III SA/Po 419/18

Dnia 17 października 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2018 roku przy udziale sprawy ze skargi X na decyzję [...] Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę Uzasadnienie. [...] Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]r. o nałożeniu na X, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...]kary pieniężnej w kwocie [...] zł. Powyższe decyzje wydano w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] r. rozpoczęto kontrolę przedsiębiorstwa, w trakcie której skontrolowano [...] kierowcę w okresie od dnia [...]r. do dnia[...] r. zatrudnionego na podstawie umowy o pracę i stwierdzono naruszenia przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2200 ze zm.), zwanej dalej u.t.d., wskazane w załączniku nr 3 do tej ustawy, tj. : - przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu - o czas powyżej 15 minut do jednej godziny ( lp. 5.1.1 załącznika nr 3 ) - za każdą następną rozpoczętą godzinę ( lp. 5.1.2 załącznika nr 3 ) - przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy - o czas powyżej 15 minut do 30 minut ( lp. 5.2.1 ) - za każde następne rozpoczęte 30 minut ( lp. 5.2.2 ) - skrócenie dziennego czasu odpoczynku - o czas powyżej 15 minut do jednej godziny ( lp. 5.3.1 ) - za każdą następną rozpoczętą godzinę ( lp. 5.3.2 ) - udostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy – za każdy dzień ( l.p. 6.3.9 ) - wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji ( l.p. 6.1.4 ) - naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy – za każdego kierowcę ( lp. 6.3.11 ) - naruszenie obowiązku wyczytywania danych urządzenia rejestrującego – za każdy pojazd ( lp. 6.3.12 ). W ocenie organów, w sprawie nie miał zastosowania art. 92 b i art. 92 ust. 1 pkt. 1 ustawy. Fakt licznych stwierdzonych naruszeń dowodzi o braku skutecznych działań nadzorczych i kontrolnych przedsiębiorcy. Dokumenty przedstawione w postępowaniu wskazują na brak właściwej organizacji i dyscypliny pracy. Naruszenia popełnione w kontrolowanym okresie miały charakter wielokrotny. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący domagając się uchylenia decyzji i przekazania sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenia decyzji organu II i I instancji i przekazania sprawy organowi I instancji do rozpoznania zarzucił naruszenie 1) art. 7, art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego a także błędna jego ocenę i uznanie, że jest on wystarczający do wydania decyzji, a także brak wzięcia pod uwagę wcześniejszego sposobu prowadzenia działalności gospodarczej, brak rzeczywistych uchybień przy wcześniejszych kontrolach 2) art. 89 § 1 i 2 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie rozprawy administracyjnej, podczas gdy w sprawie zachodziła potrzeba uzgodnienia interesów strony 3) art. 92 c ust. 1 pkt. 1 u.t.d. poprzez niezastosowanie tego przepisu, podczas gdy z analizy okoliczności sprawy i dowodów wynika, że skarżący nie miał wpływu na powstałe naruszenia. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje : Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy sąd administracyjny, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j. t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej: p.p.s.a. Rozpoznając sprawę w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną decyzji o nałożeniu na stronę skarżącą kary pieniężnej stanowi art. 92 a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2200 ze zm.), zwanej dalej u.t.d., zgodnie, z którym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 złotych. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Ustalenia faktyczne dokonane przez organy w kontrolowanej sprawie nie budzą wątpliwości. Jak ustalono w toku kontroli w przedsiębiorstwie skarżącego doszło do szeregu naruszeń wskazanych w załączniku nr 3 do u.t.d., polegających na: - przekroczeniu maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu - o czas powyżej 15 minut do jednej godziny ( lp. 5.1.1 załącznika nr 3 ) - za każdą następną rozpoczętą godzinę ( lp. 5.1.2 załącznika nr 3 ) - przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy - o czas powyżej 15 minut do 30 minut ( lp. 5.2.1 ) - za każde następne rozpoczęte 30 minut ( lp. 5.2.2 ) - skróceniu dziennego czasu odpoczynku - o czas powyżej 15 minut do jednej godziny ( lp. 5.3.1 ) - za każdą następną rozpoczętą godzinę ( lp. 5.3.2 ) - udostępnieniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy – za każdy dzień ( l.p. 6.3.9 ) - wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji ( l.p. 6.1.4 ) - naruszeniu obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy – za każdego kierowcę ( lp. 6.3.11 ) - naruszeniu obowiązku wyczytywania danych urządzenia rejestrującego – za każdy pojazd ( lp. 6.3.12 ). W ocenie Sądu, organy obu instancji, na podstawie zebranych w sprawie dowodów, prawidłowo ustaliły i oceniły, że stwierdzone w trakcie kontroli uchybienia należało zakwalifikować, jako wskazane w załączniku nr 3 do u.t.d naruszenia skutkujące nałożeniem kary na stronę skarżącą. Jednocześnie, w odniesieniu do stwierdzonych naruszeń, jak również prawidłowo oceniły organy, nie zachodzą przesłanki zastosowania wobec skarżącego regulacji art. 92 c ust. 1 u.t.d. Zgodnie z tym przepisem, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądów administracyjnych, a Sąd orzekający w kontrolowanej sprawie, stanowisko to podziela, przedsiębiorca nie ma wpływu na powstanie naruszenia w sytuacji, gdy niezależnie od jego zachowania i tak doszłoby do jego powstania. W szczególności, sytuacja taka może mieć miejsce, jeżeli do naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego dochodzi z powodu siły wyższej lub zachowania osób trzecich, którym podmiot wykonujący przewozy nie był w stanie się przeciwstawić. Brak możliwości przewidzenia określonych zdarzeń lub okoliczności ma miejsce wtedy, gdy przy uwzględnieniu wiedzy, umiejętności i doświadczenia nie istniała możliwość przewidzenia określonych zdarzeń, z uwagi na ich nadzwyczajny charakter. Wskazany wyżej przepis odnosi się zatem do wyjątkowych sytuacji, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewozy drogowe, przy zachowaniu staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć. Wykroczenie przeciwko wymogowi należytej staranności, jeżeli prowadzi to do naruszenia prawa mającego postać deliktu administracyjnego, jest zawsze przejawem winy przedsiębiorcy i tym samym wyklucza możliwość powołania się na przepis art. 92 c u.t.d. ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 214/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyjąć zatem należy, że z uwagi na obiektywną odpowiedzialność przewoźnika za naruszenie sankcjonowanych karą pieniężną przepisów u.t.d., jak również jego odpowiedzialność za naruszenia przepisów, których dopuszcza się kierowca, niemożność przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, dla uwolnienia się od odpowiedzialności na podstawie przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 lub 2 u.t.d. powinna być wykazana przez przewoźnika przy uwzględnieniu kryterium należytej staranności. Przedsiębiorca ma bowiem wpływ na to, czy zatrudniani przez niego kierowcy dopuszczają się naruszeń, nawet jeśli są one przez nich umyślnie zawinione. Wpływ ten polega, między innymi, na prowadzeniu odpowiednich szkoleń, dokonywaniu kontroli lub doborze kadry, w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło. Podkreślenia wymaga, że przedsiębiorca ma możliwość reagowania na działania osób, którymi posługuje się przy wykonywania transportu drogowego, między innymi poprzez bieżącą kontrolę dokumentacji obrazującej czas pracy kierowcy i stosowanie środków dyscyplinujących. Przyjmuje się, że okoliczności wskazane w ww. przepisie powinien wykazać przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają go z odpowiedzialności za wykroczenie kierowcy pojazdu będącego jego pracownikiem (por. wyroki NSA z dnia 25 maja 2011 r., II GSK 510/10 oraz z dnia 20 października 2010 r., II GSK 936/09). W kontrolowanej sprawie należy przyznać rację organom, że skarżący nie wskazał żadnych okoliczności, ani dowodów na poparcie swoich twierdzeń, że nie miał wpływu na powstanie naruszeń, a naruszenia nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. W ocenie Sądu, organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej, dokonując jednocześnie wszechstronnej oceny zebranego w toku kontroli materiału dowodowego, który legł u podstaw zaskarżonych decyzji. Ponadto, stanowisko wyrażone w decyzjach organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę określoną w art. 107 § 3 k.p.a. Wobec powyższego, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. – Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ) oddalił skargę.