III SA/Po 576/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego; postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] maja 2015 r. P. S. zaskarżyła powołaną wyżej decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] kwietnia 2015 r. w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że jedynym źródłem jej dochodów jest działalność gospodarcza, za którą średnie wynagrodzenie za okres ostatnich 3 miesięcy wyniosło [...] zł brutto. Skarżąca wskazała, że miesięcznie uiszcza opłaty: składki z tytułu ubezpieczenia społecznego, zdrowotnego i rentowego dla siebie i pracowników, a także z tytułu danin publicznych: podatek dochodowy, VAT oraz wydatki na energię, media i paliwo. Wskazała, że nie posiada żadnych oszczędności i że konsekwencje egzekucji kwoty [...] zł mogą być trudne do odwrócenia, a późniejszy zwrot tej kwoty może nie przywrócić stanu sprzed egzekucji. Skarżąca wskazała, że egzekucja powyższej kwoty może realnie pozbawić ją płynności finansowej i uniemożliwi pokrywanie bieżących, niezbędnych wydatków związanych z prowadzoną działalnością, co spowoduje w konsekwencji konieczność zaprzestania prowadzenia działalności, co będzie stanowiło trudny do odwrócenia skutek. Skarżąca podniosła, że w dniach [...] i [...] maja 2015r. organ podatkowy dokonał zajęcia wszystkich rachunków bankowych skarżącej, co przyczyniło się do całkowitego paraliżu przedsiębiorstwa oraz nadszarpnięcia reputacji w banku, w którym skarżąca ubiega się o przyznanie kredytu kupieckiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Na zasadzie wynikającej z dyspozycji przepisu artykułu 61 § 3 powyższej ustawy, po przekazaniu skargi sądowi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, w tym aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd zaznacza, iż okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności podlegają ocenie Sądu, jednakże mając na uwadze treść powołanego wyżej art. 61 § 1 ustawy stwierdzić należy, że wstrzymanie wykonania aktu (tu: decyzji) lub czynności może nastąpić tylko w wyjątkowych sytuacjach (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2006 r., sygn. akt II OZ 76/06, orzeczenie dostępne w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wskazuje analiza orzecznictwa sądów administracyjnych, warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zasadne (B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, komentarz dot. art. 61 § 3 p.p.s.a.). Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r., FZ 65/04, orzeczenie dostępne jw.). Ponadto, wydanie postanowienia oczekiwanego przez stronę zależy od uznania sądu. Zatem nawet jeżeli strona przedstawi okoliczności, które w jej ocenie przemawiają za zastosowaniem ochrony tymczasowej, sąd nie jest zobowiązany do wydania żądanego orzeczenia. W świetle powyższych rozważań wskazać należy, że skarżąca była zobowiązana wykazać, że zachodzi jedna z przesłanek wskazanych w wymienionym przepisie, uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Sąd w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to wnioskujący zobowiązany jest do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku, zaś w razie gdy niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w sposób niewątpliwy wynika z całości okoliczności sprawy, Sąd powinien te okoliczności wziąć pod uwagę z urzędu (por. postanowienie NSA z dnia 26 marca 2008r., I OZ 181/08). Jak podkreśla się w orzecznictwie, strona skarżąca jest wręcz zobligowana do przedstawienia argumentów i uzasadniających je dokumentów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 ustawy (por. postanowienie NSA z 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09, z dnia 18.03.2010 r. II FSK 502/09 i z dnia 7.02.2011, II FZ 18/11). Zauważyć przy tym należy, że decyzja określająca zobowiązanie podatkowe najczęściej niesie za sobą obowiązek zapłaty określonej kwoty pieniężnej, a to niewątpliwie łączy się z uszczupleniem finansów podmiotu zobowiązanego do zapłaty. Jednak, zdaniem Sądu, nie jest to sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. post. NSA z dnia 28 stycznia 2011 r. II GSK 49/11). Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 29 maja 2009 r., I FZ 148/09, w którym stwierdził, że uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń lub okoliczności, jednakże w taki sposób, aby sąd miał możliwość dokonania kontroli ich prawdziwości. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Dlatego też argumenty skarżącej dotyczące konieczności wstrzymania wykonania zaskarżonej przez nią decyzji powinny odwoływać się do materiałów źródłowych obrazujących jej sytuację materialną. Obowiązkiem sądu nie jest poszukiwanie okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji i nie jest on uprawniony do domyślania się intencji strony wnioskującej o wstrzymanie. Oceniając argumentację przedstawioną we wniosku stwierdzić należy, iż jest ona niewystarczająca do uznania, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Uzasadnienie wniosku sprowadza się do wskazania, że wykonanie wydanej przez Dyrektora Izby Celnej decyzji w sprawie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym doprowadzi do wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody w postaci likwidacji działalności gospodarczej na skutek utraty płynności finansowej. Argumentacja powołana przez stronę nie została poparta żadnymi dokumentami. Skarżąca podniesionych we wniosku okoliczności w żaden sposób nie uprawdopodobniła. Nie przedstawiła żadnych dokumentów dotyczących jej kondycji finansowej, przychodów uzyskiwanych z prowadzonej działalności gospodarczej, ciążących na niej zobowiązań, posiadanym majątku ruchomym i nieruchomym czy wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych. Obowiązek uregulowania zaległości podatkowych w każdym przypadku, niezależnie od zamożności podatnika, łączy się z obniżeniem jego dochodu. Nie oznacza to jednak automatycznie powstania szkody i to znacznych rozmiarów lub trudnych do odwrócenia skutków, albowiem w przypadku uchylenia decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, dochodzi do zwrotu spełnionego świadczenia pieniężnego wraz z odsetkami. Sąd nie ma zatem możliwości skonfrontowania danych dotyczących sytuacji finansowej skarżącego z wysokością zobowiązania podatkowego określonego w zaskarżonej decyzji, co jest niezbędne do stwierdzenia wystąpienia przesłanki zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie funkcjonuje jednolity pogląd, że wnioskodawca formułując argumentację dotyczącą finansowych następstw decyzji powinien ją poprzeć dokumentami finansowymi oraz majątkowymi (postanowienie NSA z 30 listopada 2004 r., sygn. akt GZ 120/04). Reasumując, w ocenie Sądu, brak dokumentów wskazujących na posiadany majątek, na wysokość osiąganych przez skarżącą przychodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, kosztów tej działalności i w rezultacie powstałego dochodu lub straty oraz brak dokumentów obrazujących skalę prowadzonej działalności gospodarczej uniemożliwia stwierdzenie, czy w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a orzekł, jak w sentencji.