia polegającego na okazaniu wykresówek, które nie zawierają wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy, podnosząc, że o ile nie ma wątpliwości, co do lokalizacji bazy przedsiębiorstwa, o tyle nie można stwierdzić jednoznacznie na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, gdzie zamieszkują kierowcy. Jednocześnie jednak, ani w toku postępowania administracyjnego, ani we wniesionej do Sądu skardze, skarżący nie wskazał i nie przedłożył żadnych dowodów na tę okoliczność, z których wynikałoby, że ustalenia organów w tym zakresie są błędne i w istocie nie było podstaw do przyjęcia, że na wykresówkach nie udokumentowano aktywności kierowców dotyczącej powrotu do miejsca zamieszkania lub bazy przedsiębiorstwa. Pozostałych ustaleń faktycznych, które legły u podstaw rozstrzygnięcia skarżący nie kwestionował. Zdaniem Sądu, zatem ustalony w sprawie stan faktyczny nie budzi żadnych wątpliwości.
W ocenie Sądu, organy prawidłowo również uznały, że stwierdzone uchybienia stanowią naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, skutkujące nałożeniem na przedsiębiorcę kary pieniężnej.
Przechodząc jednak do oceny podniesionych przez skarżącego zarzutów naruszenia prawa materialnego, w pierwszej kolejności należy zbadać, czy organy administracji w sposób prawidłowy ustaliły stan prawny, jaki obowiązywał w dacie wydania zaskarżonej decyzji, utrzymującej w mocy decyzję ego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 24 października 2013 r.
W przedmiotowej sprawie bowiem postępowanie prowadzone przez organy wobec skarżącego za naruszenia popełnione w okresie od ....września 2011 r. do ... października 2011 r. tj. w czasie obowiązywania ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874), wszczęte zostało po wejściu w życie ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 244, poz. 1454):, zmieniającej, m.in., art. 92, art. 92 a, art. 92 b ww. ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, a także uchylającej dotychczasowy załącznik nr 1 do ustawy oraz dodającej załączniki nr 1 – 3. W ustawie z dnia 16 września 2011 r. w art. 10 uregulowano zagadnienia intertemporalne związane z wejściem w życie tej ustawy, wskazując, że przepisy ustawy o transporcie drogowym, w brzmieniu nadanym tą ustawą, stosuje się w sprawach o nałożenie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem jej wejścia w życie.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku wydanym w dniu 23 lipca 2013 r. w sprawie o sygn. akt P 36/12 uznał, że art. 10 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 244, poz. 1454) w zakresie, w jakim - w sprawach o nałożenie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego wszczętych a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia tej ustawy w życie – nakazuje stosowanie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874, ze zm.) w brzmieniu nadanym wyżej powołaną ustawą z 16 września 2011 r., przewidujących wyższe kary pieniężne, niż kary przewidziane w przepisach obowiązujących w chwili wystąpienia zdarzenia powodującego odpowiedzialność administracyjną, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie Trybunał podkreślił, że orzeka o niekonstytucyjności art. 10 ustawy nowelizującej jedynie w zakresie, w jakim w sprawach o nałożenie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego wszczętych a niezakończonych decyzja ostateczna przed dniem wejścia w życie tej ustawy, nakazuje stosowanie przepisów ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, przewidujących wyższe kary pieniężne, niż kary przewidziane w przepisach obowiązujących w chwili wystąpienia zdarzenia rodzącego odpowiedzialność administracyjną.
Kolejna zmiana przepisów ustawy, w tym również załącznika nr 3 nastąpiła z dniem 5 sierpnia 2013 r. i została dokonana na podstawie ustawy z dnia 5 kwietnia 2013 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2013. r., poz. 567). Wskazaną ustawą, m. in., rozszerzono przesłanki wyłączenia odpowiedzialności administracyjnej za naruszenia warunków lub obowiązków przewozu drogowego w przypadku, gdy od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Prawidłowo zatem organy, jako podstawę wymierzenia skarżącemu kary wskazały art. 92 a ust. 1 i ust. 3 pkt 1 u.t.d., w brzmieniu nadanym jej ustawą z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 244, poz. 1454), zgodnie z którym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć 15.000 złotych – dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio do 10 w okresie sześciu miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (ust. 6).
W przedmiotowej sprawie zarówno typy poszczególnych naruszeń przypisanych skarżącemu i przyporządkowana im wysokość kary pieniężnej nie uległy zmianie, poza przypadkiem naruszenia polegającego na niezgłoszeniu na piśmie organowi, który udzielił licencji zmiany danych, jak również naruszenia w postaci okazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych, gdzie kary zostały zmniejszone. Organy w wydanych decyzjach zastosowały korzystniejsze dla strony sankcje wynikające z nowych, zmienionych przepisów.
Odpowiedzialność określona we wskazanym wyżej przepisie ma charakter administracyjny i do jej zaistnienia wystarczające jest samo stwierdzenie naruszenia przez przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy obowiązków, które nakładają na niego przepisy prawa wspólnotowego, jak i przepisy krajowe, w tym przypadku ustawa o transporcie drogowym. Przyjąć zatem należy, że z uwagi na obiektywną odpowiedzialność przewoźnika za naruszenie sankcjonowanych karą pieniężną przepisów u.t.d., jak również jego odpowiedzialność za naruszenia przepisów, których dopuszcza się kierowca, niemożność przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, dla uwolnienia się od odpowiedzialności na podstawie przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 lub 2 u.t.d. powinna być wykazana przez przewoźnika przy uwzględnieniu kryterium należytej staranności. Przedsiębiorca ma bowiem wpływ na to, czy zatrudniani przez niego kierowcy dopuszczają się naruszeń, nawet jeśli są one przez nich umyślnie zawinione. Wpływ ten polega, między innymi, na prowadzeniu odpowiednich szkoleń, dokonywaniu kontroli lub doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło. Podkreślenia wymaga, że przedsiębiorca ma możliwość reagowania na działania osób, którymi posługuje się przy wykonywania transportu drogowego między innymi poprzez bieżącą kontrolę dokumentacji obrazującej czas pracy kierowcy i stosowaniu środków dyscyplinujących. Przyjmuje się, że okoliczności wskazane w ww. przepisie powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają go z odpowiedzialności za wykroczenie kierowcy pojazdu będącego jego pracownikiem (por. wyroki NSA z dnia 25 maja 2011 r., II GSK 510/10 oraz z dnia 20 października 2010 r., II GSK 936/09). Odnosząc powyższe do podniesionego dopiero w skardze wniesionej do Sądu zarzutu braku informacji na temat adresów zamieszkania kierowców, co zdaniem skarżącego uzasadnia zarzut błędnego nałożenia kary za stwierdzone naruszenie, polegające na okazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy, należy stwierdzić, że skarżący nie przedłożył żadnych dowodów w celu wykazania, że w istocie organy błędnie uznały, że wskazane na wykresówkach miejsca pozostawienia pojazdów są miejscami zamieszkania kierowców.
Należy również zauważyć, że w toku całego postępowania, które dwukrotnie toczyło się przed organami administracji, skarżący nie podnosił tego zarzutu. Pogląd, że to na organie spoczywa ciężar wyjaśnienia okoliczności uwalniających przedsiębiorcę od odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym uznać należy za błędny Udowodnienie okoliczności objętych hipotezą wskazanych przepisów spoczywa zatem na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z powołanych przepisów, w postaci uwolnienia się od odpowiedzialności za naruszenie przepisów przez kierowcę (por. m.in., wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2014 r. II GSK 112/13), z dnia 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 989/08).
Zdaniem Sądu niezasadny jest również podniesiony w skardze zarzut naruszenia przez organ art. 92 c ust. 1 pkt 3 ustawy, zgodnie, z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92 a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. W niniejszej sprawie, jak prawidłowo wskazał organ, ujawnienie naruszenia nastąpiło w dniu ...kwietnia 2012 r. w dacie sporządzenia protokołu kontroli. Dwuletni termin upływa zatem dopiero w dniu ... kwietnia 2014 r. Sąd w pełni podziela również stanowisko organu odwoławczego, że ujawnienie naruszenia, o którym mowa we wskazanym wyżej przepisie, może nastąpić wyłącznie przez uprawniony organ administracji publicznej.
W ocenie Sądu, organy w sposób prawidłowy wykazały również pozostałe, wskazane w decyzji naruszenia przepisów u.t.d. należycie uzasadniając nałożoną karę administracyjną, czego zresztą skarżący, jak wskazano wyżej, nie kwestionował we wniesionej do Sądu skardze.
Tym samym, uznając, że postępowanie w przedmiotowej sprawie przeprowadzone zostało w sposób właściwy, a zaskarżona decyzja została uzasadniona w sposób wyczerpujący i zgodny z art. 107 § 3 k.p.a, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło