III SA/Po 456/14

Dnia 10 czerwca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2015 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Spółki X na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia [...] lutego 2014r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego, po wznowieniu postępowania postanawia : odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 18 lutego 2015 r., sygn. akt III SA/Po 456/14, oddalił skargę Spółki X na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego, po wznowieniu postępowania. Odpis powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony Spółce w dniu [...] marca 2014 r. (druk zwrotnego potwierdzenia odbioru, k. [...] akt sąd.). Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Spółka X, reprezentowana przez doradcę podatkowego M. M., (określana dalej jako: "skarżąca") wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] lutego 2015 r. Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r., doręczonym skarżącej w dniu [...] maja 2015 r. (k. [...] akt sądowych) Sąd wezwał skarżącą do uiszczenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie [...] zł, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej, zgodnie z art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270). Termin do uiszczenia wpisu upływał z dniem [...] maja 2015 r. Skarżąca spóźniła się, uiszczając wpis od skargi w dniu [...] maja 2015 r. (k. [...] akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. odrzucił skargę kasacyjną i zarządził zwrot skarżącej kwoty [...] zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej. Odpis postanowienia został doręczony skarżącej w dniu [...] maja 2015 r. (zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru). Pismem z dnia [...] maja 2015 r. (nadanym w placówce pocztowej w dniu [...] maja 2015 r.) pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wskazał, że nie uiścił wpisu w terminie z powodu bardzo silnej infekcji jelitowej trwającej w dniach od [...] do [...] maja 2015 r. Jako dowód dołączył zaświadczenie lekarskie (k. [...] akt sądowych). Ponadto do wniosku dołączył potwierdzenie uiszczenia w dniu [...] maja 2015 r. stosownego wpisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje : Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: "P.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu uprawdopodabniając jednocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że wniosek pełnomocnika skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej został złożony w terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. i zasługuje na merytoryczne rozpoznanie. Przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu [...] maja 2015 r. Termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej upłynął w dniu [...] maja 2015 r. Skarżąca wniosek złożyła w dniu [...] maja 2015 r., natomiast w dniu [...] maja 2015 r. dokonała zapłaty stosownego wpisu. Z kolei oceniając brak winy w uchybieniu terminu należy uwzględnić wszystkie okoliczności konkretnej sprawy, stosując obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Należy przy tym dodać, że w przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, to jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez sąd, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Jednocześnie kryterium należytej staranności jest podwyższone, ponieważ adwokat czy radca prawny (a także jak w niniejszej sprawie doradca podatkowy) posiadają stosowne przygotowanie i znajomość procedury sądowej zapewniającej prawidłowe prowadzenie sprawy. Oznacza to, że dla przyjęcia winy pełnomocnika wystarczy nawet lekkie niedbalstwo (por. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2009 r., I FZ 69/09, LEX nr 565711). Sąd przy rozpoznaniu wniosku wziął pod uwagę nie tylko twierdzenia zawarte we wniosku ale także dołączone do wniosku o przywrócenie terminu zaświadczenie lekarskie ZLA potwierdzające niezdolność do pracy w dniach od [...] do [...] maja 2015 r. ,które wystawione było dnia [...] maja 2015 r. oraz umowę o świadczenie usług bankowych. Pełnomocnik skarżącej wskazał we wniosku, że w dniach od [...] do [...] maja 2015 r. nie mógł z powodów zdrowotnych dokonać opłaty wpisu sądowego oraz nie mógł skorzystać przy dokonaniu wpisu sądowego z pomocy innej osoby, ponieważ w kasie spółki nie było wystarczających środków do zapłaty wpisu oraz nie ustanowiono pełnomocnictwa do dysponowania rachunkiem bankowym spółki przez inną osobę niż pełnomocnik skarżącej. Ponadto, pełnomocnik skarżącej wskazał, że nie mógł skorzystać z pomocy innej osoby przy wykonaniu przelewu bankowego w formie elektronicznej, gdyż wymagałoby to ujawnienia poufnych danych umożliwiających dysponowaniem przez inne osoby środkami zgromadzonymi na rachunku, co stanowiłoby naruszenie umowy z bankiem [...]. Podkreślić należy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych samo przedstawienie zaświadczenia lekarskiego nie może być jedyną okolicznością uzasadniającą pozytywne rozpoznanie wniosku i przywrócenie terminu (por. postanowienie NSA z dnia 26 czerwca 2012 r., sygn. akt II OZ 534/12, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Konieczne jest w tym zakresie uprawdopodobnienie, że stan zdrowia miał bezpośredni wpływ na dokonane zaniechanie (por. postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt II FZ 643/11; z dnia 24 lutego 2012 r., sygn. akt II FZ 858/11, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazać też należy, że występujący w niniejszej sprawie pełnomocnik – M. M. jest doradcą podatkowym. Prowadzi działalność polegającą m.in. na reprezentacji przedsiębiorców w toku postępowań zarówno administracyjnych, jak i sądowoadministracyjnych. Dlatego też w trakcie wykonywania tej działalności, biorąc pod uwagę zasadę formalizmu procesowego, zobowiązany jest do właściwej organizacji pracy nie tylko w sytuacjach związanych z nieobecnością planowaną (np. w okresie urlopu), ale także w sytuacjach niezaplanowanych, nagłych (np. choroby). Sporządzenie wskazanej we wniosku i przedłożonej, jako jeden z elementów usprawiedliwiających przywrócenie terminu, umowy z bankiem z której wynika, ze tylko i wyłącznie M. M. jest osobą uprawnioną do dysponowania rachunkiem nie stanowi przesłanki – jak miało to miejsce w niniejszym przypadku w związku z chorobą pełnomocnika - usprawiedliwiającej zaniechanie wpłaty wpisu w wysokości [...] zł w terminie. Nie jest także zasadny – w aspekcie przedmiotu wniosku - argument wskazany we wniosku, że w kasie firmy nie było kwoty [...] zł, która mogła być przeznaczona na zapłatę wpisu. Maciej Mastalerz jako pełnomocnik występujący w postępowaniach zarówno administracyjnych, jak i sądowych powinien także, znając przepisy prawne w zakresie procedury sądowej, w tym także w zakresie kosztów postępowania sądowego, posiadać w kasie spółki kwotę [...] zł, a to z uwagi na fakt, że był obecny w trakcie rozprawy dnia [...] lutego 2015 r. oraz znał treść wyroku. Jest oczywiste, że profesjonalny pełnomocnik spółki (także doradca podatkowy) powinien mieć świadomość co do tego, kiedy złożył skargę kasacyjną, a także co do tego, że od skargi kasacyjnej należy uiścić wpis sądowy (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 31 marca 2005 r. , sygn. akt III SA/Wa 1588/03). W ocenie Sądu, powołując się na orzecznictwo, wnioskodawca nie wykazał, że nie mógł uchybionej czynności dokonać sam lub przy pomocy innych osób, np. domowników. Na marginesie można wskazać, że wobec powszechności internetu i bankowości elektronicznej uiszczenie wpisu sądowego nie jest skomplikowane, nie wymaga dużego nakładu czasu i może nastąpić nawet bez konieczności opuszczenia mieszkania (por. postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 4 stycznia 2015 r. , sygn. akt III SA/Gd1162/14), a więc także w sytuacji choroby pełnomocnika. Nadmienić tez należy, że z samego zaświadczenia lekarskiego wynika, że w ww. okresie choroby – jako wskazania lekarskie - została wpisana adnotacja "chory może chodzić". Podkreślenia wymaga, że dopuszczalne jest aby skarżący (również reprezentowany przez pełnomocnika będącego także doradcą podatkowym) uiścił wpis już w momencie wnoszenia skargi kasacyjnej do sądu, tym bardziej, że wysokość wpisu była z pewnością pełnomocnikowi znana. Znajomość procedur sądowoadministracyjnych oraz akt administracyjnych oraz sądowych umożliwia bowiem pełnomocnikowi samodzielne obliczenie należnego w sprawie wpisu nawet wówczas, gdy nie zostało jeszcze doręczone zarządzenie przewodniczącego (por. postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 4 stycznia 2015 r. , sygn. akt III SA/Gd1162/14). Podwyższona staranność profesjonalistów w zakresie obsługi prawnej oznacza, iż przyczyną uchybienia terminu nie może być zwykły błąd czy niedopatrzenie. Zdaniem Sądu powoływane okoliczności, pomimo choroby, nie świadczą o dochowaniu staranności jakiej wymaga się od podmiotu profesjonalnie świadczącego pomoc prawną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1531/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). To na pełnomocniku będącym profesjonalistą spoczywa obowiązek takiej organizacji pracy i sprawowania nadzoru nad wykonywanymi czynnościami, aby nie dochodziło do zaniedbywania ciążących na nim obowiązków związanych ze świadczoną obsługą lub pomocą prawną. W sytuacjach, gdy od prawidłowego dokonania danej czynności zależy dalszy bieg powierzonej pełnomocnikowi sprawy, zasadnym jest wymaganie od tego pełnomocnika maksimum staranności. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd uznał, że pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 85, art. 86 § 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji postanowienia.